fbpx

«Χορός, δράση, θάνατος και ζωή. Συστατικά ανθρώπινης ψυχής», οι ταινίες της εβδομάδας από τον Γιώργο Noir Παπαϊωσήφ

 

 

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

Την φύση του θανάτου, ουδέποτε κατάφεραν να την προσδιορίσουν οι σύγχρονοι φιλόσοφοι δίχως να υφίσταται στην σκέψη τους το σκαλοπάτι της αμφιβολίας και το συναίσθημα του φόβου. Οι πρόγονοι μας, αυτοί οι κοσμογονικοί στοχαστές, δια των μυητικών εισόδων στην φιλοσοφία, το θέατρο, την ποίηση, τον έρωτα, ακόμα και σε αυτή την ατμόσφαιρα του τρομερού πολέμου, κατέγραψαν την σημασία του θανάτου, διαλαλώντας ευεργετικά την ανεκτίμητη ζωή.

Ναι, μην παραξενεύεστε διόλου. Εάν δεν γνωρίζουμε το «Τέλος» με την διττή του σημασία του, τότε, ουδέποτε θα κατανοήσουμε την ζωή, οπότε ό,τι βιώνουμε, με αγνωσία, είναι μια πανηγυρική ψευδαίσθηση, που μας πλημμυρίζει φοβίες για το μεγάλο φινάλε μας. Ο ορισμός της φιλοσοφίας κατά τον θείο Πλάτωνα, όπως τα είπε ο Σωκράτης δηλαδή, είναι η «γνώση του θανάτου» . Μάθε τον θάνατο και θα γνωρίσεις την ζωή, κοντολογίς.

Ο Ρούτγκερ Χάουερ έφυγε από τον κόσμο των ανθρώπων την 19η Ιουλίου 2019 σε ηλικία 75 χρόνων. Στον εμβληματικό ρόλο του ως ρέπλικα Ρόι Πάτι στην ταινία του Ρίντλεϊ Σκοτ «Blade Runner» (1982), αναζητούσε τις μνήμες ζωής για να σφραγίσει το Τέλος στο περίγραμμα μιας ανθρωπομηχανής. Πρωταγωνιστής όμως ο Ρούτγκερ Χάουερ ειναι και στο εξαιρετικό, μυητικό παραμύθι «Ο Λύκος και το Γεράκι» (Ladyhawke) του 1985 σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Ντόνερ. Για αυτό το εξαιρετικό φιλμ, που πάλι έχει σχέση με την ζωή και την πλευρά του θανάτου- Έρωτα θα αναφερθούμε την άλλη εβδομάδα.

Έως τότε εύχομαι καλό θέρος και να περνάτε ξέγνοιαστα. Ασφαλή και όμορφα ταξίδια σε όσους εγκαταλείψουν τις πόλεις.         

«Ο Χορός της Ζωής Μου»

(Yuli)

 

  • Είδος: Βιογραφία
  • Παραγωγή: Ισπανία, Κούβα, Αγγλία, Γερμανία (2018)
  • Σκηνοθεσία: Ισιάρ Μπολέιν
  • Με τους: Κάρλος Ακόστα, Σαντιάγο Αλφόνσο
  • Διάρκεια: 115’
  • Διανομή: Seven Films

«Yuli» είναι το παρατσούκλι που δόθηκε στον σπουδαίο χορευτή Κάρλος Ακόστα από τον πατέρα του, Πέντρο και αφορά το όνομα του θεού του πολέμου Ογκούν των ιθαγενών της Κούβας. Η μόνη μόρφωση που έλαβε ο μικρός Yuli (ο πιτσιρικάς Έντισον Μανουέλ Ολβέρα απολαυστικός) ήταν στους δρόμους μιας υποβαθμισμένης γειτονιάς στην Αβάνα. Αλλά ο Πέντρο ήξερε ότι ο γιος του έχει φυσικό ταλέντο στο χορό και τον ανάγκασε να πάει στην Εθνική Σχολή Χορού της Κούβας.

Παρά τις αρχικές αντιδράσεις και την άρνηση να παρακολουθεί τα μαθήματα στην σχολή, ο Κάρλος Ακόστα  μαγεύτηκε από τον κόσμο του χορού και δημιούργησε τον δικό του μύθο ως ένας από τους καλύτερους χορευτές της γενιάς του κι ως ο πρώτος μαύρος καλλιτέχνης που ενσάρκωσε τον Ρομέο στο Βασιλικό Μπαλέτο του Λονδίνου, στο οποίο συνέχισε την καριέρα του για 17 χρόνια.

