fbpx

banner αεροδρομίου

 

«1917»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

 

 

  • Είδος: Πολεμικό δράμα ιστορικής περιόδου
  • Παραγωγή: Η.Π.Α., Αγγλία (2019)
  • Σκηνοθεσία : Σαμ Μέντες
  • Με τους: Ντιν Τσαρλς Τσάπμαν, Τζορτζ ΜακΚέι, Ντάνιελ Μέις, Κόλιν Φερθ, Μαρκ Στρονγκ, Μπένετικ Κάμπερμπατς, Ρίτσαρντ Μάντεν
  • Διάρκεια: 119’
  • Διανομή: Odeon
  • Διακρίσεις: Χρυσές Σφαίρες (2): Σκηνοθεσίας και Καλύτερης Δραματικής Ταινίας

Τον Απρίλιο του 1917 και μετά την αιματηρή μάχη του Σομ, ο πρώτος μεγάλος πόλεμος των χαρακωμάτων βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο Άγγλος στρατηγός Έρινμορ (Κόλιν Φερθ), πρέπει να διαβιβάσει το κατεπείγον μήνυμα στο Τάγμα και τον στρατηγό Μακένζι (Μπένετικ Κάμπερμπατς) για να ματαιωθεί η προγραμματισμένη επίθεση της επομένης, διότι πρόκειται περί παγίδας των Γερμανών και η μάχη θα καταλήξει με την σφαγή των 1.600 στρατιωτών.

Δυο, νεαροί υποδεκανείς, ο παρασημοφορημένος Σκόφιλντ (Τζορτζ ΜακΚέι – πολύ καλός) και ο φίλος του Μπλέικ (Ντιν Τσαρλς Τσάπμαν – επίσης πολύ καλός), που ο αδελφός τού δεύτερου υπηρετεί ως υπολοχαγός στο Τάγμα, πρέπει να μεταφέρουν με ασφάλεια, πριν το ξημέρωμα, την σημαντική πληροφορία περί της ακύρωσης της επίθεσης, διασχίζοντας τις επικίνδυνες γραμμές του εχθρού. Δηλαδή, δυο νέοι άνδρες σε αποστολή αυτοκτονίας.   

Να ξεκινήσουμε γράφοντας, πως η ταινία είναι αφιερωμένη στον παππού του σκηνοθέτη, Άλφρεντ Μέντες, που πολέμησε σε εκείνον τον φρικτό πόλεμο των χαρακωμάτων και αφηγήθηκε στον εγγονό του Σαμ Μέντες τούτη την ιστορία αυταπάρνησης και θυσίας. Ο οσκαροβραβευμένος Άγγλος σκηνοθέτης του «American Beauty», αλλά και δημιουργός των ταινιών «Ο Δρόμος της Επανάστασης», των τζειμςμπονίστικων «Skyfall», «Spectre» και του εκπληκτικού, γκανγκστερικού φιλμ «Ο Δρόμος της Απώλειας», εδώ, στο «1917» επιτελεί έναν μοναδικό άθλο, κερδίζοντας το στοίχημα, πρώτα με τον κινηματογραφικό χρόνο και έπειτα με την τέχνη του σινεμά.

Το «1917» είναι μια πολεμική ταινία ιστορικής περιόδου, που αφορά δυο νέους, Άγγλους δεκανείς γεμάτους νιάτα, σφρίγος και όνειρα για ζωή να υπηρετούν στον στρατό της αυτοκρατορίας με σκοπό την νίκη επί των Ούννων, όπως επιβάλει άλλωστε κάθε πόλεμος από την πλευρά των λαών που επιθυμούν την ειρήνη και την ελευθερία. Ο θάνατος, δηλαδή, είναι δεδομένος, ειδικά σε τέτοιους είδους συγκρούσεις, πόσο, μάλιστα, που η ταινία του Μέντες πραγματεύεται τον πρώτο μεγάλο πόλεμο, ιστορικά τον προτελευταίο με τις επιθέσεις σώμα με σώμα, όπου τα κορμιά των φαντάρων σωρηδόν πέφτουν νεκρά ή σακατεμένα στο λασπωμένο, σεληνιακό τοπίο από τις σφαίρες και τις οβίδες. Η τραγικότητα σε όλο το μεγαλείο της, καθώς κάθε πόλεμος με αυτά τα απάνθρωπα χαρακτηριστικά εκφράζει απόλυτα την αποτυχία της ανθρωπότητας. Εκεί είναι και το point of view του σκηνοθέτη. Να νοιώσει ο θεατής την απώλεια, τον τρόμο, τον επερχόμενο θάνατο και την όποια τύχη να παραμείνει ζωντανός από την κόλαση. Για να επιτευχθεί αυτό, αναγκαίο είναι να βρίσκεται ο θεατής δίπλα στον πρωταγωνιστή να βιώσει την κάθε του κίνηση, την σκέψη, τις αντιδράσεις, την ανάσα και τις αγωνίες του να είναι ζωντανός, ώστε να ολοκληρώσει την αποστολή του, αυτή που θα γλυτώσει από τον θάνατο μερικές χιλιάδες συμπολεμιστές του.

