InTownPost

Ακολουθήστε μας :

27
Σαβ, Νοε
Tο διάβασαν 991 άτομα (991 Views)

Συνέντευξη του διακεκριμένου ιστορικού της τέχνης Λεόντιου Πετμεζά στην Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

LPETM2229-ITP0098


Μεγάλη οργή έχει προκαλέσει ο δανεισμός ελληνικών αρχαιοτήτων στο εξωτερικό έως και για 50 χρόνια, παρότι η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αποχώρησε από την θέση της μειώνοντας στα 50 αντί για 100 χρόνια την εξαγωγή τους. Γι΄ αυτό το θέμα μιλάει σήμερα στο InTownPost ένας σπουδαίος σύγχρονος Έλληνας, ο Λεόντιος Πετμεζάς, που δεν κρύβει την δυσαρέσκειά του.

Ο Λεόντιος Πετμεζάς προέρχεται από οικογένεια οπλαρχηγών του 1821, αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης και ευεργετών. Ως θεωρητικός και ιστορικός της σύγχρονης τέχνης, αναφέρεται σε τρία Διεθνή λεξικά: Στο λεξικό Who is Who των Προσωπικοτήτων της Ελλάδας, στο λεξικό με τους 2000 Οutstanding Artists and Designers of the 20th Century του Cambridge και στο λεξικό Χάρη Πάτση. Ανήκει δε σε διεθνή δίκτυα ιστορικών τέχνης, διανοουμένων, σκεπτόμενων, πνευματικών και λόγιων ανθρώπων.

Ο Λεόντιος Πετμεζάς εκτός από θεωρητικός, ιστορικός τέχνης, είναι βιβλιοκριτικός, συγγραφέας, δημοσιογράφος και ηθοποιός και χρειάζεται τόμος, αν όχι τόμοι για να δημοσιοποιηθεί το βαρύ βιογραφικό του, που συνεχώς εμπλουτίζεται. Τον ευχαριστώ για τη μεγάλη τιμή που μου έκανε να απαντήσει στις ερωτήσεις μου. Δεν υπάρχει γιατί, υπάρχει μόνο η έλξη της γραφής του, ο χειρισμός της γλώσσας, οι περιγραφές , τα συναισθήματα και οι γνώσεις που μεταφέρει και όλα αυτά προσφέρουν τόσο πολλά στον αναγνώστη και σε εμένα την ίδια.


«Με πολλή σκέψη και με κρίση, εννοώ με δημοψήφισμα του ελληνικού λαού για το θέμα αυτό, θα ήταν η σωστή οδός για την τεκμηριωμένη επίλυση με εγρήγορση»


Ως ιστορικός της τέχνης, κύριε Πετμεζά, τι θα είχατε να πείτε για τη δυνατότητα δανεισμού κινητών μνημείων από τα ελληνικά μουσεία για 25 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για επιπλέον 25 χρόνια, όπως προβλέπει διάταξη νομοσχεδίου για τον εκσυγχρονισμό της δομής, οργάνωσης και λειτουργίας του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, ώστε να προβληθεί ο ελληνικός πολιτισμός σε περιοχές που υπάρχει έντονο το ομογενειακό στοιχείο όπως επικαλείται το υπουργείο Πολιτισμού;

Θα σας απαντήσω ξεκινώντας την ενδιαφέρουσα συζήτηση μας, κυρία Μιχαλιτσιάνου, αγαπητή Σμαράγδα, θέτοντας από μέρους μου δύο καίρια ερωτήματα, που πιστεύω, πως δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση μείνουν στην σφαίρα των διττών ερωτηματικών. Απαιτούν άλλωστε ουσιώδεις, άμεσες και ζωτικές απαντήσεις.

