fbpx

banner αεροδρομίου

Πηνελόπη Μαρκοπούλου, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

 

 

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«Το τίμημα των νόμων της φύσης που δεν παραβιάζονται είναι το κύριο θέμα της Γέρμα που σημαίνει «άκαρπη», «έρημος», «άγονη». Η τραγωδία της Γέρμα ταυτίζεται με την τραγωδία της άγονης γης. Για τη Γέρμα το νερό δίνει αλάτι, η γη καρπούς και οι μήτρες τρυφερά  μωρά»

Στις συνειδήσεις του θεατρόφιλου κοινού, η Πηνελόπη Μαρκοπούλου έχει καταγραφεί ως ένα πλάσμα με περήφανη αξιοπρέπεια, ένα θηλυκό υπόδειγμα σεμνότητας, συνέπειας, μια σπάνια προσωπικότητα με βαρύτητα και κύρος, μια χαρισματική ηθοποιός που κυριαρχεί πάμφωτη επάνω στο θεατρικό σανίδι και κατορθώνει  να χαράζει τους ρόλους της καίρια.

Και τι δεν έχει παίξει και πάντα με μεγάλη επιτυχία η Πηνελόπη Μαρκοπούλου.

Και τώρα από τη σκηνή του Θησείου: «Ένα Θέατρο Για Τις Τέχνες», ζει τη ζωή της «Γέρμας» με αυξημένο το συναίσθημα της ανωτερότητας, με πάθος και αγάπη για αυτή τη στέρφα, την άκαρπη, τη στείρα, την έρημη ηρωίδα του Φ. Γκ. Λόρκα , που εγκλωβισμένη σε ένα γάμο χωρίς αγάπη, πιστεύει ότι ένα παιδί θα της φέρει τη χαρά που τόσο απεγνωσμένα επιδιώκει.

Η τραγική αυτή ηρωίδα είναι και το κεντρικό θέμα της συζήτησής μας, Μια σκληρή λάμψη διακρίνω στο βλέμμα της Πηνελόπης Μαρκοπούλου, που εξεγείρεται και αγανακτεί για τον τρόπο που η κοινωνία αντιμετωπίζει ακόμα και σήμερα τις άτεκνες γυναίκες προσπαθώντας να ανακαλύψει το αδιέξοδο αυτού του ρόλου.

Πως βιώσατε κα. Μαρκοπούλου τη λυρική τραγωδία για τη γυναίκα, από τον μεγάλο Ισπανό ποιητή, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα;

Αγάπησα βαθειά το Λόρκα για τον τρόπο με τον οποίο έγραψε για τη γυναίκα-μάνα, τη γυναίκα-σύζυγο, τη γυναίκα που επαναστατεί, τη μοναχική γυναίκα. Ο αριστουργηματικός τρόπος με τον οποίο  ψυχογραφεί τη γυναικεία φύση. Στη Γέρμα το συμπαντικό ζήτημα της μητρότητας, χτύπησε κατευθείαν στην καρδιά μου.

Το έργο είναι τραγικά επίκαιρο, αφού και στις μέρες μας γυναίκες που δεν φέρνουν μέσα τους τη ζωή είναι δακτυλοδεικτούμενες στις παραδοσιακές κοινωνίες στην ελληνική επαρχία και όχι μόνο. Τί θα λέγατε επ΄ αυτού;

Οι γυναίκες που δεν τεκνοποιούν επειδή δεν έτυχε, δεν μπόρεσαν ή επειδή δεν ήθελαν, πληρώνουν το τίμημα της επιλογής τους. Η κοινωνία είναι πολύ σκληρή και βαθειά στερεοτυπική, απέναντι στη γυναίκα.

Πιστεύετε, ότι από τότε που ο επαναστάτης ποιητής έγραψε το συγκλονιστικό αυτό έργο, οι γυναίκες παλεύουν ακόμα  για κοινωνική και ερωτική ισότητα;

Οι γυναίκες σε πολλά μέρη του κόσμου, υποφέρουν σιωπηλά και είναι πολίτες β’ κατηγορίας. Στην Υεμένη για παράδειγμα μια γυναίκα στο δικαστήριο θεωρείται «μισός μάρτυρας» δεν αναγνωρίζεται δηλαδή ως ολόκληρο άτομο. Στην Ελλάδα, η γυναίκα μπορεί να έχει χειραφετηθεί αλλά δεν μπορούμε να μιλάμε ακόμα για ισότητα των δύο φύλων. Αμειβόμαστε το ίδιο; Έχουμε τις ίδιες επαγγελματικές προοπτικές; Στο κοινοβούλιο αποτελούμε ακόμα μειοψηφία και αντιμετωπίζουμε περισσότερες δυσκολίες, για να κατακτήσουμε ένα υψηλόβαθμο πόστο σε μια επιχείρηση.

