fbpx

Πρόταση για διάβασμα: “Η Ελλάδα του Όθωνα” του Εντμόντ Αμπού

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«Η Ελλάδα του Όθωνα»

  • Είδος: Ιστορία, ανθρωπολογία, εθνολογία , Νεότερη και Σύγχρονη Ελλάδα.
  • Συγγραφέας: Εντμόντ Αμπού.
  • Μετάφραση: Αριστέα Κομνηνέλλη
  • Πρόλογος: Τάκης Θεοδωρόπουλος
  • Εκδότης: Μεταίχμιο.
  • Σελίδες:448.
  • Τιμή:16,60 ευρώ

 

«Ποια είναι η Ελλάδα του Αμπού;

Την απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δίνει ο συγγραφέας Τάκης Θεοδωρόπουλος , που προλογίζει το ομώνυμο βιβλίο , το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο».

«Κατ’ αρχάς ανήκει σ’ αυτή τη γενιά των μορφωμένων Γάλλων που έβλεπαν την Ελλάδα σαν όνειρο. Απογοητεύεται από την πραγματικότητα όταν ξυπνάει από το όνειρό του; Η καθαρότητα της ματιάς του, η διαύγεια δεν προδίδει απογοήτευση… Ο Αμπού μάς έχει κληροδοτήσει μια από τις πιο καθαρές και διαυγείς περιγραφές της χώρας μας, και του λαού μας, στα πρώτα βήματα της σύγχρονης Ιστορίας της. Και παρατηρήσεις λεπτές που μπορεί να του κόστισαν σε δημοφιλία στα μέρη μας, αποτελούν όμως ένα πρώτης τάξεως υλικό για τη δική μας αυτογνωσία».

Ξεφυλλίζοντας το σημαντικό βιβλίο του Γάλλου περιηγητή σταθήκαμε στα παρακάτω σημεία , που κρατήσαμε για σας:

«Οι Έλληνες ανέκαθεν είχαν το αίσθηµα της ισότητας. Μπορούµε να δούµε στον Όµηρο πώς οι στρατιώτες µιλούσαν στους αρχηγούς τους και οι σκλάβοι στους κυρίους τους. Ο βασιλιάς δεν ήταν πολύ πιο πάνω από τον λαό· δεν υπήρχαν καθόλου έντονες ανισότητες στην κοινωνία· τους φτωχούς και τους επαίτες τους χτυπούσαν και τους έβριζαν, αλλά δεν τους περιφρονούσαν ούτε τους ταπείνωναν. Τους πετούσαν µερικές φορές στο κεφάλι ένα βοδίσιο πόδι ή κανένα σκαµνί, αλλά µιλούσαν ελεύθερα στους κυρίους τους και έτρωγαν µαζί τους. Ακόµα και στους σκλάβους έδειχναν σεβασµό, και ο Εύµαιος αγκάλιαζε µε οικειότητα τον γιο του Οδυσσέα. Όλοι οι µεταφραστές του Οµήρου που εισήγαγαν το εσείς στον διάλογο έκαναν µια χονδροει­δή παρανόηση. Οι Έλληνες µιλούσαν πάντα στον ενικό και το ίδιο κάνουν ακόµη».

Σε άλλο σημείο Ο Εντμόντ Αμπού αναλύει με το δικό του τρόπο έναν από τους μεγάλους ποιητές της αρχαιότητας και αναφέρει:

 «Ο Αριστοφάνης µας µαθαίνει µε ποιο τρόπο ο λαός στον καιρό του συµπεριφερόταν στους κυβερνώντες, τους ρήτορες και τους φιλοσόφους του. Υπήρχε στην Αθήνα ένα αριστοκρατικό κόµµα, αλλά δεν υπήρχε καθόλου αριστοκρατία· δεν υπάρχει ούτε σήµερα, και προκαλώ και τους πιο ικανούς να προσπαθήσουν να τη φτιάξουν».

Και για τη σχέση των Ελλήνων με το χρήμα διευκρινίζει:

«Σε όλους τους Έλληνες λείπει εξίσου το χρήµα και η δόξα. ∆εν υπάρχουν ούτε εκατό οικογένειες στο βασίλειο που να έχουν εξασφαλισµένο το ψωµί τους: αυτός είναι ο πλούτος τους. Επωµίστηκαν όλοι το φορτίο της τουρκικής κατοχής, έως τη στιγµή που τους απελευθερώσαµε, κι έφαγαν όλοι τον ίδιο βούρδουλα: αυτή είναι η δόξα τους».

Ο  Εντμόντ Αμπού εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1851 και κατά τη διάρκεια της τετραετούς παραμονής του περιόδευσε σε όλη τη χώρα. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, δημοσίευσε το βιβλίο του Grėce Contemporaine.

Η κοινωνία, η οικονομία, η θρησκεία, η διοίκηση, η πολιτική, η χώρα, οι άνθρωποι, η γεωργία, η βιομηχανία, το εμπόριο, η οικογένεια, η κυβέρνηση και η δημόσια διοίκηση, η θρησκεία, ο βασιλιάς, η βασίλισσα και η αυλή είναι τα βασικά κεφάλαια του βιβλίου του, ενώ  τίποτε δεν μένει στο απυρόβλητο από την οξυδερκή ματιά και την καυστική πένα του Γάλλου περιηγητή.

Για αρκετά χρόνια το έργο του Αμπού θεωρούνταν έως και συκοφαντικό. Πλέον όμως η κριτική αναγνωρίζει το πνεύμα του συγγραφέα: Πρόκειται για τη ματιά ενός φιλέλληνα που δεν μπορεί παρά να εντοπίσει τα αντιφατικά στοιχεία της ελληνικής ταυτότητας, χωρίς να παραγνωρίζει τα επιτεύγματα αλλά και χωρίς να αγνοεί τα ελαττώματα.

Το εμβληματικό έργο του Εντμόντ Αμπού για την Ελλάδα του 19ου αιώνα κυκλοφόρησε το 1855 και ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων. «Ένα μοναδικό ιστορικό ανάγνωσμα που καταφέρνει να παραμένει επίκαιρο, χάρη στις αναπόφευκτες συγκρίσεις με τη σημερινή εποχή», όπως αναφέρεται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου.