fbpx

Έλενα Σωκράτους, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«…σε μια χώρα που θέλει να λέγεται δημοκρατική, η διαπόμπευση και ο στιγματισμός έπρεπε να είναι αυτονόητο ότι απαγορεύονται. Πίσω από την κάθε πράξη καταστολής, που φοράει τον μανδύα της «αντιμετώπισης κρίσιμων προβλημάτων» κρύβονται επιθέσεις απέναντι σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού »

Είναι κάποιες δραπετεύσεις που πληγώνουν. Όπως αυτή της  Νιγηριανής εταίρας Επίφανις Γκούντμαν, η οποία υπήρξε θύμα εμπορίας ανθρώπων, διαπομπεύθηκε για «λόγους Δημόσιας Υγείας» και τελικά αυτοκτόνησε στην Αθήνα.

Ο συγγραφέας Θανάσης Τριαρίδης με αφορμή το συγκεκριμένο θλιβερό και συνάμα συνταρακτικό γεγονός, έγραψε ένα θεατρικό μονόλογο για το trafficking και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το έργο είναι βασισμένο στην ιστορία αυτή, αλλά και στο δράμα των οροθετικών γυναικών, που στη χώρα μας το 2012 υπέστησαν εξαναγκαστικούς ελέγχους για ΗΙV, προφυλακίστηκαν για κακούργημα και εξευτελίστηκαν. Όσες άντεξαν να προχωρήσουν παρακάτω την ζωή τους, συνεχίζουν με πληγές που δεν λένε να κλείσουν.

Ο θεατρικός μονόλογος «HIV», σε συνέχεια της επιτυχημένης του πορείας στο  Expedition Metropolis (Βερολίνο, Μάιος 2019), κερδίζοντας το ελληνικό και το γερμανικό κοινό, έρχεται στην Ελλάδα για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων στις 9,10, 13, 14 και 15 Σεπτεμβρίου 2091 στο «Faust» της Αθήνας, αλλά και στις 11, 12 Σεπτεμβρίου 2019 στο θέατρο «Act» της Πάτρας.

Η Κύπρια σκηνοθέτης  Έλενα Σωκράτους, που έχει έδρα το Βερολίνο και υπογράφει πολυσυζητημένα έργα, βρίσκεται και πάλι με τον Θανάση Τριαρίδη, μετά την επιτυχημένη συνεργασία τους στο Lebensraum, στο θεατρικό μονόλογο «HIV». Όσοι τον παρακολούθησαν, είπαν πως είναι συγκλονιστικός.

Στο intownpost.com έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε την σκηνοθέτιδα Έλενα Σωκράτους που κάθε παράστασή της αποτελεί γεγονός.

Kυρία Σωκράτους μετά την επιτυχημένη συνεργασία σας με τον Θανάση Τριαρίδη στο Lebensraum, συναντιέστε ξανά στον θεατρικό μονόλογο «HIV». Τί σας τράβηξε τόσο σε αυτό το έργο και τι έχει να πει στους σύγχρονους θεατές;

Θεωρώ ότι το HIV είναι ένα έργο το οποίο πρέπει οπωσδήποτε να έρθει σε επαφή με το κοινό. Μιλάει για ένα κοινωνικό θέμα, το οποίο δεν βλέπουμε να απασχολεί συχνά τη θεατρική σκηνή, ενώ θεωρώ ότι θα έπρεπε. Μας σοκάρει το ότι ακόμη και τον 20ο αιώνα έφταναν στην Ευρώπη Αφρικανοί ιθαγενείς για να είναι εκθέματα σε ζωολογικούς κήπους, αλλά δεν φαίνεται να μας συγκινεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι χιλιάδες γυναίκες από την Αφρική φτάνουνε σήμερα στην Ευρώπη για να είναι σκλάβες του σεξ.

Σε αυτό το μονόλογο, μαθαίνουμε την ιστορία της Επίφανι Γκούντμαν, μίας Νιγηριανής πόρνης που αυτοκτόνησε το 2013 στην Αθήνα, μετά τη διαπόμπευσή της για λόγους Δημόσιας Υγείας. Τραγική και δραματική η υπόθεση.

Η ιστορία της Επίφανι Γκούτμαν, όπως την έφτιαξε ο Θανάσης, βασίζεται στο αντίστοιχο γεγονός που συνέβηκε στην Αθήνα το 2012.

Οι οροθετικές γυναίκες υπέστησαν μεγάλη διαπόμπευση στη χώρα μας. Η όλη διαδικασία ήταν εξευτελιστική και στοχοποιούσε τις ευάλωτες ομάδες στο όνομα της προστασίας της δημόσιας υγείας. Η δική σας άποψη σαφώς είναι καταδικαστική. Θα ήθελα να την καταγράψω.

Όταν οι Γερμανοί θεατές είδαν την παράσταση, θεώρησαν ότι επτά χρόνια μετά η πολιτεία θα έχει κάνει το καθήκον της, και όσοι συμμετείχαν σε αυτή τη διαπόμπευση, θα έχουν τιμωρηθεί. Όταν τους είπαμε ότι κανείς ποτέ δεν έχει τιμωρηθεί και πολλοί από τους βασικούς ενόχους δεν έχουν καν απολογηθεί, δεν ήξεραν πώς να διαχειριστούν την πληροφορία. Την εξουσία όμως την ξέρουμε, αυτή ήταν και αυτή είναι.

Προσωπικά, θεωρώ ότι ακόμη πιο τρομακτική είναι η αντιμετώπιση τού γεγονότος από μεγάλο μέρος της κοινωνίας μας. Πολλοί συμπολίτες μας, όχι μόνο δεν καταδίκασαν το γεγονός, αλλά συμφώνησαν με τους χειρισμούς του κράτους, υπονοώντας ότι η ζωή ενός Έλληνα, πελάτη των γυναικών αυτών, αξίζει πολύ περισσότερο από τις ζωές των γυναικών αυτών.

Είναι τρόπος να αντιμετωπίσουμε κρίσιμα προβλήματα με πράξεις καταστολής, στιγματισμούς και διαπόμπευσης;

Καταρχήν σε μια χώρα που θέλει να λέγεται δημοκρατική, η διαπόμπευση και ο στιγματισμός έπρεπε να είναι αυτονόητο ότι απαγορεύονται. Πίσω από την κάθε πράξη καταστολής, που φοράει τον μανδύα της «αντιμετώπισης κρίσιμων προβλημάτων» κρύβονται επιθέσεις απέναντι σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, τις οποίες η εξουσία θα έπρεπε να έχει προστατεύσει και να στηρίξει και όχι να τις εκμεταλλεύεται χάριν πολιτικών παιχνιδιών.

«…ξεχνάμε ό,τι θα έπρεπε να θυμόμαστε και θυμόμαστε αλλοιωμένα αυτά που θα έπρεπε να ξεχνάμε»

Ο φόβος των διακρίσεων επιβάλλει στους περισσότερους οροθετικούς να κρύβουν την ασθένειά τους ειδικά στους χώρους εργασίας. Ο φόβος ότι αυτό ενδεχομένως να οδηγήσει στην απόλυσή τους είναι υπαρκτός. Και αυτό παρότι η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) υιοθέτησε το Μάιο του 2010 τη Σύσταση 200 με την οποία διαμορφώνεται ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων των οροθετικών. Ισχύει αυτό κα. Σωκράτους και είναι αρκετό να διασφαλίσει το απόρρητο των προσωπικών τους δεδομένων;

Είναι προφανές ότι το απόρρητο των προσωπικών δεδομένων δεν υφίσταται ως όρος στην Ελλάδα, όποια Σύσταση και να έχει υιοθετηθεί, αφού περιστατικά καταπάτησης των δικαιωμάτων των οροθετικών ανθρώπων συμβαίνουν δυστυχώς καθημερινά. Όπως το 2014 όπου, ενώ ο Άρειος Πάγος στην Ελλάδα είχε δικαιώσει εργοδότη που απέλυσε υπάλληλό του λόγω του ότι ήταν οροθετικός, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταδίκασε την Ελλάδα και δικαίωσε τον υπάλληλο. Υπάρχουν πολλά αντίστοιχα παραδείγματα που αποκαλύπτουν, ότι ο εργασιακός τομέας κανένα δικαίωμα δεν δίνει σε οροθετικά άτομα να παραμένουν ισότιμα μέλη της κοινωνίας, δηλαδή το αυτονόητο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο στιγματισμός και ο αποκλεισμός παραμένουν ίσως τα μεγαλύτερα προβλήματα γι ́ αυτούς τους ανθρώπους. Για να σταματήσουν, μαζί τους και οι διακρίσεις, χρειάζεται νομίζετε σωστή διαπαιδαγώγηση σε όλα τα επίπεδα;

Οι περισσότεροι οροθετικοί άνθρωποι ζούνε πια μια φυσιολογική ζωή. Ελάχιστοι περιορισμοί υπάρχουν στην καθημερινότητά τους. Ο στιγματισμός και οι διακρίσεις συμβαίνουν κάποιες φορές λόγω απλής άγνοιας, άρα το πρώτο που θα έπρεπε να γίνει είναι η ενημέρωση για το θέμα αυτό.

Η «Θετική Φωνή» κάνει εξαιρετική δουλειά σε αυτό τον τομέα, αλλά πρέπει και το κράτος να στηρίξει την προσπάθειά τους. Από την άλλη υπάρχουν άνθρωποι που αποκλείουν τα οροθετικά άτομα λόγω προκατάληψης και ρατσισμού.

Αυτοί οι άνθρωποι όμως, το ίδιο θα συμπεριφερθούν απέναντι σε κάθε τι «διαφορετικό» και το ελάχιστο που θα μπορούσε να γίνει είναι η σωστή διαπαιδαγώγηση, έτσι ώστε να εξαλειφθεί το φαινόμενο, τουλάχιστον στις επόμενες γενιές. Και φυσικά να υπάρξουν οι αντίστοιχες αυστηρές κυρώσεις σε άτομα με παρόμοιες συμπεριφορές.

Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η συνταγή μιας επιτυχημένης θεατρικής παράστασης;

Η ειλικρίνεια απέναντι στους θεατές.

Υπάρχουν νεοέλληνες θεατρικοί συγγραφείς που μπορούν να συγκριθούν με τα μεγάλα ονόματα του σύγχρονου παγκόσμιου ρεπερτορίου;

Δεν μου αρέσουν ανάλογες συγκρίσεις, αλλά θεωρώ ότι υπάρχουν πολύ ταλαντούχοι, νεοέλληνες θεατρικοί συγγραφείς. Αυτός είναι και ο λόγος που τόσο συχνά επιλέγω να ανεβάζω κείμενά τους.

Η κρίση έχει επηρεάσει τη δουλειά σας στο θέατρο; Μήπως ήταν αυτός λόγος που μεταναστεύσατε;

Στο Βερολίνο πήγα για να συνεχίσω τις σπουδές μου και έμεινα από επιλογή και όχι λόγω της κρίσης. Θα ήθελα όμως, με βάση το Βερολίνο, να δουλεύω περισσότερο στην Ελλάδα και στην Κύπρο, κάτι το οποίο θα ήταν πιο εφικτό εάν υπήρχε η ανάλογη οικονομική υποστήριξη απέναντι στις τέχνες.

Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο ελάττωμα της ελληνικής κοινωνίας;

Το ότι ξεχνάμε ό,τι θα έπρεπε να θυμόμαστε και θυμόμαστε αλλοιωμένα αυτά που θα έπρεπε να ξεχνάμε.

Τριγύρω παρακμή. Ελπίζετε, ότι θα βγούμε κάποτε από αυτή την κατάσταση;

Δεν είμαι το κατάλληλο άτομο για να απαντήσω και δεν έχω τις γνώσεις για να το πράξω. Ξέρω όμως, ότι κανείς δεν θα μας πάρει από το χέρι να μας δείξει τον δρόμο. Είμαι όμως αισιόδοξη για τις καταστάσεις για τις οποίες μπορεί να κάνει κάποιος κάτι. Ίσως γι ́ αυτό κάνω και αυτό το είδος θεάτρου, για αυτόν τον κάποιο που θα κάνει αυτό το κάτι.

Τι άλλο ετοιμάζετε αυτή την περίοδο στο Βερολίνο που είναι η μόνιμη έδρα σας;

Τους επόμενους μήνες θα δουλεύω στο Βερολίνο, στην Ελλάδα και στην Κύπρο σε διαφορετικά πρότζεκτ. Στο Βερολίνο συγκεκριμένα δουλεύω με εφήβους το πρόγραμμα «Theaterheimat» που επιχορηγείται από το Γερμανικό Υπουργείο Παιδείας τα τελευταία 4 χρόνια. Ταυτόχρονα, με την ομάδα «ithAKT» θέλουμε να ξεκινήσουμε πρόβες για την καινούργια μας παραγωγή στο Βερολίνο. 

info:

Η Έλενα Σωκράτους γεννήθηκε στη Λεμεσό της Κύπρου. Σπούδασε στο Τμήμα Θεάτρου, της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τα τελευταία χρόνια ζει στο Βερολίνο.

Είναι η δημιουργός των καλλιτεχνικών ομάδων “Εκ-Δράσης” (Λεμεσός, 2009) και “ithAKT” (Βερολίνο, 2012). Σε συνεργασία με τον Αχιλλέα Σουρλά δημιούργησε το μουσικό-θεατρικό ντουέτο “fairy tails” (Βερολίνο, 2013).

Είναι η συγγραφέας και η σκηνοθέτις των θεατρικών παραστάσεων: “Σε σας που μας ακούτε” -βασισμένο σε θεατρικά έργα της Λούλας Αναγνωστάκη- (Λεμεσός, 2009), “αλέρΤ” (Λεμεσός, 2010), “Migronauten” (Βερολίνο, Φρανκφούρτη, Βούρτζμπουργκ 2013-2014), “Death and the Maiden” (Βερολίνο 2013- 2014), ”φι με ηλ” (Λεμεσός, Λευκωσία 2013), “Unser Lied: Die Aufführung” -βασισμένο στο “Ένα Τραγούδι” του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη- (Βερολίνο, 2015), “I:Wall.” (Λεμεσός, 2015), “Pame Camping: Eine Entdeckungsreise” (Βερολίνο 2016), “Ομφαλός” -συν-σκηνοθεσία: Οδυσσέας Ι. Κωνσταντίνου- (Λεμεσός, 2016, στα πλαίσια του Φεστιβάλ theYard.Residency.16), “Züruck nach vorn” (Βερολίνο 2017), “Κοκκινοσκουφίτσα Reloaded” -βασισμένο στο θεατρικό έργο “Κοκκινοσκουφίτσα – το πρώτο αίμα” της Λένας Κιτσοπούλου(Βερολίνο 2017).

Είναι επίσης η συγγραφέας του θεατρικού δρώμενου “Ρ.Α.Σ.” -σκηνοθ. Οδυσσέας Ι. Κωνσταντίνου(Λεμεσός, 2011) και η πρώτη σκηνοθέτης των θεατρικών έργων του Θανάση Τριαρίδη “Lebensraum” (Bερολίνο, Φρανκφούρτη, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Λευκωσία, Λεμεσός 2016) και “HIV” (Βερολίνο, 2019) .
Συμμετείχε ως βοηθός σκηνοθέτις και ηθοποιός στην ταινία μικρού μήκους “Postheimat” (Βερολίνο, 2014). Ως δεύτερη βοηθός σκηνοθέτις και σκρίπτ, συνεργάστηκε με τον Στράτο Τζίτζη στην ταινία Night Out (Βερολίνο, 2016).

Με τη Ιωάννα Νεοφύτου και τον Μάριο Πατσαλή ανέπτυξαν και εφάρμοσαν το καλλιτεχνικό πρότζεκτ “La fête” (Βερολίνο, Παρίσι, Αθήνα, 2014). Το 2016 συμμετείχε (ως ομάδα με την Ιωάννα Νεοφύτου) στην Έκθεση “Mediterranean Bodies – The Underwater Heart of the Mediterranean” με το έργο ”Νο|Progress” στην Αθήνα. 

Το 2014-2017 ήταν η σκηνοθέτις και συντονίστρια του επιχορηγούμενου από το Γερμανικό Υπουργείο Παιδείας προγράμματος “Mein Leben-Mein Theater” (Η ζωή μου – Το θέατρό μου). Από το 2019 είναι η σκηνοθέτις και συντονίστρια του επιχορηγούμενου από το Γερμανικό Υπουργείο Παιδείας προγράμματος “Theaterheimat” (Θεατρο-Πατρίδα).

Αθηνά Παππά, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«…Τίποτα στη ζωή δεν κατακτιέται με ευκολία. Είναι όμως τόσο μεγάλη η χαρά όταν τα καταφέρνεις! Μπορεί να ακούγεται εγωιστικό, αλλά δεν με βοήθησε κανείς. Δεν είχα «πλάτες» όπως λένε»

Η Αθηνά Παππά κατοικεί  στη σκέψη μου ως μια ηθοποιός, η οποία  έχει μια τόσο έντονη παρουσία πάνω στο θεατρικό σανίδι, που καταφέρνει να αφοπλίζει όλους τους ρόλους που της δίδονται, μαγεύοντας το περιβάλλον.

Ευτύχησε να έχει δασκάλους, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίνως Βολανάκης, ο Μιχάλης Κακογιάννης που την πίστεψαν και την εμπιστεύτηκαν για να φθάσει να μας κάνει καλύτερους η τέχνη της. Ακολουθώντας την εποχή της παρακολούθησε όλα τα νέα ρεύματα παίρνοντας μέρος σε σεμινάρια εδώ και την Γερμανία για το αρχαίο δράμα, τον Σαίξπηρ, το σύγχρονο αμερικανικό θέατρο, το Live Art Theater και συνεχίζει να τρέφεται με τη γνώση αλλά και το ταλέντο της.

Με αφοσίωση στα ανθρώπινα που καταπιέζονται από την εξουσία και έγνοια για το κοινό, η Αθηνά Παππά, αυτή η νεράιδα του μύθου, δικαιώνει την ευαίσθητη ποιητική της ιδιοσυγκρασία και ως σκηνοθέτης, αλλά και στα κείμενα που γράφει.

Σήμερα βρίσκεται απέναντί μου και αυτά τα μάτια της αποκαλύπτουν τις ομορφιές της τέχνης της, τις ασχήμιες του κόσμου με βαθύ παράπονο, την ελπίδα που θέτει σε λειτουργία το ανέμελο, που τόσο το έχουμε ανάγκη, ενώ από τα λεγόμενά ξεπηδάει  μια φλόγα που κυριεύει τα αυτιά και το νου.

Τον περασμένο  χειμώνα κα. Παππά σας συναντήσαμε στην παράσταση «Τι Με Κοιτάς Έτσι;», των Ρόδη –Κυφωνίδη, η οποία αγαπήθηκε από κοινό και κριτικούς και θα συνεχιστεί για δεύτερη χρονιά, στο θέατρο Αλκμήνη, από τις 16 Οκτωβρίου 2019, κάθε Τετάρτη στις 21.30. Νιώθετε άγχος με όλες αυτές τις εγκωμιαστικές κριτικές  ή μεγαλύτερη ευθύνη;

Μεγαλύτερη ευθύνη φυσικά!  Όσο μεγαλώνεις, μεγαλώνει και η ευθύνη απέναντι σε όλα και κυρίως απέναντι στον εαυτό σου. Χαίρομαι που θα αναμετρηθώ πάλι με την ηρωίδα του έργου και νιώθω ότι θέλω να την πάω ακόμα λίγο πιο πέρα. Να την κάνω να χαίρεται που προσπαθώ να είμαι συνεπής μαζί της και να την ξελογιάσω με τα καπρίτσια της, να την κάνω να γελάσει μαζί της, να κλάψει, να φωνάξει. Να την κάνω να με «κοιτάξει έτσι».

Στην παράσταση περνάνε όλα τα είδη του θεάτρου (κωμωδία, δράμα, μπουρλέσκ, καμπαρέ) διαδεχόμενα το ένα το άλλο χωρίς να αφήνουν περιθώρια πλήξης στον θεατή και ταυτόχρονα τον καθιστούν συνένοχο στο δράμα της ηρωίδας. Τί δυσκολίες αντιμετωπίσατε για να φθάσετε στο επιθυμητό αποτέλεσμα;

Τις δυσκολίες που αντιμετωπίζω κάθε φορά που καταγίνομαι με ένα ρόλο. Πόσο, μάλλον δε, όταν γνωρίζεις ότι ο χαρακτήρας αυτός που θα υποδυθείς  ήταν υπαρκτό πρόσωπο και όχι αποκύημα της φαντασίας του συγγραφέα.

Ωστόσο το πλησίασμα της γυναίκας αυτής έγινε μέσα από την δική μου προσωπικότητα. Τι εννοώ. Πάντα μέσα από μας αναβιώνουν οι ρόλοι , οι φιγούρες των έργων. Η γυναίκα αυτή θα ήταν λίγο διαφορετική αν την έκανε άλλη ηθοποιός γιατί ακριβώς θα ήταν ένας διαφορετικός άνθρωπος που θα πλησίαζε η θα συνομιλούσε μαζί της διαφορετικά ,ακόμα και αν η καθοδήγηση ήταν ίδια. Μέσα από την  υποκριτική παιδεία που έχω, έμαθα να προσεγγίζω τον ρόλο με ένα «κλείσιμο του ματιού» στον θεατή, ότι, δηλαδή, πίσω από τον ρόλο πάντα είμαστε εμείς. Ο Κωνσταντίνος Ρόδης που το σκηνοθέτησε, πρώην μαθητής μου, κινήθηκε στην ίδια γραμμή.

