InTownPost

Ακολουθήστε μας :

28
Κυρ, Νοε
Tο διάβασαν 257 άτομα (257 Views)

Ο συγγραφέας Διονύσης Μαρίνος κουβεντιάζει με την Τίνα Πανώριου

MARIN11-ITP098


«Οι άντρες έχουμε μάθει, μας έχουν μάθει στην ουσία, να μη φέρνουμε στην επιφάνεια την ευαίσθητη πλευρά μας υπό τον φόβο ότι θα παρεξηγηθούμε. Κάπως έτσι δημιουργούνται μέσα μας στρεβλώσεις, απωθημένα και λύπες που δεν κουρνιάζουν ποτέ»


Ο Διονύσης Μαρίνος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971. Είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος και έχει εργαστεί στον ημερήσιο και ηλεκτρονικό Τύπο. Είναι συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας, ενώ παραδίδει μαθήματα δημιουργικής γραφής για επίδοξους συγγραφείς.


Τι είναι ο «Μπλε Ήλιος»; Μια εικόνα σάς ώθησε να γράψετε την τόσο «αληθινή» αυτή ιστορία σας;

Ο Μπλε Ήλιος είναι η ελπίδα και η ανάσχεσή της. Η προσδοκία μέσα στη μοναξιά. Είναι μια ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ προσμονής και λύπης. Αν ενώσουμε την μπλε ώρα, την πιο μοναχική στιγμή της ημέρας, με τον ήλιο θα μας δώσει ένα νέο χρώμα ζωής. Δεν είναι μια εικόνα, αλλά πολλές, διάσπαρτες, επικαλυπτόμενες και συνάμα εφαπτόμενες που με οδήγησαν να γράψω αυτό το βιβλίο. Είναι στιγμές της ζωής μου και στιγμές άλλων ανθρώπων. Όλοι ζούμε με την ελπίδα πως κάποια στιγμή θα μας αγαπήσουν και θα αγαπήσουμε. Τελικά, ότι θα μας αγγίξει αυτό το θαύμα που καταξιώνει την ανθρωπινότητά μας, που τη δικαιώνει και της προσδίδει αξία και σημασία.

Τη Μαριάννα την ουσιαστική πρωταγωνίστριά σας πώς τη «φτιάξατε» στο μυαλό σας; Ήταν, είναι μια γυναίκα υπαρκτή;

Ακόμα κι αν είναι -εν μέρει είναι- το ζητούμενο είναι να βρει κανείς μέσα στο βιβλίο ένα δικό του κομμάτι με το οποίο μπορεί να συνομιλήσει και να ταυτιστεί. Η διαδικασία δημιουργίας ενός ήρωα είναι μια μορφή κολάζ. Παίρνω στοιχεία πραγματικών ανθρώπων και τα ενώνω όσο καλύτερα μπορώ για να φτιάξω κάτι άλλο, ολότελα καινούργιο. Οι ήρωες των βιβλίων ζουν εντός των σελίδων. Δεν χρειάζεται να τους αναζητούμε έξω από αυτές. Υπάρχουν όσο διαβάζουμε τα πάθη και τις περιπέτειές τους. Όταν ολοκληρώσουμε το βιβλίο, το κάθε βιβλίο, είμαστε εμείς που συνεχίζουμε και κρατάμε μέσα μας κάτι από τη φλόγα τους.