Το σενάριο της ταινίας είναι εμπνευσμένο από την αυτοβιογραφία του Κάρλος Ακόστα, «No way home: Α Cuban dancer’s story» δημοσιευμένη το 2007 από τη Harper Collins UK, τη Scribner US και τη Schott στη Γερμανία. Την ίδια χρονιά, μάλιστα, εμφανίστηκε στην ταινία που σκηνοθέτησε η Νάταλι Πόρτμαν για το «New York, I Love You».

Η Ισπανίδα σκηνοθέτις Ιθίαρ Μπολάιν («Η Ελιά», «Ακόμα κι η Βροχή»), έχοντας μαζί της τον σεναριογράφο του Κεν Λόουτς, Πολ Λάβερτι («Ο Άνεμος Χορεύει το Κριθάρι», «Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ»), αλλά και τον ίδιο τον Κάρλος Ακόστα να παίζει τον εαυτό του, συνθέτει ένα υπέροχο βιογραφικό πίνακα, παρουσιάζοντας σε φίνο και καλά φορμαρισμένο, σκηνοθετικό πλαίσιο, άλλοτε ξέγνοιαστα, άλλοτε δραματουργικά, κι άλλοτε αποθεωτικά την ζωή του χορευτή από τα πρώτα του βήματα, έως την παγκόσμια καταξίωση του.

Με ντοκιμαντερίστικη οπτική, δίχως όμως να είναι doc-fiction αλλά καθαρή μυθοπλασία στηριγμένη σε αληθινά γεγονότα, η ταινία συναρπάζει, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα τόσο στον χαρακτήρα και την προσωπικότητα του Ακόστα, όσο στο περιβάλλον και την κουλτούρα που μεγάλωσε και ενηλικιώθηκε.

Τα βιογραφικά στοιχεία του χορευτή  ξεδιπλώνονται έξυπνα και με στυλ στα κινηματογραφικά καρέ να θυμίζουν την «Κάρμεν» του Κάρλος Σάουρα, καθώς οι έντονες βιωματικές στιγμές του ήρωα τονίζονται από εξαιρετικές χορευτικές performances από τον ίδιο και τους χορευτές της σχολής χορού, «Acosta Danza», που έχει ιδρύσει στην Αβάνα, κι έχει δημιουργήσει το «Carlos Acosta international Dance foundation».

«Σχέδιο Απόδρασης: Προσωπική Υπόθεση»

(Escape Plan: The Extractors)

 

 

  • Είδος: Δράση, Περιπέτεια
  • Παραγωγή: Η.Π.Α (2019)
  • Σκηνοθεσία : Τζον Χέρτζφελντ
  • Με τους: Σιλβέστερ Σταλόνε, Τζιν Ζιάνγκ Ντέιβ Μπαουτίστα, Τζέιμι Κινγκ
  • Διάρκεια: 97’
  • Διανομή: Odeon

Ο Ρέι Μπρέσλιν (Σιλβέστερ Σταλόνε) και η ομάδα του διασταυρώνονται με τον Σεν (Τζιν Ζιάνγκ), έναν ακόμα περιβόητο δραπέτη και σύμμαχο που αναζητά την απαχθείσα κόρη ενός Κινέζου δισεκατομμυριούχου επενδυτή, ο οποία κρατείται ως όμηρος από τον γιο του πρώην συνεταίρου του Ρέι.

Η δίψα τους για εκδίκηση και η νέα τους αποστολή θα συγκρουστούν όταν διαρρήξουν το τρομερό Devil’s Station, μια αδιαπέραστη γοτθική φυλακή, όπου το πλούσιο κορίτσι μαζί με συνεργάτιδα του Ρέι, την Άμπι (Τζέιμι Κινγκ), βρίσκονται εκεί.

Το τρίτο μέρος της εν λόγω κινηματογραφικής τριλογίας, που ξεκίνησε το 2013 συστήνοντας στο κοινό τον ήρωα Ρέι Μπρέσλιν, άσο των αποδράσεων, κινείται και αυτή την φορά στο ίδιο σεναριακό μοτίβο με τις προηγούμενες. Κλωτσομπόυνι, σφαίρες, λίγο τεχνολογία και ντεκόρ φυλακές «κλουβιά», που, και καλά, δεν σε βρίσκει ούτε η μητέρα σου.

