InTownPost

Ακολουθήστε μας :

27
Σαβ, Νοε
Tο διάβασαν 297 άτομα (297 Views)

Τραγούδια και μουσικές που ταυτίστηκαν με ταινίες, αλλά δεν γράφτηκαν για ταινίες (Easy Rider), του Γιώργου Noir Παπαϊωσήφ

AFIERMOUS009-ITP34EASYRIDE0092


Το συγκεκριμένο αφιέρωμα, πιθανώς να θεωρήσετε, ότι αφορά τους φανατικούς του είδους, εκείνους, δηλαδή, που η κινηματογραφική τέχνη είναι κάτι πέρα από μια απλή και ευχάριστη έξοδος ψυχαγωγίας, άπαξ δεκαπενθημέρου ή μηνιαίως και το θέμα σινεμά το έχουν απογειώσει σε πιο εξεζητημένες σφαίρες. Κάθε άλλο! Είναι μια σειρά άρθρων, αφιερωμάτων στο InTownPost, για όλους όσους εκτιμούν την τέχνη τού κινηματογράφου, ακόμα κι αν δεν κρατούν, ευλαβικά, σινε-ημερολόγιο για τις ταινίες που επιβάλλεται να δουν εβδομαδιαίως.

Η επιτυχημένη ταύτιση της μουσικής ή των τραγουδιών στην ηχητική μπάντα του, τότε, φιλμ και των καρέ εικόνων, αυτών που φώλιασαν αιωνίως στις μνήμες και τις αισθήσεις του φιλοθεάμονος κοινού και συνειρμικά, ταχύτατα και εύστοχα το ένα φέρνει το άλλο, ερμηνεύεται συνήθως, ότι ο αριθμός των θεατών της όποιας ταινίας ξεπέρασε αριθμητικά κατά πολύ τον μέσο όρο θέασης, αφήνοντας πίσω του και εκείνον, τον καυτό πυρήνα των ακραιφνών κινηματογραφόφιλων.

Ανοίγουμε διάλογο με ταινίες που απόλαυσαν και οι μη φανατικοί της σκοτεινής, αίθουσας προβολής. Κοινώς, αναφερόμαστε όχι μόνο σε «καλλιτεχνικές» δημιουργίες του είδους, αλλά και σε blockbusters. Καταλαβαίνεται, λοιπόν, πως θα ακολουθήσω, άλλοτε τραγουδιστά, άλλοτε χορευτικά και άλλοτε απολαυστικά τον μαγικό δρόμο με τα κίτρινα τουβλάκια που οδηγεί, όσο γίνεται, στην σιγουράντζα της εμπορικής ουράς της 7ης Τέχνης.

Ένα αφιέρωμα για την μουσική και τα τραγούδια που δεν γράφτηκαν, κατά παραγγελία, για κάποια ταινία, αλλά άφησαν το αποτύπωμα τους στην αιωνιότητα με αφορμή μια ταινία, καθώς εύστοχα τοποθετήθηκαν στο play list της κινηματογραφικής παραγωγής. Η μουσική, ο στίχος και η εικόνα σε μια τέλεια εναρμόνιση. Άκου, λοιπόν, να δεις!...


1969

«Ξένοιαστος Καβαλάρης ( Easy Rider)


Δυο τυχοδιώκτες μηχανόβιοι, o Γουάιτ (Πίτερ Φόντα) και ο Μπίλι (Ντένις Χόπερ) ολοκλήρωσαν την συναλλαγή λαθρεμπορίου κοκαΐνης. Τακτοποίησαν σε ρολό τα δολάρια και προσεκτικά τα τοποθέτησαν στα σωληνάκια των ρεζερβουάρ των δυο τσόπερ μοτοσυκλετών. Είναι «φορτωμένοι» με χρήμα, έτοιμοι να ταξιδέψουν από το Λος Άντζελες προς την Νέα Ορλεάνη για να φτάσουν εγκαίρως στο τοπικό Μάρντι Γκρας Φέστιβαλ (Mardi Gras Festival) και να γλεντήσουν με την ψυχή τους.

