fbpx

«Τα Δάκρυα του Βουνού»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

 

  • Είδος: Δραματική περιπέτεια ιστορικής περιόδου
  • Παραγωγή: Ελλάς (2019)
  • Σκηνοθεσία: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος
  • Με τους: Νίκος Γεωργόπουλος, Σπύρος Ζαμπέλης, Αργύρης Κόγκας, Σπύρος Φωτίου, Γιάννης Ζαφειρόπουλος, Πάνος Κοψιδάς
  • Διάρκεια: 111’
  • Προβολή: Από τις 4 Απριλίου 2019 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, ενώ το Σάββατο 6 Απριλίου 2019 στις 19:00 θα ακολουθήσει συζήτηση με τον Θοδωρή Γκόνη (συνθέτη στιχουργό), τον Παντελή Μπουκάλα (συγγραφέα) και τον σκηνοθέτη Στέλιο Χαραλαμπόμπουλο. Συντονίζει η δημοσιογράφος Ευάννα Βερνάρδου.

Τα μάλα γοητευμένος. Ελληνική ταινία με ιδιαίτερη οπτική και αισθητική, θέσεις μονάκριβες και σπάνιες, όταν η εποχή του σύγχρονου, ελληνικού κινηματογράφου μαστίζεται από τη ανίατη νόσο της προχειράντζας και της ανοησίας του εφήμερου. Ο ντοκιμαντερίστας  Στέλιος Χαραλαμπόπουλος στην τρίτη κατά σειρά ταινία μυθοπλασίας του ανοίγει με μετρημένο λυρισμό και αξιοπρόσεκτα μια τεράστια ζεστή αγκαλιά για να στεγάσει μέσα της το όνειρο τόσο στην τραχιά, όσο και στην ποιητική του μορφή.

Μεστός, αισθαντικός, τρυφερός και συνάμα σκληρός αφηγητής, μα πάνω απ΄ όλα ανθρώπινος φιλοξενεί  στην ταινία του το πνεύμα του αειναύτη Οδυσσέα, δίνοντας του το όνομα του ορεσίβιου, χτίστη Μάρκου. Ο ήρωας είναι ο «πελεκάνος» μάστορας, ο Ηπειρώτης κουδαραίος και το ταξίδι του γράφεται πάνω στα ψηλά βουνά, στα ανήλιαγα δάση, στα φουσκωμένα νερά των ορεινών ποταμών, στα άγρια μονοπάτια της κροκάλας, στα ηλιόφερτα, αλλά και τα φαιά τοπία της μοναξιάς, της σιωπής και της δύναμης, εκεί που κόβεται η ανθρώπινη ανάσα, εκεί, όπου υπάρχει δουλειά πάνω στην πέτρα γι αυτόν και την μαστόρικη συντεχνία του. Πορεία στην ασμίλευτη, γήινη φύση όταν, ενίοτε, συναντά στα ύψη το χαμηλό, κρύο, ουράνιο σύννεφο για να μετρηθεί ο άθλος με το ανθρώπινο σαν μύηση για την ψυχή, το σώμα και τον νου. Να μοιάζει το ταξίδι ίδιο με την βουτιά της απώλειας στο κενό πριν την μεγάλη αλλαγή της εποχής σε μια άλλη, την στιγμή του κοινωνικού μετασχηματισμού σε ακατανόητο και βασανιστικά πολύπλοκο.

Ο Στέλιος Χαραλαμπόπουλος αγαπάει την μυητική δράση και όπως στην πρώτη του βραβευμένη μεγάλου μήκους ταινία με τον τίτλο «Άδης» (1996), έτσι και τώρα στα «Δάκρυα του Βουνού» (σενάριο δικό του) η τεχνική της αφήγησης παραμένει σχεδόν παρόμοια: Δίκαια μοιρασμένος ο λόγος με την καταπληκτική μουσική του Πλάτωνα Ανδριτσάκη (απίθανο πάντρεμα) θέτει τον άνθρωπο μόνο του να δοκιμαστεί στη φύση και στα τεκταινόμενα της προσωπικής του περιπέτειας. Η μετάβαση του ανθρώπου από τον έναν αιώνα στον άλλον, οι νέες δυναμικές που προστάζουν άλλου είδους διαχείριση, οι πόλεμοι και εν γένει οι κοινωνικές αλλαγές γίνονται το στέρεο έδαφος για να βαδίσει επάνω τους ο Μάρκος, που όμως βρίσκεται μακριά, ξενιτεμένος από το καινούργιο «πανηγύρι» της Γης, κάπου στα μονοπάτια των θεόρατων, πέτρινων όγκων με τα δικά τους μυστικά, την δική τους ζωή και θάνατο. Τα δάκρυα του βουνού είναι οι πέτρες, αλλά και οι άνθρωποι.

Άριστος χρήστης του κινηματογραφικού φακού με τις, επίσης, ντοκιμαντερίστικες περγαμηνές του («Γρηγόρης Λαμπράκης: Μαραθώνιος Μιας Ημιτελούς Άνοιξης», «Τη Νύχτα που ο Φερνάντο Πεσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη», «Της Πατρίδας μου η Σημαία») ζωγραφίζει πειθαρχημένα και δωρικά, ευρηματικά και με καθάρια εσωτερικότητα το ομηρικό έπος σε ένα μοναδικό φωτογραφικό παραλήρημα του Δημήτρη Κορδελά.

Μαγευτικό περιβάλλον που με καθήλωσε στην καρέκλα. Μην την χάσετε, είναι από τις εξαίσιες οάσεις του ελληνικού σινεμά, που κυριολεκτικώς σε σκλαβώνει και σε ταξιδεύει.

Μια συντροφιά μαστόρων πέτρας, αποκομμένη από τα χωριά της εξαιτίας ενός δεκαετούς πολέμου περιπλανιέται αναζητώντας δουλειά. Υλικά τους οι πέτρες, τα δάκρυα του βουνού. Και οι ίδιοι όμως ορεσίβιοι, ο τόπος τους φτωχός, τους σπρώχνει σαν άλλα δάκρυα του βουνού, να ξενιτευτούν για να ζήσουν.

Η προσπάθεια του πρωτομάστορα Μάρκου και των μαστόρων να επιστρέψουν σπίτι τους εξελίσσεται σε μια εξοντωτική οδύσσεια. Εκτός από τη «φανερή» Κίρκη, συναντά και τον Ελπήνορα, τον Πολύφημο, τον ασκό του Αιόλου και τη χώρα των Λωτοφάγων, τα Βόδια του Ήλιου και τους Λαιστρυγόνες, την κάθοδο στον κάτω κόσμο και τον Τειρεσία.

Ο Μάρκος θα καταλήξει στο τέλος μόνος. Οι σύντροφοι – άλλοι από απληστία, άλλοι από περιέργεια, άλλοι από ανοησία – θα χαθούν. Μόνο αυτός θα κλείσει τ’ αυτιά στις σειρήνες και το παραμυθητικό κάλεσμά τους. Μόνο αυτός θα περιφρονήσει τις παραπλανητικές υποσχέσεις μιας αναδυόμενης ευδαιμονίας, ενός άλλου νέου κόσμου, του πλούτου και της ευμάρειας.