Ενσαρκώνετε μια πανέμορφη γυναίκα, όπως εσείς κα. Παππά, που όμως πάσχει από μανιοκατάθλιψη και προσπαθεί μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα αυτοχειρίας να διηγηθεί την ζωή της με σαρκασμό και αυτοσαρκασμό. Τέτοιες περιπτώσεις συναντάμε καθημερινά τριγύρω και συχνά σαστίζουμε, γιατί δεν γνωρίζουμε πώς να τις αντιμετωπίσουμε. Μήπως μόνο η αγάπη είναι το φάρμακο γι΄ αυτά τα βαθιά διαταραγμένα άτομα, για να πάψουν να ζουν στο περιθώριο;

Δεν αρκεί μόνο η αγάπη. Η αγάπη ως αυτούσια λέξη είναι σαν ένα μπαλόνι διαλεκτικής. Αν η αγάπη δεν εμπεριέχει ενδιαφέρον το οποίο οφείλει να είναι μη ναρκισσιστικό, μόνο τότε το ενδιαφέρον των συνανθρώπων μας έχει ουσία. Το να δρούμε για τον άλλον είναι ένα σημείο το οποίο πολλές φορές υπερβαίνει τις ανθρώπινες δυνατότητες και οφείλει να οδηγήσει στην ψυχολογική οδό.

Μιλάμε για ένα μονόλογο, που «η υποκριτική εδώ παίζει σε λεπτές αποχρώσεις και σε μεγάλου βάθους βουτιές», όπως εύστοχα έχετε σχολιάσει. Άνθρωπος είσθε. Αν μια μέρα δεν έχετε τη ψυχική δύναμη πως το αντιμετωπίζετε;

Λόγω των σπουδών μου έχω μάθει να μεταδίδω το συναίσθημα του ρόλου στον θεατή  ανεξαρτήτως του τι νιώθω η βιώνω εγώ στην προσωπική μου ζωή. Αυτό φυσικά δεν είναι εύκολο αλλά με τα χρόνια  την εμπειρία και την αποστασιοποίηση του ρόλου από την προσωπική ζωή επιτυγχάνεται.

Εν τέλει τί εισπράξατε από την προσωπική σας συνομιλία με αυτή τη γυναίκα, που είναι και υπαρκτό πρόσωπο, με την έννοια ότι η ιστορία βασίζεται σε αληθινά γεγονότα;

Η συνομιλία μου με αυτή την γυναίκα δεν σταμάτησε και δεν θα σταματήσει μέχρι το τέλος των παραστάσεων. Κάθε φορά που την συναντώ πάνω στη σκηνή συνομιλώ μαζί της και κάποιες φορές νοιώθω ότι με κρίνει με το βλέμμα της, άλλες φορές θετικά και άλλες αρνητικά. Είναι μια διαλεκτική μάχη που γίνεται εκ των έσω και που φτάνει στον θεατή μόνο αυτό που τελικά επιλέγουμε να ακουστεί. Είναι μια συνωμοτική διαδικασία μεταξύ μας που καθόρισε και καθορίζει την σχέση μας πάνω και κάτω από την σκηνή. Είναι η συνομιλία δυο γυναικών που έχουν να πουν πολλά η μια στην άλλη και που πολλές φορές οι ιστορίες τους μοιάζουν, φαίνονται οικείες. Τα συναισθήματα που αναβλύζουν είναι πολλά. Αγάπη, μίσος , κατανόηση, χαρά, πίκρα, γέλιο, θλίψη.

Πολλές φορές νιώθω να με ακολουθεί στο δρόμο που πάω για το θέατρο και εκεί πιάνω τον εαυτό μου να της το απαγορεύει, γιατί το πριν και το μετά την παράσταση ανήκουν μόνο σε μένα. Αλίμονο αν αφήναμε τους ρόλους να καθορίζουν την ζωή μας. Θα ήταν ανησυχητικό.

Από μικρή θέλατε να μπείτε στον κόσμο του θεάτρου χωρίς καν να έχετε συνειδητοποιήσει, τί σημαίνει ηθοποιός και κυνηγήσατε το όνειρό σας. Ήταν ανηφορικός ο δρόμος που διαβήκατε;

Το φαντασιωσικό ασυνείδητο της παιδικής μου ηλικίας έγινε συνειδητή πραγματικότητα μεγαλώνοντας. Δηλαδή πριν πάω στη σχολή ήξερα ότι αυτό που επέλεξα είναι δύσκολο και ο δρόμος ανηφορικός. Δεν έτρεφα ψευδαισθήσεις. Έχτισα «πέτρα- πέτρα» το δικό μου οικοδόμημα και βασίστηκα μόνο στις δικές μου δυνάμεις. Τίποτα στη ζωή δεν κατακτιέται με ευκολία. Είναι όμως τόσο μεγάλη η χαρά όταν τα καταφέρνεις! Μπορεί να ακούγεται εγωιστικό,αλλά δεν με βοήθησε κανείς. Δεν είχα «πλάτες» όπως λένε.

«Με απωθεί η ίντριγκα, οι δολοπλοκίες, το ψέμα και η υποκρισία που κυριαρχούν σε ένα θέαμα αλλά με ελκύει το καλό αποτέλεσμα ακόμα και αν έχει βασιστεί σε όλα τα προαναφερθέντα»

Οι σπουδές σας στο Πολιτικό της Νομικής , που φοιτήσατε ακούγοντας τη συμβουλή του πατέρα σας, πέρα από τις γνώσεις που σας προσέφεραν, σε τι σας χρησίμευσαν;

Χρησίμευσαν στο να αποκτήσω μεθοδολογία, να συνειδητοποιήσω τον λόγο της γνώσης και της επίγνωσης και να αποκτήσω, λόγω αυτού, μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Ενδυνάμωσαν τον στόχο και τον σκοπό να ασχοληθώ με το θέατρο και γενικότερα με την τέχνη καλλιεργώντας περισσότερο το πνεύμα μου. Έτσι δεν παρέμεινα στην επιθυμία αλλά πέρασα στην πράξη πραγματοποιώντας το όνειρό μου.

Υπήρξαν δυσκολίες στην μέχρι τώρα πορεία σας, ειδικά την περίοδο της κρίσης που φθάσατε να πείτε, ότι τίποτα πια δεν είναι δεδομένο;

Στην λεγόμενη τεχνική κρίση η οποία αίφνης δημιουργήθηκε στην Ελλάδα

(ενώ προϋπήρχε από τα μέσα της δεκαετίας του 90 με το λεγόμενο οικονομικό θαύμα), ένας δημιουργός ανεξαρτήτου κρίσης η μη, είναι σε καθημερινή κρίση σε σχέση με αυτό που επιδιώκει να κάνει θέλοντας να επιβεβαιώσει το «εγώ» του δια μέσου του κοινού και το κοινό κρίνει. Συνεπώς η όποια κρίση για τους δημιουργούς είναι μια δεδομένη κοινωνική κατάσταση. Εάν αντιληφθούμε ότι η τέχνη είναι μια επαναστατική πράξη αντικουλτούρας τίποτα δεν είναι δεδομένο γιατί τα δεδομένα ανατρέπονται καθημερινά.

Η αναγνώριση της καλλιτεχνικής αξίας σας, σας έχει κάνει να είστε πλέον πιο   επιλεκτική;

Επιλεκτική ήμουν πάντα από τότε που ξεκίνησα, ίσως γιατί ξεκίνησα με τις καλύτερες των προϋποθέσεων. Με δασκάλους όπως ο Μ. Χατζιδάκις, Μ. Βολανάκης. Μ. Κακογιάννης δεν μπορεί παρά να είσαι επιλεκτικός και να καλλιεργήσεις την αισθητική σου. Αλλά όταν μιλάμε για αξία, για ποια αξία μιλάμε; Η αξία στην Τέχνη στην καπιταλιστική οικονομία που ζούμε(η μόνη η οποία  επιβίωσε) υπάρχει λόγω της υπεραξίας. Η υπεραξία επιφέρει το κέρδος, η υπεραξία επιφέρει την δόξα. Απλά η λεγόμενη υπεραξία είναι μια σπέκουλα της Τέχνης.

Πώς βλέπετε την πρωτοπορία στο θέατρο σήμερα; Υπάρχει κάτι καινοτόμο ή περισσότερο συναντάμε μια διαρκή ανακύκλωση;

Ο ναρκισσισμός δημιουργεί μια φαύλη ανακύκλωση της Τέχνης. Μόνον όταν ξεπεράσουμε τον ναρκισσισμό μας εξιδανικεύοντας τον σε μορφή Τέχνης ή δημιουργίας αν θέλετε, μόνον τότε δεν έχουμε την διαστροφική  επανάληψη της ανακύκλωσης.

Τι θαυμάζετε στο ελληνικό θέαμα σήμερα και τις σας απωθεί;

Θαυμάζω τους ανθρώπους που αποτελούν το θέαμα και όχι το θέαμα αυτό καθ εαυτό. Όλους αυτούς που εργάζονται γι αυτό κάτω από δύσκολες συνθήκες, είτε είναι πάνω στην σκηνή είτε είναι από αυτούς που βρίσκονται πίσω από αυτήν.

Με απωθεί η ίντριγκα, οι δολοπλοκίες, το ψέμα και η υποκρισία που κυριαρχούν σε ένα θέαμα αλλά με ελκύει το καλό αποτέλεσμα ακόμα και αν έχει βασιστεί σε όλα τα προαναφερθέντα και αυτό γιατί  κρίνοντας ως θεατής δεν γνωρίζεις ποτέ τι γίνεται στα παρασκήνια αλλά μόνο αυτό που βλέπεις μετράει. Καλώς η κακώς εκ του αποτελέσματος κρινόμαστε. Έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν μ ενδιέφερε το «Κολοσσαίον» ως θέαμα.

«…έχω και τις σκοτεινές πλευρές; Πιστέψτε με, δε μπορώ να τις ξορκίσω ίσως γιατί το φως και το σκοτάδι είναι αλληλένδετα, ίσως γιατί φως και σκοτάδι είναι η αρχή του κινηματογράφου, ίσως γιατί παρ όλο που κυριαρχεί το φως το χρειάζομαι το σκοτάδι για να ηρεμώ για να συνομιλώ με τους φόβους μου για να μπορώ να χαίρομαι την καθαρότητα του φωτός»

Εκτός σκηνής τι σας γεμίζει ; Βρίσκετε την ηρεμία κοντά στην οικογένειά σας;

Αντί του γεμίσματος θα προτιμούσα την λέξη μέθεξη. Πράγματι, οι άνθρωποι στις διαπροσωπικές μας σχέσεις δύνανται δια μέσου της επικοινωνίας να δημιουργούν ερεθίσματα ώστε να επιβεβαιώνονται τα συναισθήματά τους. Η επιβεβαίωση των συναισθημάτων δημιουργεί την μέθεξη. Άρα την ηρεμία. Οι άνθρωποι που έχω επιλέξει ως οικογένεια, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών και των φίλων μου, με ηρεμούν και χάρη στην ύπαρξή τους κάνουν την ζωή μου πολύτιμη.

Είσθε μια εξαιρετική μητέρα. Αγωνιάτε για το μέλλον των παιδιών σας αυτή την εποχή που η παγκοσμιοποίηση μας έδειξε το πιο σκληρό της πρόσωπο;

Δεν υπάρχει σαφής ορισμός και απόλυτος προσδιορισμός της μητρότητας, οπόυε δεν γνωρίζω αν είμαι εξαιρετική μητέρα. Είμαι μια γυναίκα που έμαθα την μητρότητα από την στιγμή που γέννησα τα παιδιά μου. Προσπάθησα να αποβάλλω τους φόβους μου και έκανα αρκετά λάθη, τα οποία όμως με οδήγησαν στο να μπορώ να εξελίξω την σχέση μου μαζί τους η οποία βασίζεται στην κατανόηση και την συνεχή δυνατότητα επικοινωνίας ,με νέους τρόπους και τακτικές. Στην αρχή με παιγχνίδι και  αργότερα δείχνοντάς τους τον έξω κόσμο, κρατώντας τα συναισθηματικά  ασφαλή και μαθαίνοντάς τα την σταδιακή απομάκρυνση και την ικανότητα της αυτονομίας. Προσπάθησα και ακόμα προσπαθώ –η σχέση αυτή είναι  άρρηκτη- να τους κληροδοτήσω τις γνώσεις και τις εμπειρίες μου και μαζί με την εκπαίδευση που έχουν πάρει από τα σχολεία, τα πανεπιστήμια αλλά και από τον κοινωνικό περίγυρο, να  είναι, κοινωνικά, συνειδητοποιημένοι πολίτες.

Ως εκ τούτου δεν αγωνιώ για τα παιδιά μου αλλά για τον κόσμο που ζούμε, για τις φυσικές καταστροφές του πλανήτη, για την ανερχόμενη βία, για το χαμηλό  πνευματικό επίπεδο, για την άνοδο του ρατσισμού  των διακρίσεων και της ακροδεξιάς.

Η τέχνη περιβάλει ποιητικά τη ζωή σας;

Η ποίηση βρίσκεται παντού σε όλα τα σημαντικά και ασήμαντα. Τα δύο νόμπελ που έχουμε αποκτήσει ως χώρα είναι στην ποίηση. Η ποίηση στον πολιτισμό αυτού του λαού έδινε πάντα το έναυσμα για ένα πολιτιστικό άλμα.

Φαίνεται ότι κυριαρχεί το φως στη ζωή σας. Πως καταφέρατε να ξορκίσετε τις σκοτεινές σας πλευρές;

Μπα, έχω και τις σκοτεινές πλευρές; Πιστέψτε με, δε μπορώ να τις ξορκίσω ίσως γιατί το φως και το σκοτάδι είναι αλληλένδετα, ίσως γιατί φως και σκοτάδι είναι η αρχή του κινηματογράφου, ίσως γιατί παρ όλο που κυριαρχεί το φως το χρειάζομαι το σκοτάδι για να ηρεμώ για να συνομιλώ με τους φόβους μου για να μπορώ να χαίρομαι την καθαρότητα του φωτός ή ίσως γιατί η Τέχνη που οδηγεί τη ζωή μου, οδηγεί από το σκοτάδι στο φως!

Παρακολουθώντας σας καλλιτεχνικές εξελίξεις, πώς βλέπετε το ελληνικό θέατρο σήμερα; Ποια η γνώμη σας για τον τρόπο που διαμορφώνεται, αλλά και για αυτά που εν τέλει προσφέρει;

Το θέατρο διαμορφώνεται και οφείλει να εξελίσσεται όπως και κάθε άλλη μορφή τέχνης, ανάλογα με τις κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις μιας χώρας αλλά και ολόκληρης της οικουμένης. Στην προκειμένη όλα αυτά τα χρόνια της «κρίσης», παρόλο που υπήρξε μείωσης της κρατικής δαπάνης για πολιτιστικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές δράσεις, το θέατρο συνεχίζει και υπάρχει. Υπάρχει  μέσα από ένα επαναπροσδιορισμό καλλιτεχνικής δημιουργίας, τόσο σε μεγάλους πολιτιστικούς οργανισμούς, όσο κι σε μικρές ομάδες που δημιουργούνται από την ανάγκη νέων παιδιών να διοχετεύσουν την ενέργεια και την φαντασία τους στον χώρο της Τέχνης. Αυτό επιτυγχάνεται με ανανεωτικές και ριζοσπαστικές συνεργασίες  αλλά και  με την αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων εξασφάλισης οικονομικών πόρων μια και οι κρατικές επιχορηγήσεις είναι ανεπαρκείς.

Άλλες φορές  το αποτέλεσμα είναι ενδιαφέρον και καινοτόμο και άλλες -τις περισσότερες δυστυχώς- οπισθοδρομικό και κακόγουστο. Ωστόσο όπως και να έχει, το θέατρο προσέφερε πάντα στον τόπο που γεννήθηκε και θα συνεχίσει να προσφέρει πολιτισμό.

«Η τέχνη είναι μεγάλη. Θα την πλησιάσουμε με ευλάβεια και σεβασμό. Δεν έχουμε το δικαίωμα να την κατεβάζουμε στο ανάστημά μας», υποστήριζε ο Κάρολος Κουν και θεωρώ, ότι αυτό, εσείς κα. Παππά, το κάνετε πράξη. Φέρνει σε άβολη θέση αυτό έναν καλλιτέχνη;

Κατ αρχάς σας ευχαριστώ που το πιστεύετε αυτό. Θα σας απαντούσα εντίμως ότι αυτό προσπαθώ και επιδιώκω κάθε φορά να το φέρω εις πέρας.

Αν και δεν υπάρχει ορισμός της Τέχνης, η Τέχνη είναι μεγάλη και είναι μια αναγκαιότητα της ανθρώπινης ύπαρξης για να εκφραστεί, να αποκαλύψει, να εμβαθύνει, να ερμηνεύσει, να μεταρρυθμίσει , να απογειώσει . Η Τέχνη είναι πλούτος, μαγεία. Είναι η αποκάλυψη του είναι μας. Η τέχνη είναι ένα προνόμιο που έχουμε και σαφώς οφείλουμε να το αντιμετωπίζουμε με σεβασμό.

Κάθε τι που μας ξεπερνάει μας φέρνει σε δύσκολη θέση. Κάνοντας Τέχνη, οφείλουμε να ψηλώνουμε, να χαιρόμαστε που δημιουργούμε, και να προσπαθούμε  να διανύσουμε την απόσταση που μας χωρίζει,  για να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Και ο Όρσον Γουέλς είχε βγάλει το δικό του συμπέρασμα περί τέχνης συνοψίζοντας: «Ο εχθρός της τέχνης είναι η απουσία ορίων». Εσείς κα. Παππά νιώσατε ποτέ να έχετε ξεπεράσει τα όριά σας;

Ο Όρσον Γουέλς ίσως  το ανέφερε αυτό επειδή ακριβώς η δημιουργία ξεπερνά τα όρια. Αυτό επέτυχε με την συγκλονιστική ταινία: «Πολίτης Κέιν», ένα αριστούργημα της 7ης Τέχνης. Το έργο αυτό μπορεί στην εποχή του να αποτέλεσε μια παταγώδη αποτυχία, να κυνηγήθηκε από τον Χίρστ, επειδή αναφερόταν σε αυτόν, αλλά η δημιουργία άνευ ορίων χαρακτηρίζει την διαχρονικότητα της τέχνης.

Πώς ονειρεύεστε την καλλιτεχνική σας συνέχεια; Υπάρχουν σκέψεις και επιδιώξεις για το μέλλον;

Έχω ήδη κλείσει μια συνεργασία με την ομάδα «Οιχοποιοί» όπου γράφω τα κείμενα και σκηνοθετώ. Η παράσταση λέγεται: «Η Τραγωδία αλλιώς» και αφορά μια ομάδα καλλιτεχνών που απαρτίζεται από ηθοποιούς, μουσικούς, χορευτές και εικαστικούς και προσπαθεί να βρει τις ρίζες την εθνική της ταυτότητα, μέσα από την αρχαία ελληνική τραγωδία, αποδομώντας την και χτίζοντας την από την αρχή. Η παράσταση θα παρουσιαστεί στην Αίθουσα Θεάτρου της Α.Σ.Κ.Τ από τον ερχόμενο Νοέμβριο.

Στον ίδιο χώρο θα παρουσιάσω την δεύτερη θεατρική περίοδο το έργο του Ανδρέα Στάικου: «Άλκηστις και όνειρα γλυκά». Το έργο είναι μια συνδιαλλαγή του συγγραφέα με τον αρχαίο μύθο και την Ευριπίδεια εκδοχή. Είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα, ανάμεσα στην αρετή και στην διαστροφή. Είναι ένα ξέφρενο κωμικοτραγικό παραμύθι.

Δημήτρης Ρήτας, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«…Δυστυχώς, κανείς πολιτικός δεν κατόρθωσε ως τώρα να χτυπήσει το «ρουσφέτι»»

Ο Δημήτρης Ρήτας  κατάγεται από τον  Άγιο Γεώργιο Καρδίτσας. Σπούδασε με Κρατική Υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ) στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Δραματική Σχολή του Γρηγόρη Βαφιά.

Υπηρέτησε ως καθηγητής λογοτεχνίας σε σχολές της Αεροπορίας, καθηγητής στη Σχολή Νηπιαγωγών Καρδίτσας, σε Γυμνάσια και Λύκεια και Προϊστάμενος Πολιτιστικών Θεμάτων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Καρδίτσας.

Είναι συγγραφέας θεατρικών, λογοτεχνικών και επιστημονικών έργων.

Με την ηθογραφική του κωμωδία «Ο μπάρμπας μου ο Μαχούλιας» κέρδισε το Α΄ Πανελλήνιο Βραβείο Θεάτρου.

Είναι ο ιδρυτής και Διευθυντής του Περιφερειακού Θεάτρου Καρδίτσας. Γράφει, σκηνοθετεί και παίζει θεατρικά έργα, κυρίως ηθογραφικές κωμωδίες, που τιμούν και προβάλλουν τη λαϊκή μας παράδοση και συντελούν στη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, σε μια εποχή που ο ξενόφερτος τρόπος ζωής επηρεάζει αρνητικά την κοινωνία μας και, κυρίως, τους νέους μας. Γι’ αυτό, τιμήθηκε με τιμητική διάκριση από το Υπουργείο Παιδείας για την προσφορά του στη λαϊκή παράδοση. Δεκάδες Δήμοι και άλλοι φορείς του απένειμαν τιμητικές πλακέτες, εκτιμώντας την προσφορά του.

Χαρακτηριστικά: Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος, προσκάλεσε και δέχτηκε τον Δημήτρη Ρήτα, στο Προεδρικό Μέγαρο στις 20 Ιουλίου 2004, αποδίδοντας του θερμά συγχαρητήρια για την προσφορά του στον πολιτισμό.

Είναι στιχουργός με πολλές και μεγάλες επιτυχίες, συνεργάτης γνωστών και μεγάλων συνθετών, όπως οι: Απόστολος Καλδάρας, Χρήστος Νικολόπουλος, Θανάσης Πολυκανδριώτης, και τραγουδιστών όπως: Βοσκόπουλος, Γαϊτάνος, Γλυκερία, Θαλασσινός, Κόκοτας, Κούκα, Λύδια, Μενιδιάτης, Μητροπάνος, Μοσχολιού, Πάνου, Πάριος, Πουλόπουλος, Σακελλαρίου, Στανίση.