Καμία έμπνευση στο σενάριο και ο Σλάι καλά κρατάει όλο αυτό το μπουκέτο δράσης, με όμορφες και έντεχνες ρεβεράτζες στους καλούς Κινέζους που επενδύουν στην Αμερική για το καλό των Αμερικάνων. Η παραγωγός εταιρεία της ταινίας είναι κινέζικη άλλωστε και μερικές «υποκλίσεις» δεν βλάπτουν στο ήδη αλλοτριωμένο από τους Ασιάτες Χόλιγουντ.    

«8 1/2»

 

  • Είδος: Δραμεντί (Α/Μ)
  • Παραγωγή: Ιταλία, Γαλλία (1963) σε επανέκδοση με ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια (η ταινία θα προβληθεί με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους)
  • Σκηνοθεσία: Φεντερίκο Φελίνι
  • Με τους: Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, Κλαούντια Καρντινάλε, Ανούκ Εμέ
  • Διάρκεια: 138’
  • Διανομή: Neo Films
  • Διακρίσεις: Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας 1964 – Όσκαρ Ενδυματολογίας σε Ασπρόμαυρη Ταινία (Πιέρο Τζεράρντι)

Ο Γκουίντο Ανσέλμι (Μαρτσέλο Μαστρογιάνι – καταπληκτικός!), είναι ο σκηνοθέτης που περνά μια κριτική περίοδο στην προσωπική και καλλιτεχνική ζωή του, ενώ βασανίζεται από φαντασιώσεις και έμμονες ιδέες που σχετίζονται με την καθολική του παιδεία, τις σχέσεις του με το σεξ, τις γυναίκες, που ως ιδανική γυναίκα φαντασιώνεται την Κλαούντια (Κλαούντια Καρντινάλε), αλλά και την αναζήτηση ενός νοήματος στη δουλειά του.

Εικόνες από την ταινία που γυρίζει συγχέονται με εφιάλτες, αλλά όλη αυτή η σύγχυση πραγματικότητας και φαντασίας καταλήγει σε μια χαρούμενη φαραντόλα, όπου όλα αποκτούν νόημα.

Το αριστούργημα του Φεντερίκο Φελίνι (20 Ιανουαρίου 1920 – 31 Οκτωβρίου 1993), που βραβεύτηκε με το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας το 1964. Μια από τις σπουδαιότερες ταινίες στην ιστορία του σινεμά και από τις σημαντικότερες, αν όχι η κορυφαία στιγμή της φελινικής δημιουργικής τέχνης.

Σκηνοθετημένη ακριβώς μετά από την «Γλυκεία Ζωή» (La Dolce Vita – 1960), ο Φελίνι προσφέρει στον τίτλο της ταινίας του τον αριθμό «8 ½», δίνοντας με αυτό τον τρόπο τον αριθμό των ταινιών που είχε σκηνοθετήσει έως το 1963, δηλαδή έξι ταινίες, δύο μικρού μήκους και μια με συν-σκηνοθεσία με τον Αλμπέρτο Λατουάτα, τον Μικελάντζελο Αντονιόνι κι ακόμα πέντε σκηνοθέτες το 1953 (L’ Amore in Città). Ιστορικά όμως, πριν το «8 ½» και έπειτα από την «Γλυκεία Ζωή» συγκεκριμένα το 1962 ο Φελίνι συμμετέχει ως συν-σκηνοθέτης μαζί με Βιτόριο Ντε Σίκα, τον Λουκίνο Βισκόντι και τον Μάριο Μονιτσέλι στην ταινία «Βοκάκιος ‘70».

Το «8 ½» (Otto e Mezzo) σε σενάριο του Φελίνι είναι η απαστράπτουσα, σουρεαλιστική δραμεντί, είναι η avant-garde ταινία, η απόλυτα κλασσική στο είδος της, που την βλέπεις ξανά και ξανά, καθώς ο ήρωας Γκουίντο Ανσέλμι, που ενσαρκώνει μοναδικά ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, είναι ο Φελίνι, είναι οι σκέψεις του, οι δαίμονες και οι άγγελοι ενός μεγάλου σκηνοθέτη. Η ταινία βρίσκεται στις 10 κορυφαίες της λίστας της  BFI Top 50 ταινίες όλων των εποχών, ενώ  κατέλαβε την τρίτη θέση στην διεθνή δημοσκόπηση που διεξήχθη από το British Film Ιinstitute και βρίσκεται στη συλλογή του Βατικανού με τις 45 καλύτερες ταινίες στην ιστορία του παγκόσμιου σινεμά.

