fbpx

banner αεροδρομίου

Πρόταση για διάβασμα: «Ο Πότης», του Χανς Φάλαντα (Hans Fallada)

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

 

  • Μετάφραση-Ἐπίμετρο: Ἔμη Βαϊκούση
  • Είδος: Μυθιστόρημα
  • Σελίδες: 424
  • Τιμή: € 18,80
  • Εκδόσεις: Κίχλη

Δεκαετία Του ᾽30. Ὁ Ἔρβιν καὶ ἡ Μάγδα Ζόμερ ζοῦν μιὰ ἥσυχη, εὐτυχισμένη οἰκογενειακὴ ζωή.Ὅλα ὅμως ἀνατρέπον ται, ὅταν ἡ ἐπιχείρησή τους παίρνει τὴν κάτω βόλτα, μετὰ τὴν ἀποχώρηση τῆς δραστήριας καὶ δυναμικῆς Μάγδας. Ἡ δυσμενὴς αὐτὴ ἐξέλιξη κλονίζει τὸν γάμο τους συθέμελα καὶ τελικὰ συνθλί βει τὸν Ἔρβιν, ὁ ὁποῖος γυρίζει τὴν πλάτη στὴν πραγματικότητα καὶ καταφεύγει στὸ ποτό.

Τὸ ἀλκοὸλ ἀμβλύνει ἕνα αἴσθημα ἀδυναμίας ποὺ τὸν κατέτρυχε ἀνέκαθεν, τοῦ προσφέρει διαφυγὴ ἀπὸ τὴν πεζή, ἀπονεκρωμένη καθημερινότητα, ποὺ ἀσφυκτιᾶ μέσα σ’ ἕνα σύστημα ἄτεγκτων γερμανικῶν κανόνων καὶ τοῦ ἀποκαλύπτει τὴν ἀπόλαυση ποὺ μπορεῖ νὰ προσφέρει τὸ ἀνοιξιάτικο ξύπνημα τῆς φύσης ἀλλὰ καὶ τῆς καταπιεσμένης του σεξουαλικότητας.

Παρασυρμένος ἀπὸ τὴ μέθη ποὺ τοῦ προκαλεῖ ἡ ἀνακάλυψη πρωτόγνωρων ἐμπειριῶν, παραπαίοντας ἀνάμεσα στὴν ἐνοχὴ ποὺ συνεπάγεται ἡ ἀπώλεια τῆς ἀστικῆς ἀξιοπρέπειας καὶ στὴν ἡδονὴ ποὺ νιώθει τσαλαπατώντας την, ἀποξενώνεται ἀπὸ τὸ οἰκογενειακὸ καὶ κοινωνικό του περιβάλλον· ἕρμαιο πλέον ἑνὸς ἀνεξέλεγκτου ἀλκοολισμοῦ, θύμα τῶν ἀνθρώπων τοῦ ὑπο κόσμου ποὺ συναναστρέφεται, συλλαμβάνεται λόγω παραβατικῆς συμπεριφορᾶς καὶ φυλακίζεται σὲ ἄσυλο.

Περιγράφοντας τις ψυχιές μεταπτώσεις τοῦ ἥρωα, ὁ συγγραφέας σκηνοθετεῖ μὲ δεξιοτεχνία την συνάντηση τοῦ τραγικοῦ μὲ τὸ κωμικό, με φόντο τὸ ζοφερο ἄσυλο, μικρογραφία μιᾶς κοινωνίας ποὺ βυθίζεται στὴ φρίκη τοῦ Ναζισμοῦ.

Τὸ μυθιστόρημα «Ὁ Πότης» ἄρχισε νὰ γράφεται τὸ 1944, κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ ἐγκλεισμοῦ τοῦ συγγραφέα σὲ ναζιστικὸ ἵδρυμα λόγω ἀλκοολισμοῦ καὶ παραβατικῆς συμπεριφορᾶς, καὶ ἐκδόθηκε τὸ 1950. 