Το intownpost φιλοξενεί τον κ. Ρήτα με αφορμή την παράσταση που θα ανεβεί στις 6 Σεπτεμβρίου 2019: «Κύριε Υπουργέ τι Έγινε με το Θέμα μ;» με το Περιφερειακό Θέατρο Καρδίτσας στη Γλυφάδα και μας μιλά εφ΄ όλης της ύλης.

Ο Δημήτρης Ρήτας με τον πρώην Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, τον αείμνηστο Κωστή Στεφανόπουλο
Ο Δημήτρης Ρήτας και ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ

Κάνοντας έναν απολογισμό του έργου του Περιφερειακού Θεάτρου Καρδίτσας το οποίο διευθύνετε, τι στοιχεία θα δίνατε στη δημοσιότητα;

Το Θέατρό μας δεν είναι Δημοτικό, αλλά αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία. Δεν επιχορηγείται ούτε από το Υπουργείο Πολιτισμού ούτε από τον Δήμο Καρδίτσας. Δεν έκοψε ποτέ εισιτήρια για λογαριασμό του. Τα έξοδά του τα καλύπτουν οι Δήμοι και οι φορείς που το προσκαλούν για παραστάσεις. Ως τώρα, από το 198 έως το2019, πραγματοποίησε 1.536 παραστάσεις, σε 656 μικρές και μεγάλες πόλεις, πεδινά και ορεινά χωριά, πραγματικά αετοφωλιές, σχολεία, διανύοντας 400.000 χλμ, και είχε 1.000.000 και πλέον θεατές.

Δημιουργεί θεατρόφιλο κοινό στην επαρχία και συμβάλλει θετικά στην πολιτιστική αναβάθμισή της και στην αποκέντρωση, δίνοντας ώθηση στην τουριστική και την οικονομική ανάπτυξή της.  Έχουμε κάνει  δύο περιοδείες στη Γερμανία και μία στην Ελβετία. Γι’ αυτό, το Θέατρό μας σύμφωνα με Κοινή Υπουργική Απόφαση, (ΚΥΑ), των Υπουργών Πολιτισμού και Οικονομικών, καθορίστηκε ως νομικό πρόσωπο που επιδιώκει πολιτιστικούς σκοπούς, απόφαση που δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ.

Πραγματοποίησε τεράστιο κοινωνικό έργο, δίνοντας, δωρεάν, εκατοντάδες παραστάσεις για φιλανθρωπικούς σκοπούς, σε Φυλακές ανηλίκων κι ενηλίκων, Νοσοκομεία, ΚΑΠΗ, Ειδικά Σχολεία και Ιδρύματα για παιδιά και άτομα με ειδικές ανάγκες, Στρατόπεδα, κοινωνικά παντοπωλεία. Γι’ αυτό, το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας το ενέταξε στους φορείς που προσφέρουν κοινωνική φροντίδα και εθελοντισμό. Έδωσε  εκατοντάδες, δωρεάν, παραστάσεις σε Σχολεία, και βοήθησε στο ανέβασμα μαθητικών και φοιτητικών θεατρικών παραστάσεων και άλλων πολιτιστικών εκδηλώσεων, προσφέροντας, αφιλοκερδώς, γνώσεις και την υποδομή του (σκηνικά, κοστούμια, μικροφωνική). Γι’ αυτό, συγχαίρουν εγγράφως το Θέατρό μας Υπουργοί Παιδείας και Διευθυντές Σχολείων.

Προσφέρετε στη  θεατρική αποκέντρωση κάνοντας πράξη το όραμα της αξέχαστης Μελίνας Μερκούρη στην οποία οφείλουμε τον θεσμό των Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων, φέρνοντας την πολιτιστική άνοιξη στην ελληνική επαρχία. Τι αναζητά νομίζετε, κ. Ρήτα, ο κόσμος σήμερα από το θέατρο, που είναι τόσο εξουθενωμένος λόγω της βαθιάς ύφεσης;

Το Θέατρό μας συνδέεται και οφείλει πολλά στην αείμνηστη Μελίνα Μερκούρη ως Υπουργό Πολιτισμού. Το 1988 κέρδισα το Α΄ Πανελλήνιο Βραβείο θεάτρου με την ηθογραφική  κωμωδία μου «Ο μπάρμπας μου ο Μαχούλιας». Συναντηθήκαμε στο Υπουργείο και, μετά από ενημέρωση για τις δραστηριότητές μας και την προσφορά μας, ενέκρινε ένα ποσό χρημάτων με το οποίο αγοράσαμε  ένα μικρό λεωφορείο 13 θέσεων για τις μετακινήσεις μας, κυρίως στα ορεινά κι απομακρυσμένα χωριά. Εκείνο που διαπιστώνω στις παραστάσεις μας είναι ότι ο κόσμος έχει μεγάλη ανάγκη από γέλιο. Προτιμά τις κωμωδίες. Κι εμείς με τις κωμωδίες μας τους προσφέρουμε άφθονο και αβίαστο γέλιο. «Είστε ψυχοθεραπευτές με το γέλιο και τη χαρά που προσφέρετε απλόχερα στους θεατές σας», μας είπε ένας δικηγόρος του Αρείου Πάγου, στην Γρανίτσα Ευρυτανίας, φέτος το καλοκαίρι.

Η κωμωδία είναι το είδος που έχει τον πρώτο λόγο στο ρεπερτόριο του Περιφερειακού Θεάτρου Καρδίτσας και δη έργα γραμμένα από εσάς τα οποία, μαθαίνω, έχουν μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό. Έχετε κατά νου να εντάξετε και κωμωδίες από το ελληνικό και παγκόσμιο δραματολόγιο στο ρεπερτόριο του θεάτρου;

Όταν η ομάδα νικάει, δεν ενδείκνυται αλλαγή. Αφού οι κωμωδίες μου έχουν μεγάλη επιτυχία και άριστες κριτικές, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξουμε. Το έκανα αυτό στην αρχή. Έβλεπα ότι μετά από 20 περίπου παραστάσεις έπρεπε να ανεβάσω άλλη. Οι κωμωδίες μου περιέχουν στοιχεία πολιτικής σάτιρας, χωρίς ακρότητες, και ηθογραφικά, στοιχεία που τιμούν και προβάλλουν τη λαϊκή μας παράδοση, συντελούν στη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, σε μια εποχή που ο ξενόφερτος τρόπος ζωής επηρεάζει αρνητικά όλους μας και ιδιαίτερα τους νέους μας. Οι ηθοποιοί είναι άριστα εκπαιδευμένοι και χρησιμοποιούν κατά τρόπο ιδανικό την ντοπιολαλιά.

Γράφετε τα έργα, τα σκηνοθετείτε και παίζετε σε αυτά, ενώ από την θέση που κατέχετε απορρέουν τόσες υποχρεώσεις. Πώς αντέχετε στους ώμους τόσο μεγάλο βάρος, όσο κι αν είναι δημιουργική η ευθύνη;

Αυτό είναι πράγματι ένα πρόβλημα. Οι παραστάσεις μας γίνονται κυρίως το καλοκαίρι. Κάθε Σεπτέμβρη που λήγει η περιοδεία είμαι στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Θέλω αρκετές μέρες να επανέλθω στα φυσιολογικά επίπεδα. Δεν είναι μόνο η σωματική κούραση, αλλά και η ψυχολογική, το άγχος της προετοιμασίας, το πώς θα κυλήσει η παράσταση και οι αστάθμητοι παράγοντες που τυχόν εμφανιστούν . Όσοι ασχολούνται με το θέατρο με καταλαβαίνουν. Η αγάπη για το θέατρο και η αγάπη και τα συγχαρητήρια των θεατών μού δίνουν δύναμη.

Υπάρχει κρατικός φορέας που στηρίζει οικονομικά την προσπάθειά σας;

Ο Αντιπεριφερειάρχης Καρδίτσας κ. Βασίλης Τσιάκος, κάθε χρόνο, καλύπτει τα έξοδα 5-6 παραστάσεων σε χωριά του Νομού. Δήμοι από όλη την Ελλάδα μας προσκαλούν για παραστάσεις και καλύπτουν τα έξοδα κι έτσι μπορούμε και συνεχίζουμε λιτά και φτωχικά, αλλά πετυχημένα.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 2019 θα δώσετε παράταση στη Γλυφάδα. Βεβαίως δεν είναι η πρώτη φορά που θα αναμετρηθείτε με το αθηναϊκό κοινό. Πώς νιώθετε;

Μας αρέσει πολύ αυτή η αναμέτρηση με το αθηναϊκό κοινό. Ως τώρα, παίξαμε σε δεκάδες Δήμους της Αττικής: Άγ. Ανάργυροι, Άγ. Δημήτριος, Αιγάλεω, Αχαρνών, Γαλάτσι, Ζεφύρι, Καισαριανή, Κηφισιά, Περιστέρι, Πεύκη, κλπ και στα μεγαλύτερα θέατρα της Αθήνας: Παλλάς, Περοκέ, Ελυζέ. Εντυπωσιάσαμε το αθηναϊκό κοινό, προσφέραμε άφθονο γέλιο, χαρά και χειροκροτηθήκαμε θερμά από όλους τους θεατές. Ελπίζουμε, ότι κάτι ανάλογο θα κάνουμε και στην παράστασή μας στη Γλυφάδα. Πριν από τρεις μήνες παίξαμε στο Δημοτικό θέατρο «Άννα και Μαρία Καλουτά», προσκαλεσμένοι από τον Δήμο Αθηναίων, ενώπιον Υπουργών, Βουλευτών και εκατοντάδων θεατών με πολύ μεγάλη επιτυχία. Εκτιμούμε ότι θα τα καταφέρουμε και στη Γλυφάδα.

«Κύριε Υπουργέ, τι έγινε με το θέμα μ’;», είναι ο τίτλος της κωμωδίας που θα παρουσιάσετε. Πιστεύετε ότι η πολιτική της ρουσφετολογίας δεν θα τελειώσει ποτέ σε αυτό τον τόπο;

Η αξιοκρατία και ισοπολιτεία, οι ακρογωνιαίοι λίθοι της δημοκρατίας, εάν εφαρμοστούν, η Ελλάδα θα γίνει ευρωπαϊκό κράτος πρότυπο. Ο Θουκυδίδης μιλούσε για αξιοκρατία και ισοπολιτεία, πριν από 2.500 χρόνια. Δυστυχώς, κανείς πολιτικός δεν κατόρθωσε ως τώρα να χτυπήσει το «ρουσφέτι». Μακάρι να βρεθεί κάποιος να το θελήσει και να το κατορθώσει για το καλό της πατρίδας μας. Η κωμωδία αυτή αρέσει πολύ. Την παρουσιάσαμε σε 408 πόλεις, χωριά, σχολεία, φυλακές, ΚΑΠΗ, Ιδρύματα, γηροκομεία σε όλη την Ελλάδα, πραγματικό πολιτιστικό επίτευγμα για ένα νεοελληνικό έργο, παιγμένο από  επαρχιακό θέατρο.

Ο υποψήφιος Πρόεδρος των Η.Π.Α. Μάικ Δουκάκης με την σύζυγό του, ο Κρις Σπύρου και ο Δημήτρης Ρήτας
Ο Δημήτρης Ρήτας με τον πρώην πρωθυπουργό της Ελλάδος, Κώστα Σαμαρά

«…Νιώθω όμως μία πίκρα γιατί το Υπουργείο Πολιτισμού γιατί εδώ και πολλά χρόνια, δεν μας ενίσχυσε ούτε με ένα ευρώ, παρά τις αιτήσεις μας. Γενικά η Πολιτεία δεν νοιάζεται και πολύ για τον Πολιτισμό»

Ο Δημήτρης Ρήτας με τον συνθέτη Χρήστο Νικολόπουλο
Ο Δημήτρης Ρήτας με τον Γιάννη Πάριο
Ο Δημήτρης Ρήτας με τον Νίκο Ξανθόπουλο
Ο Δημήτρης Ρήτας με τον συνθέτη Απόστολο Καλδάρα
Μίνως Βολωνάκης, Σπύρος Αρσένης Δημήτρης Ρήτας (απονομή Α΄ Πανελλήνιου Βραβείου Θεάτρου, Ιθάκη, 1988)
Από την παράσταση: Δημήτρης Ρήτας (Υπουργός), Απόστολος Ρήτας (ψηφοφόρος)

Με την ευκαιρία σας μεταφέρω μια σκηνή από την πιο επίκαιρη ασπρόμαυρη ταινία: Καθώς ο πολυάσχολος υπουργός προβάρει τον πολιτικό του λόγο με μοναδικό ακροατή έναν γάιδαρο, προφητεύει την πάγια τακτική των πολιτικών αρχόντων της χώρας με την ατάκα, «Θα σας εξαφανίσωμεν», αντί «θα σας εξασφαλίσωμεν». Ο  Μαυρογιαλούρος στο «Υπάρχει και φιλότιμο», σε σενάριο του Αλέκου Σακελλάριου, δίνει πολιτικά ρέστα με αυτή και με άλλες διάσημες ατάκες, όπως το «Φάγανε, φάγανε, φάγανε..» Αποτέλεσε για σας, κ. Ρήτα, πηγή έμπνευσης αυτή η ταινία;

 Πηγή έμπνευσης για μένα ήταν κυρίως η μάνα μου, ο πατέρας μου, ο μπάρμπας μου, η θεία μου, ο παππούς μου, η γιαγιά μου, οι συγχωριανοί μου, γενικά το περιβάλλον των απλών ανθρώπων της επαρχίας και κυρίως του χωριού μου (Άγιος Γεώργιος Καρδίτσας) και του κάθε ελληνικού χωριού. Επίσης, προσωπικά βιώματα.

Επισκέπτομαι ως απλός ψηφοφόρος Υπουργικά γραφεία και καταγράφω τα πάντα: πώς λειτουργεί ο Υπουργός, ο Διευθυντής του γραφείου του, πώς αντιδρά ο ψηφοφόρος που ικανοποιείται το αίτημά του, ο άλλος που δεν εξυπηρετείται, αλλά και τι συζητούν οι ψηφοφόροι περιμένοντας τον Υπουργό. «Δούλευες σε Υπουργικό γραφείο;» με ρώτησε ο νυν Πρόεδρος της Βουλής Κώστας Τασούλας, στο τέλος μιας παράστασης σε ένα ορεινό χωριό των Ιωαννίνων πάνω στο βουνό Ολύτσικα. «Όχι» του λέω. «Οι διάλογοί σου είναι αυθεντικοί», μου λέει. Του είπα τον τρόπο γραφής.

Την κωμωδία αυτή την είδαν πολλοί Υπουργοί και Βουλευτές από διάφορα κόμματα, έμειναν όλοι τους έκπληκτοι και με συγχάρηκαν θερμά. Στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις κωμωδίες μου είναι ο απλός και κατανοητός τρόπος γραφής, όπου ο λόγος ρέει ευχάριστα. «Το θεατρικό σου κείμενο είναι για μελοποίηση», μου είπε ο Χρήστος Νικολόπουλος όταν είδε για πρώτη φορά την κωμωδία μου «Κύριε Υπουργέ, τι έγινε με το θέμα μ’;». Με βοηθάει το ότι είμαι και στιχουργός.

Οι  επιλογές σας  σε ό, τι αφορά τα πρόσωπα των ηθοποιών είναι  χαμηλού προφίλ. Αν δεν κάνω λάθος δεν υπήρξε ούτε ένα πρόσωπο που να περιλαμβάνεται στους γνωστούς ‘’κράχτες’’  από τα σήριαλ της τηλεόρασης. Γιατί;

Οι κωμωδίες μου είναι γραμμένες στη χαρακτηριστική θεσσαλική διάλεκτο, στην ντοπιολαλιά μας, αλλά χωρίς καμιά λεκτική ασάφεια για τον θεατή. Φιλόλογος είμαι κι αυτό το προσέχω ιδιαίτερα. Ένας Αθηναίος ή ένας που μεγάλωσε σε κάποια πόλη, είναι αδύνατο να αποδώσει τους ρόλους των κωμωδιών μου. Θα τον προδώσει η προφορά και θα είναι αστείος. Ως  Θεσσαλός που είμαι, δεν μπορώ να παίξω π.χ. τον Ερωτόκριτο, λόγω προφοράς. Οι ηθοποιοί μου είναι ντόπια ταλέντα που τους εκπαιδεύω εντατικά και κάνουν θαύματα πάνω στη σκηνή. Δεν χρησιμοποιούμε ποτέ υποβολέα, γιατί ο υποβολέας, πιστεύω, λειτουργεί αρνητικά για τον ηθοποιό. Κάνω κάτι άλλο, που αποδεικνύεται έξυπνο και βοηθάει. Οι ηθοποιοί μαθαίνουν και τους ρόλους των άλλων με τους οποίους διαλέγονται. Έτσι, αν ξεχάσει κάτι κάποιος, τον επαναφέρει ο άλλος. Επί πλέον, αν έχουμε κάποια απουσία, τον ρόλο του, με κάποια τροποποίηση, τον παίζει ένας άλλος της ομάδας μας.

Τη μουσική και τα τραγούδια που επενδύουν τις κωμωδίες σας έγραψε ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες, ο Χρήστος Νικολόπουλος. Ποια είναι η σχέση σας με το τραγούδι και με τον ίδιο το δημιουργό;

Από μικρός έγραφα στίχους. Φοιτητής της Φιλοσοφικής, αριστούχος και με κρατική υποτροφία (ΙΚΥ), έγραψα το πρώτο μου τραγούδι. Είναι το «Λες κι Οργώνω μες στα Βράχια», σε μουσική Απόστολου Καλδάρα και το τραγουδά η Βίκυ Μοσχολιού. Έγινε τεράστια επιτυχία κι έτσι μπήκα πανηγυρικά στον χώρο του τραγουδιού. Στη συνέχεια στίχους μου μελοποίησαν και ο Χρήστος Νικολόπουλος, Θανάσης Πολυκανδριώτης και τραγούδησαν οι: Βοσκόπουλος, Γλυκερία, Κόκοτας, Κούκα, Λύδια, Μενιδιάτης, Μητροπάνος, Μοσχολιού, Πάνου, Πάριος, Πουλόπουλος, Σακελλαρίου, Στανίση και πολλοί άλλοι.

Αξίζει να αναφερθεί ότι ο φίλος και συνεργάτης Χρήστος Νικολόπουλος, εκτιμώντας την εν γένει προσφορά μου,  έγραψε, αφιλοκερδώς, τη μουσική και τα τραγούδια όλων των κωμωδιών μου, σε στίχους μου και τραγούδησαν, αφιλοκερδώς, Αηδονίδης, Γαϊτάνος, Γλυκερία, Θαλασσινός, Κετιμέ, Κυρίτσης και Λάλεζας τους οποίους ευχαριστώ πολύ για τη συνεργασία και βοήθειά τους.

Είστε ευχαριστημένος από τη μέχρι στιγμής διαδρομή σας  ή θεωρείτε ότι θα μπορούσατε να είχατε φθάσει πιο ψηλά;

 Νομίζω ότι η πολιτιστική, κοινωνική και μορφωτική προσφορά μου, αλλά και των συνεργατών μου είναι πολύ αξιόλογη και νιώθω μια ικανοποίηση ότι προσφέρω σημαντικά στην περιοχή μου και στην πατρίδα μου. Νιώθω όμως μία πίκρα γιατί το Υπουργείο Πολιτισμού γιατί εδώ και πολλά χρόνια, δεν μας ενίσχυσε ούτε με ένα ευρώ, παρά τις αιτήσεις μας. Γενικά η Πολιτεία δεν νοιάζεται και πολύ για τον Πολιτισμό.

Για το Θέατρό μας, όπως προανέφερα, η αείμνηστη Μελίνα Μερκούρη ως Υπουργός Πολιτισμού στήριξε πραγματικά το Θέατρό μας. Είναι εκείνη που πίστευε πραγματικά στην πολιτιστική αναβάθμιση της επαρχίας και στην αποκέντρωση. Γι’ αυτό συχνά τη μνημονεύουμε στις παραστάσεις μας. Όλα ξεκινούν και καταλήγουν στο να αγαπάς αυτό που κάνεις. Αγαπώ αυτή την ενασχόληση με το θέατρο και με βοηθάει ότι είμαι φιλόλογος και τελείωσα και τη δραματική Σχολή του Γρηγόρη Βαφιά. Πιστεύω δε, ότι αν είχα πραγματική υποστήριξη από την Πολιτεία θα έκανα πολύ περισσότερα.

Την πολιτιστική μου επανάσταση στην περιοχή μου, σε όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη την έκανα με τους συνεργάτες μου στο μέτρο των δυνατοτήτων. Ευγνωμονώ τους ανθρώπους που με στήριξαν στην πολιτιστική μου προσπάθεια. Υπάρχουν όμως και άλλοι που αδιαφόρησαν και άλλοι που με αδίκησαν. «Πάσι αδείν χαλεπόν εστίν» (είναι δύσκολο να αρέσει κανείς σε όλους), έλεγε ο φιλόσοφος Σωκράτης.

Έχετε να παραθέσετε παραλειπόμενα από παραστάσεις σας.

Παίζαμε σ’ ένα χωριό των Αγράφων. Αετοφωλιά. Μετά την παράσταση, έρχεται μία γριά ενενήντα ετών. Μου προτείνει το χέρι της. Της το σφίγγω. «Συγχαρητήρια», μου λέει, σκύβει και φιλά το χέρι μου.

«Τι κάνεις, γιαγιά;» της λέω ξαφνιασμένος.

«Ευχαριστώ τον Θεό που με αξίωσε να δω κι εγώ θέατρο στη ζωή μου, παιδί μου, ευχαριστώ και σένα, που μας το έφερες στο χωριό», μου απάντησε. Έλαμπε από χαρά κι εγώ έλαμπα περισσότερο από εκείνη για τη χαρά που της δώσαμε.