Η ακαταμάχητη μουσική του Νίνο Ρότα μια πανδαισία ακουστικής, τα απίθανα κοστούμια του Πιέρο Τζεράρντι, τα  δε κοκάλινα γυαλιά, οράσεως και ηλίου, του Μαρτσέλο, τί μόδα κι αυτή, ποιος και δεν τα φόρεσε εκείνη την εποχή.  

«Η Έβδομη Σφραγίδα»

(The Seventh Seal)       

 

 

  • Είδος: Επική φαντασία ιστορικής περιόδου
  • Παραγωγή: Σουηδία (1957) σε επανέκδοση με ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια
  • Σκηνοθεσία: Ινγκμαρ Μπέργκμαν
  • Με τους: Μαξ φον Σίντοου, Μπενγκτ Έκεροτ, Γκούναρ Μπιόρνστραντ, Μπίμπι Αντερσον
  • Διάρκεια: 96’
  • Διανομή: Weird Wave
  • Διακρίσεις: Bραβείο Επιτροπής Φεστιβάλ Καννών, 1957

Ο απογοητευμένος ιππότης Αντόνιο Μπλοκ (Μαξ φον Σίντοου – καταπληκτικός!)  και ο μηδενιστής ιπποκόμος του Γιενς (Γκούναρ Μπιόρνστραντ – εξαίσιος!) επιστρέφουν από τις σταυροφορίες σε μια Σουηδία που μαστίζεται από την πανούκλα. Στο δρόμο τους θα συναντήσουν τον Θάνατο (Μπενγκτ Έκεροτ – ανατριχιαστικά απίθανος!), ο οποίος θα ζητήσει από τον Ιππότη να τον ακολουθήσει.

Εκείνος, για να κερδίσει χρόνο, μήπως και μπορέσει να βρει απαντήσεις στις υπαρξιακές αγωνίες και τα μεταφυσικά προβλήματα που τον ταλανίζουν προτείνει στο Θάνατο να παίξουν μια παρτίδα σκάκι και όταν τελειώσει, αυτή να είναι και η τελευταία προθεσμία του.

Η ταινία βασίζεται στο θεατρικό έργο του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν «Ζωγραφιά στο Ξύλο» και είναι το φιλμικό δημιούργημα που καθιέρωσε τον Μπέργκμαν ως παγκοσμίου φήμης σκηνοθέτη.

Ο τίτλος αναφέρεται σε ένα απόσπασμα από το Βιβλίο της Αποκάλυψης, που χρησιμοποιείται τόσο στην αρχή της ταινίας όσο και στο τέλος, ξεκινώντας από τις λέξεις «..και όταν το αρνί άνοιξε την έβδομη σφραγίδα , υπήρχε σιωπή στον ουρανό για το διάστημα μισής ώρας» (Κεφ. 8). Εδώ το μοτίβο της σιωπής αναφέρεται στη σιωπή του Θεού, που είναι και το κυρίαρχο θέμα της ταινίας, καθώς το σπάσιμο της Έβδομης Σφραγίδας θα αποκαλύψει το μυστικό της ανθρώπινης ζωής.

Με τον απίθανο Μαξ φον Σίντοου στον ρόλο του ιππότη και τον Γκούναρ Μπιόρνστραντ σε αυτό του ιπποκόμου, να κυριαρχούν ως ένα συναρπαστικό δίδυμο θέσεων και αντιθέσεων περί ζωής, θρησκείας και θανάτου ο Μπέργκμαν απλώνει μοναδικά τα υπαρξιακά ζητήματα σε μια ταινία ορόσημο του παγκόσμιου κινηματογράφου.  Μαζί τους, η εξωπραγματική μορφή του Θανάτου, που υποδύεται εξαιρετικά ο Μπενγκτ Έκεροτ.