Σκέπτομαι, λοιπόν, αρκετά συνειδητά πως οι ομογενείς όταν οικειοποιηθούν τα μνημεία σε κάποια μουσεία και έχουν πρόσβαση με προεκτάσεις ιστορικότητας θα μας βοηθήσουν άραγε σε κάποιο επίπεδο ή με κάποιο τρόπο να μας τα επιστρέψουν; Και δεύτερο επίσης σημαντικό. Θα υπάρξουν κατευθύνσεις συντονισμού με δόμηση απτόητης διαπραγμάτευσης μέσα από την οποία θα λειτουργήσει μια αναγνωρίσιμη εκπαιδευτική σκηνή, συνειρμικά και συνεκτικά για την ευπρόσδεκτη διείσδυση και την εύληπτη διάβαση;

Η συνολική αυτόνομη αντιστοιχία των δύο θα δημιουργήσει μάλλον σύγχυση στην ομογένεια με σύμμεικτα αντλήματα παρά μια περιχέουσα ενέργεια αναβάθμισης, ενημέρωσης και παιδείας. Οι ομογενείς θα αντιμετωπίζονται στο εξής σαν καταναλωτές θεαμάτων ευρισκόμενοι σε δρόμους αναμονής και ασάφειας.

Η ρύθμιση αφορά καταρχήν στο Μουσείο Μπενάκη, το οποίο έχει ήδη προσεγγίσει το Ελληνικό Μουσείο της Μελβούρνης, προκειμένου να συστεγαστεί σε νέο κτήριο το οποίο κατασκευάζεται επί τούτου με τον διακριτό τίτλο «Μουσείο Μπενάκη Μελβούρνης» και το οποίο θα περιλαμβάνει αντικείμενα προερχόμενα από τις αποθήκες του. Πώς βλέπετε αυτή την εκτός των τειχών μετεστέγαση κύριε Πετμεζά;

Πιστεύω πως είναι ένα ολέθριο λάθος η αντίληψη και δεν θα πρέπει ως κράτος να παρασυρθούμε σε αυτήν. Η φυσιογνωμική αίγλη της παλαιότητας και η εσωτερική ομορφιά σε καμιά περίπτωση δεν είναι σωστό να εμφορείται από εποπτεύουσες πιθανότητες τέτοιας διεξαγωγής. Θα χαθεί διεξοδικά το ηχηρό μεγαλείο, έστω και αν δημιουργηθούν ιδεογραφικές εκφάνσεις προβολής και συγκεκριμένες συνδέσεις επαναπροσδιορισμών, που θα προσημαίνουν το αντικείμενο μακριά από την αισθητική της παγκοσμιοποιημένης εγκυρότητας.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων έκρουσε εξαρχής τον κώδωνα του κινδύνου υπογραμμίζοντας, ότι αυτή η διάταξη «Στερείται δόκιμης πολιτικής ωριμότητας το να παρουσιάζεται η ρύθμιση εξαγωγής ελληνικών αρχαιοτήτων για 100 χρόνια» (σ.σ.: όπως είχε οριστεί αρχικά), εν ολίγοις: χωρίς καμία πιθανότητα επιστροφής. Ελλοχεύει αυτός ο κίνδυνος θεωρείτε;

Πιστεύω ότι ναι, ελλοχεύει ο κίνδυνος καταστρατήγησης και το λογικό είναι να αποτραπούν τέτοιες διαβουλεύσεις και να ενταχθούν άλλοι παρόμοιοι παράμετροι διευθέτησης της οντότητας απέναντι στα αδιέξοδα. Εδώ ξέρουν, γνωρίζουν ότι είναι κλεμμένες πολλές αρχαιότητες και πάλι επιμένουν και διατείνονται ότι κατέχουν την απόλυτη ιδιοκτησία τους, κάτι που μας απομακρύνει από τον στόχο του επαναπατρισμού τους. Να συμπληρώσω, πως συμφωνούμε σε όσα υπογραμμίζει ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων κάτι που επισημαίναμε και σε διάβημα μας ο «Σύλλογος Εικαστικών Καλλιτεχνών Ελλάδας ο Απελλής» στον οποίο είμαι πρόεδρος.

«Αυτό που επιχειρούν, ας το ονομάσουν καλύτερα "εκπατρισμό" και όχι προσωρινή έκθεση των πολύτιμων μουσειακών αντικειμένων στο εξωτερικό», δήλωσε πριν την τροποποίηση ο τομεάρχης Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Φίλης. Σας βρίσκει σύμφωνο το σχόλιό του κύριε Πετμεζά;

Συμφωνώ απόλυτα με τον κύριο Φίλη. Η θέση του με προοπτική και παρεμβατική διακύμανση συμβολισμού αναμφίβολα βάζει τα πράγματα στην σωστή θέση. Είναι πολιτική θέση αλλά και πολιτική πράξη. Φωτίζει και αναδεικνύει με ευθύτητα το μέγεθος του προβλήματος και του προβληματισμού με προδιαγραφές που επικυρώνεται ως σημαινόμενο μέσα από το σημαίνον του χωροχρόνου.

Τέτοιες διατάξεις νομίζετε ότι αποδυναμώνουν τον αγώνα μας για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα;

Φυσικά. Σίγουρα αποδυναμώνουν και ίσως εκμηδενίζουν οι διατάξεις αυτές τους χρόνιους αγώνες για την επιστροφή των γλυπτών και μετριάζουν ή σβήνουν τις ελπίδες και τις προσδοκίες.

Ο Λεόντιος Πετμεζάς με την Ζωή Λάσκαρη


Μπορείτε να διανοηθείτε, ότι θα υπάρξει κυβέρνηση που θα στείλει για παράδειγμα τον Ηνίοχο των Δελφών ή κάποιο άλλο αγαπημένο μας έργο τέχνης για 50 χρόνια στο εξωτερικό;

Νομίζω δεν θα υπάρξει κυβέρνηση που θα διαδραματίσει ποτέ αυτόν τον ρόλο, δηλαδή του μεσολαβητή για την διεκπεραίωση μιας τέτοιας αποστολής χωρίς επερχόμενη κάθαρση.

Οι μορφές που έχουν απελευθερωθεί μέσα από το μάρμαρο που σμίλεψαν μεγάλοι γλύπτες είναι αντιπροσωπευτικές της ιστορίας του παρελθόντος μας;

Είναι ακριβώς όπως το θέτετε αντιπροσωπευτικές γιατί κάθε καλλιτέχνης τις φιλοτέχνησε σε δεδομένες στιγμές και συνθήκες της ιστορίας. Επεξεργάστηκε δηλαδή αυστηρά την εκτέλεση των δυνατοτήτων απόδοσης και απεικόνισης που εμπεριέχουν αναφορές σε ένα πλούτο που με την σειρά του εξιδανικεύει την οντότητα των συλλήψεων. Μέσω της διαχρονικότητας σήμερα, στο παρόν και στο μέλλον μεταφέρεται εκείνη η μαγεία του ανεπανάληπτου, του ανεξάντλητου και του ανεξίτηλου στοιχείου στον χρόνο που ευδόκιμα πάντα επαναφέρει μνήμες και νοσταλγικά ταξίδια εκλεπτυσμένης εμβάθυνσης.

Καταλαβαίνουμε πως είναι αντιπροσωπευτικές οι μορφές για γνωστές περιόδους με συναισθηματική φόρτιση που αναδεικνύουν το ύψιστο ταλέντο των καλλιτεχνών. Αυτό που μας άφησαν, δηλαδή τα επιτεύγματα τους, που έμειναν στο χρόνο τους έκανε αθάνατους και μιλάμε για αυτούς τόσους αιώνες μετά.