 Σ’ ένα ορεινό χωριό, πάλι, μετά την παράσταση και κατά τη διάρκεια του φαγητού, έρχεται ένας Κοινοτικός Σύμβουλος κάποιας ηλικίας και με ρωτάει: «Αυτοί που έπαιζαν θέατρο πού πήγαν;»

«Εδώ είναι», του λέω.

«Πού;» με ξαναρωτάει.

«Εδώ, όλοι τρώνε», του απαντώ.

«Όχι αυτοί που τρώνε, αλλά εκείνοι που έπαιζαν».

«Αυτοί είναι», του ξαναλέω.

«Μη με κοροϊδεύεις εμένα, φίλε μου», λέει ενοχλημένος. «Πού είναι ο «Μαχούλιας;»

«Είναι απέναντι σου, να τος», τον διαβεβαιώνω, δείχνοντας τον πρωταγωνιστή.

«Με κοροϊδεύεις. Αυτός είναι παιδί. Εγώ θέλω να δω τον «Μαχούλια», τον γέρο με τα άσπρα μαλλιά και το μουστάκι που έπαιζε», επιμένει.

Του εξήγησα ότι αυτός ο νέος που έβλεπε απέναντί του, χωρίς μουστάκι, έγινε γέρος, με το μακιγιάζ, που του έγινε και του βάλαμε και μουστάκι.

«Μωρέ, τι είχαν να δουν τα μάτια μ’!», μου λέει με έκπληξη.

Αμφιβάλλω όμως αν με πίστεψε. Βλέπετε ήταν η πρώτη φορά που έβλεπε θέατρο.

Κοραλία Τσόγκα, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«…Κατάφερα να πλησιάσω έμμεσα την Αθηνά Ωνάση»

Το καλλιτεχνικό χάρισμα στην Κοραλία Τσόγκα  είναι γονιδιακό. Μια θεατρίνα από κούνια θα έλεγα. Μεγαλωμένη στον κόσμο του θεάτρου, που εύκολα σε συναρπάζει, η Κοραλία  αποφάσισε να ασχοληθεί  με την υποκριτική όπως οι γονείς της, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Σωτήρης Τσόγκας και η ηθοποιός Μαίρη Ραζή.

Έχοντας την στήριξή τους και στις αποσκευές της συνεργασίες στις οποίες ξεχώρισε, αλλά και δουλειές με την υπογραφή της στο παιδικό θέατρο, συνεχίζει την πορεία της στη μεγάλη θεατρική παραγωγή «Αριστοτέλης Ωνάσης», που ετοιμάζουν οι «Θεατρικές Σκηνές». Η παράσταση , που αφορά τη ζωή του μεγάλου Έλληνα Κροίσου, θα φέρει την υπογραφή του Σταμάτη Φασουλή και η Κοραλία Τσόγκα επιλέχτηκε να ενσαρκώσει την Αθηνά Ωνάση. Στόχος της: να δώσει τον καλύτερό της εαυτό επάνω στο θεατρικό σανίδι.

Είναι ταλαντούχα και δεν πτοείται με τίποτα. Για εκείνη το θέατρο, η μεγαλύτερη μορφή ψυχαγωγίας, είναι ο χώρος που τη φέρνει σε πλήρη εναρμόνιση με την ύπαρξή της. Έχει δράση, δύναμη και ομορφιά και αυτή η διαδικασία τη γεμίζει.

Για τη συνέντευξη που μας παραχώρησε τη βγάλαμε από ένα πρόγραμμα ασφυκτικά γεμάτο από παραστάσεις και προσπάθειες που καταβάλει από την πλευρά της για να προσεγγίσει όσο γίνεται περισσότερο την  Αθηνά Ωνάση.

Την ευχαριστούμε.

Αισθάνεστε τυχερή που πραγματοποιήσατε το νεανικό σας όνειρο, να συνεργαστείτε με το Σταμάτη Φασουλή;

Αισθάνομαι πολύ τυχερή για τη συνεργασία μου με το Σταμάτη Φασουλή. Ήταν κάτι που το ήθελα πάρα πολλά χρόνια και τελικά ήρθε σε μία στιγμή που δεν το περίμενα. Ελπίζω να σταθώ αντάξια των προσδοκιών και της εμπιστοσύνης που μου δείχνει.

Ο σκηνοθέτης των μεγάλων επιτυχιών διέκρινε το ταλέντο σας και σας εμπιστεύτηκε το ρόλο της Χριστίνας Ωνάση στην πολύκροτη παράσταση την οποία ετοιμάζει για τη χειμερινή σαιζόν και  αφορά τη ζωή του Έλληνα κροίσου Αριστοτέλη Ωνάση; Έχετε τρακ;

Το τρακ είναι κομμάτι της ζωής, είναι κομμάτι της διαδικασίας και πρέπει να μάθουμε να το διαχειριζόμαστε και να το χρησιμοποιούμε προς όφελός μας. Νομίζω ότι το δημιουργικό τρακ είναι υγιές και δεν πρέπει να μας φοβίζει.

Εσείς κα. Τσόγκα λόγω ηλικίας δεν πρέπει να ξέρετε και πολλά για την αείμνηστη Χριστίνα Ωνάση. Προσφύγατε σε βιβλιογραφίες και ό, τι έχει γραφτεί για τη ζωή της για να αντλήσετε πληροφορίες και να γνωρίσετε την ηρωίδα που θα ενσαρκώσετε;

Δυστυχώς υπάρχει περιορισμένη βιβλιογραφία για τη ζωή της Χριστίνας Ωνάση με δυσκολία βρήκα ένα βιβλίο του Βαξεβάνη. Αυτή ήταν και η πρώτη μου πηγή. Έπειτα, το ίντερνετ όπου βρήκα δεκάδες άρθρα αποσπάσματα από εφημερίδες και ντοκιμαντέρ με αναφορές στη ζωή της Χριστίνας Ωνάση. Αυτό όμως που με ενδιέφερε πιο πολύ από τη ζωή της, ήταν η ίδια, η φυσιογνωμία της, ο τρόπος που μιλούσε, το πώς ντυνόταν, το βλέμμα, η ταχύτητα της ομιλίας της, πράγματα χειροπιαστά που θα μπορούσαν να με φέρουν πιο κοντά στη φυσική της οντότητα. Δυστυχώς δεν κατάφερα να βρω πολλά βίντεο με την ίδια, έτσι στράφηκα σε ανθρώπους που την είχαν γνωρίσει ήθελα να μάθω από πρώτο χέρι πως ήταν να έρχεσαι σε επαφή μαζί της. Έτσι κατάφερα έμμεσα να την πλησιάσω.

Η Χριστίνα παρά τη μεγάλη οικονομική της επιφάνεια, ήταν κατά βάθος μία δυστυχισμένη γυναίκα, που πάλευε με τα κιλά της και τον άστατο συναισθηματικό της κόσμο. Για να αντιμετωπίσει την κατάθλιψή της κατανάλωνε σωρηδόν βαρβιτουρικά, αμφεταμίνες και ηρεμιστικά χάπια, που εν τέλει της στοίχισαν τη ζωή. Στα δικά σας μάτια, τι είναι αυτό «μικρό φτωχό- πλουσιοκόριτσο», όπως την αποκαλούσαν, που έζησε μια τόσο θλιβερή  ζωή;

 Ένα χρυσό κλουβί παραμένει κλουβί. Δεν μου έχει δώσει καθόλου την εντύπωση ότι ήταν μία αδύναμη γυναίκα, απλά δεν ήξερε πώς να διοχετεύσει τη δυναμικότητά της προς όφελός της. Δεν ήξερε πώς να προστατευτεί. Από την άλλη προσπαθώ να μην της βάλω κάποια ταμπέλα. Δεν είναι ωφέλιμο να προσεγγίζουμε ένα ρόλο έτσι. Καλό είναι να αποφεύγουμε να τον χαρακτηρίσουμε, να του βάλουμε επίθετα γιατί τότε δεν είμαστε αντικειμενικοί.

Η Χριστίνα Ωνάση το μόνο που αναζητούσε μια ολόκληρη ζωή ήταν η αγάπη. Όταν πραγματικά την βρήκε στα μάτια του παιδιού της, συνειδητοποίησε πόσο μάταια ήταν όλα τα προηγούμενα που είχε ζήσει. Τελικά μόνο η αγάπη είναι αυτή που μπορεί να μας σώσει σε ένα κόσμο που όλοι κυνηγούν το χρήμα;

Κλισέ φράσεις όπως, «το χρήμα δεν φέρνει την ευτυχία» ή «η αγάπη δεν αγοράζεται», στην περίπτωση της ισχύουν πλήρως. Είναι εντυπωσιακό πώς ενώ μπορούσε να έχει ό, τι πραγματικά ήθελε, εκείνη το μόνο που λαχταρούσε ήταν ένα παιδί και έναν άνθρωπο να την αγαπάει για αυτό που είναι και όχι για τα λεφτά της.

«Ο ρόλος του θεάτρου στη σημερινή εποχή είναι κομβικός. Θέατρο είναι οι άνθρωποι και ακριβώς, επειδή ζούμε σε μία εποχή βαθιάς ύφεσης,  όλοι όσοι υπηρετούμε αυτή την τέχνη οφείλουμε να είμαστε ενεργοί»

Η Μαίρη Ραζή και η Κοραλία Τσόγκα

Κόρη του σκηνοθέτη Σωτήρη Τσόγκα και της ηθοποιού Μαίρης Ραζή λατρέψατε την δραματική τέχνη, αφού μεγαλώσατε στο θέατρο. Έχουμε την περίπτωση το μήλο κάτω από τη μηλιά, που το παιδί – εσείς εν προκειμένω – έχει τα χαρακτηριστικά και ακολουθεί τις κλίσεις των γονιών. Τι άλλο σας οδήγησε στα μονοπάτια της υποκριτικής και πώς αντέδρασαν οι γεννήτορές σας, όταν τους ανακοινώσατε την απόφασή σας να γίνεται ηθοποιός;

Μεγαλωμένη μέσα στο θέατρο το μόνο σίγουρο είναι πως θα ακολουθούσα κάποιο επάγγελμα που αφορά το χώρο. Ακόμα και αν δεν ήταν αυτό του ηθοποιού. Δεν νομίζω ότι εξεπλάγησαν, όταν συστήνεις σε ένα παιδί ένα τόσο δημιουργικό χώρο σίγουρα θα ενθουσιαστεί και δεν θα μείνει ασυγκίνητο.

Από τις πρώτες εμφανίσεις πολλοί μίλησαν για το πόσο προικισμένη είσθε ως ηθοποιός. Τελευταία εμφανίσατε κι ένα άλλο χάρισμα που αφορά στη σκηνοθεσία. Προς τα που θέλετε να κινηθείτε μελλοντικά;

Σκηνοθετώ παραστάσεις που αφορούν τα παιδιά τα τελευταία 9 χρόνια. Είναι ένα κομμάτι της δουλειάς μου που αγαπώ πολύ όπως και η δουλειά μου ως θεατροπαιδαγωγός. Φέτος θα ανεβάσουμε στο θέατρο Πρόβα το «Δάσος του Αισώπου» μία παράσταση για τη ζωή του Αισώπου και τους μύθους του.

Παρακολουθώντας τις καλλιτεχνικές εξελίξεις, πώς βλέπετε το ελληνικό θέατρο σήμερα; Ποια η γνώμη σας για τον τρόπο που διαμορφώνεται, αλλά και για αυτά που, εν τέλει, προσφέρει σε αυτή την εποχή της βαριάς ύφεσης;

Ο ρόλος του θεάτρου στη σημερινή εποχή είναι κομβικός. Θέατρο είναι οι άνθρωποι και ακριβώς, επειδή ζούμε σε μία εποχή βαθιάς ύφεσης,  όλοι όσοι υπηρετούμε αυτή την τέχνη οφείλουμε να είμαστε ενεργοί.

Ως καλλιτέχνη τι σας ενδιαφέρει περισσότερο στην προσωπική σας διαδρομή στο θέατρο;

Να εξελίσσομαι, να καταπιάνομαι με ενδιαφέροντα εγχειρήματα και να βιοπορίζομαι από αυτό το επάγγελμα. Για να μπορέσει κάποιος στις μέρες μας να είναι καλλιτέχνης πρέπει να μπορεί και να ζει από την τέχνη του.

Έχετε στο μυαλό σας κάποιο ρόλο που θα θέλατε να υποδυθείτε στο μέλλον;

Όχι, μου αρέσουν οι εκπλήξεις που μου επιφυλάσσει η δουλειά και μέχρι στιγμής είμαι τυχερή.

Ποια είναι η πρωταρχική αξία που θέτε ως βάση της προσωπικής σας πορείας;

Η αφοσίωση στη διαδικασία. Είναι πολύ εύκολο να πτοηθείς και χρειάζεται πείσμα και επιμονή.

Είστε εκ φύσεως πιο αισιόδοξη και φωτεινή ή έχετε και γκρίζες πλευρές;

Τείνω να μεταβάλλομαι ανάλογα με τα ερεθίσματα που δέχομαι, όπως όλοι μας.

Εκτός σκηνής τι σας γεμίζει;

Η επικοινωνία με τα παιδιά είτε μέσω των παραστάσεων είτε μέσου του θεατρικού εργαστηρίου. Είναι ένας από τους τρόπους που η τέχνη του θεάτρου σε εξυπηρετεί πρακτικά και ουσιαστικά.

Τι σημαίνει ευτυχία για την Κοραλία Τσόγκα;

Μικρές στιγμές. Ενθουσιάζομαι εύκολα οπότε δεν χρειάζομαι πολλά.

Συνέντευξη του διεθνούς φήμης κόντρα τενόρου Νίκου Σπανάτη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«…δε θα θεωρούσα τη φωνή μου ως κόντρα τενόρος «θεϊκό δώρο». Είναι, όντως, μια φωνή ασυνήθιστη, με δεξιοτεχνία και ικανότητα, που προκαλεί έκπληξη και ιδιαίτερη εντύπωση, όχι μόνο για τον μυημένο φιλόμουσο θεατή αλλά και για τον αμύητο»

Την Τρίτη 13 Αυγούστου 2019 στην Ερμούπολη της Σύρου, στις 21:00,  το φιλόμουσο κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει μια μοναδική συναυλία μουσικής μπαρόκ στο εμβληματικό και ιστορικό θέατρο Απόλλων (Πρόταση Intownpost.com).

Ο περίφημος κόντρα τενόρος Νίκος Σπανάτης, από τους λίγους που  υπάρχουν σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπράττει με την Ορχήστρα Δωματίου του Φεστιβάλ Κυκλάδων απαρτιζόμενη, όπως κάθε χρόνο από διακεκριμένους διεθνείς και Έλληνες καλλιτέχνες, σε ένα πρόγραμμα με αριστουργηματικά φωνητικά και ορχηστρικά έργα της μουσικής μπαρόκ, όπως την πασίγνωστη καντάτα «Widerstehe doch der sünde». Στο τσέμπαλο ο μαέστρος Μιχάλης Παπαπέτρου και στη μουσική διεύθυνση ο δραστήριος μαέστρος Νικόλαος Χαλιάσας.

Ο κόντρα τενόρος Νίκος Σπανάτης έχει εμφανιστεί σε όλα τα μεγάλα λυρικά θέατρα της Ελλάδας, σε διεθνή φεστιβάλ καθώς και σε πόλεις της Ευρώπης συμμετέχοντας σε Art Projects, προσωπικά ρεσιτάλ και συναυλίες μουσικής δωματίου. Συνεργάζεται με την Βελγική καμεράτα Brussels Virtuosi και τον διεθνούς φήμης φλαουτίστα Marc Grauwels και την Εσθονική Glasperlenspiel Sinfonietta, ενώ έχει συμπράξει με την Σουηδική ορχήστρα Δωματίου Musica Vitae και όλες τις ελληνικές ορχήστρες σε ρόλους ρεπερτορίου, υπό τη διεύθυνση των Tiberiu Soare, Γιώργο Πέτρου, Βασίλη Χριστόπουλου, Μίλτου Λογιάδη.

 Έχει αποσπάσει θερμές κριτικές από τον ελληνικό και διεθνή τύπο, που εγκωμίασαν  τη σπάνια φωνή του:

«…η βελούδινη, ηδονικά σκουρόχρωμη, άλτο φωνή του συνομίλησε μαγευτικά με το φλάουτο του Marc Grauwels…» (Εφημερίδα των Συντακτών),

«…O Νίκος Σπανάτης διαθέτει μια κρυστάλλινη φωνή κόντρα τενόρου, την οποία χειρίζεται με ευελιξία, δύναμη και με ευρείες αποχρώσεις….» (EES, Finland).

Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Σπανάτη, που βρήκε το χρόνο γι΄ αυτή τη συνομιλία πριν από την πολυαναμενόμενη συναυλία.

Εθνική Λυρική Σκηνή: Photo Απόστολος Μαντζουράνης
Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης: Photo Yannis Gutmann

Αύριο βράδυ θα συμπράξετε με την Ορχήστρα Δωματίου του Φεστιβάλ Κυκλάδων σε μια μοναδική συναυλία μουσικής μπαρόκ στο εμβληματικό και ιστορικό θέατρο Απόλλων στην Ερμούπολη της Σύρου. Τι σημαίνει για σας αυτή βραδιά κ. Σπανάτη.

Αρχικά, είναι μεγάλη η χαρά να εμφανίζομαι για τρίτη φορά στο θέατρο Απόλλων στο πλαίσιο του 15ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κλασικής Μουσικής Κυκλάδων και ακόμα μεγαλύτερη, που συμπράττω με διακεκριμένους καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, που απαρτίζουν την Ορχήστρα Δωματίου φεστιβάλ Κυκλάδων σε ένα πρόγραμμα μπαρόκ μουσικής.

Μιλήστε μου για το πρόγραμμα αυτής της συναυλίας;

Το πρόγραμμα της συναυλίας περιλαμβάνει φωνητικά και ορχηστρικά έργα της μουσικής μπαρόκ, όπως την γνωστή καντάτα «Widerstehe doch der sünde» (Να αντισταθείς στην αμαρτία) και το κοντσέρτο για βιολί & όμποε σε ρε ελάσσονα (BWV 1060) της πνευματικότητας της μουσικής του Μπαχ, το δημοφιλές και δραματικό «What power art thou» (Το τραγούδι του πάγου) από τον Βασιλιά Αρθούρο του Πέρσελ, τα δεξιοτεχνικά ορχηστρικά κοντσέρτα του Βιβάλντι για βιολί «L’estro armonico» σε λα ελάσσονα και για δύο βιολιά σε λα μείζονα έργο 3, αρ.5, (RV 519), την θριαμβευτική άρια του βασιλιά «Vivi tiranno, io t’ho scampato» (Ζήσε τύραννε εγώ ήμουνα ο γλιτωμός σου) από την όπερα «Ροντελίντα» και την άρια της απόγνωσης του ιππότη Ρινάλδου «Cara sposa, amante cara» (Πολυαγαπημένη νύφη, γλυκειά αγαπημένη) του Χέντελ και το διάσημο και γαλήνιο «Cum dederit» (Όταν χαρίσει ύπνο αναπαύσεως) από το Nisi Dominus του Βιβάλντι.

Στο τσέμπαλο θα είναι ο Μιχάλης Παπαπέτρου και στη μουσική διεύθυνση ο Νικόλαος Χαλιάσας.

Τι απήχηση έχει η μουσική μπαρόκ και η όπερα στην Ελλάδα; Το ελληνικό κοινό

είναι εξοικειωμένο με αυτό το είδος της μουσικής;

Η όπερα στην Ελλάδα πάντοτε είχε ένθερμο κοινό. Αυτό που κάνει εντύπωση είναι η μεγάλη επιτυχία έργων μουσικής μπαρόκ με όργανα εποχής και ειδικά όπερας κάτι που δείχνει ότι το κοινό όχι απλά είναι εξοικειωμένο αλλά ακολουθεί φανατικά

Ποια ήταν τα πρώτα ερεθίσματα για ν’ ασχοληθείτε με τη μουσική; Πότε και πώς καταλάβατε πως σας έχει δοθεί, ως θεϊκό δώρο, αυτή η σπουδαία φωνή

Από μικρή ηλικία αγαπούσα πολύ τη μουσική. Όταν επέστρεφα μετά το σχολείο στο σπίτι μου άκουγα δίσκους βινυλίου του Χαίντελ, που είχε η μεγαλύτερη αδερφή μου. Ο πατέρας μου την ίδια εποχή με παρότρυνε να γίνω μέλος στην Φιλαρμονική του Δήμου και έτσι παρέμεινα για δέκα επτά χρόνια στην Φιλαρμονική παίζοντας τρομπέτα, ενώ παράλληλα σπούδαζα στο Ωδείο πιάνο, τρομπέτα και θεωρητικά.

Στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου είχα την ευκαιρία παράλληλα με τη σπουδή του πιάνου να συμμετέχω και στην χορωδία ως τενόρος. Από εκεί μου δόθηκε η ευκαιρία να μελετήσω περισσότερο τη φωνή μου και να διαπιστώσω πως ο ήχος μου στην υψηλή περιοχή είχε ηχόχρωμα, αρμονικούς και μια δυναμική που θα μπορούσα να καλλιεργήσω και να εξελίξω. Όμως, δε θα θεωρούσα τη φωνή μου ως κόντρα τενόρος «θεϊκό δώρο». Είναι, όντως, μια φωνή ασυνήθιστη, με δεξιοτεχνία και ικανότητα, που προκαλεί έκπληξη και ιδιαίτερη εντύπωση, όχι μόνο για τον μυημένο φιλόμουσο θεατή αλλά και για τον αμύητο.

