InTownPost

Ακολουθήστε μας :

28
Κυρ, Νοε
Tο διάβασαν 326 άτομα (326 Views)

«Ό, τι συνθέτει τη μελλοντική απουσία του Μάνου Χατζιδάκι 96 χρόνια μετά», επιμέλεια Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

MANXATZ22-ITP01EXON01



«Γεννήθηκα στις 23 του Οκτώβρη του 1925 στην Ξάνθη τη διατηρητέα κι όχι την άλλη τη φριχτή που χτίστηκε μεταγενέστερα από τους εσωτερικούς της ενδοχώρας μετανάστες. Η συνύπαρξη εκείνο τον καιρό ενός αντίτυπου της μπελ-επόκ, με αυθεντικούς τούρκικους μιναρέδες, έδιναν χρώμα και περιεχόμενο σε μια κοινωνία-πανσπερμία απ' όλες της γωνιές της ελλαδικής γης, που συμπωματικά βρέθηκε να ζει σε ακριτική περιοχή και να χορεύει τσάρλεστον στις δημόσιες πλατείες…» (Μάνος Χατζιδάκις)


Συμπληρώθηκαν ήδη 96 χρόνια από την γέννηση της μεγαλύτερης μουσικής ιδιοφυίας της Ελλάδας όπως έχει χαρακτηριστεί ο Μάνος Χατζιδάκις και η επέτειος αυτή γιορτάζεται με σειρά εκδηλώσεων που οργάνωσε η Περιφέρεια ΑΜΘ-Π.Ε. Ξάνθης και η Επιτροπή Διαχείρισης του Πολυχώρου Τέχνης και Σκέψης «Οικία Μάνου Χατζιδάκι», με τη συμμετοχή του Κέντρου Πολιτισμού Δήμου Ξάνθης.

Το 1960 τιμήθηκε με το Όσκαρ για «Τα παιδιά του Πειραιά» από την ταινία του Ζιλ Ντασέν «Ποτέ την Κυριακή», ένα τραγούδι , το οποίο συμπεριλαμβάνεται στα 10 εμπορικότερα του 20ου αιώνα. Τα τραγούδια και οι μουσικές του Μάνου έμειναν αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου.



Έχουν γραφτεί πάρα πολλά για το Μάνο Χατζιδάκι και άλλα τόσα έχουν ειπωθεί στον δημόσιο διάλογο.

Ο ίδιος ο Μάνος Χατζιδάκις είχε πει για το τραγούδι :

«…πιστεύω πως η τέχνη του τραγουδιού αποτελεί κοινωνικό λειτούργημα, γιατί το τραγούδι μας ενώνει μέσα σ' ένα μύθο κοινό. Κι όπως στον χορό ενώνουμε τα χέρια μεταξύ μας για ν' ακολουθήσουμε ίδιες ρυθμικές κινήσεις , έτσι και στο τραγούδι ενώνουμε τις ψυχές μας για ν' ακολουθήσουμε μαζί, τις ίδιες εσωτερικές δονήσεις. Κι όσο για τον κοινό μύθο που δεν υπάρχει στις μέρες μας, τον σχηματίζουμε καινούριο κι απ' την αρχή κάθε φορά. Κάθε φορά που νιώθουμε βαθιά την ανάγκη να τραγουδήσουμε».

Καλύτερα λοιπόν, ας συνεχίσουμε με τα σοφά και τόσο επίκαιρα σχόλια του συνθέτη, του ποιητή, του διανοούμενου Μάνου Χατζιδάκι που ακούστηκαν στο Γ' Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας ξεκινώντας με το προλογικό σημείωμα του βιβλίου του που έχει εξαντληθεί:

«Σαν άρχισα τα «Σχόλια» στο Τρίτο το 78, δεν είχα αποσαφηνίσει μέσα μου ούτε το ύφος της γραφής τους, ούτε καλά-καλά τους στόχους μου. Γνώριζα βέβαια πως θάπρεπε να ξεκινήσω απ την πραγματικότητα του τόπου μας, αλλά όχι με τον τρόπο της «βραδυνής» και «μεσημβρινής» παραδημοσιογραφίας, τρόπος και είδος γραφής που απεχθάνομαι από νέος και περιφρονώ.

