fbpx

banner αεροδρομίου

«Το Πράσινο Βιβλίο»

 

 

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Green Book)

 

  • Είδος: Κοινωνικό road movie
  • Παραγωγή: ΗΠΑ (2018)
  • Σκηνοθεσία: Πίτερ Φαρέλι
  • Με τους: Βίγκο Μόρτενσεν, Μαχερσάλα Άλι, Λίντα Καρντελίνι
  • Διάρκεια: 130’
  • Διανομή: Spentzos Film

Ταινία που τιμά την τέχνη του σινεμά. Από αυτές που βλέπεις και ξαναβλέπεις, θαυμάζοντας, εκτός της σκηνοθεσίας, της ατμόσφαιρας και της μουσικής, τις εκπληκτικές ερμηνείες δυο ηθοποιών σε εντελώς ετερόκλητους ρόλους, επικυρώνοντας το πάσο για 5 υποψηφιότητες Χρυσής Σφαίρας, τόσο ως ταινία στο σύνολο της, όσο και οι πρωταγωνιστές της σε αντίστοιχες κατηγορίες. Καλοδουλεμένο male, buddy, road movie genre, που σέβεται τον εαυτό του, τον θεατή και «αέρα» τοποθετείται πλάι σε αξιόλογες του κινηματογραφικού είδους.

Δεκαετία του ‘60, λευκός και φυλετιστής μπρούτος, που δουλεύει ως μπράβος για την ιταλική μαφία, ένα good fella δηλαδή, «υπηρετεί» μαύρο, μορφωμένο, περιζήτητο, σολίστα πιάνου σε ένα ταξίδι στον βαθύ, «καυτό» φυλετικό, αμερικανικό νότο. Αξιόλογο και ιντριγκαδόρικο θέμα, με τον ανεπανάληπτο Βίγκο Μόρτενσεν να γαζώνει από την μια και τον αποκαλυπτικό Μαχερσάλα Άλι (Moonlight) να κεντάει από την άλλη.

Ο Βίγκο για μια φορά ακόμα πειθαρχημένος, άψογος και ακριβής σαν αλφάδι στον ρόλο του, με ιταλοαμερικάνικη προφορά (γνωρίζει την ιταλική γλώσσα πολύ καλά) να σκίζει και ο Μαχερσάλα, η πεμπτουσία του σικ, του class και του κυνισμού σε μαύρη έκδοση, που σε αφήνει σέκο.  

Ο εις εκ των δυο αδελφών Φαρέλι (γνωστοί και οι δυο σκηνοθέτες-παραγωγοί για τις επιτυχημένες, προβοκατόρικες και ακραία σατυρικές ταινίες τους) με αυτή την ταινία, που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ο Πίτερ Φαρέλι χαϊδεύει ευγενικά και συνάμα ουσιαστικά το σώμα της κινηματογραφικής τελειότητας. Σε σενάριο του Νικ Βιλαλόνγκα (ο γιός του πραγματικού ήρωα Τόνι Βιλαλόνγκα και παραγωγός του σινεμά και της τηλεόρασης), μαζί με τον Φαρέλι έστησαν ένα σενάριο μακριά από μελοδραματισμούς και καταγγελίες περί φυλετικών διακρίσεων, στηρίζοντας ακλόνητα τον άξονα της φιλίας που ορθώνεται από διαφορετικές οπτικές και απόψεις. Κοινωνική και πολιτική σάτιρα, χιούμορ, έντονες στιγμές, ανθρωπιά και μετασχηματισμοί χαρακτήρων συνθέτουν αυτήν την πραγματικά πανέμορφη ταινία.  

Τι είναι όμως το «Πράσινο Βιβλίο»; Το «Green Book» είναι μια νότα, ένα βιβλίο οδηγιών δηλαδή, γνωστό στην αμερικανική ιστορία και ως «The Negro Motorist Green Book», που δινόταν στους μαύρους ταξιδιώτες με προορισμούς τις διάφορες πόλεις τους φυλετικού νότου και στις σελίδες του ήταν καταγεγραμμένα τα ασφαλή καταλύματα και τα εστιατόρια, που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι έγχρωμοι, δίχως να προκαλέσουν φασαρίες και εντάσεις στον φιλήσυχο, λευκό πληθυσμό.