Η οικογένειά σας είχε σχέση με τη μουσική; Πώς αντιμετώπισε το περιβάλλον σας την απόφασή σας να ασχοληθείτε επαγγελματικά με το λυρικό τραγούδι;

Οι γονείς μου δεν ήταν μουσικοί. Όμως, όπως ανέφερα, είχαν διάθεση να με φέρουν σε επαφή από νωρίς σε μουσικό περιβάλλον. Με τη συνέχεια των σπουδών μου όλα έγιναν τόσο αβίαστα που το περιβάλλον μου με υποστήριξε εγκάρδια.

Είσθε διεθνούς φήμης κόντρα τενόρος και για τους φίλους της όπερας και του λυρικού τραγουδιού δεν χρειάζεστε συστάσεις. Ήταν ανηφορικός ο δρόμος για να φτάσετε ως εδώ;

Επιθυμία κάθε καλλιτέχνη που ανεβαίνει στη σκηνή είναι η αναγνώριση, η καταξίωση και η επιβράβευση εντός και εκτός συνόρων. Ο δρόμος, θα έλεγα, γίνεται μάλλον απολαυστικός, όταν μετά από κάποια ευχάριστη συνεργασία αποκομίζω ουσιαστικές φιλίες, όταν η μουσική υπηρετείται αυτούσια και μόνο με αγάπη και όταν εισπράττω τον έκδηλο ενθουσιασμό των συναδέλφων μου και το χειροκρότημα του κοινού.

Ποια θεωρείτε πως είναι η σημαντικότερη στιγμή της σταδιοδρομίας σας;

Ίσως, όχι η σημαντικότερη αλλά σίγουρα καθοριστική στιγμή της πορείας μου ήταν όταν ως σπουδαστής μονωδίας ακόμα στο Ωδείο και νέος απόφοιτος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου έκανα το ντεμπούτο μου στο Ηρώδειο στην όπερα «Ερωφίλη» του Νίκου Μαμαγκάκη ως Καρπόφορος και Μαντατοφόρος στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου με την Χορωδία και τη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ.

Τί εννοεί ο Γερμανός συνθέτης Richard Wagner, όταν λέει: «Ποτέ μην κοιτάτε τα τρομπόνια, παίρνουν θάρρος»;

Στη μεγαλοφυή μουσική του Βάγκνερ τα πνευστά όργανα δημιουργούν συνήθως μια ατμόσφαιρα ηχητικά θριαμβευτικά ανεπανάληπτη και στις μυθολογικές όπερες του κάτι το μεταφυσικό. Έτσι και η ισορροπία της δυναμικής μπορεί να αποβεί μοιραία, εάν ο ήχος των Βαγκνερικών τρομπονιών δεν συγκρατηθεί στην επιθυμητή δυναμική υπό την μπαγκέτα του μαέστρου.

Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2003 Ηρώδειο Νίκος Μαμαγκάκης «Ερωφίλη» (Μαντατοφόρος)
Εθνική Λυρική Σκηνή: Photο Ανδρόνικος Μπαμπάτσικος

«Μελαγχολώ με την αγένεια μερικών άγνωστων ανθρώπων της καθημερινότητα μας, με τη σκέψη κάποιων φίλων που χαθήκαμε λόγω υποχρεώσεων και με κάποιους ανθρώπους που πέρασαν έντονα από τη ζωή μας και απομακρύνθηκαν αθόρυβα»

Η φωτογραφία του Νίκου Σπανάτη είναι του Στέφανου Παπαδόπουλου
Kadriorg Palace: Παλάτι του Τσάρου στο Ταλίν της Εσθονίας
Μέγαρο Μουσικής Αθηνων με Καμεράτα :Photo Akriviadis

Η Ελλάδα σήμερα περνάει εξαιρετικά δύσκολη περίοδο σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Πιστεύετε ότι η χώρα μας θα βγει κάποτε από το σκοτάδι στο φως;

Οι περισσότεροι τομείς της κοινωνίας μας επλήγησαν από τη δυσάρεστη περίοδο των προηγούμενων ετών. Όμως τα τελευταία χρόνια η χώρα μας έχει ανακτήσει αισθητά τους ρυθμούς της και ο κόσμος απολαμβάνει τις διακοπές του, τις εξόδους του και έχει διάθεση για δημιουργία. Αυτό δεν είναι φως;

Ποια όπερα ομοιάζει με την κατάσταση που βιώνουμε;

Δεν είχα σκεφτεί ποτέ ποια υπόθεση όπερας θα μπορούσε να ομοιάζει με την κατάσταση της χώρα μας. Και επειδή είμαι αισιόδοξος άνθρωπος δε θα παραλλήλιζα την όλη κατάσταση με μια όπερα της ρομαντικής περιόδου που να αναπαριστά δυσάρεστες σκηνές, όταν μετά από κόπο και επιμονή κατάφερε να βρει τους οικονομικούς και κοινωνικούς της ρυθμούς και να επιβιώσει σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Θα ταίριαζε μια όπερα της μπαρόκ περιόδου που παρόλο τις δολοπλοκίες, τα μπερδέματα, τις ερωτικές απογοητεύσεις και τις θριαμβευτικές διαθέσεις το τέλος είναι πάντοτε τόσο γλυκό και ευχάριστο.

Νομίζετε ότι η τέχνη επαναπροσδιορίζει ή επισημαίνει προαιώνια και πανανθρώπινα διλήμματα, όπως είναι η ύβρις, ο φόβος;

Εξαρτάται, φυσικά, από το είδος της Τέχνης, αλλά όταν είναι δημιουργική, τότε πραγματικά επαναπροσδιορίζει, που είναι άλλωστε και το ζητούμενο.

Υπάρχει κάτι που μπορεί να σας μελαγχολήσει;

Μελαγχολώ με την αγένεια μερικών άγνωστων ανθρώπων της καθημερινότητα μας, με τη σκέψη κάποιων φίλων που χαθήκαμε λόγω υποχρεώσεων και με κάποιους ανθρώπους που πέρασαν έντονα από τη ζωή μας και απομακρύνθηκαν αθόρυβα.

Ποια φράση από όπερα είναι σε πρώτο πλάνο στο νου σας γιατί πιστεύετε ότι σας ταιριάζει;

Η φράση που τραγουδά ο πρίγκιπας Ορλόφσκυ στη «Νυχτερίδα» του Γιόχαν Στράους

τη στιγμή της πρόποσης «Chacun à son goût!» (Όπως αρέσει στον καθένα!) γιατί παροτρύνει τους καλεσμένους του να πιουν κρασί και να διασκεδάσουν!

Υπάρχουν εποχές που νιώθετε την ανάγκη να περάσετε ένα διάστημα σιωπής;

Είμαι αρκετά δραστήριος στην καθημερινότητα μου και λόγω υποχρεώσεων και λόγω

ρυθμών ζωής υπάρχουν, όντως, στιγμές που θα ήθελα να ξεκουραστώ, όχι όμως να απομονωθώ ή να περάσω κάποιο διάστημα σιωπής.

Από που αντλείτε χαρά στην καθημερινότητά σας;

Μου αρέσει, ιδιαιτέρως, να γυμνάζομαι και να «γράφω» χιλιόμετρα τρέχοντας καθώς τα τελευταία χρόνια ο αθλητισμός έχει γίνει τρόπος ζωής μου. Επίσης, μου δίνει ιδιαίτερη χαρά να ταξιδεύω εντός και εκτός Ελλάδας και να φωτογραφίζω πολλά μέρη απολαμβάνοντας κατόπιν την ομορφιά των τοπιών που επισκέφτηκα.

Μιλήστε μου για τις τελευταίες σας δραστηριότητες και το πρόγραμμά σας στο εγγύς μέλλον.

Την τρέχουσα χρονιά θα παρουσιάσω στο Λονδίνο και στην Αθήνα τον πρώτο προσωπικό μου δίσκο για την αγγλική δισκογραφική εταιρεία «Ravensbury» που έχω συμπράξει με την οργανίστα Ελένη Κεβεντσίδου, σε έργα των Γ. Κουμεντάκη, Α. Περτ, D. Buxtehude, θα εμφανιστώ στο «Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο Μαρία Κάλλας» με τη Χορωδία και Οργανικό Σύνολο της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Αθηναίων, στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στην όπερα «Η Πάπισσα Ιωάννα» σε μουσική Γιώργου Βασιλαντωνάκη και σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζά και στον Κύκλο Συναυλιών της ιστορικής εκκλησίας «St. Martin in the Fields» του Λονδίνου με την οργανίστα Ελένη Κεβεντσίδου.

Ελεάνα Βραχάλη, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«…νομίζω ότι το τρελό παιδί που υπάρχει μέσα μας είναι αυτό που μας ξαναγεννάει απ’ τις στάχτες»

Πόσο συχνά ονειρευόμαστε συντροφιά με ένα τραγούδι… Πόσες φορές μας αγγίζει ένας στίχος, ιδίως όταν η μουσική πηγάζει από την ίδια την ποίηση.

Αυτό συμβαίνει με τους στίχους της Ελεάνας Βραχάλη που ξεσηκώνουν τις ευαίσθητες χορδές μας, ξύνουν τις πληγές μας και αφήνουν μια γλυκόπικρη αίσθηση εντός μας, πολύ θελκτικό.

Η Ελεάνα είναι ένα πολύ γλυκό, τρυφερό και χαρισματικό πλάσμα χαμηλών τόνων, σεμνή και στη βαθύτερη ουσία της εκφράζει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της ως μια από τις σπουδαιότερες ποιήτριες της γενιάς της, που τρέφεται από τα σπλάχνα της. Αλίμονο αν της το πεις. Δεν παραδέχεται με τίποτα αυτούς τους χαρακτηρισμούς.

Το όνομά της είναι άρρηκτα δεμένο στο ξεκίνημά της με του Μιχάλη Χατζηγιάννη. Ήταν δεν ήταν 24 χρόνων όταν υπέγραψε 7 τραγούδια στον δίσκο του «Κρυφό φιλί», μπαίνοντας στα βαθιά όπως την προέτρεψε η Λίνα Νικολακοπούλου.

Το Cd έγινε τρεις φορές πλατινένιο, καλύτερος δίσκος στα 2α βραβεία Αρίων και με καλύτερο τραγούδι (Αν μου τηλεφωνούσες) στα 3α Αρίων. Από τότε έχει μια μακρά συνεργασία με το Μιχάλη Χατζηγιάννη, με μεγάλη καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία, και κορύφωση το Cd «Ακατάλληλη σκηνή» το 2004 (τρεις φορές πλατινένιο, καλύτερος ποπ δίσκος και δίσκος της χρονιάς στα 4α Αρίων, και με καλύτερο τραγούδι «Να μείνεις εδώ» στα 5α Αρίων).

To 2010 πραγματοποιήθηκε η απονομή του διπλά πλατινένιου album της Πέγκυς Ζήνα «Ευαίσθητη ή λογική», με τραγούδια που φέρουν την υπογραφή της Ελεάνας Βραχάλη. Από το δίσκο αυτό  τον δίσκο το «Ρώτησα» γίνεται μεγάλη επιτυχία, όπως και το «Δε γλυτώνω» σε ντουέτο της Πέγκυς Ζήνα με τον μοναδικό Δημήτρη Μητροπάνο.

Και βεβαίως, όλο δημιουργεί συνέχεια ενδιαφέρουσες συνεργασίες ως στιχουργός συνεργαζόμενη με τους Γιώργο Νταλάρα, Μπάμπη Στόκα  Τάνια Τσανακλίδου, Δήμητρα Γαλάνη, Ηρώ,  Ελευθερία Αρβανιτάκη,  Άλκηστη Πρωτοψάλτη,  Γλυκερία,  Ελένη Πέτα, Πέγκυ Ζήνα, Γιάννη Πλούταρχο,  Άννα Βίσση,  Γιώργος Σαμπάνη, Έλενα Παπαρίζου,  Δέσποινα Ολυμπίου, Σάκη Ρουβά.

Αγωνίστρια της τέχνης και της ζωής, πριν από λίγο καιρό, η  Ελεάνα Βραχάλη γνωστοποίησε, ότι εδώ και 18 χρόνια ζει με σκλήρυνση κατά πλάκας και μας συντάραξε.

Σήμερα την έχουμε εδώ κοντά μας, στο InTownPost.com, μεγάλη η χαρά μας, με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του νέου της δίσκου  με το Γιώργο Σαμπάνη με τίτλο «Παράξενα Δεμένοι». Καλή επιτυχία ευχόμαστε σε αυτή τη νέα δουλειά!

Η Ελεάνα Βραχάλη με την "Τρούφα"

Στα δεκαεπτά περίπου χρόνια παρουσίας σας στη δισκογραφία μας έχετε προσφέρει μεγάλες συγκινήσεις. Έχουμε δακρύσει, έχουμε πονέσει, βρήκαμε το χαμόγελό μας, ονειρευτήκαμε, αναρωτηθήκαμε για πολλά και εν τέλει νιώσαμε, ότι είσθε η πιο καλή συντροφιά μας και στις χαρές αλλά και στις λύπες μας. Αναρωτιέμαι πόσο δύσκολο είναι κα. Βραχάλη να δημιουργείτε αυτές τις εποχές με την περιρρέουσα μιζέρια;

Προσπαθώ να απομονώνομαι όσο μπορώ και ειδικά τις περιόδους που δουλεύω εντατικά, να μη βλέπω ειδήσεις! Γιατί κάποια πράγματα μού φαίνονται τόσο τρομερά που δε βρίσκω νόημα ούτε στη δημιουργία εκείνη τη στιγμή.

Δεν σας ερωτώ, τι θα γράφατε σε ένα τραγούδι για την Ελλάδα των μνημονίων και της εξαθλίωσης, γιατί τα έχετε πει όλα στο βιβλίο σας «Φυλακή Υψίστης Ασφαλείας», που γέννησε και τόσο υπέροχα τραγούδια. Αλήθεια πιστεύετε, ότι κρατώντας την επαφή μας με το συναίσθημα θα φουσκώσει το ποτάμι και θα αποφύγουμε την ισοπέδωση;

Πιστεύω, αν μη τι άλλο, ότι είναι η μόνη μας ελπίδα, αλλά και ο μόνος δρόμος που αξίζει να διασχίσει κάποιος, σε αυτό το πέρασμα που λέγεται ζωή.

Η μόνη παρηγοριά, για την ώρα είναι  τα ερωτικά τραγούδια όπως έλεγε ο Ναπολέων Ελευθερίου;

Κι ο Χατζιδάκις το πίστευε νομίζω και άλλοι πολλοί. Παρηγοριά ήταν πάντα. 
Η αιώνια παράλληλη οδός.

Επαρκεί νομίζετε η αντοχή των νέων για «να χτίσουν το δικό τους κόσμο με καλύτερα υλικά», όπως τους προέτρεπε ο Ναπολέων Ελευθερίου με τη «Μαλαματένια» Ψυχή»;

Δεν ξέρω αν επαρκεί η αντοχή, αλλά νομίζω ότι η προσπάθεια είναι μονόδρομος. 
«Εγώ ερείπια κουβαλώ,
μα μέσα σου μπορώ,
το μέλλον μου να χτίσω·
να βρω γενναία υλικά,
να αντέξουν μια φορά,
τα όνειρα να ζήσω»,
υπάρχει ένας στίχος από τη «Φυλακή Υψίστης Ασφαλείας» που προαναφέρατε.

Εν τέλει κα. Βραχάλη εξακολουθεί να «είναι επικίνδυνα εδώ»;

Πάντα. Κι ίσως τώρα περισσότερο.

«Τα παιδιά και οι τρελοί κόβουν το Γόρδιο δεσμό που οι ποιητές ξοδεύουν μια ζωή για να λύσουν», υποστηρίζει ο Ζαν Κοκτώ εσείς τι λέτε;

Δεν ξέρω τι κόβουν και τι λύνουν ή δένουν, απλά νομίζω ότι το τρελό παιδί που υπάρχει μέσα μας είναι αυτό που μας ξαναγεννάει απ’ τις στάχτες.

«…Πατρίδα είναι όπου μπορείς να αναπνέεις και να νιώθεις ελεύθερα. Όπου υπάρχει σεβασμός και πολιτισμός.»

Η στιχουργός Ελεάνα Βραχάλη με τον Γιώργο Σαμπάνη
Η Ελεάνα Βραχάλη με τον Γιώργο Σαμπανη και τον Χρήστο Σούμκα

Στο ξεκίνημά σας χτυπήσατε πόρτες;

Όχι, ποτέ δεν χτύπησα πόρτες για να με βοηθήσουν. Οι μόνοι άνθρωποι που πλησίασα ήταν όσοι εκτιμούσα πολύ και τους πλησίασα για να το εκφράσω. Για κανέναν άλλο λόγο.

Έχετε συνεργαστεί με όλους τους σπουδαίους Έλληνες ερμηνευτές χαρίζοντάς τους μεγάλες επιτυχίες. Τι σημαίνει για σας η καταξίωση και πόσο δύσκολος ήταν ο δρόμος για να φθάσετε εκεί;

Δύσκολο να εκφράσω με λόγια την τόση χαρά και την τόση ευγνωμοσύνη. Ειλικρινά. Πέρα από τους καλλιτέχνες με τους οποίους αξιώθηκα να συνεργαστώ, είναι ασύλληπτη η επικοινωνία με τόσους άγνωστους σε εμένα ανθρώπους. Επικοινωνία βαθιά και αληθινή. Νιώθω τυχερή κι ευλογημένη γι’ αυτό. Τόσο που οι όποιες δυσκολίες επισκιάζονται.

Όλα τα τραγούδια σας ήταν τυχερά και με αυτά ξεκινάει όμορφα η μέρα μας. Όταν αποσύρεσθε στον κόσμο της δημιουργίας σας, πώς σκέφτεστε τον κόσμο;

Κάποιες στιγμές όπως είναι, όταν προσπαθώ να τον καταλάβω και κάποιες στιγμές βάζοντάς του τα δικά μου φίλτρα. Γιατί χωρίς σταγόνες αλήθειας, αγάπης, καλοσύνης, ομορφιάς, δεν ξεδιψάς.

Κοινοποιήσατε, ότι ζείτε 18 χρόνια με σκλήρυνση κατά πλάκας και μας συγκλονίσατε. Τι έχετε να πείτε σε αυτούς που πάσχουν από το αυτό νόσημα;

Είναι απίστευτο το πόσα μηνύματα έλαβα μετά από εκείνη τη συνέντευξη. Ο μόνος λόγος που το μοιράστηκα, είναι για να δώσω ένα μήνυμα δύναμης και πίστης και όχι απελπισίας. Είναι πολλοί που νιώθουν απόγνωση. Και πλέον οι ηλικίες όσων νοσούν πέφτουν και οι αριθμοί ανεβαίνουν. Πολλά αυτοάνοσα και ειδικά η σκλήρυνση. Είναι απίστευτο. Αλλά όπως έγραψα και στο βιβλίο μου, όλα είναι στο μυαλό. Θέλει ψυχραιμία κι έναν πολύ καλό γιατρό.

Παραγγελίες ως στιχουργός έχετε δεχτεί πολλές;

Καλώς ή κακώς τις αποφεύγω.

Με ποιους ανθρώπους δυσκολεύεστε να συνεργαστείτε;

Με όσους δεν με αφήνουν ελεύθερη και όπως είπατε προηγουμένως δίνουν παραγγελίες, με όσους δεν καταλαβαίνουν την αλήθεια μου και τι θέλω να πω, με όσους δεν έχουμε κοινή αισθητική.

Βγάζετε χρήματα από το τραγούδι αυτά τα πέτρινα χρόνια;

Είμαι από τους τυχερούς που μπορώ να ζήσω από αυτό ακόμα. Τα πρώτα χρόνια καλύτερα φυσικά. Τώρα η ζωή έγινε επιβίωση. Και στο ίδιο το τραγούδι γενικότερα. Έχω έναν βασικό συνεργάτη τα τελευταία χρόνια, τον Γιώργο Σαμπάνη και νομίζω ότι παροτρύνει ο ένας τον άλλον να «βλέπουμε τα χρώματα σε κάθε πλευρά σκοτεινή», που λέει κι ένα τραγούδι μας πρόσφατο και να πηγαίνουμε κόντρα στα πέτρινα χρόνια όσο μπορούμε.

Η  Λίνα Νικολακοπούλου ήταν αυτή που σας παρότρυνε να κάνετε «τη βουτιά στα βαθιά νερά», όπως η ίδια αναφέρει στον πρόλογο του βιβλίου σας. Τι σημαίνει για σας κα Βραχάλη η συνάντησή σας με τη δημιουργό που άλλαξε το τοπίο της ελληνικής στιχουργικής;

Σημαίνει πολλά περισσότερα από αυτά που μπορώ να πω. Με έκανε και αγάπησα και ξεψάχνισα το ελληνικό τραγούδι γενικότερα. Γιατί στην εφηβεία μου άκουγα κυρίως ξένη μουσική. Αργότερα η Λίνα Νικολακοπούλου και κυρίως η Μαριανίνα Κριεζή, με παρότρυναν πράγματι να κάνω τη βουτιά. 
Είμαι πολύ τυχερή που και οι δύο, καθώς και ο Μάνος Ελευθερίου μετέπειτα, με αγκάλιασαν τόσο γενναιόδωρα. 
Βέβαια αν δεν ήταν η Μαριανίνα, νομίζω ακόμη θα κρατούσα την ανάσα μου. Δεν θα είχα βουτήξει.

Έχετε γνωρίσει τι σημαίνει υποκρισία στον καλλιτεχνικό χώρο;

Και υποκρισία και αχαριστία. Παντού υπάρχει δυστυχώς κι όχι μόνο σε αυτό το χώρο.

Ποια έκπληξη μας επιφυλάσσετε;

Ο νέος δίσκος μας με το Γιώργο Σαμπάνη με τίτλο «Παράξενα Δεμένοι» είναι άρτι αφιχθείς κι είμαστε πολύ χαρούμενοι! Κατά τα άλλα το μόνο που ξέρω είναι ότι «το μέλλον ανήκει στην έκπληξη», που λέει κι η αγαπημένη μου Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Τι μήνυμα θα στέλνατε στους νέους, που ετοιμάζονται να πάνε στο εξωτερικό για αναζήτηση καλύτερης τύχης;

 Ό,τι πατρίδα είναι όπου μπορείς να αναπνέεις και να νιώθεις ελεύθερα. Όπου υπάρχει σεβασμός και πολιτισμός.