Εσείς που είσθε μητέρα δυο υπέροχων κοριτσιών, πώς προσεγγίσατε το δράμα αυτής της Ισπανίδας χωρικής, στην ουσία είναι ένα ακόμα θύμα μιας κοινωνίας με απηρχαιωμένες τάσεις, που εξισώνει τη γονιμότητα με την ηθική αρετή;

Το γεγονός ότι είμαι μητέρα, είναι για μένα πρόκληση να υποδυθώ την Γέρμα, να μπω σε ένα εντελώς διαφορετικό μοτίβο από αυτό που βιώνω στην καθημερινότητα μου, να περάσω σε αυτές τις άγονες και έρημες περιοχές, της ψυχοσύνθεσης της, μέσα από μια κοινωνία που θέλει την γυναίκα στο σπίτι, σύζυγο και μητέρα.  Με υπομονή και αγάπη θα έλεγα ότι δούλεψα. Εξάλλου το κάθε έργο βιώνεται όχι σαν βάρος που το κουβαλάμε, αλλά σαν ένα παιχνίδι, ένα κλείσιμο του ματιού. Ο Ανατόλι Βασίλιεφ μας έλεγε, «ότι την κατάσταση που βιώνει ο ρόλος σας δεν την έχετε μέσα σας αλλά την κρατάτε στα χέρια σας, είναι ανάμεσα σε εσάς και τον συμπαίκτη σας».

Από καθαρή σύμπτωση, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η ισπανική λέξη «yerma» τυγχάνει ομόηχη της ελληνικής λέξης «γέρμα», η οποία σημαίνει «γέρσιμο, δύση, ηλιοβασίλεμα, τέλος». Σε τούτο το δράμα, λοιπόν, η τραγικότητα της κεντρικής ηρωίδας, της Γέρμα (Yerma), ξεκινά από το ίδιο το πολυσήμαντο όνομά της;

Το τίμημα των νόμων της φύσης που δεν παραβιάζονται είναι το κύριο θέμα της Γέρμα που σημαίνει «άκαρπη», «έρημος», «άγονη». Η τραγωδία της Γέρμα ταυτίζεται με την τραγωδία της άγονης γης. Για τη Γέρμα το νερό δίνει αλάτι, η γη καρπούς και οι μήτρες τρυφερά  μωρά.

«Ο κόσμος είναι σκληρός και ακατανόητος, αλλά η ζωή είναι γλυκιά. Να ζούμε την κάθε στιγμή  σα να είναι η τελευταία μας.»

Έχετε παίξει με μεγάλη επιτυχία σημαντικούς ρόλους από το κλασικό ρεπερτόριο και όχι μόνο. Στη «Γέρμα»  αντιμετωπίσατε δυσκολίες;

Είμαι πολύ χαρούμενη που συνεργάζομαι με τον Θανάση Σαράντο, χαίρομαι που με εμπιστεύτηκε  στη Γέρμα και χαίρομαι πολύ που παίζω με τον Τάσο  Σωτηράκη, την Βίλμα Τσακίρη και την Βασιλίνα Κατερίνη. Το θέατρο είναι οι άνθρωποι που δουλεύουν γι΄ αυτό, η συμφωνία που κάνουμε για την ιστορία που θα «αφηγηθούμε». Όταν συνεργάζομαι με ανθρώπους που επιθυμώ νοιώθω ότι δεν είμαι μόνη και ότι η συνεργασία με βοηθά να ξεπεράσω προσωπικές δυσκολίες με το υλικό μου. Δεν είμαστε μόνοι μας στη διαδικασία των προβών και στην παράσταση αργότερα. όπως μας λέει και ο Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης (επιμέλεια κίνησης): «κοιτάξτε τον συμπαίκτη σας πετάξτε το εγώ σας και αφήστε τον να μπει μέσα σας, αφήστε  και το κοινό να μπει μέσα σας». Είναι πολύ ανακουφιστικό όλο αυτό.

