InTownPost

Ακολουθήστε μας :

28
Κυρ, Νοε
Tο διάβασαν 461 άτομα (461 Views)

«Τραγούδια και μουσικές που ταυτίστηκαν με ταινίες, αλλά δεν γράφτηκαν για ταινίες» (The Strawberry Statement): του Γιώργου Noir Παπαϊωσήφ

STR111-ITP01EXON002


Το συγκεκριμένο αφιέρωμα, πιθανώς να θεωρήσετε, ότι αφορά τους φανατικούς του είδους, εκείνους, δηλαδή, που η κινηματογραφική τέχνη είναι κάτι πέρα από μια απλή και ευχάριστη έξοδος ψυχαγωγίας, άπαξ δεκαπενθημέρου ή μηνιαίως και το θέμα σινεμά το έχουν απογειώσει σε πιο εξεζητημένες σφαίρες. Κάθε άλλο! Είναι μια σειρά άρθρων, αφιερωμάτων στο InTownPost, για όλους όσους εκτιμούν την τέχνη τού κινηματογράφου, ακόμα κι αν δεν κρατούν, ευλαβικά, σινε-ημερολόγιο για τις ταινίες που επιβάλλεται να δουν εβδομαδιαίως.

Η επιτυχημένη ταύτιση της μουσικής ή των τραγουδιών στην ηχητική μπάντα του, τότε, φιλμ και των καρέ εικόνων, αυτών που φώλιασαν αιωνίως στις μνήμες και τις αισθήσεις του φιλοθεάμονος κοινού και συνειρμικά, ταχύτατα και εύστοχα το ένα φέρνει το άλλο, ερμηνεύεται συνήθως, ότι ο αριθμός των θεατών της όποιας ταινίας ξεπέρασε αριθμητικά κατά πολύ τον μέσο όρο θέασης, αφήνοντας πίσω του και εκείνον, τον καυτό πυρήνα των ακραιφνών κινηματογραφόφιλων.

Ανοίγουμε διάλογο με ταινίες που απόλαυσαν και οι μη φανατικοί της σκοτεινής, αίθουσας προβολής. Κοινώς, αναφερόμαστε όχι μόνο σε «καλλιτεχνικές» δημιουργίες του είδους, αλλά και σε blockbusters. Καταλαβαίνεται, λοιπόν, πως θα ακολουθήσω, άλλοτε τραγουδιστά, άλλοτε χορευτικά και άλλοτε απολαυστικά τον μαγικό δρόμο με τα κίτρινα τουβλάκια που οδηγεί, όσο γίνεται, στην σιγουράντζα της εμπορικής ουράς της 7ης Τέχνης.

Ένα αφιέρωμα για την μουσική και τα τραγούδια που δεν γράφτηκαν, κατά παραγγελία, για κάποια ταινία, αλλά άφησαν το αποτύπωμα τους στην αιωνιότητα με αφορμή μια ταινία, καθώς εύστοχα τοποθετήθηκαν στην play list της κινηματογραφικής παραγωγής. Η μουσική, ο στίχος και η εικόνα σε μια τέλεια εναρμόνιση. Άκου, λοιπόν, να δεις!...


«Φράουλες και Αίμα»

(The Strawberry Statement - 1970)


Ο Σάιμον (Μπρους Ντάβισον) φοιτά στο πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο. Είναι ικανοποιημένος που βρίσκεται στην ομάδα κωπηλασίας, παραμένοντας όμως ένας απλός παρατηρητής στις αναταραχές, στις διαδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες της πανεπιστημιούπολης. Ωστόσο, η περιέργεια του αυξάνεται όταν σπουδαστές εισβάλλουν στο γραφείο του κοσμήτορα. Για να γνωρίσει κορίτσια συντάσσεται με τους εξεγερμένους φοιτητές και συναντά την Λίντα (Κιμ Ντάρμπι).

Όταν ανακαλύπτει την διαφθορά, την τρέλα, την αναχρονιστική και συντηρητική νοοτροπία που χαρακτηρίζει το πανεπιστημιακό σύστημα μεταμορφώνεται σε επαναστάτη, έπειτα σε ηγέτη, προετοιμάζοντας τους συντρόφους του για μια βίαιη, κλιμακωτή αναμέτρηση με τους αστυνομικούς και την ενθοφρουρά, οργανώνοντας καθιστική διαμαρτυρία παθητικής άμυνας στο πανεπιστήμιο, όμοια με αυτή της φιλοσοφίας του γκαντισμού.

