26
Πεμ, Νοε

Κάνε κράτηση Parking στο αεροδρόμιο

Κριτική /««Φαίδρας Έρως» από την Άντζελα Μπρούσκου: Η Αυθάδεια της Σάρα Κέιν της Πάει», γράφει ο Κώστας Ζήσης

faidra5a-Evita_Skourlet_20201026-230838_1


Η Φαίδρα και ο Ιππόλυτος αποτελούν ένα αρχετυπικό δίδυμο, που αναμφισβήτητα έχουν υπερβεί την μυθολογική υπόστασή τους και έχουν κατακτήσει την αιωνιότητα όχι απλά και μόνο ως υποκείμενα διαχρονικής ψυχολογικής και κοινωνικής παρατήρησης (ο έρωτας ώριμης γυναίκας για νεότερό της άντρα και μάλιστα προγονό της), αλλά (ιδιαίτερα) ως προσφιλές θέμα μελέτης σε όλες τις μορφές τέχνης: από τη λογοτεχνία και το θέατρο, τη ζωγραφική και τη γλυπτική, έως τον χορό, τα εικαστικά και τον κινηματογράφο.

Με μια τέτοια θεματική, η οποία εξακολουθεί να φαντάζει σαν ταμπού σε μια κοινωνία που εξακολουθεί να παραμένει παραδομένη σε θρησκευτική καταληψία, όσο και αν (θέλει να) δείχνει απελευθερωμένη και προοδευτική, ήταν σχεδόν σίγουρο ότι θα καταπιαστεί η ρηξικέλευθη Αγγλίδα δραματουργός Σάρα Κέιν. Διαβάζοντας Σενέκα, ο οποίος επεξεργάστηκε τον αρχέγονο μύθο, τοποθέτησε το μυθολογικό αυτό δίδυμο στη σύγχρονη σκηνή, για να δώσει νέες διαστάσεις και να «μιλήσει» με τον δικό της τρόπο για τον κόσμο που όλοι μας ζούμε, και που εκείνη πολύ ιδιαίτερα τον αντιλαμβάνεται.

Η Σάρα Κέιν εδώ, δεν μας μιλά για την απελπισία του έρωτα, για το ανεκπλήρωτό του, και τις εμμονές του. Δεν στέκεται στην γυναικεία μοναξιά, στην απόρριψη και την εγκατάλειψη. Σαφέστατα ενυπάρχουν όλα αυτά στο έργο της (πως άλλωστε όχι;), αλλά είναι προφανές πως άλλα είναι τα ζητούμενα της. Δεν είναι καν, ένα φεμινιστικό μανιφέστο όπως ο ανυποψίαστος θεατής προφανώς θα περίμενε. Με τα δικά της όπλα, έναν πανταχού παρόντα αλλά τόσο δυσδιάκριτο με την πρώτη ανάγνωση ρομαντισμό, ο οποίος υφέρπει μέσα σε ένα θέατρο βίαιο και καταστροφικό, με την έμφυτη σε όλα τα έργα της αυθάδειά της, με τη σκληρή γλώσσα, με τις ακόμα σκληρότερες εικόνες που οδηγούν στην αποστροφή (παρόλο που η ίδια επέρριπτε την ευθύνη γι' αυτό στους σκηνοθέτες, αλλά κατά βάθος θεωρώ ότι το χαιρόταν), με ωμό ρεαλισμό ή ρεαλιστική ωμότητα, η Σάρα Κέιν καταγράφει και σχολιάζει τον κόσμο που ζει (ζούσαμε και ζούμε) το 1996. 

Τηλεόραση, ειδήσεις, πόλεμοι, μαζικές μεταναστεύσεις, πληρωμένο σεξ, προκατασκευασμένο φαγητό, ένα παγκόσμιο οικονομικό σύστημα με οξυμένες ανισότητες, ναρκωτικά, ένας ολόκληρος κόσμος παγιδευμένος στον νέον φωτισμό του καταναλωτισμού. 'Ενας κόσμος διεφθαρμένος και σάπιος, με διαβρωμένες όλες τις εξουσίες του, ξεκινώντας από την πολιτική, τη θρησκευτική, την εξουσία του Τύπου και των ΜΜΕ, εξουσίες που έχουν βυθίσει ολόκληρη την κοινωνία στο ψέμα και την υποκρισία, κατευθύνοντας μαζικά τα πλήθη και καταδικάζοντας σε μόνιμη ατομική και κοινωνική παρακμή τα πρόσωπα. Εξουσίες και θεσμοί που γεννούν, προβάλλουν, αναπαράγουν και υπερθεματίζουν την βία, μη διστάζοντας να διαστρεβλώσουν την πραγματικότητα.