Σχόλιο με σχόλιο λοιπόν σχημάτιζα τον τρόπο, τη γραφή και το επίπεδο μέσα απ το οποίο έβλεπα τον νεοελλαδικό κόσμο μας και επικοινωνούσα ολοένα με ένα πλατύτερο κοινό ή καλλίτερα με ένα μεγαλύτερο κοινό, γιατί ποτέ είναι αλήθεια δεν υπήρξα κατάλληλος για το πλατύ κοινό. Φυσικά επικοινωνούσα με όλους, εκτός από τους παραδημοσιογράφους και τον αρμόδιο υφυπουργό -ανίκανους, για μια οποιαδήποτε επικοινωνία. Αυτοί όμως ενοχλήθηκαν πολύ σαν συνειδητοποίησαν το γεγονός, ότι επιτυγχάνετο επικοινωνία χωρίς τη συμμετοχή τους, χωρίς τα δημοσιογραφικά ή τα πολιτικά οφέλη, έτσι κι η αντίδρασή τους ήταν άμεση: ενορχηστρωμένη λασπολογία, «αγανακτισμένοι ακροατές», μηνύσεις και ένας υφυπουργός πιεζόμενος από την Κοινή, κοινότατη, Γνώμη.

Το Τρίτο σταμάτησε τη λειτουργία του, σταμάτησαν και τα «Σχόλια». Για μιαν ακόμη φορά η ποιητική συνείδηση και η έκφρασή της καταδιώχθηκε και εξαναγκάστηκε στη σιωπή. Η έκδοση λοιπόν αυτών των «Σχολίων» ήταν επιβεβλημένη για να μην ξεχνάμε την αθλιότητα και τις οδυνηρές αλήθειες του καιρού μας και του τόπου μας.»



Ένα ακόμα απόσπασμα από το βιβλίο του Μάνου Χατζιδάκι «Τα σχόλια του Τρίτου», που παραμένει επίκαιρο, ο μεγάλος δημιουργός απαντάει στο καίριο ερώτημα: Και πρώτα απ' όλα τι εννοούμε λέγοντας παιδεία;

«Την πληροφορία, την τεχνική, το δίπλωμα εξειδίκευσης που εξασφαλίζει γάμο, αυτοκίνητο κι ακίνητο, με πληρωμή την πλήρη υποταγή του εξασφαλισθέντος ή την πνευματική και ψυχική διάπλαση ενός ελεύθερου ανθρώπου, με τεχνική αναθεώρησης κι ονειρικής δομής, με αγωνία απελευθέρωσης και με διαθέσεις μιας ιπτάμενης φυγής προς τ' άστρα; Αυτή τη δεύτερη παιδεία την αποσιωπούν και δεν την δίνουν δωρεάν. Γιατί δεν συντηρεί και δεν υπηρετεί συστήματα. Αντίθετα, τα ελέγχει, τα αναθεωρεί και τ' αποδυναμώνει

Με θέμα «Τα υπουργεία Πολιτισμού, είναι μία κληρονομιά απολυταρχικών καθεστώτων», ο Μάνος Χατζιδάκις είχε εκφράσει την επαναστατική άποψη:

«Θα δεχόμουν να γίνω υπουργός Πολιτισμού για δύο μέρες, να το γκρεμίσω, να υπογράψω την κατάργησή του και να πάω σπίτι μου. Τα υπουργεία Πολιτισμού, είναι μία κληρονομιά απολυταρχικών καθεστώτων. Παλαιότερα δεν υπήρχε υπουργείο Πολιτισμού. Υπήρχε υπουργείο Παιδείας. Από την ώρα που τα απολυταρχικά καθεστώτα ανακάλυψαν τη σημασία του πώς να καθοδηγούν και πως να επιβάλλουν πολιτισμό, έφτιαξαν και ομώνυμο υπουργείο. Με πρώτο διδάξαντα τον Γκαίμπελς. Και ναι μεν στον πόλεμο νίκησαν οι δημοκρατικοί λαοί, αλλά ο φασισμός κι ο ναζισμός μάς κληρονόμησαν πολλές ανακαλύψεις τους. Που, άλλωστε, καθόλου δεν τις απορρίψαμε. Όπως, π.χ., σας είπα, τα υπουργεία Πολιτισμού, όπως ο συντονισμός της διώξεως των πολιτών, της ειδικής ασφάλειας και άλλα τινά».


Ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Μίκης Θεοδωράκης


Προφητικό το σχόλιό του για τους νέους του μέλλοντος με τον τίτλο «Φτιάξε ελεύθερους ανθρώπους, για να έχεις ελεύθερο χώρο»:

«Ένας νέος που δεν μετέχει στα κοινά, είναι ανάξιος να λέγεται νέος. Δεν μπορεί ένας νέος να εξαντλείται στα ερωτικά του ενδιαφέροντα, στις σπουδές του, στα χορευτικά και στη ιδεολογία του Ολυμπιακού. Η νεολαία σήμερα απέχει από τα κοινά κι αυτό θα δημιουργήσει πολίτες αδιάφορους. Και οι αδιάφοροι πολίτες ανοίγουν τις πόρτες στα δεινά. Πιστεύω πως μια κυβέρνηση που θα προκύψει μελλοντικά, πρέπει να φροντίσει ώστε να τοποθετήσει ανάμεσα στους νέους τις έννοιες της Ελευθερίας και της Αξιοπρέπειας.Ώστε όλα τα σκοταδιστικά στοιχεία, οποθενδήποτε προερχόμενα, να αντιμετωπίζουν την αντίδραση της υγιούς νεολαίας. Μόνο έτσι θα είμαστε ήσυχοι ότι ο τόπος θα προχωρήσει σωστά. Φτιάξε ελεύθερους ανθρώπους, για να έχεις ελεύθερο χώρο».

Ενάντιος του λαϊκισμού, εν ευθέτω χρόνο, προσέγγισε τη διαφορά ανάμεσα στο λαϊκό και στον λαϊκισμό:

«Το πρώτο συνθέτει την αλήθεια μας, το άλλο την αυτοκολακεία και την εκμετάλλευση. Για παράδειγμα: Η κυβέρνηση ασκεί το λαϊκισμό σαν πολιτιστική πολιτική για κομματικό όφελος και ο λαός κολακεύεται, ενδίδει και υποτάσσεται στο κόμμα που διοικεί. Να μια σχέση που αντιπαθώ βαθιά και φυσικά την πολεμώ με όλες μου τις δυνάμεις».

Για τις λέξεις που έρχονται σε επαφή με τη μουσική είχε να πει:

«…μ' ενθουσιάζει η ιδέα να μιλήσω για λέξεις που ξαπλώνουν με ηδυπάθεια για να παντρευτούν τους ήχους, ειδικά τακτοποιημένους κι αποκλειστικά συνταιριασμένους γι' αυτές. Εδώ πρέπει ν' αποκαλύψω πως όταν οι λέξεις έρχονται σ' επαφή μ' αυτό που λέμε Μουσική, πριν απ' όλα λιποθυμούν, ξαπλώνουν, παραδίδονται και χάνουν κάθε από φυσικού τους ενάργεια, κίνηση, ζωή. Κι ύστερα αρχίζει η περιπέτεια της μελωδίας, πρέπουσας και κατάλληλης. Θα σας μιλήσω για την μελωδία που θα ταιριάξει άρρηκτα με τις λέξεις, έτσι που δύσκολα θα τις διαβάσει κανείς μετά, χωρίς ν' αργοκυλά στο νου του το μελωδικό τους ντύσιμο. Μια και η λέξη, όταν την πολιορκεί η Μουσική, λούζεται την παρθενική της χάρη και δίχως δική της ρυθμική αγωγή μένει γυμνή, έτσι καθώς ξαπλώνει στο κρεβάτι των «πέντε γραμμών» για να την κάνει δική του ο μουσικός…. Για να συζευχθεί η λέξη με τη Μουσική, οφείλει να περάσει μέσα από την κάθαρση της ποιητικής θεραπείας…»



Και η βαθιά πεποίθηση του Μάνου Χατζιδάκι περί φήμης όπως ο ίδιος την οριοθέτησε είναι:

«Η δόξα είναι επιταγή που δεν πρέπει να εξαργυρώσεις σε χρήμα. Παίρνεις χρήμα, χάνεις τη δόξα

Και για να μην ξεχνιόμαστε ο Μάνος Χατζιδάκις ήταν ο πρώτος που έκανε θέμα την υποταγή του Ελληνισμού στην Ευρώπη, λίγο πριν από την είσοδο της χώρας μας στην ευρωπαϊκή ένωση:

«Κοιτάξτε, ετοιμαζόμαστε για μια άλλου είδους σκλαβιά τώρα. Η Ευρωπαϊκή Ενότητα τι νομίζετε ότι είναι; Είμαστε πραγματικά ένα κράτος με δύναμη ώστε να μπορέσουμε να επιβάλλουμε απόψεις; Θα γίνουμε μια επαρχία στην οποία θα μας διοικεί η Ευρώπη.»


"To τραγικό μυστικό του Live Aid", γράφει ο Νάσος ...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://intownpost.com/