Τα γεγονότα - ντοκουμέντα της φοιτητικής εξέγερσης του Κολούμπια καταγράφονται ρεαλιστικά σε βιβλίο από τον Τζέιμς Σάιμον Κούνεν, που ως φοιτητής έλαβε μέρος στις αιματηρές διαμαρτυρίες και γυρίζονται σε ταινία με τον τίτλο «Φράουλες και Αίμα» (The Strawberry Statement - 1970), σε σκηνοθεσία του Αμερικανού Στούαρτ Χάγκμαν. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ηθοποιών που πρωταγωνιστούν στην παραγωγή είναι ερασιτέχνες.


Ο Μπρους Ντάβισον η Κιμ Ντάρμπι και ο Αφροαμερικανός ηθοποιός Μπούκερ Μπράντσοου (1940 - 2003)


Η στρατολόγηση, ο φυλετισμός και η «αιχμάλωτη» γνώση


«Οι πατεράδες μας ζουν διαρκώς με την οργή που γεννιέται σε ορισμένους ανθρώπους η εικόνα των μακριών μαλλιών μας. Εμείς πάλι ζούμε με την οργή που φέρνει η εικόνα ενός ανθρώπου που κορδώνεται πλάι στο φτερό μιας αστραφτερής Μερσεντές, μαζί με τον κοστουμαρισμένο σοφέρ του. Όσο για τις οδυνηρές εντυπώσεις που προκαλούν τα μαλλιά μας, αισθανόμαστε καταπληκτικά. Είμαστε ικανοποιημένοι να βλέπουμε το ύφος που παίρνουν οι αστυνόμοι, την αγανάκτηση των ηλικιωμένων κυριών, την ανησυχία στα πρόσωπα των εμπόρων. Θέλουμε να μας βλέπουν όλοι και να λένε: «Να οι εχθροί του κατεστημένου». Σ' αυτό το σημείο έχουμε φτάσει, όπως λέμε και στην γλώσσα της επανάστασης.» (Τζέιμς Σάιμον Κούνεν συγγραφέας του βιβλίου: «The Strawberry Statement»)


Το παραπάνω απόσπασμα προέρχεται από το κείμενο του 20χρονου φοιτητή Τζέιμς Σάιμον Κούνεν (James Simon Kunen), που την περίοδο 1966-1968, φοιτούσε, συμμετείχε και στην συνέχεια μετέφερε σε βιβλίο την ιστορική, καθιστική διαμαρτυρία του πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, ενάντια στον αμερικάνικο ιμπεριαλιστικό κατεστημένο, για τα παράνομα γραφεία στρατολόγησης εντός του πανεπιστημίου (πόλεμος του Βιετνάμ), τον φυλετισμό και για τον σκοτεινό ρόλο της εκπαίδευσης στην αμερικανική κοινωνία.

Στα τρανά, ιδιωτικά πανεπιστήμια των Η.Π.Α., πολλοί άνθρωποι πίστευαν, ίσως ακόμα να το πιστεύουν, πως υφίστανται δημοκρατικές συνθήκες και η ελευθερία των απόψεων και των θέσεων από τους διδάσκοντες και τους φοιτητές είναι αυτές που καθορίζουν την εύρυθμη, μαθησιακή λειτουργία των ανώτατων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Δεν υπάρχουν τέτοιου είδους ιδεατές συνθήκες και όλα τα παραπάνω συμβαίνουν μεν αλλά μέχρι του σημείου που δεν αντιβαίνουν τα όρια, τους θεσμούς του έθνους, τους νόμους της διοίκησης και δεν βλάπτουν την αρμονική λειτουργία της πανεπιστημιακής κοινότητας, καθότι οι σπουδαίοι πνευματικοί «φάροι», που σέβονται τον εαυτό τους στην βαθιά Εσπερία, είναι βαρβάτοι, ιδιωτικοί οργανισμοί μετόχων, δωρητών, συμβούλων, επιτροπών, περιφρουρημένοι ασφαλώς και στρατηγικά, από επιφανή μέλη της ακαδημαϊκής, επιχειρηματικής και της πολιτικής σφαίρας της χώρας. Δηλαδή, κυρίες και κύριοι, οι Αγγλο-σαξωνικές και οι φράγκικες ανώτατες σχολές είναι μια καθαρά κερδοφόρα επιχείρηση που γεννά μονέδα. Ως επιχείρηση, λοιπόν, διαθέτει, τους άκαμπτους κανόνες της, ενίοτε σκληρούς και κάθε παραβάτης διώκεται ανηλεώς. Για να μην αναφέρουμε τις ύποπτες γραμμές γνώσης που διοχετεύονται στα νέα μυαλά, εκπορευόμενες από διόλου φωτεινά σημεία, όπως και τις γνωστές, πανεπιστημιακές «λέσχες», των επικυρίαρχων, που μέσα τους καλλιεργούνται ευλαβικά και πειθαρχημένα οι βλαστοί των Αγγλοσαξώνων Wasp's, έτοιμοι να αναλάβουν θέσεις κλειδιά στην παγκόσμια πολιτική και την οικονομική σκακιέρα.