Το ταξίδι τους στην ηπειρωτική, αμερικάνικη χώρα αποτυπώνει ρεαλιστικά τις Η.Π.Α στην δύση της εκρηκτικής, δεκαετίας του '60. Οι δυο «ελεύθεροι» pushers ναρκωτικών και μηχανόβιοι θα ζήσουν τα χίπικα κοινόβια και την παρακμή τους, τα λογής ναρκωτικά, το ψυχότροπο L.S.D., την φυλακή, αλλά και την ευχάριστη παρέα ενός ντεμοντέ δικηγόρου, του Τζόρτζ (Τζακ Νίκολσον), που θα τον μυήσουν στα «μυστικά» της μαριχουάνας και του L.S.D..

Θα γευτούν όμως τον συντηρητισμό, τον επαρχιωτισμό και την αλλήθωρη φιλοσοφία του αμερικανικού έθνους, που όλα τα θέλει υποταγμένα και εξισωμένα. Το δόγμα των W.a.s.p. εποίκων μεταναστών, ιστορικά, δεν σηκώνει ανεξαρτησίες και ελευθερίες. Οι δυο μηχανόβιοι θα πληρώσουν την όποια διαφορετικότητα και την ελευθερία τους με την ίδια την ζωή τους.

Ο «Ξένοιαστος Καβαλάρης» (Easy Rider - 1969), ορίζει το ανεξάρτητο, αμερικάνικο σινεμά και γίνεται η πρώτη ταινία που σπάει τον διαθλαστικό καθρέφτη της αμερικανικής υποκρισίας. Ο ορισμός της «rock» φιλοσοφίας λαμβάνει σάρκα και οστά στην ταινία σε σκηνοθεσία του Ντένις Χόπερ.

Ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής της ταινίας Ντένις Χόπερ


Η αστερόεσσα της «Πατρίδος, της Οικογένειας, της Θρησκείας» και η πτώση του χιπισμού


Κυκλοφορούσε για μια εβδομάδα καθημερινά, πριν τα γυρίσματα της ταινίας στους δρόμους του Λος Άντζελες ο Πίτερ Φόντα, φορώντας το δερμάτινο σακάκι με την αστερόεσσα στην πλάτη (captain America jacket) καβάλα στην τσοπεράδικι Χάρλεϊ, επίσης με την αμερικανική σημαία ζωγραφισμένη στο ρεζερβουάρ της μοτοσυκλέτας, για να μετρήσει τις αντιδράσεις του κόσμου. Το μόνο που πετύχαινε ήταν να τον σταματάει καθημερινά η αστυνομία ως ύποπτο για μελλοντικές φασαρίες στην πόλη.

Ο Ντένις Χόπερ, ο εις εκ των δυο βασικών πρωταγωνιστών και σκηνοθέτης της ταινίας «Ξένοιαστος Καβαλάρης» (Easy Rider -1969), επί καθημερινής βάσης, έφτανε στο set για τα γυρίσματα «πίτα» από την κατανάλωση διάφορων ναρκωτικών. Φώναζε, έβριζε, απειλούσε τους συνεργάτες του, ώσπου κάποια στιγμή η ομάδα της ταινίας κατέγραψε on camera τον ηθοποιό να κάνει χρήση ουσιών εν ώρα εργασίας. Ταχυδρόμησαν το βίντεο στην κινηματογραφική εταιρεία, συνοδευόμενο από ένα γράμμα, εξηγώντας στους χρηματοδότες τον λόγο για τον οποίο σοβαρός αριθμός εργαζομένων παραιτήθηκαν από την παραγωγή.