Η Άντζελα Μπρούσκου, σε όλο αυτό το υλικό της Σάρα Κέιν, βρίσκει γόνιμο έδαφος για να αναπτύξει το δικό της θέατρο με τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Βρίσκει στο Μπάγκειο, το ιδανικό ξεπεσμένο παλάτι, αναπαράγει σκηνικά αυτήν την ωμότητα και το ρεαλισμό του λόγου της δραματουργού, επικοινωνεί ανοιχτά μαζί της με τους προβληματισμούς της παραθέτοντας σε πρώτο πλάνο μυθοποιημένες εικόνες και μορφές της τέχνης. Οι ήρωες, τοποθετούνται σε βάθρο, σαν αγάλματα κλασικής εποχής, προβάλλονται και αναπαριστώνται σε παράλληλο σκηνικό συγχρωτισμό σκηνές από αριστουργήματα της έβδομης τέχνης (δηλώνοντας αυτήν την διαχρονική επιρροή των ηρώων), κινηματογραφούνται ζωντανά με όλα τα σύγχρονα μέσα που έχουν επιβληθεί στην καθημερινότητα. 

Είναι αυτονόητο ότι η βία και η ωμότητα σωματοποιείται, πραγματώνεται και αναμειγνύεται με έναν ιδιότυπο αισθησιασμό με σαφείς Παζολινικές επιρροές στην ατμόσφαιρα σε ένα κείμενο που θα ορκιζόταν κανείς για τις Σαιξπηρικές του καταβολές. Η δυσωδία ενός σάπιου επιφανειακού εστετισμού και η παρακμή της μπουρζουαζίας κυκλοφορούν σα σκιές και φαντάσματα στους διαδρόμους του παλατιού. Ήρωες που πάσχουν και θνήσκουν, πρόσωπα εγκλωβισμένα, χαμένα, παγιδευμένα. Η Άντζελα Μπρούσκου για μια ακόμη φορά δηλώνει έμπρακτα την αγάπη και την εκτίμηση της στην Αγγλίδα συγγραφέα, και είναι ένα τρανό παράδειγμα πως ο καλλιτέχνης για να μεγαλουργήσει, χρειάζεται πρώτα απ΄ όλα αν όχι να ταυτιστεί απαραιτήτως ιδεολογικά με την πρώτη ύλη του, σίγουρα όμως να την προσεγγίσει και επεξεργαστεί με σεβασμό και φροντίδα. Να σκάψει τα μύχια της συνείδησης του, να τα φέρει στην επιφάνεια, να τα αναγεννήσει και να τα επικαιροποίησει.

Photo gallery παράστασης:


Ο Γιάννης Παπαδόπουλος, ενσαρκώνει τον καταθλιπτικό Ιππόλυτο, τον παγιδευμένο σε μια λάγνα νωθρότητα και ακινησία. Νωθρότητα και ακινησία σωματική, αποτέλεσμα διανόησης και σκέψης επιθετικής και προκλητικής. Ο θαυμάσιος ηθοποιός, καταφέρνει να συγκεράσει αυτόν τον δισυπόστατο ρόλο του ήρωα του, όπου η αναίδεια παρουσιάζεται ως συνέπεια ενός βασανιστικού ιδεαλισμού και το παράπονο μετατρέπεται σε κυνικότητα (όσο και αν φαίνεται παράλογο το σχήμα). Η θλίψη, γέννημα αυτών των αντιθετικών δυνάμεων στην ψυχοσύνθεση του ήρωα του, αποτυπώνεται εύστοχα στο βλέμμα του. Ακόμα και αν δεν είχε λόγια, θα τον απέδιδε στο έπακρο μόνο με τα μάτια. 'Εχει ένα Αμλετικό άρωμα, έναν ρομαντικό παραλογισμό, η σκηνική του υπόσταση, πράγμα που εναρμονίζεται απόλυτα με το πνεύμα της Κέιν, για έναν άνθρωπο που τολμά να ξεσκεπάσει την υποκρισία της πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας όντας σάρκα από την σάρκα της, και να πληρώσει το τίμημα της αλήθειας.