Ο πρωταγωνιστής της ταινίας: Μπρους Ντάβισον και η Κιμ Ντάρμπι


Οι φοιτητικές αναταραχές στο πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης ξεκίνησαν το 1966 και κορυφώθηκαν την Άνοιξη του 1968, μαζί με αυτές του πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, για να λήξουν με την δραστική επέμβαση της αστυνομίας και της εθνοφυλακής εντός του εκπαιδευτικού ιδρύματος, καθώς προηγήθηκαν ως μέσο καταστολής ακόμα και οι ρίψεις χημικών όπλων από ελικόπτερα. Η βασική αιτία των σπουδαστικών εξεγέρσεων ήταν, ότι οι φοιτητές ανακάλυψαν την άμεση σχέση των θεσμικών οργάνων του εκπαιδευτικού ιδρύματος με το να υποστηρίζουν φλογερά και να προωθούν στην πανεπιστημιακή κοινότητα τον πόλεμο του Βιετνάμ, έχοντας εγκαταστήσει τα γνωστά γραφεία στρατολόγησης στους χώρους του «ελεύθερου» και «δημοκρατικού» πανεπιστημίου.

Ο δεύτερος λόγος, είναι επίσης σημαντικός και αφορούσε την φυλετική διάσταση του θέματος, καθώς το πανεπιστήμιο Κολούμπια είχε εγκρίνει την κατασκευή ενός ξεχωριστού γυμναστηρίου μόνο για τους έγχρωμους φοιτητές στο πάρκο Μόρνινγκσαϊντ του Άνω Μανχάταν. Τρίτη και ακόμα πιο ηλεκτρισμένη αιτία ήταν η παροχή συντηρητικής γνώσης που θύμιζε μεσαίωνα και όχι ένα σύγχρονο στεγαστήριο νέων ανθρώπων που αναζητούν τους μελλοντικούς δρόμους της προόδου μέσω της μόρφωσης και της ορθής πνευματικής κατάρτισης. Τα πανεπιστήμια των Η.Π.Α. στην δύση της δεκαετίας των '60's διανύουν την μεγαλύτερη κρίση στην βραχύβια, ακαδημαϊκή ιστορία τους.

Ξυλοδαρμοί νέων ανθρώπων, εκατοντάδες συλλήψεις και ακόμα μια αιματηρή παράγραφος συμπληρώνεται στο ήδη μελανό κεφάλαιο περί «ελευθερίας» στην αμερικανική, ταραγμένη χρονιά του 1968. Μια χρονιά που σημαδεύτηκε από την δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Ρόμπερτ Κένεντι.


Σκηνή της ταινίας από την καθιστική διαμαρτυρία των φοιτητών του πανεπιστημίου Κολούμπια


Ο πρωτότυπος τίτλος του βιβλίου και στην συνέχεια ο τίτλος της ταινίας «The Strawberry Statement» (Η Δήλωση της Φράουλας) προέκυψε από την δήλωση του αντιπρύτανη Χέρμπερτ Ντιν (Herbert Deane). Ο Ντιν ως αντιπρύτανης των μεταπτυχιακών σχολών του πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, σε συνέντευξη του τον Απριλίου του 1967 στην κολεγιακή εφημερίδα «Columbia Daily Spectator», μιλώντας για το ρόλο των σπουδαστών στην πανεπιστημιακή κοινότητα και δη στην πολιτική της λειτουργίας της, δηλώνει εντελώς ξεκάθαρα: «η γνώμη των φοιτητών ή των διδασκόντων δεν θα πρέπει να έχει καμία επιρροή στη διαμόρφωση της διοικητικής πολιτικής. Ένα πανεπιστήμιο σίγουρα δεν διακρίνεται από δημοκρατικούς θεσμούς. Όταν οι αποφάσεις αρχίζουν να λαμβάνονται δημοκρατικά στο πανεπιστήμιο, εγώ δεν θα είμαι πλέον εδώ». Το συμπέρασμα του αντιπρύτανη για το αντι-δημοκρατικό κλίμα στις πανεπιστημιακές σχολές, οι φοιτητές το χαρακτήρισαν ως «η δήλωση της φράουλας» (The Strawberry Statement) και το διέδωσαν ευρέως.

Ο Τζέιμς Σάιμον Κούνεν που έζησε εκ των έσω τα γεγονότα - κρατάει και έναν μικρό ρόλο στην ταινία - καταγράφει λεπτομερώς το χρονικό των εξεγέρσεων στο ομότιτλο βιβλίο του για να περάσει η ιστορία του σε κινηματογραφικό σενάριο από τον ίδιο και τον Ίσραελ Χόροβιτς. Η παραγωγή προγραμματίστηκε αρχικά να γυριστεί στους χώρους του πανεπιστημίου Κολούμπια, όπου διαδραματίστηκαν τα πραγματικά γεγονότα του 1968, αλλά η πρυτανεία την τελευταία στιγμή απέσυρε την προσφορά της και το σετ μεταφέρθηκε σε ένα επίσης, ιστορικό, για τις φοιτητικές του εξεγέρσεις εκπαιδευτικό ίδρυμα των Η.Π.Α., στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ.

