fbpx

banner αεροδρομίου

«Υπάρχει Θεός, Το Όνομά της Είναι Πετρούνια»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Gospod Postoi, Imeto i’ e Petrunija  / God Exists, Her Name Is Petrunija)

 

 

  • Είδος: Δράμα
  • Παραγωγή: Βόρεια Μακεδονία, Βέλγιο, Γαλλία, Κροατία, Σλοβενία (2019)
  • Σκηνοθεσία : Τεόνα Στρούγκαρ Μιτέφσκα
  • Με τους: Ζορίκα Νουσέβα, Λαμπίνα Μιτέφσκα, Στεφάν Βουζίσικ, Σουάντ Μπεγκόφσκι
  • Διάρκεια: 100’
  • Διανομή: Ama Films
  • Διακρίσεις: Βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής Φεστιβάλ Βερολίνου 2019
  • Προβολή ταινίας: «Άστυ» (Κοραή 4) και Πτι Παλαί (Ριζάρη 24)

Θεοφάνεια. Σε μια μικρή πόλη, κάπου στη Βόρεια Μακεδονία, ο αγιασμός των υδάτων είναι από τις πιο σημαντικές στιγμές για την κοινότητα, καθώς επικρατεί η πεποίθηση πως ο άνδρας βουτηχτής που πιάνει τον σταυρό θα έχει ευλογία και καλή τύχη στη ζωή του. Τη μεγάλη μέρα, κόντρα σε ό,τι ορίζει η παράδοση, μια άνεργη, ανύπαντρη γυναίκα, η Πετρούνια (Ζορίκα Νουσέβα – υπέροχη!) βουτάει στο νερό του ποταμού και πιάνει τον σταυρό.

Εξοργισμένοι οι βουτηχτάδες που έμειναν με τα χέρια αδειανά την κατηγορούν για ασέβεια προς τα θεία και την προπηλακίζουν. Η Πετρούνια, όμως, αρνείται με σθένος να παραδώσει τον σταυρό και είναι πανέτοιμη για να αντισταθεί στα έμφυλα  στερεότυπα ενός συντηρητικού, σεξιστικού, ρατσιστικού κόσμου, που βρίθει θρησκευτικών προκαταλήψεων.

Καταπληκτικό! Ιστορία, άριστης κινηματογραφικής αφήγησης, σκοπιανής προέλευσης, που δεν είναι faux bijoux, αλλά άψογο ορυκτό κοινωνικής σάτιρας, έρχεται να ταράξει τα «άγια» ύδατα. Σε πρώτο πλάνο φωτογραφίζεται η μορφωμένη, 30χρονη γυναίκα, που είναι άνεργη και δίχως ταίρι, η Πετρούνια, που υποδύεται η Σκοπιανή, κωμίκα, θεατρική ηθοποιός Ζορίκα Νουσέβα.

Η συμπαθέστατη Νουσέβα ανταπεξέρχεται στο ακέραιο ως προς τις δραματικές απαιτήσεις του σεναρίου και με αυτοπεποίθηση «αλωνίζει» σαν ήσυχη δύναμη στα κάστρα της ανδροκρατούμενης, αμόρφωτης κοινωνίας σπέρνοντας τον πανικό. Άνευ στεντόρειας παρουσίας, όπως έχουμε συνηθίσει σε αντίστοιχες ταινίες του είδους, η ηρωίδα αποδίδει τα Καίσαρος Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ στους πραιτοριανούς του Νόμου και της Τάξης, αλλά και στο μεσαιωνικών αντιλήψεων ιερατείο.

Η αφορμή στην ιστορία της ταινίας είναι ένας αναχρονιστικός, θρησκευτικός, χριστιανο-ορθόδοξος κανόνας που αφορά την «θεότρομη γιορτή», όπως αποκαλούν τα Επιφάνεια ή τα Θεοφάνεια. Το έθιμο, στην σκληροπυρηνική του μορφή, απαγορεύει ρητώς στις γυναίκες να βουτούν στα νερά για να πιάσουν τον σταυρό. Η ηρωίδα σε στιγμή απόγνωσης, κάτι σαν αντίδραση για την όχι και τόσο ευνοϊκή πορεία της ζωής της, ορμά στον χαμό του ποταμού, για το γαμώτο και, ω του θαύματος, η μιαρή και ασεβής γυναίκα αναδύεται με τον σταυρό στα χέρια της. Από εκεί και έπειτα αρχίζει η προσωπική της σταύρωση από την στενόμυαλη κοινωνία του τόπου, αρχής γενομένης με την φυλάκιση της, δήθεν για την προστασία της.

Φαρισαϊσμός και ανάθεμα από το ορθόδοξο ιερατείο, απειλές από την αστυνομία και ο χειραγωγήσιμος, λυσσασμένος όχλος σαν ορδές ταλιμπάν επιτίθεται, χυδαιολογεί στην ακλόνητη και ατρόμητη Πετρούνια, που εις μάτην δεν παραδίδει στους άνδρες τον «άγιο» σταυρό που αλίευσε. Η 45χρονη, Σκοπιανή σκηνοθέτης Τεόνα Στρούγκαρ Μιτέφσκα, η οποία είναι και συν-σεναριογράφος, λειτουργεί ευέλικτα την αφήγηση, δίνοντας προτεραιότητα στην διαχείριση του γεγονότος μέσα από την ολύμπια προσωπικότητα της ηρωίδας. Το ρεύμα οργής του συστήματος και του όχλου από την μια και η αφοπλιστική λιακάδα της Πετρούνια από την άλλη ρίχνουν στο ικρίωμα τα καυτά κοινωνικά ζητήματα, ακόμα και το ιστορικό εφεύρημα των γειτόνων μας περί του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατρακυλάει στην διάσταση του λαϊκισμού ως συνειδησιακό αναλώσιμο.

Η ταινία με το βραβείο Οικουμενικής Επιτροπής του φετινού φεστιβάλ Βερολίνου υπό μάλης, σάνβουρ, είναι δραματική, αλλά διαθέτει ιανικό πρόσωπο, καθώς η Μιτέφσκα δίνει στον θεατή την δυνατότητα πλεύσης με σκάφος την σάτιρα να διασχίσει τα θλιβερά νερά του σύγχρονου, άθλιου ανδροκρατούμενου κατεστημένου και αυτό σε μεγάλο μέρος οφείλεται, βέβαια, στην μαγνητική παρουσία της απίθανης ηθοποιού Ζορίκα Νουσέβα. Η δε ατάκα της «θεϊκής» Πετρόυνια στον ιερέα του τόπου στο φινάλε της ταινίας είναι απελευθέρωση, είναι μεγαλείο. Μην την χάσετε!         

Αξιολόγηση Ταiνιας

* * * * *  Αριστούργημα * * * * Εξαιρετική * * * Ενδιαφέρουσα * * Προβληματική * Αδιάφορη @ Κάκιστη