«Το προσωπικό στοιχείο συνυπάρχει με το μυθοπλαστικό στον «Μπλε ήλιο» είπατε κάπου. Ποια στοιχεία δικά σας δώσατε, π.χ. στον Ιάσονα, έναν ήρωα καλό, διαφορετικό, μια ανεξερεύνητη περιοχή, ένα οργανωμένο χάος;

Δικά μου κομμάτια υπάρχουν σε όλους τους ήρωες, άρα και στον Ιάσονα. Ο «Μπλε ήλιος» δεν είναι μια μορφή συγκεκαλυμμένης αυτοβιογραφίας. Δεν είχα τέτοια πρόθεση, επομένως δεν συνέβη. Δεν κρύβω, ότι έχω χρησιμοποιήσει αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία στον σκελετό του μυθιστορήματος, αλλά το τελικό αποτέλεσμα είναι εντελώς αυτόνομο. Δεν αφορά τη δική μου ζωή. Αντίθετα, η προσδοκία μου είναι να αφορά τη ζωή των ανθρώπων που θα το διαβάσουν. Αυτή η αόρατη και υπόγεια συνομιλία ανάμεσα στο γραφόμενο και τον αναγνώστη είναι η πλέον δελεαστική.

Στον Γεράσιμο πάλι μια «αντιπαθητική», εκ πρώτης, προσωπικότητα δεν χαριστήκατε ή έτσι μου φάνηκε;

Δεν ξέρω αν ο Γεράσιμος είναι αντιπαθητικός. Η λογική μου δεν ήταν ούτε να δικάσω κάποιον ούτε και να τον δικαιώσω. Θα έλεγα πως οι μονόλογοι του Γεράσιμου, ενόσω βρίσκεται σε κώμα, δείχνουν έναν άνθρωπο πολύ ζεστό, ίσως φοβισμένο, που αγαπούσε τη γυναίκα του, την αγαπούσε βαθιά, αλλά δεν ήξερε πώς να της το πει και να της το δείξει. Προσπαθώ να κατανοήσω τους ήρωες μου. Αυτό είναι βασικό για να μπορέσω να τους αποδώσω σωστά. Ένας μονοδιάστατος ήρωας είναι κατεξοχήν ένας βαρετός ήρωας. Προσπαθώ πάντα να βρίσκω πίσω από μια σκοτεινή περιοχή κάτι φωτεινό. Αυτές οι αντιθέσεις δημιουργούν ενδιαφέρουσες δυναμικές στους ήρωες και κατ' επέκταση στην πλοκή.

«Θα σας φανεί παράξενο, αλλά εμείς οι καρδιολόγοι στο χειρουργείο βλέπουμε κάτι που κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να δει στη ζωή: την καρδιά, όπως πραγματικά είναι». Σοκαριστική λιγάκι αυτή η κουβέντα, δεν νομίζετε; Ένας τετράγωνος, «αρτηριοσκληρωτικός» τύπος, όπως ο Γεράσιμος, μπορεί στην ουσία να ήταν κι ένας υπερευαίσθητος άνθρωπος;

Αν μπορούσαμε να παρατηρήσουμε τους εαυτούς μας από απόσταση, θα διαπιστώναμε πως είμαστε ένα σύνολο αντίθετων πραγμάτων. Είμαστε σκληροί σαν πέτρα και συνάμα ευαίσθητοι σαν ένα νιόβγαλτο λουλούδι. Είναι παράδοξο αυτό; Όσο παράδοξη είναι και η ανθρώπινη περίπτωση. Υπό αυτή την έννοια, ο Γεράσιμος είναι ένας άντρας της εποχής του, που σημαίνει ότι έμαθε να κρύβει τα συναισθήματά του, ενδεχομένως να αισθάνεται άβολα μ' αυτά. Οι άντρες έχουμε μάθει, μας έχουν μάθει στην ουσία, να μη φέρνουμε στην επιφάνεια την ευαίσθητη πλευρά μας υπό τον φόβο ότι θα παρεξηγηθούμε. Κάπως έτσι δημιουργούνται μέσα μας στρεβλώσεις, απωθημένα και λύπες που δεν κουρνιάζουν ποτέ.