Στον πυρήνα της ανθρώπινης φοβίας του Τέλους ο Μπέργκμαν προσπαθεί να δώσει απαντήσεις. Η εικονογραφία, μάλιστα, της εκκλησίας στην ταινία, που είναι ο «Χορός του Θανάτου» είναι εμπνευσμένη από τις τοιχογραφίες της εκκλησίας που κήρυττε ο πατέρας του Σουηδού σκηνοθέτη, καθότι πάστορας και όπως αναφέρει ο ίδιος ο Μπέργκμαν: «Γεννήθηκα σε μια οικογένεια πάστορα κι εκεί γρήγορα μαθαίνει κανείς να βλέπει πίσω από τα παρασκήνια της ζωής και του θανάτου». Η φωτογραφία του πραγματικά εμπνευσμένου Γκούναρ Φίσερ είναι ένα χάρμα οφθαλμών.

«Η Πτώση της Αμερικανικής Αυτοκρατορίας»

(La Chute de l' Empire Américain / The Fall of the American Empire)

 

 

  • Είδος: Κωμωδία, περιπέτεια, σάτιρα
  • Παραγωγή: Καναδάς (2018)
  • Σκηνοθεσία: Ντενί Αρκάν
  • Με τους: Αλεξάντερ Λαντρί, Μαξίμ Ρόι, Μαριπέ Μοράν, Ερίκ Μπρουνό
  • Διάρκεια: 127΄
  • Διανομή: Feelgood Entertainment

Ο διανοούμενος 36χρονος με διδακτορικό στη φιλοσοφία Πιερ-Πολ Νταούστ (Αλεξάντερ Λαντρί), αναγκάζεται να εργαστεί ως κούριερ για να τα βγάλει πέρα.

Μία μέρα, εν ώρα εργασίας, γίνεται αυτόπτης μάρτυρας ένοπλης ληστείας που πάει στραβά: δύο νεκροί και τσάντες γεμάτες εκατομμύρια πεταμένες κάτω. O Πιερ-Πολ έρχεται αντιμέτωπος με το δίλημμα του να φύγει με άδεια χέρια ή να πάρει τα λεφτά και να φύγει.

«Είμαστε όλοι υπόδουλοι της αμερικανικής αυτοκρατορίας. Η ηθική παρακμή της αυτοκρατορίας άρχισε να μας επηρεάζει δραστικά. Η παντοδυναμία του χρήματος είναι μόνο ένα από τα συμπτώματα. Θα βρεθούν αρκετά ισχυρά αντιβιοτικά για να αντιμετωπιστεί αυτή η γάγγραινα;», γράφει στο σκηνοθετικό του σημείωμα ο υποψήφιος για το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας (Η Επέλαση των Βαρβάρων), Ντενί Αρκάν.

Ο 78χρονος σκηνοθέτης εξηγεί πώς προέκυψε η ιδέα του σεναρίου και πώς ήταν η διαδικασία της συγγραφής. «Μερικά χρόνια πριν, δύο μαύροι άντρες πήγαν στην αγορά του Μόντρεαλ. Διπλοπάρκαραν το αυτοκίνητο τους και άφησαν τα φλας αναμμένα. Μπήκαν σε μία μπουτίκ και σκότωσαν δύο ανθρώπους. Το πεζοδρόμιο ήταν γεμάτο ανθρώπους, παρ’ όλα αυτά σκότωσαν δύο θύματα και έφυγαν με το αυτοκίνητο. Αυτή η ενέργεια ήταν τόσο βίαιη και αναίσχυντη, κυρίως επειδή δεν προσπάθησαν να κρύψουν αυτό που έκαναν. Μου έκανε φοβερή εντύπωση αυτή η ιστορία. Ήξερα τον ερευνητή που είχε αναλάβει την υπόθεση, οπότε του μίλησα. Επρόκειτο για τη διαφορά λογαριασμών ανάμεσα σε δύο συμμορίες στο Μόντρεαλ».

Η έρευνα του δημιουργού σύντομα τον διαφώτισε σχετικά με τα τεράστια ποσά που διακινούνται στο εμπόριο ναρκωτικών. «Μιλάμε για εκατομμύρια δολάρια. Τα χαρτονομίσματα είναι πάντα μικρής αξίας» αναφέρει. Ως εκ τούτου, όσοι εμπλέκονται «καταλήγουν με βουνά χαρτονομισμάτων και δεν ξέρουν τι να τα κάνουν. Αυτό το γεγονός με οδήγησε να ασχοληθώ με το ξέπλυμα χρημάτων».

Όσο περισσότερο σκάλιζε αυτό το φαινόμενο, ο Αρκάν  έκανε έρευνα σε διάφορες εγκληματικές ενέργειες και έτσι η ιστορία άρχισε να παίρνει μορφή στο χαρτί.