Αλμπέρτα Τσοπανάκη, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«… Η ιστορία επαναλαμβάνεται σε κάθε αιώνα, κι αυτό που αλλάζει είναι τα πρόσωπα και η εξέλιξη της τεχνολογίας στην κάθε εποχή. Κατά τα άλλα παραμένει πάντα η ίδια πικρή γεύση για το φθαρτό ον που λέγεται άνθρωπος»

Σε ένα υπέροχο μέρος ανάμεσα στο Μεταξουργείο και στο Γκάζι, στη γειτονιά που οι δρόμοι της έχουν ονόματα φιλοσόφων και ξεχωρίζει για τον πολιτισμικό της χαρακτήρα, εκεί που συναντιέται η Ανατολή με τη Δύση στέγασε πριν χρόνια τα θεατρικά της όνειρα η γνωστή ηθοποιός- σκηνοθέτης και συγγραφέας με ιδιαίτερη πένα, Αλμπέρτα Τσοπανάκη.

Πρόκειται για το θέατρο Παραμυθίας, που σε αυτό τον πραγματικό και τόσο αφόρητο κόσμο είναι το καταφύγιο αλλά και το εφαλτήριό της, που χρησιμοποιεί για  να βγάλει προς τα έξω τη δύναμή της, τις απόψεις της, τις θέσεις της. Η πορεία της δυναμικής καλλιτέχνιδας που αγωνίζεται χρόνια τώρα εμπεριέχει ένα στοιχείο δονκιχωτισμού, με την έννοια, τη στάση της να υπερασπίζεται, κάτω απ’ οποιεσδήποτε συνθήκες, υποθέσεις άσχετες προς το προσωπικό της συμφέρον, κάτι που εισπράττει το θεατρόφιλο κοινό το οποίο και τη στηρίζει.

Η Αλμπέρτα δεν κυνηγάει χίμαιρες και κάθε σαιζόν κάνει δράσεις που συμβάλουν στο να αναδείξουν την προσπάθεια νεώτερων ομότεχνών της. Στο πλαίσιο παρουσίασης και ανάδειξης νέων θεατρικών έργων, θα πραγματοποιήσει στο θέατρο Παραμυθίας (Παραμυθιάς 27 και Mυκάλης, Κεραμεικός) το πρόγραμμα «Θεατρικά Μονόπρακτα», από την Τρίτη 1 Οκτωβρίου, έως και την Τρίτη 8 Οκτωβρίου 2019.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε θεατρικές ομάδες. Οι ενδιαφερόμενες ομάδες μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή με νέα άπαιχτα θεατρικά μονόπρακτα νέων ή καταξιωμένων συγγραφέων, με διάρκεια από 5 έως 30 λεπτά και πρέπει να έχουν έτοιμο το θεατρικό τους έργο με επιλογή δικών τους συντελεστών, ηθοποιών. Τα σκηνικά αντικείμενα του χώρου θα πρέπει να είναι πρωτοποριακά-αφαιρετικά και να μην ξεπερνούν τρία  συνολικά αντικείμενα σκηνογραφίας.

Οι αιτήσεις συμμετοχής πρέπει να αποσταλούν έως και 27 Αυγούστου 2019 στο info@paramithias.gr. Γι΄ αυτή την πρωτοβουλία, που υποστηρικτές της είναι η Εταιρία Ελλήνων Σκηνοθετών, η Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδος, ο Όμιλος UNESCO Πειραιώς και Νήσων, μιλά σήμερα η κα. Τσοπανάκη στο intownpost.com και για άλλα πολλά, για να ονειρευτούμε μαζί της που το έχουμε τόση ανάγκη.

Το θέατρό σας κα. Τσοπανάκη, το «Παραμυθίας», συνεχίζει να δίνει βήμα σε νέους δημιουργούς. Μετά τα παραμύθια, έρχεται η σειρά των θεατρικών μονόπρακτων. Αυτή είναι και η αλήθεια σας για την υποκριτική που υπηρετείτε με πάθος και συνέπεια. Πού στοχεύετε;

Από την αρχή της ίδρυσής του το Θέατρο Παραμυθίας, ως Πρωτοποριακό και Πειραματικό θέατρο νέων δημιουργών στον χώρο του Θεάτρου, παραμένει πιστό στον στόχο του που είναι να δίνει βήμα σε νέες θεατρικές ομάδες που πειραματίζονται και πρωτοπορούν στο σημερινό θεατρικό γίγνεσθαι. Έτσι, από 1η Οκτωβρίου 2019 έως και 9 Οκτωβρίου 2019 πραγματοποιείται φεστιβάλ θεατρικών μονόπρακτων με έργα νέων δημιουργών, κυρίως Ελλήνων, αλλά και καθιερωμένων συγγραφέων, προκειμένου να προβληθούν νέοι δημιουργοί συγγραφείς, όσο ηθοποιοί, σκηνοθέτες και μουσικοί.

Τα μονόπρακτα θα παρουσιάζονται καθημερινά για ένα 8ήμερο από τις 20:00 ως τις 23:00 στο Θέατρο Παραμυθία, ενώ θα υπάρχει μια αξιόλογη Επιτροπή από ανθρώπους των τεχνών και των γραμμάτων. Παράλληλα τις θεατρικές ομάδες θα βαθμολογεί και το κοινό.

Και μετά το έργο σας «Φράνσις», που ήταν βασισμένο στη ζωή της διάσημης αμερικανίδας ηθοποιού, που έκανε μεγάλη αίσθηση στο θεατρόφιλο κοινό και εγκωμιάστηκε από την κριτική, τι άλλο να περιμένουμε με την εξαιρετική υπογραφή σας;

Από 4 Νοεμβρίου 2019 θα παιχτεί στο Θέατρο Παραμυθίας κάθε Κυριακή ένα νέο θεατρικό μου έργο «Ο Παπαγάλος», το οποίο διαπραγματεύεται με σουρεαλισμό  όλα εκείνα τα στοιχεία της ανθρωπότητας που επαναλαμβάνονται σε κάθε αιώνα και αντικατοπτρίζουν την ματαιότητα, την σκληρότητα του φθαρτού όντος που αποκαλείται άνθρωπος και που επαναλαμβάνει παπαγαλιστί τους ψίθυρους της κοινωνίας που τον έχουν εγκλωβίσει σε κανόνες, σε «πρέπει» μιας λογικής που στην πραγματικότητα του κατατρώει την σάρκα. Όλο αυτό εξελίσσεται μέσα σε ένα τσίρκο με πρωταγωνιστές έναν παπαγάλο που μιλάει και τον κινεί κουκλοπαίκτης, μια παρουσιάστρια και ιδιοκτήτρια του παπαγάλου, ενός τυχοδιώκτη και πανούργου μάνατζερ και ενός ζογκλέρ που τον υποδύεται ένας ραπ τραγουδιστής. Το έργο θα παρουσιάζεται κάθε Κυριακή στις 20:30.

Η βαθιά ύφεση σας επηρέασε κα. Τσοπανάκη;

Επηρέασε νομίζω όλη την ανθρωπότητα. Για άλλη μια φορά μέσα στον αιώνα και μέσα στους αιώνες, έρχονται τα πάνω κάτω, που σημαίνει: φτου κι απ’ την αρχή, μια αναθεώρηση της ανθρωπότητας στο ποιοι αποφασίζουν τελικά για τη μοίρα μας. Ας προσέχαμε! Ας προσέχουμε ποιους ψηφίζουμε και τι είναι αυτό που τελικά ζητάμε από την εξουσία. Πιστεύω ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται σε κάθε αιώνα, κι αυτό που αλλάζει είναι τα πρόσωπα και η εξέλιξη της τεχνολογίας στην κάθε εποχή. Κατά τα άλλα παραμένει πάντα η ίδια πικρή γεύση για το φθαρτό ον που λέγεται άνθρωπος.

Σε παλιότερη συνέντευξή σας έχετε δηλώσει, ότι περάσατε από την κατάσταση της μελαγχολίας. Τι θα συμβουλεύατε τους χιλιάδες Έλληνες που λόγω της κατάστασης έχουν υπερβεί τα όρια της και βρίσκονται στο κατώφλι της κατάθλιψης να κάνουν;

Να ζούνε απλά, να καλύπτουν μονάχα τις πραγματικές τους ανάγκες, να ονειρεύονται περισσότερο και να γελάνε πιο πολύ.

«Ποτέ δεν θα πρυτανεύσει η λογική στον κόσμο αυτό. Πιστεύω, ότι πάντα το μάρμαρο θα το πληρώνουν οι φτωχοί και οι συνταξιούχοι και δεν είμαι απαισιόδοξη, κάθε άλλο. Είμαι πολύ σκεπτόμενη και εξαιρετικά ρεαλίστρια»

Πέρασαν ήδη 23 χρόνια από την ίδρυση του Θεάτρου Παραμυθίας, που είναι η πρώτη πειραματική σκηνή που δημιουργήθηκε στον Κεραμεικό και στις γύρω από αυτόν συνοικίες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής. Όλη αυτή η προσπάθεια σάς στοίχισε σε κόπο, σε χρήμα αλλά ευτυχώς είχατε και τη στήριξη του κοινού για να σταθείτε στα πόδια σας. Αν γύρναγε ο χρόνος πίσω θα ξανακάνατε αυτό το εγχείρημα;΄

Ναι, θα ξαναέκανα ακριβώς τα ίδια. Διότι στην πραγματικότητα όλο αυτό εμπεριέχεται μέσα σε ένα άπιαστο όνειρο κι όσο κυνηγάς το όνειρό σου, τόσο αυτό ξεμακραίνει κι έτσι αναγκάζεσαι να τρέχεις ξοπίσω του λαχανιασμένη. Αυτό όμως σε κάνει να στέκεσαι στα πόδια σου. Διότι χωρίς το όνειρο πιστεύω, ότι απλά ο άνθρωπος μένει μισός.

Τί κρατήσατε από τους δασκάλους σας στη δραματική σχολή;

Την επιμονή τους να βγάλουν μεγάλους ηθοποιούς που θα ερμηνεύσουν μεγάλους ρόλους, δηλαδή στην πραγματικότητα αυτήν την ονειροπόληση που σε ταξιδεύει σε απέραντους κόσμους φαντασίας και ανεκπλήρωτων φαντασιώσεων. Η πραγματικότητα είναι ότι η τέχνη στην Ελλάδα αποτελεί και μόνον χόμπι, πράγμα που δεν διδάσκεται σε καμία δραματική σχολή, καθώς είμαστε μια μικρή χώρα με την πλειοψηφία της, δε, να επιμένει να κάνει καριέρα και να επιβιώσει σε μια χώρα που γέννησε τον πολιτισμό, αλλά που αδυνατεί να τον τροφοδοτήσει. Έχω βαρεθεί να βλέπω ηθοποιούς με πολύ ταλέντο που για να επιβιώσουν δουλεύουν ως γκαρσόνια ή μπεημπισίτερ. Πιστεύω ακράδαντα ότι ένα τεράστιο κεφάλαιο της οικονομίας για την Ελλάδα θα ήταν να επενδύσει επάνω σε αυτό τον ελληνικό θησαυρό που αποτελείται από ταλαντούχους καλλιτέχνες σε ό,τι εμπεριέχει τέχνη. Αλλά δυστυχώς οι αρμόδιοι είναι άνθρωποι χωρίς ιδέες και έμπνευση, βαριούνται φοβερά να ψάξουν και να ασχοληθούν με τους ανθρώπους των τεχνών και των γραμμάτων. Κάπου-κάπου υπάρχουν κάποια φωτεινά διαλείμματα, αλλά το ζήτημα χωλαίνει, καθώς οι καλλιτέχνες αντιμετωπίζονται από την χώρα μας ως παλιάτσοι και επαίτες.

Έχετε μια αξιόλογη πορεία στο θέατρο. Τα τελευταία χρόνια, παρά την κρίση, παρατηρείται μια άνθιση παραστάσεων, προτάσεων και ενδιαφέροντος τόσο των ηθοποιών όσο και των θεατών. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη; Και αν ναι, για ποιους λόγους πιστεύετε πως συμβαίνει;

Ναι, συμβαίνει αυτό και, σε κάθε εποχή κρίσης, δώστε στον λαό άρτον και θεάματα.

Η τέχνη της υποκριτικής δε σταμάτα να εξελίσσεται ποτέ και ο ηθοποιός αγωνίζεται για να επιτύχει το στόχο του. Εσάς ποιά ερεθίσματα εμπνέουν δημιουργικά την εξέλιξή σας;

Παρατηρώ τα πάντα γύρω μου πώς συμπεριφέρονται. Τους ανθρώπους κάθε κοινωνικής και οικονομικής τάξης, τα ζώα , τα πουλιά, τα ερπετά, την ζωή κάτω από την θάλασσα, τη φύση, τις πολιτικές εξελίξεις στον κόσμο και γενικά αντλώ ερεθίσματα από όλα αυτά και με το ένστικτο του καλλιτέχνη εμπνέομαι και αναπαράγω την έμπνευσή μου.

Ποιος θεωρείται ότι είναι ο ρόλος του θεάτρου στις δυσκολίες αυτών των καιρών;

Είναι, πιστεύω, να επαναφέρει τον εκτροχιασμένο άνθρωπο στην φυσική του κατάσταση, δηλαδή ότι ένας πολιτισμένος άνθρωπος δεν μπορεί να φέρεται απολίτιστα. Αυτό το ρόλο πιστεύω έχει το θέατρο, να μας επαναφέρει στην πιο εξευγενισμένη φύση του ανθρώπου, όποια είναι αυτή και όπως την αντιλαμβάνεται ο καθένας μας.

Ποια ηρωίδα από το παγκόσμιο δραματολόγιο ονειρεύεστε κάποια μέρα να ζωντανέψετε επί σκηνής;

Την Μπλανς Ντυμπουά στο «Λεωφορείον ο Πόθος», γιατί στέκομαι στη φράση της που πιστεύω ότι είναι μαγική και η μεγαλύτερη αλήθεια στο παγκόσμιο θέατρο. Είναι εκεί που λέει: «εγώ πάντα είχα εμπιστοσύνη στους ξένους».

Οι πρόσφατες εκλογές καταδίκασαν τη Χ.Α. Λέτε κάποτε να πρυτανεύσει η δικαιοσύνη σε αυτό τον τόπο και να μην πληρώνουν πάντα τα μάρμαρο οι φτωχοί και οι συνταξιούχοι;

Ποτέ δεν θα πρυτανεύσει η λογική στον κόσμο αυτό. Πιστεύω, ότι πάντα το μάρμαρο θα το πληρώνουν οι φτωχοί και οι συνταξιούχοι και δεν είμαι απαισιόδοξη, κάθε άλλο. Είμαι πολύ σκεπτόμενη και εξαιρετικά ρεαλίστρια.

Ποια είναι οι ελπίδες σας για το μέλλον;

Οι επιθυμίες όλων μας για το μέλλον της ζωής μας, νομίζω πως θα πρέπει να είναι: «Να έχω όσο γίνεται μια καλή υγεία κι ένα καθαρό μυαλό, να μην επιτίθεμαι στο ανυποψίαστο περιβάλλον, τους φίλους μου, τους συγγενείς μου, τους συνεργάτες μου και στους αθώους ανθρώπους γύρω μου, που δεν φταίνε σε τίποτα να πληρώνουν αυτοί τα απωθημένα της όποιας ανασφάλειάς μου».

Αν μπορούσε να πραγματοποιηθεί μία ευχή σας, ποια θα ήταν αυτή;

Θα ήθελα ο κόσμος να σταματήσει να τρέφεται από τη σάρκα ζωντανών και αθώων ψυχών. Και να δει το αρνάκι και το γουρουνάκι και την αθώα αγελάδα, φιλαράκι τους και παρεΐτσα τους.

Ελένη Ράντου, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«Στο σανίδι είχα πάντα τόσο άγχος. Μέχρι πρόσφατα τρέμαν τα χέρια μου. Δεν μπορούσα να το διαχειριστώ. Όταν μπήκε και η παραγωγή στο κάδρο, το να παίζω άρχισε να γίνεται λυτρωτικό. Για 2 ώρες κανείς δεν μου ζητάει λεφτά, κανείς δεν προσπαθεί να με ξεγελάσει, να με κοροϊδέψει, τεράστια  ανακούφιση. Ξαφνικά το να παίζεις είναι σαν εκεχειρία σ έναν πόλεμο» 

Η Ελένη Ράντου είναι η ηθοποιός που σε γοητεύει. Έντονη παρουσία στο προσκήνιο του ονείρου, που σημαδεύει καταλυτικά τους ρόλους της. «Ανεπανάληπτη» φωνάζουν οι θεατές που παρακολουθούν τις παραστάσεις της, το έχω ακούσει, γιατί εισπράττουν, ότι η τέχνη της τους κάνει καλύτερους.

Η κα. Ράντου έχει προσφέρει αμέτρητες υπέροχες στιγμές στο κοινό της, που γεμίζει ασφυκτικά το θέατρο «Διάνα». Είναι αυτό που λένε: ηθοποιός που κάνει τη διαφορά και βεβαίως δεν μπορείς να την κατατάξεις σε κατηγορία.

Δυναμική προσωπικότητα, μεθοδική, προσεκτική και πάντα ορμητική υποκριτικά, με φινέτσα , κύρος και λάμψη, στοιχεία που την ξεχωρίζουν για να κάνει αυτή την αξιοζήλευτη καριέρα.

Γεννημένη πρωταγωνίστρια, κι ας μη φαντάστηκε ποτέ τον εαυτό της στο θέατρο, όπως οι πιο πολλοί ομότεχνοί της ευτύχησε να παίξει ό, τι ονειρεύτηκε.

Θιασάρχης, ηθοποιός, μεταφράστρια και σεναριογράφος άνοιξε τα δικά της φτερά και έδωσε παραστάσεις που τις χαρακτηρίζει το πάθος και η ευφυΐα. Γιατί σε κάθε άνοιγμα της  αυλαίας ζυμώνει τη ψυχή της, που εκπέμπει ένα φως , κάτι σαν το διπλό φεγγάρι τον Αύγουστο και κυριαρχεί πάμφωτη επάνω στο θεατρικό σανίδι.

Την ερχόμενη σαιζόν θα τη δούμε και πάλι στο ρόλο της πλούσιας χρεωκοπημένης Νεοϋορκέζας,  «Τζάσμιν» , που μετά τη διάλυση του γάμου της και την οικονομική καταστροφή του άντρα της Αλ (Μάξιμος Μουμούρης) προσπαθεί να ξαναφτιάξει τη ζωή της από την αρχή…

Την ευχαριστώ θερμά, που βρήκε το χρόνο γι΄ αυτή την  συνέντευξη, όπου οι απαντήσεις της την καθιστούν άκρως ενδιαφέρουσα.

Πήρατε αμέσως την έγκριση του Γούντυ Άλεν για να μεταφέρετε επί σκηνής κα. Ράντου το κινηματογραφικό «Blue Jasmine» σε παγκόσμια πρώτη και η θεατρική σας διασκευή τον ενθουσίασε και όχι μόνο. Και μετά το πρώτο χειροκρότημα του δημιουργού ήρθε η σειρά του θεατρόφιλου κοινού, που σας αποθέωσε. Σαράντα χιλιάδες θεατές είδαν την παράστασή σας σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή, που ευτυχώς θα έχει και συνέχεια από τις 11 Οκτωβρίου 2019 έως τις 19 Ιανουαρίου 2020 στο θέατρο «Διάνα», ενώ κατόπιν μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη στο θέατρο Ράδιο Σίτι, γιατί λόγω του αδιαχώρητου που σημειώθηκε, πάρα πολλοί  δεν κατάφεραν να βρουν το πολυπόθητο εισιτήριο. Τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε και επιλέξατε να μεταφέρετε στο θεατρικό σανίδι τη συγκεκριμένη ταινία;

Αγαπώ πολύ τα ολοκληρωμένα έργα. Αυτά που δεν αποτυπώνουν ένα στιγμιότυπο. Η Τζάσμιν είναι ολοκληρωμένη εμπειρία. Ένας ολόκληρος κύκλος ζωής. Σε συνθήκη δραματικών αλλαγών στις ζωές των ηρώων. Αυτή η συνθήκη με ενδιαφέρει πολύ. Πώς αντιδρούν οι άνθρωποι , όταν συμβαίνουν δραματικές αλλαγές. Κάπου διάβασα ότι ο επιτυχημένος άνθρωπος στο μέλλον δεν θα είναι ούτε ο πιο έξυπνος, ούτε ο πιο ταλαντούχος. Θα είναι αυτός που προσαρμόζεται στις τεράστιες αλλαγές. Η ανασφάλεια των ανθρώπων μπροστά στις αλλαγές πυροδοτεί πολύ ενδιαφέρουσες  καταστάσεις. Κωμικοτραγικές.  Κι έπειτα για να σου πω και το άλλο, όταν διαλέγω ένα ξένο έργο βάζω πάντα ένα πήχη. Να είναι καλύτερο από κάποιο που θα είχα γράψει εγώ. Η Τζάσμιν είναι. Είναι ευφυές έργο.