Στην ταινία καπνίζουν πραγματικά μαριχουάνα ο Πίτερ Φόντα, ο Ντένις Χόπερ και ο Τζακ Νίκολσον. Για την χρήση του L.S.D., που δείχνει σε μια σκηνή, ο Φόντα είχε δηλώσει, πως ποτέ δεν συνέβη στην πραγματικότητα. Το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε;

Ζόρικες εποχές, φαινομενικά ελεύθερες, καθολικά ελεγχόμενες από το σύστημα. Η φιλοσοφία της ελευθερίας και το ίδιο το κίνημα του χιπισμού ηττήθηκε ακαριαία, από το πρώτο λεπτό της γέννησης του, με ύπουλη σφαίρα στο δόξα πατρί. Ο νικηφόρος, σκοτεινός «στρατηγός», με όπλο την «ντρόγκα», διέλυσε το όνειρο κάθε νεολαίου που έγραψε στα παλαιότερα των υποδημάτων το αγγλοσαξωνικό, συντηρητικό τρίπτυχο: «πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια».

Κάθε είδους ναρκωτικού, από το απλό χορταράκι έως τους, δυτικού τύπου, σαμανιστικούς πειραματισμούς της «ψαγμένης» νεολαίας με τα ανεβαστικά, χημικά ψυχότροπα (L.S.D.), προσφέρθηκαν αφειδώς σε μια γενιά μολύνοντας θανάσιμα το πνεύμα, τις ιδέες, την άποψη, το σθένος και την μαχητικότητα τους.

Το μότο των νεολαίων «φεύγω από το σπίτι και την οικογένεια στα 17 για να κάνω ναρκωτικά και να πηδιέμαι με όποιον γουστάρω», οδηγεί την ελευθερία ξανά με αγνωσία σε παραμορφωτικό καθρέπτη, βλέποντας το νεανικό της πρόσωπο να χαράζεται βαθιά από την ανθρώπινη βλακεία.

Ο αντι-ηρωισμός και η από-ηρωποίηση είναι οι σταθεροί άξονες της φιλοσοφικής ανάπτυξης του σεναρίου της ταινίας με το ανεπαίσθητο φλερτ στον θάνατο όχι πεσιμιστικά, αλλά από μια αβεβαιότητα, μια υπαρξιακή ανασφάλεια όταν βιώνεις πολιτικά συστήματα πλήρους σκλαβοποίησης, όπως οι δυο ήρωες.

Το σενάριο δεν αγγίζει τους ρομαντικούς αυτόχειρες στιλ Αλμπέρ Καμί και την αυτοκτονική γενιά των μπίτνινγκς, αλλά αναδιπλώνεται στο σύμπαν της προσωπικής ελευθερίας που μοιάζει παραβατικό για να εδραιώσει τον «ροκ» ήρωα. Το συγκρουσιακό σημείο του «Easy Rider», είναι, πως δεν μοστράρει ιδεολογία και, φυσικά, είναι άδειο από κάθε πεποίθηση, προκατάληψη και δογματισμό. Παρουσιάζει, απλά, μια αποκαλυπτική tabula raza.

Ας πούμε, ότι είναι το κερδισμένο παιχνίδι μιας ηττημένης επαναστατημένης γενιάς και οι δυο μηχανόβιοι, έμποροι ναρκωτικών, δεν είναι οι μάρτυρες, αλλά οι ήρωες. Κάτι σαν την ελληνική ρήση που είναι γραμμένη στην επιτύμβια πλάκα του ποιητή και τραγουδιστή των Door's, Τζιμ Μόρισον: «Κατά τον Δαίμονα Εαυτού» (πράττω σύμφωνα με αυτό που η συνείδησή μου θεωρεί ορθό) σε μια πιο ελεύθερη απόδοση της φράσης.

Το σενάριο του «Easy Rider» που επιμελήθηκαν: ο Πίτερ Φόντα, ο Ντένις Χόπερ, αλλά και το γνήσιο τέκνο της μπίτνιγκ γενιάς του Τζακ Κέρουακ, του Γουίλιαμ Μπάροους, του αρτίστικου Γκρίνουιτς Βίλατζ των διανοουμένων της Νέας Υόρκης, ο νοβελίστας Τέρι Σάθερν (1 Μαΐου 1924 – 29 Οκτωβρίου 1995), είναι απίστευτα κυνικό, ρεαλιστικό και βαθιά φιλοσοφημένο.

