fbpx

Πρόταση για διάβασμα: «Τσέρνομπιλ: Ένα Χρονικό του Μέλλοντος», της Σβετλάν Αλεξίεβιτς (Svetlana Alexievich)

 

 

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

 

 

  • Μετάφραση: Ορέστης Γεωργιάδης
  • Είδος: Λογοτεχνία – μαρτυρία
  • Σελίδες: 344
  • Τιμή: € 14,40
  • Διακρίσεις: Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2015
  • Εκδόσεις Πατάκη

Την 26η Απριλίου του 1986 µια σειρά εκρήξεων κατέστρεψε τον αντιδραστήρα του τέταρτου ενεργειακού µπλοκ στον πυρηνικό σταθµό του Τσέρνοµπιλ. Το ατύχηµα αυτό χαρακτηρίστηκε η µεγαλύτερη τεχνολογική καταστροφή του 20ού αιώνα. Η Λευκορωσίδα συγγραφέας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς (βραβείο Νόµπελ Λογοτεχνίας 2015), δέκα χρόνια µετά το «ατύχηµα», περιπλανήθηκε στην απαγορευµένη ζώνη –όχι χωρίς τίµηµα και για τη δική της υγεία–, µίλησε µε δεκάδες ανθρώπους, έψαξε αρχεία εφηµερίδων, ληξιαρχείων, νοσοκοµείων, αναζήτησε στην άλλοτε σοβιετική επικράτεια τα νήµατα των απωλειών.

Εκατό από αυτές τις µαρτυρίες αποτέλεσαν το παρόν βιβλίο: µιλούν άντρες, γυναίκες, παιδιά, χωρικοί, στρατιώτες, µαθητές, πυροσβέστες, επιστήµονες, µελλοθάνατοι και συγγενείς µελλοθανάτων, µητέρες που γέννησαν παραµορφωµένα παιδιά, µαθητές που δε συναντιούνται πια στο σχολείο µα σε µονάδες λευχαιµικών ασθενών, αγρότες που ξεριζώθηκαν από την απαγορευµένη ζώνη, γονιοί που θάψαν τα παιδιά τους, γυναίκες που είδαν τους άντρες τους να λιώνουν ζωντανοί πριν πεθάνουν, γέροντες που αναθυµούνται τις παλιές προφητείες, κορίτσια που κρύβουν την καταγωγή τους γιατί αν την αποκαλύψουν δε θα βρουν σύντροφο στη ζωή τους.

Πρόκειται για το µεγάλο, όσο και σπαρακτικό αριστούργηµα της Αλεξίεβιτς, ένα από τα σηµαντικότερα βιβλία του 20ού αιώνα, που, µετά την Άννα Φρανκ και τον Πρίµο Λέβι, επανακαθόρισε την έννοια της λογοτεχνίας της µαρτυρίας..

Η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς (Svetlana Alexievich) γεννήθηκε το 1948 στην Ουκρανία και µεγάλωσε στη Λευκορωσίακαι. Eργάστηκε ως δηµοσιογράφος και το πρώτο της βιβλίο: «Ο πόλεµος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας» (1985, υπό έκδοση από τις Εκδ. Πατάκη), περιέχει µαρτυρίες γυναικών που πολέµησαν στον Β΄ Παγκόσµιο πόλεµο. Το βιβλίο χαρακτηρίστηκε «αντεθνικό και εξευτελιστικό», γνώρισε όµως τεράστια επιτυχία και είχε την υποστήριξη του Γκορµπατσόφ.

Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Τελευταίοι µάρτυρες», στο οποίο ενήλικοι ανακαλούν τις παιδικές τους αναµνήσεις από τον Β΄ Παγκόσµιο πόλεµο. Το 1993 εκδόθηκε το «Μαγεµένοι από τον θάνατο. Ρωσία, 1989: η αυτοκτονία ως πολιτικό φαινόµενο», µε θέµα τις αυτοκτονίες που σηµειώθηκαν στην πρώην ΕΣΣΔ µετά την πτώση του κοµµουνισµού, ενώ το 1996 πρωτοκυκλοφόρησε το «Τσέρνοµπιλ».

Το 2013 κυκλοφόρησε στα γαλλικά το «Τέλος του κόκκινου ανθρώπου ή η εποχή της αποµάγευσης» . Τα βιβλία της έχουν µεταφραστεί σε 23 γλώσσες ήδη, έχουν διασκευαστεί για το θέατρο, τον κινηµατογράφο ή την τηλεόραση. Τον Οκτώβριο του 2015 τιµήθηκε µε το Νόµπελ Λογοτεχνίας, ενώ είχε ήδη αποσπάσει πλήθος άλλων διεθνών διακρίσεων. Τον τελευταίο καιρό ζει στο Παρίσι.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ατύχημα στο εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικής ενέργειας στο Τσέρνομπιλ έγινε σειρά στο HBO και ήδη θεωρείται ως μία από τις σημαντικότερες σειρές στην ιστορία της μικρής οθόνης, η οποία σπάει όλα τα ρεκόρ τηλεθέασης.

Βασισμένο το σενάριο εν πολλοίς στο έργο της Αλεξίεβιτς, η σειρά φαινόμενο έχει γίνει viral καθώς βρίσκεται στο νούμερο ένα στην τηλεοπτική κατάταξη όλων των εποχών, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές από τον τύπο.