Τι συμβολίζει σήμερα η Τζάσμιν, που της δώσατε άλλη πνοή με την υπέροχη ερμηνεία σας;

Δεν ξέρω αν συμβολίζει κάτι. Αναζήτηση είναι. Πάντα αναζητώ μέσα απ τα έργα μια αλήθεια που θα με βοηθήσει να εξηγήσω το μικρό μου σύμπαν. Πολλές φορές κατανοώ από την απάντηση την ερώτηση που με βασανίζει. Δεν είναι πάντα πολύ συνειδητή επιλογή. Όταν όμως συναντηθώ με κάτι που με αγγίζει βαθιά τότε ο έρωτας είναι ακαριαίος. Έτσι έγινε και με τη Τζάσμιν. Η ταυτότητα της είναι αποτέλεσμα ενός παρελθόντος που δεν υφίσταται πλέον. Αν επιτρέψεις την ταυτότητα σου να την διαμορφώνουν εξωτερικοί μόνο παράγοντες – η βοήθεια των ξένων- όταν η εξωτερική συνθήκη αλλάζει τότε είσαι έρημος. Την ερημιά που νοιώθουμε όταν χάνουμε τα δεδομένα μας νομίζω ότι ερευνώ.

Το έργο  αγγίζει φλέγοντα ζητήματα της εποχής μας, όπως το χρήμα, που εύστοχα έχετε σχολιάσει, «βγάζει τον σκοτεινό εαυτό μας και όχι μόνο στους πλούσιους: γεννά μεγάλο κανιβαλισμό και στους φτωχούς». Ο Όσκαρ Ουάιλντ σε ένα απόφθεγμά του αναφέρει σχετικά: «Όταν ήμουν νέος, νόμιζα ότι το χρήμα είναι το πιο σπουδαίο πράγμα στη ζωή. Τώρα που είμαι γέρος, το ξέρω». Εσείς τι λέτε κα. Ράντου;

Ο πολιτισμός μας, από τότε που επιβλήθηκε το χρήμα, έγινε τόσο χρηματοκεντρικός, καθόρισε αξίες, ήθη, συμπεριφορές, αισθητικές. Το χρήμα και η ζωή που υπόσχεται είναι ο σύγχρονος δαίμονας μας. Ο καθένας αναμετριέται μαζί του με το δικό του τρόπο. Ως καλλιτέχνη με ενδιαφέρει πολύ η ανθρώπινη σαγήνη που προκαλεί. Έχω σχέση αγάπης-μίσους μαζί του. Σιχαίνομαι την εξάρτηση απ αυτό, την εκμετάλλευση που δημιουργεί και αγαπώ τις δυνατότητες που δίνει. Θέλει πολύ σοφούς ανθρώπους η διαχείρισή του. Και δυστυχώς η ανθρώπινη φύση μόνο για τη σοφία της δε φημίζεται.

Αν και θα ήσασταν περιζήτητη κα. Ράντου στη λεγόμενη πρώτη εθνική του θεάτρου αποφασίσατε να πάρετε το ρίσκο της επιχείρησης σε μια αγορά, που έχει γονατίσει μέσα στη βαθιά ύφεση. Τι σας δημιουργεί αυτή η ευθύνη;

Η αναπηρία μου να υπηρετήσω κάτι που δεν θα μου αρέσει. Να περιμένω τη πρόταση κάποιου άλλου. Η παραγωγή μου έδωσε την πολυτέλεια να κάνω στο θέατρο μόνο αυτό που αγαπώ. Το τίμημα είναι τεράστιο αλλά με τα χρόνια νοιώθω ότι άξιζε τον κόπο. Έπειτα υπάρχει κι ένας άλλος λόγος. Στο σανίδι είχα πάντα τόσο άγχος. Μέχρι πρόσφατα τρέμαν τα χέρια μου. Δεν μπορούσα να το διαχειριστώ. Όταν μπήκε και η παραγωγή στο κάδρο, το να παίζω άρχισε να γίνεται λυτρωτικό. Για 2 ώρες κανείς δεν μου ζητάει λεφτά, κανείς δεν προσπαθεί να με ξεγελάσει, να με κοροϊδέψει….. τεράστια  ανακούφιση. Ξαφνικά το να παίζεις είναι σαν εκεχειρία σ έναν πόλεμο.

«Νομίζω, πως θα οδηγηθούμε σε μια τεράστια ψαλίδα μεταξύ εχόντων και μη. Εμείς εδώ στην Ελλάδα για πολλά χρόνια συντρώγαμε όλοι στο ίδιο τραπέζι . Αυτό θα αλλάξει οριστικά νομίζω. Και αυτό θα διαμορφώσει δυο τόσο διαφορετικές πραγματικότητες  που φοβάμαι ότι η μια δεν θα μπορεί να επικοινωνήσει με την άλλη»

Μοιραστείτε μαζί μας μία στιγμή πάνω στην πορεία των 18 χρόνων ως ηθοποιός, μεταφράστρια, σεναριογράφος και θιασάρχης, που σας σημάδεψε ανεξίτηλα.

Η μέρα μετά την κηδεία του πατέρα μου που έπρεπε να παίξω. Ήταν σε μια επιθεώρηση- πρώτη και τελευταία φορά που δοκίμαζα το είδος- είχα ένα κείμενο που δεν μου άρεσε, δεν νομίζω ότι το υπηρετούσα και καλά.  Ήταν ένα βάσανο και για μένα και για το κοινό. Εκείνη λοιπόν την ημέρα, για κάποιο λόγο που ακόμα δεν μπορώ να καταλάβω, ο κόσμος άρχισε να γελάει, να χειροκροτεί, να γίνεται χαμός… βγήκαν όλοι οι ηθοποιοί από τα καμαρίνια. Ούτε κι εγώ ξέρω τι είχε γίνει.

Πως κρίνετε την ελληνική θεατρική πραγματικότητα;

Νομίζω αυτή η καινούρια γενιά ψάχνει να βρει τη δική της ταυτότητα. Κι αυτό έχει πολύ ενδιαφέρον. Πάντα η ελληνική θεατρική αγορά στηριζόταν στα δάνεια απ έξω. Τι γίνεται έξω να το κάνουμε κι εμείς. Τώρα βλέπω μια τάση μεγαλύτερης εσωστρέφειας. Ίσως και μια τάση μεγαλύτερης μοναξιάς. Οι δε ηθοποιοί, λόγω της έλλειψης σπουδαίων σκηνοθετών τείνουν να γίνουν άνθρωποι ορχήστρα. Δεν ξέρω που θα βγάλει αλλά το θέατρο έχει πάντα τη μαγική ικανότητα να επιβιώνει.

Βλέποντας σας στο «Κωνσταντίνου και Ελένης» και σε άλλες τηλεοπτικές σειρές, που έκαναν μεγάλη επιτυχία και επαναλαμβάνονται , μπορεί να μην έχετε αλλάξει εξωτερικά, εσωτερικά όμως;

Ουουου!!!!!!!!!! 20 χρόνια μετά αν δεν είχα αλλάξει κάτι δεν θα πήγαινε καλά. Νομίζω ότι τότε νόμιζα ότι ήξερα πολύ περισσότερα πράγματα, ήμουν σίγουρη. Τώρα νοιώθω, ότι τελικά ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε. Είμαι σίγουρη για πολύ λιγότερα.

Είσαστε πάντα σε ετοιμότητα να αντιληφθείτε και να δράσετε αλλά είσθε και μια απίστευτη περίπτωση υπομονής και δύναμης κα. Ράντου. Σε όλα αυτά οφείλεται η  ευτυχισμένη οικογένεια που δημιουργήσατε με τον μεγάλο ρόκερ Βασίλη Παπακωνσταντίνου;

Είναι ένας τεράστιος αγώνας η ζωή. Έχω φάει πολλές κατραπακιές. Αλλά έχω ξανασηκωθεί. Και ναι. Το σταθερό οικογενειακό περιβάλλον μου έχει δώσει περισσότερη ισορροπία από όση μου χει πάρει.

Η κόρη σας, η υπέροχη Νικολέτα, 23 χρονών σήμερα, ακολουθεί το δρόμο της ζωγραφικής και όπως φημολογείται έχει ταλέντο. Πως έχει φιλοτεχνήσει «τον παράδεισο που θα μας βάλει μέσα»;

Είμαι μεγάλη θαυμάστρια της τέχνης της. Είναι τόσο δύσκολο αυτό που κάνει. Τόσο προσωπικό. Τόσο βαθύ. Και συγχρόνως τόσο καθηλωτικό. Είναι τόσο αφοσιωμένη στην τέχνη της…. Πολλές φορές νοιώθω πολύ λίγη απέναντι της.

Εδώ και μία 10ετία  στην Ελλάδα βιώνουμε  μια κρίση που δεν γνωρίζουμε αν κάποτε θα ξεσπάσει. Οι κυβερνώντες μιλάνε για ανάπτυξη κι όμως ακόμα υπάρχουν συμπολίτες μας που ψάχνουν την τροφή τους στους κάδους απορριμμάτων. Πού νομίζετε ότι θα μας βγάλει αυτή κατάσταση;

Νομίζω, πως θα οδηγηθούμε σε μια τεράστια ψαλίδα μεταξύ εχόντων και μη. Εμείς εδώ στην Ελλάδα για πολλά χρόνια συντρώγαμε όλοι στο ίδιο τραπέζι . Αυτό θα αλλάξει οριστικά νομίζω. Και αυτό θα διαμορφώσει δυο τόσο διαφορετικές πραγματικότητες  που φοβάμαι ότι η μια δεν θα μπορεί να επικοινωνήσει με την άλλη. Εκεί κάπου αν δεν γίνει κάποιος πόλεμος , μπορεί να γίνει και κάποια  εξέγερση. Πριν από την απόλυτη εξαθλίωση όμως δεν βλέπω να κουνιέται τίποτα. Κι εμείς τώρα είμαστε στο πριν. Ο κόσμος είναι σα να έχει πάρει χάπια καταστολής. Σα να μη βρίσκει καμία διαφυγή. Ξέρει τι έρχεται και κάθεται απλά και το περιμένει.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ την συγκλονιστική ερμηνεία σας στην παράσταση του έργου «Για μια Ανάσα» που ανεβάσατε στο Διάνα το 2016 μιλούσε για την κατάρρευση της Ευρώπης και για τα αδιέξοδα του δυτικού ανθρώπου. Θα τα καταφέρουμε νομίζετε κάποτε να βγούμε από αυτό τον τυφλό δρόμο;

Θέλει πολύ δρόμο, δυστυχώς. Η ανθρώπινη αντίδραση δεν έχει τους ρυθμούς της τεχνολογίας. Κι εμείς ακόμα δεν έχουμε κάνει τόση δουλειά με τον εαυτό μας. Είμαστε ανεκπαίδευτοι για τόσο μεγάλες προκλήσεις. Όταν είναι να παρθούν σημαντικές αποφάσεις κοιτάζει ο καθένας το μικροσυμφέρον του. Αδυνατούμε να δούμε όλη την εικόνα.

Τα όνειρα της γενιάς σας και της κάθε γενιάς και ο αγώνας για ένα καλύτερο μέλλον θα πιάσουν κάποτε τόπο;

Τα όνειρα είναι για να βάζουν ένα υψηλό πήχη. Σπάνια πραγματοποιούνται. Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι ο πήχης έχει κατέβει πολύ χαμηλά. Μεταπολεμικά θα είμαστε η πρώτη γενιά που παραδίδει στα παιδιά της χειρότερη κατάσταση από αυτή που παρέλαβε. Μεγαλύτερη ανασφάλεια, περισσότερα αδιέξοδα…

Ως βαθιά πολιτικοποιημένη καλλιτέχνης, τι έχετε να πείτε για τη νέα βουλή που διαμορφώθηκε μετά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου;

Χαίρομαι που έφυγε η χρυσή αυγή από τη βουλή. Ήταν μια κακιά στιγμή μας. Από την άλλη σκέφτομαι πως αν δεν είχε μπει στη βουλή ίσως να μην είχε αποκαλυφθεί. Ίσως ήταν για καλό που αυτές οι συμπεριφορές είχαν και πρόσωπο. Και εικόνα.

Πόση αλήθεια κρύβει η ατάκα του Γούντυ Αλεν «Το ταλέντο είναι θέμα τύχης. Το σημαντικό πράγμα στην ζωή είναι το κουράγιο»;

Το ταλέντο είναι και θέμα δουλειάς. Όχι μόνο τύχης. Αλλά για το κουράγιο συμφωνώ απόλυτα!!!

Και η άποψή που πέρασε ο σκηνοθέτης μέσα από το «Νευρικό εραστή»: «Στη ζωή υπάρχουν οι φριχτοί και οι αξιολύπητοι. Οι φριχτοί είναι οι αβοήθητες περιπτώσεις, ξέρεις, οι τυφλοί, οι ανάπηροι. Δεν ξέρω πως τα καταφέρνουν στη ζωή, είναι απίστευτο. Οι αξιολύπητοι είναι όλοι οι υπόλοιποι. Οπότε πρέπει να είσαι ευγνώμων αν είσαι αξιολύπητος» τί σας λέει;

Νομίζω ότι κάτι άλλο θέλει να πει ο ποιητής. Είναι τόσο τραγική με ένα τρόπο η μοίρα όλων μας, ώστε το να κομπάζουμε ότι ανήκουμε στους προνομιούχους είναι ύβρις.

Ποιο είναι το δικό σας «moto»;

Έχω αλλάξει πολλά στην πορεία τόσων χρόνων. Πρώτα ήταν, το αφήστε με να κάνω τη δουλειά μου, μετά το, αν δεν έχεις νύχια να ξυστείς μην περιμένεις να σε ξύσουν άλλοι. Μετά τα μνημόνια είναι, το έν οίδα ότι ουδέν οίδα.

Και μετά τη Τζάσμιν, τι κα. Ράντου;

Θέλω να ξανακάτσω να γράψω. Μετά τον Κατάδικο μου δεν έχω βρει το χρόνο να στρωθώ. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι γίνεται γύρω μου. Δεν μπορούσα να αποτυπώσω τίποτα. Τώρα που έχει καταλαγιάσει κάπως η μπόρα θέλω να ξαναστρωθώ και να αρχίσω τα ατέλειωτα ξενύχτια μας αναζητώντας το – μετά-. Μετά τον Κατάδικο μου, μετά απ όλα όσα έχουμε περάσει δε μ’ αρέσει να κοιτάω άλλο το πριν. Έχω ανάγκη το μετά.

Λεωνίδας Μαριδάκης, συνέντευξη στην Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

markella_ch@windowslive.com

«Την έμπνευσή μου την αντλώ ακριβώς από την ίδια τη χαρά, το φως και την αισιοδοξία. Η ύπαρξη είναι πολύ δύσκολο πράγμα, αλλά αυτές οι ποιότητες της δίνουν θετικό πρόσημο»

Από μικρό παιδί ακόμα, το καλοκαίρι αποτελούσε για μένα την ύψιστη ευτυχία.

Τα δικά μου χαμόγελα αυτή την όμορφη εποχή του χρόνου ήταν πάντα λιγάκι πιο πλατιά, το βλέμμα των περαστικών μου έμοιαζε πιο φωτεινό και η διάθεση για δημιουργία και υπέροχα πράγματα «σκαρφάλωνε» στα πιο απρόσμενα ύψη.

Το καλοκαίρι, άλλωστε, όλα μοιάζουν ομορφότερα.

Και είναι πολύ ενδιαφέρον όταν, κάθε θέρος που περνάει, έχεις και κάτι θεσπέσιο να ανακαλύψεις.

Μια ενδιαφέρουσα «ανακάλυψη» που μου «κέντρισε» το ενδιαφέρον φέτος το καλοκαίρι. Ένα τραγούδι με τον τίτλο: «Αστυπάλαια».

Ο ασυμβίβαστος και ανατρεπτικός Χανιώτης τραγουδοποιός, Λεωνίδας Μαριδάκης, μετρά ήδη αρκετά χρόνια στον χώρο, αφού, όσο θυμάται τον εαυτό του, δραστηριοποιείται επιτυχώς με τη μεγάλη του αγάπη, τη μουσική.

Γιός της γνωστής ηθοποιού και καλλιτέχνιδας, Μαρινέλλας Βλαχάκη, ο ίδιος μοιάζει να επιλέγει προσεκτικά τα τραγουδιστικά του βήματα, διαλέγοντας πάντα την απλότητα και την ουσία, παρέα με την κιθάρα του.

Έχοντας ήδη τρεις ολοκληρωμένες δουλειές στο ενεργητικό του, ο Λεωνίδας χαράσσει επιτυχημένα τη δική του, μοναδική πορεία, στην αχανή «πεδιάδα» της Ελληνικής, μουσικής βιομηχανίας. Ο τελευταίος του δίσκος, μάλιστα, «Βάρκα στο Σπίτι», περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τραγούδια σε στίχους Μάνου Ελευθερίου και παρουσιάζει μία διαφορετική πτυχή του καλλιτέχνη, συνδυάζοντας χαρούμενες μελωδίες με αναπάντεχους στίχους.

Είμαι πολύ χαρούμενη, επομένως, διότι ο Λεωνίδας, σε ένα μικρό διάλειμμα από τις μουσικές εμφανίσεις που πραγματοποιεί και φέτος το καλοκαίρι στα Χανιά, βρέθηκε στο InTownPost και μας εξομολογήθηκε τις σκέψεις του.

«Βάρκα στο σπίτι», λοιπόν, ο τίτλος της τελευταίας σου προσωπικής δουλειάς, η οποία κυκλοφορεί από τις δισκογραφικές εκδόσεις του Μετρονόμου. Πως προέκυψε η συγκεκριμένη συνεργασία;

Τον Θανάση  Συλιβό τον γνωρίζω, τον εκτιμώ και τον παρακολουθώ χρόνια, μέσα από τις ωραίες εκδόσεις του περιοδικού Μετρονόμος. Μετά το πρώτο μου άλμπουμ, το 2005, με φιλοξένησε σε μια συνέντευξη στις σελίδες του και το 2010 έβγαλα εκεί το δεύτερο άλμπουμ μου, το «Σε βάθος δρόμου». Όλα πήγαν όμορφα, λοιπόν, κι έτσι ακολούθησε και το «Βάρκα στο σπίτι» και πάλι κάτω από τη στέγη των εκδόσεων Μετρονόμος. Είναι μια μικρή δισκογραφική, με μεγάλο πια κατάλογο, που αγαπάει το ελληνικό τραγούδι και που λειτουργεί με έναν χειροποίητο, αλλά και πολύ τίμιο τρόπο.

Μίλησε μου για τη συνεργασία που είχες με τον Μάνο Ελευθερίου. Φαντάζομαι αποκόμισες αρκετά από αυτή σας την «επαφή». Τι ξεχωρίζεις από αυτή τη συνεργασία;

Είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο ο Μάνος Ελευθερίου για την πορεία μου στο τραγούδι. Κάναμε μονάχα ένα τραγούδι μαζί, αλλά η γραφή του και οι συγκεκριμένοι στίχοι που μου εμπιστεύτηκε θεωρώ ότι μου έδωσαν  την πυξίδα να πορευτώ προς νέους δρόμους στη μελοποίηση. Όταν μου έδωσε τους στίχους του ένοιωσα σαν να μου έδινε την ευχή του. Μου πήρε αρκετό χρόνο να μελοποιήσω τη «Βάρκα στο σπίτι» και να εκδώσω το ομότιτλο cd. Όταν εκδόθηκε και το πήρε τελικά στα χέρια του, με πήρε την επομένη τηλέφωνο και με ευχαρίστησε  για το «εξαιρετικό τραγούδι». Τους επόμενους μήνες  -και μέχρι που έφυγε ξαφνικά από κοντά μας- έπαιζε σχεδόν πάντα κάποιο τραγούδι από το cd στις εκπομπές του. Για το Μάνο Ελευθερίου μπορώ να πω πως είχα την τύχη να γνωριστώ και να συνδεθώ με έναν ανιδιοτελή, ουσιαστικό και «μεγάλης πνοής» άνθρωπο.

Ό,τι έχω ακούσει μέχρι σήμερα από εσένα μου εμπνέει φως, χαρά, αισιοδοξία και δημιουργία. Αλήθεια, από που αντλείς τη δική σου έμπνευση;

Είναι ίσως παράξενο, αλλά την έμπνευσή μου την αντλώ ακριβώς από την ίδια τη χαρά, το φως και την αισιοδοξία. Η ύπαρξη είναι πολύ δύσκολο πράγμα, αλλά αυτές οι ποιότητες της δίνουν θετικό πρόσημο. Ένας φίλος και συνεργάτης που έφυγε πολύ νωρίς από κοντά μας ο Πέτρος Αλαντζάς, είχε πει κάποτε, όταν πρώτο άκουσε τα τραγούδια μου, πως ακόμα και οι πιο συναισθηματικές ή σκοτεινές μελωδίες μου κρύβουν μέσα τους «κάτι ανθρώπινο και θετικό». Μου άρεσε αυτό γιατί -πίσω από όλα- νομίζω πως αυτό θέλω να εκφράσω μέσα από τη μουσική μου και αυτούς τους ορίζοντες να εξερευνήσω με τα τραγούδια μου. Τους ανθρώπινους, τους ερωτικούς, τους υπερβατικούς, τους ορίζοντες που μας φέρνουν κοντά στους άλλους.

Σήμερα το πρωί άκουγα το αγαπημένο μου κομμάτι σου, «Δυο Λογάκια Φως». Γνωρίζω πως θα ακουστεί κοινότυπο, όμως δεν μπορώ να μην το θέσω στο τραπέζι. Ποιο από τα κομμάτια σου ξεχωρίζεις και γιατί;

Το «Δύο λογάκια φως» είναι ένα «χαμηλού προφίλ» τραγούδι που λέει όμως κάτι πολύ συγκεκριμένο. Το έγραψα στην αποκορύφωση της κρίσης, τότε που όλα ήταν δύσκολα και που ήταν διπλά σημαντικό για να πάρουμε δύναμη να εκφράζουμε και με λόγια την αγάπη που έχουμε στον άλλον. Ποιο τραγούδι μου αγαπάω περισσότερο… κατά καιρούς μπορώ να πω πως δένομαι με διαφορετικά κομμάτια μου. Το «Ασημένιο τραγούδι», η «Αστυπάλαια» , τα ντουέτα «Η Αγάπη νικάει» και «Έρωτας ή τίποτα» είναι από αυτά που μου αρέσουν και που με ακολουθούν στις ραδιοφωνικές μεταδόσεις, αλλά και διαχρονικά στις ζωντανές εμφανίσεις μου.