Ως ταινία, τώρα, το «Green Book» είναι αυτό που θέλεις να γελάσεις νευρικά (γελάς αρκετά στα 130’ προβολής), αλλά και θυμωμένα με όλα όσα συμβαίνουν, ενώ παράλληλα σε καταλαμβάνει το guru, coolness spirit, που ξεπετάχτηκε σαν τζίνι από την ψυχή και το απαθές, κατασταλαγμένο σκεπτικό του μαύρου πιανίστα, του δόκτορος Ντον Σίρλεϊ με το όνομα, οπότε ψελλίζεις στωικά, πως, διάολε, αυτοί είναι οι λασπόκαρδοι, ασπρουλιάρηδες, οι μακελάρηδες μετανάστες, που προκάλεσαν όλα τα δεινά δύο λαών, των Ινδιάνων και των μαύρων και δεν αλλάζουν μηδέ με έναν, μηδέ με δυο, μηδέ με σαράντα δυο κούκους.

Κι όπως ρωτάει ο Τόνι κάποια στιγμή στην ταινία έναν από τους μουσικούς του τρίο: «Γιατί χαμογελάει και σφίγγει το χέρι στους λευκούς;» λαμβάνει την απάντηση: «Γιατί θέλει μεγάλο θάρρος να αλλάξεις την καρδιά των ανθρώπων».

Ευγνωμονώ τους βασανιστές, τους δυνάστες και όλους όσους κατάφεραν να με πονέσουν γιατί ήταν η αιτία και η αφορμή να γίνω καλύτερος από αυτούς.

Το 1962, ο οικογενειάρχης, αμερικανο-ιταλός «Τόνι Λιπ» Βιλαλόνγκα (Βίγκο Μόρτενσεν – υ-π-έ-ρ-ο-χ-ο-ς!!!) από το Μπρονξ, είναι ο σκληρός μπράβος, που εργάζεται σε καμπαρέ της μαφίας. Ψάχνει για δουλειά έπειτα από το αιφνίδιο σφράγισμα του νυχτερινού κέντρου λόγω «ανακαίνισης». Η πιο ελπιδοφόρα πρόταση για εργασία είναι να γίνει ο οδηγός και ο «υπηρέτης» του διάσημου αφρο-αμερικανού, πιανίστα, κλασσικού ρεπερτορίου, του δόκτορος Ντον Σίρλεϊ (Μαχερσάλα Άλι – φ-α-ν-τ-α-σ-τ-κ-ό-ς!!!) για μια σειρά συναυλιών που έχει αναλάβει σε πόλεις του σκοταδιστικού, αμερικανικού, φυλετικού Νότου.

Το «Δόκτωρ» είναι πραγματικός προσδιορισμός και όχι κάποιο nickname, καθώς ο μορφωμένος, μαύρος μουσικός είναι κάτοχος δυο διδακτορικών και η γλωσσική του ευφράδεια σε συνδυασμό με τις γνώσεις και την άποψη που έχει για τους λευκούς και τους ομόχρωμους Αμερικανούς είναι αφοπλιστικά ολόσωστη. Παρόλο που δεν είναι καθόλου ενθουσιασμένος ο Τόνι στο να εργαστεί για έναν μαύρο άνδρα, αποδέχεται τη δουλειά και ξεκινούν την περιοδεία τους με οδηγό το «Πράσινο Βιβλίο» για ασφαλή ταξίδια μέσω του φυλετικού διαχωρισμού της Αμερικής.

Ο αριστοκρατικός στην όψη, ο ευγενικός, ο κομψός, ο καλοντυμένος πιανίστας και ο απίστευτα πρακτικός, ο μπρουτάλ, με το μπυρόκοιλο Ιταλός μπράβος (ο Μόρτενσεν πήρε κιλά για τον ρόλο), ανοίγουν τα προσωπικά τους πεδία και για το πως αντιλαμβάνεται ο καθένας την ζωή, καθώς το ετερόκλητο ζευγάρι ζει και υπομένει φόρα παρτίδα τις τρομερές αδικίες της Αμερικής.

Στην διάρκεια του ταξιδιού τους ανακαλύπτουν τον απαιτούμενο σεβασμό ως προς τα ταλέντα και την καρδιά του άλλου για να αντιμετωπίσουν μαζί κάθε όνειδος και αισχρότητα από τις άθλιες αντιλήψεις των συμπατριωτών τους. Με αυτόν τον τρόπο, θα καλλιεργήσουν μια φιλία με κατανόηση που θα αλλάξει τις ζωές και των δυο.