Εν τέλει πως είναι δυνατόν το υπουργείο Πολιτισμού να διαχειρίζεται την περιουσία του Ελληνικού λαού;

Με πολλή σκέψη και με κρίση, εννοώ με δημοψήφισμα του ελληνικού λαού για το θέμα αυτό, θα ήταν η σωστή οδός για την τεκμηριωμένη επίλυση με εγρήγορση. Το Υπουργείο μπορεί να μεγαλουργήσει στο τομέα αυτό αν το θέλει με αντιρρητική βούληση. Να ξεπεράσει τα στατικά, συμβατικά πλαίσια και με ανατροπές να φτάσει σε ποικίλους οραματισμούς. Βέβαια η πολιτική που ακολουθεί το εκάστοτε Υπουργείο διαφοροποιείται και κυμαίνεται ανάλογα την κυβέρνηση του τόπου. Άλλες είναι οι δομές μιας αριστερής κυβέρνησης και άλλες μιας φιλελεύθερης.

Από την άλλη πλευρά δεν νομίζω ότι η καθ' ύλην ιδεολογία και οι ιδεαλιστικές πρακτικές μιας κυβέρνησης αλλάζουν το τοπίο σε ότι προβάλετε στο εξωτερικό. Ενεργούν με αμιγή τελειότητα εκμεταλλευόμενοι τα όποια εμπρόθετα πλεονεκτήματα μπορεί ή ίσως να έχουν.

Εσείς κύριε Πετμεζά που διακρίνεστε για την αγάπη σας για την ιστορία και τον πολιτισμό, διαθέτετε υψηλά και αισθητικά κριτήρια, κριτική σκέψη, δημιουργική φαντασία και ευρύ πνεύμα ως διακεκριμένος ιστορικός της τέχνης τι προτείνετε;

Προτείνω να εκτεθούν στα μουσεία και τις πινακοθήκες της χώρας μας και να γίνουν έτσι κτήμα περισσότερων νεότερων και μεγαλύτερων σε ηλικία θεατών. Μέσα από την στοιχειώδη συνεύρεση της αισθαντικής διατομής που θα προκαλέσουν θα αγγίξουν την υπερβατική διαδικασία της διαλεκτικής και της διαλλακτικής συνύπαρξης. Θα κυριαρχήσουν για την εμπέδωση της απόλυτης αρχέγονης μέθεξης, που θα εφορμά πλέον ευθύβολα για την τεχνική διάσταση των επιμερισμών μιας αρχετυπικής τελετουργίας.

Ο Πικάσο υποστηρίζει, ότι «Η τέχνη είναι ένα ψέμα που μας βοηθάει να ανακαλύψουμε την αλήθεια». Αν είναι έτσι ποια είναι η αλήθεια του λαού μας μέσα από τις ελληνικές αρχαιότητες;

Η αλήθεια του δικού μας λαού ξεκινά από ένα γενναίο ψυχισμό που αρματώθηκε με ακατάβλητη αγωνιστικότητα από φολκλορικές ταυτίσεις και τοποθετήσεις διανοητικής ανέλιξης και εξέλιξης.

Ο λαός μας ξέρει όταν χρειάζεται να διαρρηγνύει τα δεσμά της κομφορμιστικής φρόνησης και των μηχανισμών της δήθεν απόκλισης και να προχωρεί επαναστατικά σε απώτερους οικουμενικούς στόχους επιβίωσης.

Η τέχνη πράγματι έχει ψευδείς παρακαταθήκες και πολλές φορές δαιδαλώδεις λεωφόρους και διαγώνιους. Δεν είναι τα πάντα ξεκάθαρα. Εμείς εμπλεκόμενοι ευθύβολα και διερευνητικά στις γενναιόδωρες νόρμες της ανακαλύπτουμε σταδιακά τις παρυφές της αλήθειας και του κέρδους που απορρέει από αυτήν. Αυτό το εννοιολογικό μυστήριο μάς συνεπαίρνει και απαλύνει συχνά από τις χίμαιρες και τις μαινάδες, το σύγχρονο κοινωνικό και βιωματικό γίγνεσθαι.

Η συγγραφέας Νόρα Πυλορώφ μιλάει σε α’ πρόσωπο στη...
Η συγγραφέας Ελένη Μουσαμά κουβεντιάζει με την Τίν...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://intownpost.com/