Το θέατρο συμπάσχει στο δράμα των ανθρώπων  που υπάρχουν γύρω μας, τους οποίους συναντούμε στο δρόμο. Πόσο δύσκολο είναι να προκαλέσεις συναισθήματα στο κοινό για να αφεθεί σε μια διαδρομή για κάτι μαγικό;

Ο θεατής αφήνεται στην ιστορία όταν υπάρχει αλήθεια στη σκηνή και όταν αυτό που βλέπει τον αφορά. Εξαρτάται και από τον θεατή  φυσικά. Εγώ για παράδειγμα όταν βλέπω μια παράσταση είμαι ανοιχτή στο να την απολαύσω. Υπάρχουν θεατές πιο εγκεφαλικοί. Όλα είναι πολύ σχετικά.

Τα κεντρικά θέματα του Λόρκα είναι η αγάπη, η υπερηφάνεια, το πάθος και ο βίαιος θάνατος, που σημάδεψαν και τη δική του ζωή. Τι άλλο βρήκατε εσείς που ακουμπήσατε με πάθος στο έργο του;

Η μοναξιά των προσώπων. Όλα τα πρόσωπα του έργου, ανήκουν, το καθένα ξεχωριστά, σε ένα διαφορετικό κόσμο. Η γραμμή που τα ενώνει είναι η κοινωνική ηθική που οριοθετεί τις σχέσεις τους. Η Γέρμα κινείται σε έναν εντελώς μοναχικό δρόμο. Το πάθος της και η εμμονή της για την απόκτηση του παιδιού την αποκόβει από τον κόσμο και την ωθεί σ ένα συναισθηματικό μαρασμό μέχρι την τελική της  ηρωική έξοδο.

Στα χρόνια της κρίσης , ποιος θεωρείτε ότι είναι ο ρόλος του θεάτρου;

Το θέατρο  είναι ευλογία όταν σου ξυπνάει το μυαλό και τις αισθήσεις, όταν σου προσφέρει ανάσες πνευματικής ανακούφισης.

Τί ήταν αυτό που σας μάγεψε στο θέατρο και ασχοληθήκατε με αυτό;

Δεν ακολούθησα μια λογική διαδικασία. Ως παιδί επαρχιακής πόλης, δεν είδα θέατρο, δεν υπήρχε για να δω. Ξεκίνησε ως μια ανάγκη να συναντήσω και να γνωρίσω τον εαυτό μου. Η μαγεία μαζί με όλες τις ματαιώσεις  ήρθαν μετά, μαζί με τον έρωτα για το θέατρο.

Ως άνθρωπος τι ζητάτε από την υποκριτική;

Η υποκριτική να είναι μια αέναη διαδικασία μάθησης και σκληρής δουλειάς.

Τι θα αντιτάσσατε στην άποψη που ακούγεται, ότι «στην πραγματικότητα ο σύγχρονος πολιτισμός δεν θεωρείται αξία οπότε δεν μπορεί και να υποστηριχτεί. Είναι καταδικασμένος σε ένα κοινωνικό παιχνίδι»;

Ο σύγχρονος πολιτισμός είναι κοινωνικό αγαθό τεράστιας αξίας τον οποίο όλοι έχουμε ανάγκη. Το κράτος πρέπει να δημιουργήσει τις κατάλληλες  δομές, ώστε να μπορεί να υποστηριχτεί η τέχνη να σταθεί δίπλα στους έλληνες δημιουργούς.

Σε αυτούς που υποστηρίζουν ότι ο κόσμος είναι υπέροχος, χαϊδεύοντας τα αυτιά των καταπονημένων ανθρώπων τι θα λέγατε;

Ο κόσμος είναι σκληρός και ακατανόητος, αλλά η ζωή είναι γλυκιά. Να ζούμε την κάθε στιγμή  σα να είναι η τελευταία μας.

Η τέχνη γενικότερα βοηθάει  στο να αποκτήσει ο κόσμος μια αίσθηση αφύπνισης;

Ο ρόλος της τέχνης είναι να μας  ξεσηκώνει το πνεύμα και να ενεργοποιεί τον ψυχισμό μας.