Ο Τζακ Νίκολσον στον ρόλο του δικηγόρου Τζόρτζ


Δίκυλα σύμβολα ελευθερίας


Η εταιρεία Harley Davidson κρατήθηκε πολύ μακριά από το σκεπτικό της ταινίας και δεν πρόσφερε τις μηχανές για τις ανάγκες της παραγωγής, αιτιολογώντας, πως οι ηθοποιοί υποδύονται τους παράνομους και θα έκανε κακό στην φήμη της επιχείρησης. Αυτό κι αν είναι ανέκδοτο για γέλια. Οι Αμερικανοί πρεζέμποροι χαρλεάδες, γνωστοί και ως «Hells Angels», που έχουν κορώνα και βασίλισσα την Harley Davidson με γιορτές και πανηγύρια στο όνομα της «Λαίδης των Δρόμων», άραγε είναι η εικόνα που αρμόζει για το πρεστίζ της εν λόγω εταιρείας;

Κατά αυτό τον τρόπο οι δυο μηχανές που χρησιμοποιούνται στην ταινία αγοράστηκαν από τις κατασχεμένες της τροχαίας έναντι 500 δολαρίων έκαστη. Οι δυο 1.200άρες μεταποιημένες σε τσόπερ Harley-Davidson Touring FL Hydra-Glide του 1949 και του 1950 ανάβουν τους κινητήρες τους για το μεγάλο ταξίδι τους στην αμερικανική ενδοχώρα, συντροφιά με τις μελωδίες της classic rock μουσικής.

Το οικονομικό κόστος της ταινίας έφτασε τα 400.000 δολάρια και απέφερε στο ταμείο 60 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το 1998 το φιλμ «Easy Rider» τοποθετήθηκε στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου για το «Εθνικό Κινηματογραφικό Μητρώο».

Η ταινία προτάθηκε για Όσκαρ σε δυο κατηγορίες, αυτή του «Πρωτότυπου Σεναρίου» και του «Β΄ Ανδρικού Ρόλου» για τον Τζακ Νίκολσον, αποχωρώντας από την τελετή άνευ αγαλματιδίου. Απολύτως κατανοητό! Η «ανοιχτόμυαλη» και «ελεύθερη» Ευρώπη, βέβαια, στο Φεστιβάλ Κανών πρόσφερε το βραβείο του πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη στον Ντένις Χόπερ.

Η τσόπερ Harley-Davidson Touring FL Hydra-Glide, που χρησιμοποιεί ο Πίτερ Φόντα στην ταινία


Το Τραγούδι


Ο «Ξέγνοιαστος Καβαλάρης» του αξέχαστου Ντένις Χόπερ (17 Μαΐου 1936 – 29 Μαΐου 2010) κλείνει μια εποχή, ενώ ένα μήνα πριν την επίσημη πρεμιέρα της ταινίας το τριήμερο, θρυλικό, μουσικό φεστιβάλ του «Woodstock» (15 – 18 Αυγούστου 1969) άνοιγε «μετά μουσικής και οργάνων» τις κατάφωτες οδούς της ευωχίας ενός καινούργιου βασίλειου: Την χρησιμότητα της χρυσοφόρου, μουσικής βιομηχανίας σε άλλα πιο business και πιο marketing, επιστημονικά πεδία χειραγώγησης της νεολαίας.

Το soundtrack της ταινία το κοσμούν διαλεγμένα, ένα προς ένα, τραγούδια της ροκ μουσικής εκείνης της ιστορικής περιόδου, από Steppenwolf, Roger McGuinn και Jimi Hendrix, έως The Band, Little Eva και The Byrds.

