fbpx

Πρόταση για διάβασμα: «Το Λαϊκό Παραμύθι ως Ποίηση Αισθητική και Ανθρωπολογία»

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«Το Λαϊκό Παραμύθι ως Ποίηση Αισθητική και Ανθρωπολογία»

  • Συγγραφέας: Max Lüthi
  • Μετάφραση: Εμμανουέλα Κατρινάκη
  • Σελίδες: 368
  • Τιμή: € 15,50
  • Εκδόσεις: Πατάκη

Ο Ελβετός παραµυθιολόγος (κατεξοχήν του ευρωπαϊκού παραµυθιού) Max Lüthi θεωρείται µεταξύ των σηµαντικότερων διεθνώς µελετητών της λαϊκής (προφορικής) ποίησης. Κορυφαίο έργο του αποτελεί το παρόν βιβλίο µε τον εύγλωττο τίτλο και κυρίως τον υπότιτλό του: Το λαϊκό παραµύθι ως ποίηση. Αισθητική και Ανθρωπολογία (1975). Με την αισθητική αναζητεί τη λογοτεχνική µορφή του παραµυθιού, µε την ανθρωπολογία την εικόνα του ανθρώπου και του κόσµου του. Παρατηρεί ότι, παρά τις αναρίθµητες παραλλαγές των διαφόρων αφηγήσεων, επανέρχεται σε αυτές πάντα όµοιος ένας ιδιαίτερος τύπος ανθρώπου. Πιστεύει εξάλλου ότι το ωραίο είναι το πρώτο και κύριο στο παραµύθι. Αλλά και η παρουσία του παραµυθιακού ήρωα και της ηρωίδας υπάρχει ισάξια δίπλα στην οµορφιά. Το ιδιαίτερα σηµαντικό είναι ότι και τα δύο αυτά µεγέθη πλάθονται χωρίς καµία προϋπολογισµένη σκοπιµότητα, αυθόρµητα, µόνο µε ό,τι άρεσε στους παραµυθάδες και ό,τι σκέφτονταν. Ανάλογα διαµορφωνόταν και ένας βαθύτερος στοχασµός. Για παράδειγµα, αναφέρει ο Lüthi τη συµβολική ιδέα που επικρατεί απαρέγκλιτα στα λαϊκά παραµύθια ότι η οµορφιά είναι η εξωτερική όψη της καλοσύνης, η ασχήµια είναι η εξωτερική όψη της κακίας. Οι καλές ηρωίδες είναι εξ ορισµού όµορφες, οι κακές είναι άσχηµες. Στο βιβλίο δίνονται απαντήσεις για τα κύρια ζητήµατα που σχετίζονται µε το παραµύθι: αγριότητα, σύγκρουση καλού και κακού, η µορφή του ήρωα και της ηρωίδας, η έννοια του συµβόλου, το µοτίβο της µεταµόρφωσης κ.ά. Ένα ανεκτίµητο προσόν του βιβλίου έγκειται στον καθαρό λόγο του, µακριά από µια θεωρητικίζουσα γλώσσα, όπως συνηθίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις.

Ο Max Lüthi (1909-1991) θεωρείται κoρυφαίος διεθνώς ερευνητής της ευρωπαϊκής λαϊκής λογοτεχνίας και ειδικότερα του παραµυθιού. Γεννήθηκε στη Βέρνη της Ελβετίας και σπούδασε γερµανική φιλολογία, ιστορία και αγγλική φιλολογία στα πανεπιστήµια της Βέρνης, της Λοζάννης, του Λονδίνου και του Βερολίνου. Από το 1968 ως το 1979 δίδαξε ως καθηγητής της ευρωπαϊκής λαϊκής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήµιο της Ζυρίχης, ενώ παράλληλα (19731984) ήταν συντάκτης της διεθνούς λαογραφικής εγκυκλοπαίδειας Enzyklopädie des Märchens. Έχει γράψει ακόµη τις µελέτες: Das europäische Volksmärchen (Το ευρωπαϊκό λαϊκό παραµύθι), 1947, Eswareinmal (Μια φορά κι έναν καιρό), 1962, So leben sie noch heute (Και θα ζουν ακόµα και σήµερα), 1969 κ.ά