Τον ρόλο του φοιτητή και μετέπειτα συγγραφέα Τζέιμς Κούνεν υποδύεται ο 24χρονος τότε ηθοποιός Μπρους Ντάβισον, γνωστός στους περισσότερους από τις εμφανίσεις του ως γερουσιαστής Κέλι στην τριλογία των «X-Men». Ο Ντάβισον εμφανίζεται στην δεύτερη ταινία της καριέρας του και η επιτυχία της παραγωγής χαράζει έναν επιτυχημένο δρόμο στον ηθοποιό, δίχως να γίνει ο μεγάλος σταρ, αλλά ένας καλός ηθοποιός δεύτερων ρόλων, που από τότε έως σήμερα εργάζεται αδιάκοπα στην μικρή και στην μεγάλη οθόνη.

Ο σκηνοθέτης Στιούαρτ Χάγκμαν αφήνει τα επεισόδια του «Μάνιξ» της μικρής οθόνης για να ντεμπουτάρει στο μεγάλο πανί το 1970 με την ταινία «Φράουλες και Αίμα» (The Strawberry Statement). Στο Φεστιβάλ των Κανών η ταινία κερδίζει το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής και ο Χάγκμαν επιστρέφει ξανά στην τηλεόραση για να σκηνοθετήσει μερικά επεισόδια της γνωστής τηλεοπτικής σειράς: «Επικίνδυνες Αποστολές». Έπειτα από την μεγάλη επιτυχία της ταινίας «Φράουλες και Αίμα» δεν ευδοκίμησε σκηνοθετικά σε κάτι δυνατότερο ή ισάξιο.


Το τραγούδι

Η play list της ταινίας (soundtrack) είναι «φορτωμένη» από γνήσιες, επαναστατικές, flower rock μπαλάντες των: Buffy Sainte Marie, Thunderclap Newman και Crosby, Stills, Nash & Young. 

Το τραγούδι, όμως που αγκάλιασε την παραγωγή και μουσικά την έδεσε κινηματογραφικά στην μνήμη μας είναι το αντιπολεμικό «Give Peace a Chance» του Τζον Λένον και κάποιοι λένε, πως ο Λένον το έγραψε μαζί με τον Πολ ΜακΚάρντεϊ.


Ο Τζον Λένον και η Γιόκο Όνο το 1969


Ο Λένον ηχογράφησε το τραγούδι την 1η Ιουνίου 1969 στο δωμάτιο 1742 του ξενοδοχείου «Queen Elizabeth» στο Κεμπέκ, κατά την διάρκεια της γνωστής, «κρεβατάμπλ» διαμαρτυρίας του με την Γιόκο Όνο τον μήνα του μέλιτος. Το single κυκλοφόρησε από τους Plastic Ono Band στις 4 Ιουλίου 1969 και στις Η.Π.Α. έφτασε στο Νο 14 του πίνακα των charts, ενώ στην Αγγλία σκαρφάλωσε στο Νο 2 του Bilboard.Το τραγούδι έγινε ο αντιπολεμικός ύμνος των Η.Π.Α. στην δεκαετία του '70, αλλά και η μελωδική φωνή αντίδρασης και εμψύχωσης των φοιτητικών εξεγέρσεων.

«Το μόνο που ζητάμε είναι να μας δώσετε μια ευκαιρία…», 

επαναλαμβάνεται ο στίχος σαν ελεγειακό μάντραμ, κτυπώντας ρυθμικά τα χέρια τους στο ξύλινο πάτωμα στην αξέχαστη σκηνή με τους πολιορκημένους σπουδαστές, καθισμένους οκλαδόν στο παρκέ του κλειστού γηπέδου του πανεπιστημίου σε επτά ομόκεντρους κύκλους, τραγουδώντας το «Give Peace a Chance». Εκτός του πανεπιστημιακού χώρου οι πραιτοριανοί περιμένουν για να εισβάλλουν. Και αυτό συμβαίνει.

Θυμίζει κάτι;


Το τραγούδι «Give Peace a Chance» του Τζον Λένον, όπως το τραγουδούν οι πρωταγωνιστές της ταινίας «The Strawberry Statement» (Φράουλες και Αίμα)

«Τραγούδια και μουσικές που ταυτίστηκαν με ταινίες...
Ελλάδα-Γαλλία: Κινηματογραφικές Συναντήσεις (Μίκης...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://intownpost.com/