«… Να σεβόμαστε τον εαυτό μας, να μας σέβεται η πολιτεία, να μην κανιβαλίζουμε τους συνάνθρωπους μας, να ξεφύγουμε επιτέλους από αυτό το κλίμα γκρίνιας και αγανάκτησης που έχει εδραιωθεί στη χώρα και μας έχει γίνει δεύτερη φύση»

Αν δεν ήσουν τραγουδοποιός, τι θα ήθελες να είσαι;

Δεν ξέρω… μικρός ήθελα να γίνω αστροναύτης ή σούπερ ήρωας.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχεις αντιμετωπίσει, μέχρι σήμερα, στη μουσική σου πορεία;

Για μένα πάντα η μεγαλύτερη πρόκληση στη μουσική είναι να μείνω προσηλωμένος στον δημιουργικό πυρήνα αυτής της πορείας και να μην απογοητευτώ από τις πρακτικές δυσκολίες της διαδρομής. Η Τέχνη όμως ευτυχώς είναι γενναιόδωρο πράγμα και με τον έναν ή τον άλλον τρόπο πάντα σου επιστρέφει το χρόνο και την ψυχή που δίνεις σε αυτήν.  Και αυτό βοηθάει.

Τι θα συμβούλευες έναν νεότερο άνθρωπο, ο οποίος τώρα ξεκινάει τα πρώτα του βήματα στον χώρο; Πόσο δύσκολα πιστεύεις ότι είναι τα πράγματα για ένα νέο παιδί στην Ελλάδα, το οποίο θέλει να βιοπορίζεται αποκλειστικά από τη μουσική του;

Εδώ θα θυμηθώ πάλι τον Μάνο Ελευθερίου. Στην πρώτη μας συνάντηση, για δύο μονάχα στιγμές στον Ιανό, με κοίταξε και μου είπε: «Έχεις διαλέξει έναν δύσκολο δρόμο». Τότε δεν το σπουδαιολόγησα, ήμουν ενθουσιασμένος, είχα μόλις βγάλει την πρώτη μου δουλειά. Είχε, τελικά, πολύ δίκιο. Είναι ένας δύσκολος αλλά και ωραίος δρόμος. Θα έλεγα, λοιπόν, σε έναν νέο καλλιτέχνη από τη μια να αφοσιωθεί σε αυτή την «απαιτητική ερωμένη» που είναι η μουσική και ταυτόχρονα να έχει και ένα plan B στο μυαλό του όσον αφορά το βιοπορισμό.

Θα άφηνες ό,τι έχεις κάνει μέχρι τώρα στη Ελλάδα για να κυνηγήσεις μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό; Ποια είναι η γνώμη σου για τα παιδιά που φεύγουν από εδώ εν έτη 2019;

Είναι δύσκολο να αναγκάζεται κάποιος να αφήσει την πατρίδα του και το σπίτι του για να αναζητήσει μια καλύτερη τύχη σε πιο οργανωμένες χώρες του εξωτερικού. Θέλει θάρρος και τσαγανό. Είναι όμως και αυτή μια εναλλακτική, σε περίπτωση που δεν γίνεται αλλιώς. Εγώ δεν το έχω σκεφτεί σοβαρά μέχρι τώρα, αλλά ίσως υπό προϋποθέσεις, να το έκανα. Σε αυτή την περίπτωση σίγουρα θα μου έλειπαν πολύ η γλώσσα, αλλά και οι άνθρωποι μου.

Τι είναι αυτό που εύχεσαι για το μέλλον, σε προσωπικό αλλά και συλλογικό επίπεδο;

Σε συλλογικό επίπεδο μάλλον πολύ βασικά πράγματα πια. Να σεβόμαστε τον εαυτό μας, να μας σέβεται η πολιτεία, να μην κανιβαλίζουμε τους συνάνθρωπους μας, να ξεφύγουμε επιτέλους από αυτό το κλίμα γκρίνιας και αγανάκτησης που έχει εδραιωθεί στη χώρα και μας έχει γίνει δεύτερη φύση.  Σε προσωπικό επίπεδο, να συνεχίσω δημιουργικά έτσι, όπως τον τελευταίο καιρό και να έχω τη δυνατότητα να εκδίδω και να επικοινωνώ τη δουλειά μου.

Που μπορούμε να «πετύχουμε» την… «βάρκα» σου αυτή την περίοδο και τι διαγράφεται στον ορίζοντα μουσικά;

Το επόμενο διάστημα έχω προγραμματίσει μια σειρά εμφανίσεων στην Κρήτη. Ένα αφιέρωμα στα τραγούδια του Μάνου Ελευθερίου, το οποίο θα παρουσιάσω στο «Amari Green festival» στις 21 Ιουλίου 2019, στον «Αγροτικό Αύγουστο», στα Χανιά την 1η Αυγούστου 2109 και στον Κεφαλά Αποκορώνου στις 11 Αυγούστου. Επίσης, ένα απολύτως καλοκαιρινό πρόγραμμα, σόλο με την κιθάρα μου παρουσιάζω όλες τις Τετάρτες του Ιουλίου και του Αυγούστου στο Jokal’s, σε μια πανέμορφη αυλή στο κέντρο της πόλης των Χανίων. Αυτά όσον αφορά τα live.

Στα δισκογραφικά νέα τώρα, ενώ ήδη δρομολογούνται σαν single κάποια τραγούδια, σε στίχους Δημήτρη Παπαχαραλάμπους και Νικόλ Κατσάνη, τον Σεπτέμβριο θα μπω στο στούντιο να ηχογραφήσω το νέο μου δίσκο σε στίχους αποκλειστικά του ποιητή και στιχουργού  Δημήτρη Λέντζου. Είναι μια δουλειά που εκτιμώ ότι θα είναι ένα σημαντικό δισκογραφικό βήμα και για τους δυο μας, καθώς έχουμε μια πολύ καλή χημεία στη συνεργασία μας.

Αφήνοντας το Λεωνίδα να αρμενίζει τα πέλαγα της δημιουργίας με τη βάρκα του, αποχωρώ με τους καλύτερους οιωνούς. Θέλει πείσμα και επιμονή, τελικά, για να είσαι ο εαυτός σου, ακόμα και σε χαλεπούς καιρούς. Ο Λεωνίδας μας το υπενθύμισε αυτό για τα καλά.

Του ευχόμαστε ό,τι πιο δημιουργικό για το μέλλον και ταξίδια γεμάτα με αισιοδοξία και μουσική!

Φιλιά,

Μαρκέλλα

Θοδωρής Βουτσικάκης, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«Η κρίση στραγγάλισε πολλά πράγματα όχι όμως ελπίζω την διάθεση για έκφραση και δημιουργία»

«Ένα πολύ μεγάλο και σπουδαίο ταλέντο τόσο υποκριτικά, όσο, κυρίως, φωνητικά. Ακούγοντάς τον να τραγουδά, δεν είναι δύσκολο να διαπιστώσεις ότι θα μπορούσε να σταθεί τουλάχιστον αξιοπρεπώς σε ανάλογες παραστάσεις στα μεγαλύτερα θέατρα του εξωτερικού», έγραψε για τον καλύτερο ερμηνευτή της γενιάς του, το Θοδωρή Βουτσικάκη το Music Corner  (Τάσος Κριτσιώλης). Κι όπου κι αν πέσει το βλέμμα μόνο εγκωμιαστικά σχόλια θα δεις για τον Θοδωρή Βουτσικάκη. Ο ίδιος όμως, είναι τόσο σεμνός και ταπεινός, που νιώθω ότι κοκκινίζει, όταν του το λέω, κι ας μην είναι εμφανές.

O Θοδωρής Βουτσικάκης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και είναι ένας από τους πιο σημαντικούς νέους Έλληνες τραγουδιστές, ερμήνευσε τον Ερωτόκριτο στο ομώνυμο μιούζικαλ και μεγάλη επιτυχία της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε μουσική Δημήτρη Μαραμή. Η πολυετής συνεργασία του με τη Λίνα Νικολακοπούλου οδήγησε στην πρώτη μεγάλη προσωπική του περιοδεία με την υπογραφή της σπουδαίας στιχουργού καθώς και στην επερχόμενη δισκογραφική συνεργασία τους με τον βραβευμένο με Oscar Ιταλό συνθέτη Nicola Piovani.

Έχει συνεργαστεί μεταξύ άλλων με τους Σταύρο Ξαρχάκο, Χρήστο Λεοντή, Μαρία Φαραντούρη, Μάριο Φραγκούλη, Dulce Pontes, Luis Borda, Νίκο Ξυδάκη, Δάφνη Αλεξανδρή, με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, και έχει εμφανιστεί σε σημαντικούς χώρους όπως το Ηρώδειο, το Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, το Abbey de Neumunster, τα Μέγαρα Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης.

Ο πρώτος του προσωπικός δίσκος «Αισθηματική ηλικία» σε μουσική Δημήτρη Μαραμή απέσπασε εξαιρετικές κριτικές. Επίσης έχει συμμετάσχει στους δίσκους Φλόγα που καίει, Aleli – De Creta a Buenos Aires,  Στον αέρα του Μελωδία – (Τυχερό Αστέρι) κ.ά.

Κάτοχος διπλώματος Μονωδίας με Άριστα (Ωδείο Φίλιππος Νάκας/Θάλεια Μαυρίδου) και πτυχίου Νομικής (ΑΠΘ/Υποτροφία Ι.Κ.Υ), παρακολούθησε επίσης μαθήματα μοντέρνου τραγουδιού (Arts Educational Schools London/ Ceris Deveril/Υποτροφία Arnaoutis Foundation), musical performance (Σία Κοσκινά/PMTP) και υποκριτικής (Χρήστος Παπαστεργίου/Μεταμορφώσεις).

Πώς μπήκε η μουσική στη ζωή σας κ. Βουτσικάκη;

Δεν θυμάμαι τον εαυτό μου χωρίς μουσική. Περίπου στην ηλικία των 6-7 άρχισα να μελετάω πιάνο, να γρατζουνάω την κιθάρα της μητέρας μου, να είμαι μέλος παιδικών χορωδιών και γενικά να ανακαλύπτω τη σημασία της μουσικής στη ζωή μου. Οι γονείς μου έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε αυτό, καθώς και ένας ιδιαίτερα αγαπητός άνθρωπος του ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντος.

Γίνατε ευρέως γνωστός και αγαπητός στο κοινό μέσα σε σύντομο διάστημα. Τί νομίζετε ότι άγγιξε τον κόσμο και σας αγκάλιασε πέρα από τo υπέροχο μέταλλο της φωνής σας;

Για να είμαι ειλικρινής δεν αισθάνομαι ακριβώς έτσι. Πιστεύω πως γίνομαι σταδιακά αναγνωρίσιμος και βήμα-βήμα αγαπητός μέχρι να φτάσω στο σημείο που επιθυμώ να είμαι και εγώ ένα ωραίο κομμάτι αυτού του μεγάλου ποταμού που ονομάζουμε ελληνικό τραγούδι. Αν κάτι πάντως αγγίζει τον κόσμο πέρα από την χροιά ή το ρεπερτόριο, πιστεύω πως είναι η βαθιά αγάπη για αυτό που κάνω.

Τι μουσική ακούτε και ποιες είναι οι μουσικές σας επιρροές;

Μπορώ να ακούσω πολλά και διαφορετικά ήδη μουσικής και να τα ευχαριστηθώ πραγματικά ανάλογα με το που βρίσκομαι και την παρέα. Λατρεύω την κινηματογραφική μουσική και έχω τις αδυναμίες μου φυσικά σε φωνές και δημιουργούς. Οι επιρροές μου σχετίζονται με την ευρωπαϊκή μουσική, τις ethnic αναφορές της μεσογειακής σκηνής, τις αμερικάνικες μπαλάντες και φυσικά τα διάφορα ύφη και στυλ του ελληνικού τραγουδιού. Άλλωστε η βιωματική γνώση ενός ρεπερτορίου είναι κάτι σαν DNA, ένας ισχυρός κώδικας που μπορούμε να ανακαλούμε και να χρησιμοποιούμε κάθε φορά που το θέλουμε.

Μιλώντας για συνεργασίες, υφίστανται κάποιες που κατέχουν ξεχωριστή θέση στην καριέρα σας και γιατί;

Όλες οι συνεργασίες αφήνουν σημαντική παρακαταθήκη στο πέρασμα τους. Αν ξεχωρίζουν κάποιες είναι γιατί περνάνε σε μια άλλη σφαίρα επικοινωνίας, αναζήτησης και αγάπης. Αισθήματα και σκέψεις που μετατρέπουν τη συνεργασία σε σχέση ανθρώπινη και ουσιαστική.

Υπάρχουν αγαπημένα τραγούδια ή συνθέτες που δεν παραλείπετε ποτέ να συμπεριλάβετε σε ένα πρόγραμμα;

Συνήθως ό, τι με συντροφεύει στην καθημερινότητα υπάρχει με κάποιο τρόπο και στα προγράμματα μου. Άλλοτε σαν ρεπερτόριο και άλλοτε σαν επιρροή. Η Λίνα Νικολακοπούλου, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Μιχάλης Γκανάς, ο Leonard Cohen, o Nicola Piovani, ο Alberto Iglesias, η Dulce Pontes, o Josh Groban, η Δήμητρα Γαλάνη, o Δημήτρης Μαραμής είναι μερικοί μόνο από όσους συνηθίζω να τραγουδάω ή προσπαθώ να εμπλουτίζω με τις μουσικές και τον λόγο τους τον μουσικό μου κόσμο. Ιδιαίτερη θέση έχουν στην καρδιά μου η «Ρωμαϊκή Αγορά» και «Το Χαμόγελο της Τζοκόντας» του Μάνου Χατζιδάκι.

Η κρίση στραγγάλισε και τη δισκογραφία που τα τελευταία χρόνια αργοσβήνει. Θεωρείτε ότι αυτό δυσκολεύει τη δουλειά σας;

Η κρίση στραγγάλισε πολλά πράγματα όχι όμως ελπίζω την διάθεση για έκφραση και δημιουργία. Η δισκογραφία έχει περιοριστεί πολύ, αλλάζει μορφή ίσως και κανόνες, παραμένει όμως απαραίτητη για την καλλιτεχνική διαδρομή των δημιουργών και των ερμηνευτών. Γνωρίζω μόνο από εξιστορήσεις τη «χρυσή» εποχή της δισκογραφίας στην Ελλάδα και άρα δεν μπορώ να πω πως έχω πραγματικό μέτρο σύγκρισης. Σίγουρα όμως ξέρω τις σημερινές δυσκολίες παραγωγής δίσκων και πως αυτό επηρεάζει τη δουλειά μας. Με προβληματίζει πολύ η εξέλιξη αυτής της κατάστασης αν και θεωρώ ότι όσο γεννιούνται τραγούδια που αφορούν, θα βρίσκονται οι τρόποι για να δισκογραφούνται και τα μέσα για να φτάνουν στους ακροατές με τα όποια νέα δεδομένα της μουσικής βιομηχανίας.

Τι σας συνέδεσε με τη Λίνα Νικολακοπούλου, πέρα από τη συνεργασία σας για το δισκογραφικό project σε μουσική του Nicola Piovani;

Η επαγγελματική μας σχέση ξεκίνησε επίσημα τον Μάιο του 2015, όταν με κάλεσε να συμμετέχω στο ποιητικό αφιέρωμα που επιμελήθηκε για τον Γιώργο Σαραντάρη σε μουσικές της Δάφνης Αλεξανδρή. Ακολούθησαν πολλές αγαπημένες μου κοινές στιγμές μέχρι να φτάσουμε στην δισκογραφική μας συνάντηση με το Nicola Piovani. Νομίζω πως αυτό που μας συνδέει ουσιαστικά είναι ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τη ζωή. Αισθάνομαι ότι στεκόμαστε στην ίδια πλευρά του μπαλκονιού κοιτώντας την ίδια όμορφη θέα!

Ο Θοδωρής Βουτσικάκης, η Λίνα Νικολακοπούλου και ο Νίκολα Πιοβάνι
Λίνα Νικολακοπούλου και Θοδωρής Βουτσικάκης

««Δεν θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά…», λέει ο Σεφέρης στην αρχή του ποιήματος του και θεωρώ πως ναι, η απλότητα στην τέχνη είναι διαχρονική»

Ο Θοδωρής Βουτσικάκης και η Μαρία Φαραντούρη

Πώς ήταν η εμπειρία σας από τον Ερωτόκριτο, τo ομώνυμο μιούζικαλ του Δημήτρη Μαραμή, με τον οποίον συνεργαστήκατε και στην  πρώτη δισκογραφική σας δουλειά με τίτλο «Αισθηματική ηλικία»;

Ο «Ερωτόκριτος» είναι μια πολύ δυνατή εμπειρία και μοναδική στιγμή στην μέχρι τώρα πορεία μου. Είχα την ευκαιρία να ζήσω το έργο από τη γέννηση του, όταν παρουσιάζαμε με τον Δ. Μαραμή την «Αισθηματική ηλικία».  Με ωρίμασε καλλιτεχνικά και με εξέλιξε ερμηνευτικά. Μέσα από τον «Ερωτόκριτο» επίσης άρχισα να απολαμβάνω τη σχέση μου με το μουσικό θέατρο.

Πιστεύετε ότι υπάρχουν κυκλώματα στο χώρο της μουσικής, που βάζουν τροχοπέδη στους νέους τραγουδιστές;

Παντού υπάρχουν δύσκολες συνθήκες και επικίνδυνοι άνθρωποι που καλό είναι να αποφεύγουμε.

Έχετε ενδείξεις που σας κάνουν αισιόδοξο για το μουσικό μέλλον της χώρας;

Είμαι αισιόδοξος ούτως ή άλλως. Οι ενδείξεις είναι οι νέες γενιές καλλιτεχνών που έρχονται να εκφράσουν με το δικό τους τρόπο τα αισθήματα και την εποχή. Το νιώθω. Ανυπομονώ να δω και τα «έργα» τόσο της δικής μου γενιάς όσο και των επόμενων.

Τι σημαίνει προσωπικά για σας αυτό που λέμε επιτυχία;

Εκτιμώ και θαυμάζω τη διαχρονικότητα ως ένα θεμελιώδες στοιχείο της επιτυχίας.

Ο ποιητής είναι κατώτερος από τον ζωγράφο στην απεικόνιση ορατών πραγμάτων και πολύ κατώτερος από τον μουσικό στην έκφραση αοράτων πραγμάτων, όπως υποστηρίζει ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Εσείς τι λέτε επ΄ αυτού; Eγώ λέω, πως ένα ποίημα, ένας πίνακας και μια μουσική σύνθεση, στέκονται στο ίδιο σημείο σταθερά και αδιασάλευτα και σε περιμένουν να ανατρέξεις ξανά και ξανά για να ανακαλύψεις κρυμμένους θησαυρούς.

Είναι η μουσική «το φεγγαρόφωτο στη σκοτεινή νύχτα της ζωής», όπως αναφέρει σε ένα απόφθεγμά του Γερμανός συγγραφέας Ζαν-Πωλ Ρίχτερ;

Αν δεν είναι αχτίδα του ήλιου στην εκθαμβωτική μέρα της ζωής, θα μπορούσα να την φανταστώ ως φεγγαρόφωτο που αντανακλά στην άλλοτε γαλήνια και άλλοτε φουρτουνιασμένη θάλασσα στη σκοτεινή νύχτα της ζωής.

«Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά-σιγά βουλιάζει. Και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της». Η παραπάνω άποψη του Σεφέρη θα μπορούσαμε να πούμε, ότι είναι διαχρονική;

«Δεν θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά…», λέει ο Σεφέρης στην αρχή του ποιήματος του και θεωρώ πως ναι, η απλότητα στην τέχνη είναι διαχρονική.

Η σχέση σας με την πολιτική ποια είναι;

Τιμώ την ιδιότητα του Έλληνα πολίτη χωρίς να έχω καμία σχέση με την πολιτική.

Με ποια τραγούδια είναι φορτωμένο το καράβι της φετινής σας συνεργασίας με τη Μαρία Φαραντούρη;

Φέτος το καλοκαίρι, η εμβληματική αυτή τραγουδίστρια, η Μαρία Φαραντούρη, μου έκανε την τιμή να με καλέσει να συμμετέχω στο μουσικό αφιέρωμα που έφτιαξε για τον παγκόσμιο κινηματογράφο και παρουσιάζεται στις 10 Ιουλίου 2019 στο Ηρώδειο με τον τίτλο «Πάμε Σινεμά;». Σε αυτή τη βραδιά θα ακούσετε ξεχωριστά και λατρεμένα τραγούδια του ελληνικού και ξένου κινηματογράφου, τραγούδια που αγαπήθηκαν πολύ και χάραξαν τη δική τους πορεία στο χρόνο. Οι Μάνος Χατζιδάκις, Μίκης Θεοδωράκης, Nicola Piovani, Nino Rota, Eλένη Καραίνδρου, Σταύρος Ξαρχάκος, Henry Mancini, Simon and Garfunkel είναι μερικοί μόνο από τους συνθέτες των τραγουδιών που θα παρουσιάσουμε.

Τι να περιμένουμε από εσάς κ. Βουτσικάκη στο εγγύς μέλλον;

Εκτός από την εμφάνιση μου στις 10 Ιουλίου στο πλευρό της Μαρίας Φαραντούρη, είναι αρκετές και οι συναυλιακές παρουσιάσεις ανά την Ελλάδα του «Ερωτόκριτου» του Δημήτρη Μαραμή με τους Vamos Ensemble. Φυσικά ανυπομονώ και για την κυκλοφορία του δίσκου μας με τους Nicola Piovani και Λίνα Νικολακοπούλου που έχω μέσα στην καρδιά μου.