Η φωτογραφία είναι της Γεωργίας Παναγοπούλου - Tourettephoto.com


«Ο πατέρας μου έχει πεθάνει εδώ και αρκετά χρόνια. Τόσα, που δεν θυμάμαι πώς ήταν η σχέση μας και ούτε ξέρω πώς θα ήταν αν ζούσε. Υπήρχε μια ασυμβατότητα χαρακτήρων. Η γέφυρά μας ήταν η σιωπή. Η αποδοχή της σιωπής ως μια άλλη γλώσσα»


Στο βιβλίο σας εντόπισα μια συγκλονιστική σκηνή, που στους μεγαλύτερους αναγνώστες σας που έζησαν σε ανάλογα μη προνομιούχα περιβάλλοντα σε μεταπολεμική εποχή, ενδεχομένως να θυμίσει πολλά: «Σφαχτό καθισμένο σε μια ψάθινη καρέκλα, στη μέση ενός μικροαστικού σαλονιού στα Ταμπούρια, ο πολυέλαιος να φέγγει σαν άρρωστος ήλιος, όλοι να την παρατηρούν (κοπέλα σε προξενιό της εποχής), να μετρούν τα λεπτά μέχρι να στραγγίξει το αίμα της». Πόσο μακριά φαντάζει σήμερα μια τέτοια σκηνή, τι λέτε;

Θα ήθελα να πιστεύω πως φαντάζει μακρινή, όμως, φοβάμαι πως δεν είναι. Πόσες γυναίκες στις μέρες μας αισθάνονται απομονωμένες, παραιτημένες, χαμένες μέσα σε στροβίλους άγονων σχέσεων όπου πρέπει να υποδυθούν κάτι που δεν είναι και δεν αισθάνονται; Νομίζω πολλές. Η σύμβαση μιας σχέσης μπορεί να αποβεί καταστροφική. Να διαλύσει ό,τι όμορφο κουβαλάμε μέσα μας.

«Τα μάτια της ήταν παγωμένα σαν του νεκρού ψαριού. Παγωμένα αλλά επικίνδυνα». Πόσα αλήθεια μπορούν να μαρτυρήσουν τα μάτια, το βλέμμα για την ψυχή ενός ανθρώπου, για όσους ξέρουν, τουλάχιστον, να «διαβάζουν»;

Σίγουρα τα μάτια λένε πολλά. Περισσότερα από όσα το στόμα ή τα χέρια. Είναι το πιο εκτεθειμένο σημείο του προσώπου μας. Το στόμα μπορεί να το κλείσεις, να μαρτυρήσεις στη σιωπή. Τα χέρια μπορείς να τα κρύψεις στις τσέπες, να τα βάλεις να παλεύουν εκεί μέσα. Τα μάτια, όμως; Μπορεί ένας άνθρωπος να κρύψει αυτό που βλέπει; Είναι ο πλέον αποκαλυπτικός καθρέφτης μας τα μάτια. Δεν τα φυλακίζεις, δεν μπορείς να επιβάλλεις τι θα δουν και πώς θα αντιδράσουν.

«Η αγάπη είναι σαν την πίστη» είπατε κάπου αλλού. Το πιο εύθραυστο πράγμα στη ζωή;

Όλα τα σημαντικά πράγματα στη ζωή είναι εύθραυστα. Χρειάζονται φροντίδα, μέριμνα, ενδιαφέρον. Τίποτα δεν μας προσφέρεται δίχως κόπο. Η αγάπη είναι ένα αίτημα που δεν προσεγγίζουν όλοι οι άνθρωποι. Είτε από φόβο είτε από λάθος προτεραιότητες. Κι όμως, ένας στερημένος από αγάπη άνθρωπος δεν θα μπορέσει στην ουσία να πετύχει κανέναν στόχο. Κι αν τον πετύχει δεν θα τον χαρεί πραγματικά. Δεν είμαστε νησιά οι άνθρωποι. Χρειαζόμαστε τους άλλους. Ένα χέρι δίπλα μας μπορεί να μας χτυπήσει, αλλά μπορεί και να μας αγκαλιάσει.

Αφιερώνετε τον Ήλιο στον μπαμπά σας Η σχέση σας μαζί του, σχηματικά έστω; Γνωρίζοντας ασφαλώς ότι ο δεσμός αυτός δύσκολα περιγράφεται.