Ο κινηματογραφικός άθλος του Μέντες λαμβάνει σάρκα και οστά στο «1917» ακολουθώντας τους δυο φίλους δεκανείς συνεχώς σε μονοπλάνο δίχως να διακόπτεται η κίνηση τους ούτε στιγμή από την έναρξη της ταινίας, σε μια real time κινηματογράφηση εξωτερικών χώρων (όχι εντός δωματίου με ελεγχόμενο τον φωτισμό), με «αόρατο» μοντάζ, καταφέρνοντας το απίστευτο. Εμείς οι θεατές είμαστε οι στρατιώτες, εμείς συμμετέχουμε, εμείς σκοτώνουμε, εμείς προσπαθούμε να γλυτώσουμε τις σφαίρες, εμείς γινόμαστε ο άνθρωπος και το κτήνος μαζί, εμείς διασχίζουμε τον όλεθρο για να φτάσουμε στον προορισμό μας και να ολοκληρώσουμε τον σκοπό μας. Είμαστε το σώμα, ο νους και η ψυχή του στρατιώτη. Αυτή είναι η επιτυχία του Μέντες: ο θεατής γίνεται κοινωνός στα γεγονότα.

Σε διαρκή κίνηση η κάμερα, ασταμάτητα νευρική να σου κόβει την ανάσα, ακολουθεί το προσεγμένο σενάριο, γραμμένο από τον ίδιο τον σκηνοθέτη και την Κρίστι Γουίλσον Κέρνς. Ο Σαμ Μέντες αλά μπρατσέτα με τον διευθυντή φωτογραφίας, τον σπουδαίο και οσκαροβραβευμένο Ρότζερ Ντίκινς (Blade Runner 2049), σε μια τέλεια συνεργασία φτιάχνουν εικόνα μεγαλείο με όλα τα σκηνικά εκτός studio και εκτός των ηλεκτρονικών υπολογιστών, δημιουργώντας ντεκόρ και ολοζώντανη ατμόσφαιρα σε μια εργασία production design και art direction πολλών καρατίων, αλλά και με την πραγματικά επιβλητική μουσική του Τόμας Νιούμαν – να σε στέλνει στον αγύριστο – συστήνουν τέχνη, επαναφέροντας το σινεμά στο αυθεντικό του βασίλειο, βάζοντας στο επίκεντρο τον πόλεμο δίχως τα υπέρ του. Κάποια στιγμή, αλήθεια είναι, αισθάνεσαι έντονα, ότι ο Σαμ Μέντες ενορχηστρώνει με απόλυτη ακρίβεια και αμέριστη πειθαρχεία τον Λούις Μάιλστοουν, τον Ντέιβιντ Λιν, τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ και τον Φράνσις Φορντ Κόπολα σε μια μοναδική εναρμόνιση ιδεών πάνω στον σύγχρονο, επικό-ηρωικό κινηματογράφο.

Άριστοι και οι δυο Άγγλοι πρωταγωνιστές, ο 27χρονος Τζορτζ ΜακΚέι («Το Μυστικό των Μάρομποουν», «Cartain Fantastic») και ο 22χρονος Ντιν Τσαρλς Τσάπμαν (ο αντιπαθής, πιτσιρικάς βασιλιάς Τόμεν Μπαράθεον/Μάρτιν Λάνιστερ στο «Game of Thrones»), ειδικά ο ΜακΚέι που πρέπει να πέρασε τα πάνδεινα στα γυρίσματα.

Δυο Χρυσές σφαίρες ήδη η ταινία στις μεγάλες κατηγορίες (Σκηνοθεσίας και Καλύτερης Δραματικής Ταινίας), που πρέπει να άφησε άφωνη την επιτροπή και πανέτοιμη για το σιρκουί των Όσκαρ, τουλάχιστον τρία: Σκηνοθεσίας, Καλύτερης ταινίας (Παραγωγή) και Φωτογραφίας.

Αξιολόγηση Ταiνιας

* * * * *  Αριστούργημα * * * * Εξαιρετική * * * Ενδιαφέρουσα * * Προβληματική * Αδιάφορη @ Κάκιστη