Ο αείμνηστος Πίτερ Φόντα (23 Φεβρουαρίου 1940 – 16 Αυγούστου 2019), επέμενε να γράψουν την μουσική της παραγωγής οι Crosby Stills & Nash (χωρίς τον Νιλ Γιάνγκ), αλλά ο Ντένις Χόπερ έγινε έξαλλος με την πρόταση, γιατί δεν γούσταρε τυπάκια μουσικούς που το παίζουν χιπιά και χρησιμοποιούν ως μέσο μεταφοράς τις πολυτελείς λιμουζίνες, ενώ δεν έχουν καταλάβει τίποτα από το σενάριο της ταινίας. Απείλησε δε, σοβαρά το τριμελές μουσικό συγκρότημα, φωνάζοντας, πως: «εάν ξαναπατήσετε τα ποδάρια σας στα γυρίσματα θα αναγκαστώ να σας κάνω κακό!»

Πριν κυλήσουν οι δίκυκλες τσόπερ στο αντισυμβατικό και αντι-κουλτουριάρικο road movie του Ντένις Χόπερ, με το μιζάρισμα στον κινητήρα και την πρώτη γκαζιά των μηχανών τους η σκληρή ροκιά των απίθανων, Καναδών Steppenwolf ηλεκτρίζει το μεγάλο πανί προβολής με το «Born to be Wild», για να γίνει το σήμα κατατεθέν κάθε ελεύθερου μηχανόβιου απανταχού του πλανήτη.

Το τραγούδι του Μαρς Μπόνφαϊρ (ψευδώνυμο του Ντένις Έντμοντον, αδελφού του Τζέρι Εντμόντον, ενός εκ των τριών ιδρυτών του συγκροτήματος), κυκλοφόρησε αρχικά σε 45άρι το 1968 για να πιάσει ταχύτατα το Νο 2 του Bilboard. Η turbo-charged ατμόσφαιρα του τραγουδιού (από πολλούς θεωρείται ως το πρώτο χέβι μέταλ τραγούδι), είναι αυτή που οδήγησε τον Ντένις Χόπερ να συμπεριληφθεί στο play list της ταινίας του για να ανοίξει έναν δεύτερο ορίζοντα επιτυχίας στο τραγούδι και να ταυτιστεί απόλυτα όχι μόνο με την φιλοσοφία του σεναρίου, αλλά και την ανθρώπινη ελευθερία καβάλα στις σέλες μοτοσυκλετών πολλών κυβικών.

Όπου, λοιπόν, ακούγεται το «Born to be Wild» συνειρμικά ακολουθεί η ταινία «Easy Rider» και αντιστρόφως για τους παλαιότερους αλλά και για τους νεώτερους κινηματογραφόφιλους-μουσικόφιλους.

Στο soundtrack της ταινίας που κυκλοφόρησε και έκανε πάταγο, άφησαν στο track να ακούγονται τα πρώτα μαρσαρίσματα των μηχανών από την ταινία, πριν ακόμα εφορμήσουν στο προσκήνιο του τραγουδιού η νευρική ντραμς του Τζέρι Εντμόντον και οι μεστές κιθάρες του Μάικλ Μόναρκ και του Ρόστον Μόρεϊβ.

Οι Καναδοί Steppenwolf, έδωσαν ακόμα ένα απίθανο τραγούδι τους στον «Ξέγνοιαστο Καβαλάρη» και αυτό είναι το «Pusher», που ανοίγει, μάλιστα την ταινία, αλλά δεν γνώρισε την αποθέωση του «Born to be Wild».

Στην λίστα με τα 500 καλύτερα τραγούδια όλων των εποχών, του γνωστού, μηνιαίου περιοδικού Rolling Stone (έτος ίδρυσης του περιοδικού το 1967 στο Σαν Φραντσίσκο), το «Born to be Wild» βρίσκεται στην 129η θέση. Όπως, στον επίσημο κατάλογο του AFI (American Film Institute) των 100 καλύτερων τραγουδιών στα 100 χρόνια της 7ης Τέχνης παραμένει σταθερά «γκαζωμένο» την 29η θέση.


«Born to be Wild» των Steppenwolf από την ταινία «Ξένοιαστος Καβαλάρης» (Easy Rider)

Τραγούδια και μουσικές που ταυτίστηκαν με ταινίες,...
Ογδόντα χρόνια Κριστόφ Κισλόφσκι με επετειακές επα...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://intownpost.com/