Δύσκολη ερώτηση, πολύ δύσκολη. Ο πατέρας μου έχει πεθάνει εδώ και αρκετά χρόνια. Τόσα, που δεν θυμάμαι πώς ήταν η σχέση μας και ούτε ξέρω πώς θα ήταν αν ζούσε. Υπήρχε μια ασυμβατότητα χαρακτήρων. Η γέφυρά μας ήταν η σιωπή. Η αποδοχή της σιωπής ως μια άλλη γλώσσα. Από αυτόν έμαθα τη σημασία των παύσεων. Σαν μια μουσική δωματίου που δεν μπορεί να την ακούσει κανείς, αλλά υπάρχει, είναι εκεί. Έχει μια υπόγεια δύναμη που μπορεί να σε συντρίψει ή να σε κρατήσει στη ζωή.

Κλείνοντας: Το ζητούμενο των ηρώων σας όλων είναι στην ουσία η αναζήτηση της αγάπης; Της πολύτιμης αγάπης;

Η αγάπη αν δεν είναι πολύτιμη, καλό είναι να μη λέγεται αγάπη. Ναι, το ζητούμενο των ηρώων είναι να αισθανθούν αυτό το σπίθισμα που θα αλλάξει τη ζωή τους, θα την κάνει ουσιαστική. Όχι με την εγωιστική πλευρά, να νιώσουν επιθυμητοί (αυτό εύκολα ξεπερνιέται, εύκολα χωνεύεται), αλλά με την ουσιαστική: να κολυμπήσουν στην αχαρτογράφητη περιοχή της καρδιάς που όταν αγαπάει πάλλεται με άλλους ρυθμούς. Για να μην παρεξηγηθώ: δεν είμαι κανένας ειδικός για τα θέματα της αγάπης, δεν έχω να προσφέρω καμία συμβουλή ή απάντηση. Έχω κι εγώ στην καμπούρα μου κάμποσα λάθη στο όνομα της αγάπης. Ερωτήματα βάζει το βιβλίο που δεν επιδιώκει να τα απαντήσει, αλλά να βυθιστεί στις πληγές που δημιουργούν.

Και ακόμα: Τώρα που έκλεισε το κεφάλαιο «Μπλε ήλιος» τους ήρωές σας τους αφήσατε πίσω ή τους επαναφέρετε πού και πού στο μυαλό σας;

Όταν τελειώσει ένα βιβλίο και φύγει από τα χέρια του συγγραφέα, αμέσως αυτονομείται. Αποκτάει δική του ζωή και οντότητα. Τουλάχιστον, εγώ έτσι αισθάνομαι. Όχι, δεν επιστρέφω στους ήρωες των βιβλίων μου. Τους αφήνω ήσυχους να ζήσουν τη ζωή τους στα χέρια των αναγνωστών. Δεν τους απασχολώ για να μη με απασχολούν. Ήδη αρχίζω να βρίσκομαι στην περιοχή άλλων ηρώων που ζητούν να ζήσουν κι αυτοί μέσα από τις λέξεις μου. Δεν λέω πως η αποχώρηση είναι εύκολη, αλλά είναι επιβεβλημένη και χρήσιμη. 

Κύριε Μαρίνο, ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας και δεν θα ξεχάσω, από εδώ και εμπρός, πόσο μικρή είναι η μπλε ώρα. Πόσο πολύτιμα μικρή…


 

Το μυθιστόρημα του Διονύση Μαρίνου «Μπλε Ήλιος», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο (διαβάστε εδώ)

Ο συγγραφέας Βαγγέλης Ραπτόπουλος, συνέντευξη στην...

Σχετικές Δημοσιεύσεις

Με την αποδοχή θα έχετε πρόσβαση σε μια υπηρεσία που παρέχεται από τρίτο μέρος εκτός του https://intownpost.com/