Η Παρθενόπη Μπουζούρη, στο ρόλο της πάσχουσας Φαίδρας, επιβάλλει την απόγνωση της ηρωίδας της, η οποία σχεδόν πάντα εισβάλει στο σκηνικό χώρο οργισμένη και σχεδόν πάντα εξέρχεται ταπεινωμένη. Η ηρωίδα της βρίσκεται μετέωρη σε ένα χάος, και η Παρθενόπη Μπουζούρη μπαίνει στο πετσί της και αιωρείται ανάμεσα στην οργή και την απελπισία, καταλήγοντας στην δολιότητα και καταφέρνει να συγκεράσει τόσο σκηνικά όσο και υποκριτικά το βασιλικό μεγαλείο και την ηθική κατάπτωσή, μπροστά στην αδυναμία διαχείρισης του πάθους της.

Ο Τσιμάρας Τζανάτος, αναλαμβάνει να σωματοποιήσει τις δυο εξουσίες, την πολιτική και την θρησκευτική, στα πρόσωπα του Θησέα και του Ιερέα αλλά και την επιστήμη στο ρόλο του Γιατρού. Καταθέτει το δικό του προσωπικό στίγμα, ζωγραφίζοντας τους ήρωές του με την ειρωνία της υποκρισίας τους. Έμπειρος ηθοποιός, ακροβατεί στην σκηνική προκλητικότητα που εκπέμπουν οι ήρωές του, καταφέρνοντας να μην παγιδευθεί στους κώδικες των πολύ ιδιαίτερων (αλλά και προβλέψιμων) κοστουμιών του, που τον θέλουν δέσμιο των παθών τους.

Μαζί τους η Νατάσα Εξηνταβελόνη, αυτό το ταλαντούχο πλάσμα αναλαμβάνει τον κομβικό για την εξέλιξη της υπόθεσης της κόρης της Φαίδρας, της Στρόφης η οποία γίνεται ο κρίκος που συνδέει όλα τα πράγματα, παρεμβαίνοντας –μάταια στις ειμαρμένες των ηρώων. Είναι η λογική και η αυτοκυριαρχία, που θα αγνοήσει η Φαίδρα και θα προσπεράσει ο Ιππόλυτος. Μέχρι και η ίδια να πληρώσει το τίμημα.

Οι μουσικοί σχεδιασμοί του Αλέξη Εφραιμίδη συνοδεύουν άλλοτε διακριτικά και άλλοτε επιτακτικά την παράσταση σε μια μόνιμη συνεχή ακολουθία και γίνεται ο έτερος πρωταγωνιστής της ενώ τα φώτα του Αλέξανδρου Πολιτάκη σε χαμηλούς, αποκρυφιστικούς σχεδόν τόνους, σκιαγραφούν το εφιαλτικό σύμπαν της. 

Η ίδια η Σάρα Κέιν, χαρακτηρίζει το έργο κωμωδία. Και οπωσδήποτε εδώ μαζί με τον υποδόριο ρομαντισμό, μπορείς να εντοπίσεις ένα σαρδόνιο κατάμαυρο χιούμορ - η σκηνοθεσία είναι αυτή άλλωστε πού τόσο καίρια το αναδεικνύει. Είναι όμως παράλληλα, και μια καταγραφή της σύγχρονης ελεγχόμενης κοινωνίας με πολιτικούς όρους και κριτήρια μιας και εύκολα μπορείς να διακρίνεις ότι όλοι οι ήρωες ζουν, κινούνται, αποφασίζουν, πράττουν, υποκινούμενοι πρωτίστως ενσυνείδητα ή ασυνείδητα από ένα σύστημα στο οποίο είναι παγιδευμένοι, και το οποίο διαμορφώνει και σχηματοποιεί ακόμα και την όποια (περιβόητη στις μέρες μας) ατομική ευθύνη. Ένα σύστημα, το οποίο στο τέλος ευνουχίζει τη σκέψη (δεν είναι διόλου τυχαία η πράξη αυτή) και αφήνει πίσω του μόνο πτώματα.

Κριτική: «Βάκχες» από τον Χρήστο Σουγάρη, η κωμική...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://intownpost.com/

→ Όροι Χρήσης ←
→ Πολιτική Cookies ←

Υλοποίηση: Infinite - Colors
2020 © InTownPost.com
0
Shares