Από την ταινία Μόνος στο Βερολίνο σε σκηνοθεσία Βίνσετ Περέζ

O Χανς Φάλαντα (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Rudolf Ditzen) γεννήθηκε το 1893 στο Γκράιφσβαλντ και πέθανε το 1947 στο Βερολίνο. Άσκησε διάφορα επαγγέλματα (τοπογράφος, λογιστής, νυχτοφύλακας, έμπορος δημητριακών και διαφημιστής). Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εργάστηκε ως μεταφραστής και δημοσιογράφος.

Επηρεασμένος αρχικά από τον εξπρεσιονισμό, εμφανίζεται στα γράμματα το 1920 με το μυθιστόρημά του «Der junge Goedeschal». To 1926 καλύπτει ως δημοσιογράφος την περίφημη δίκη της εξέγερσης των αγροτών στο Neumunster. Από το πρακτικά της δίκης αυτής είναι εμπνευσμένο το μυθιστόρημά του «Bauern, Boyren und Bowbe»· Ο Φάλαντα προσχωρεί στο καλλιτεχνικό κίνημα «Νέα Αντικειμενικότητα» και ασπάζεται τον κοινωνικό νατουραλισμό με τη συνειδητή χρήση του απλού ύφους.

Το 1932 κυκλοφορεί το μυθιστόρημά του «Kleiner Mann – was nun?» (αγγλ. έκδ. «Little Man, What Now?»), το οποίο περιγράφει την καθημερινή ζωή των προλεταριοποιημένων μικροαστών. Με το βιβλίο αυτό ο Φάλαντα αποκτά παγκόσμια φήμη. Αγοράζει τότε ένα αγρόκτημα στο Μέκλεμπουργκ και ασχολείται με την καλλιέργειά του. Ακολουθούν δώδεκα περίπου μυθιστορήματα και ένα βιβλίο με αυτοβιογραφικές αναμνήσεις. Ξεχωρίζουν το «Wolf unter Wolfen» (1932), μια ακριβής σκιαγράφηση του κοινωνικού χάους κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, το «Wer einmal aus dem Blechnapf frisst?» (1934) και το «Der eiserne Gustav» (1938), μυθιστόρημα-ποταμός, μια τοιχογραφία της ζωής στο Βερολίνο από το 1914 έως το 1924, μια σκοτεινή και σκληρή περιγραφή της παρακμής και σταδιακής εξαθλίωσης των μικροαστικών στρωμάτων.

Ο Φάλαντα εγκαταλείπει το αγρόκτημά του και εγκαθίσταται στο Βερολίνο, όπου τον Φεβρουάριο του 1947 πεθαίνει από υπερβολική δόση υπνωτικών, έχοντας ολοκληρώσει το μυθιστόρημα «Μόνος στο Βερολίνο» («Jeder stirbt fur sich allein», αγγλ. μτφρ. «Every Man Dies Alone»), σχετικά με την πραγματική ιστορία του ζεύγους Otto και Elise Hampel, που εκτελέστηκαν από τους Ναζί, κατά τη διάρκεια του πολέμου, εξαιτίας της αντιφασιστικής τους δράσης.

Το 1950 κυκλοφορεί το πιο προσωπικό του βιβλίο «Der Trinker» («Ο πότης», αγγλ. έκδ. «The Drinker», 1944), μια βαθιά αυτοβιογραφική εξιστόρηση της ζωής με τους Ναζί. Ο Χανς Φάλαντα παρέμεινε δημοφιλής συγγραφέας στη Γερμανία και μετά το θάνατό του, ωστόσο ορισμένα από τα ανέκδοτα έργα του θεωρείται ότι χάθηκαν ή πουλήθηκαν, εν μέρει εξαιτίας της αμέλειας και εν μέρει εξαιτίας του εθισμού στα ναρκωτικά της δεύτερης γυναίκας και μοναδικής κληρονόμου του, Ulla Losch.

Η ανάδυση του σημαντικού αυτού συγγραφέα από τη λήθη έγινε το 2009, όταν ο αμερικανικός εκδοτικός οίκος Melville House Publishing εξέδωσε και πάλι στα αγγλικά τα βιβλία του «Little Man, What Now?», «The Drinker» και «Every Man Dies Alone», που γνώρισαν, στη συνέχεια, μεταφράσεις σε πολλές γλώσσες.