fbpx

Ο συνθέτης Θοδωρής Καπηλίδης συνομιλεί με τη Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

 

 

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

markella_ch@windowslive.com

«Η κρίση στην Ελλάδα εκτός από οικονομική είναι και ηθική, λογικό ήταν λοιπόν να μ’ αγγίξει, διαβάζοντας τα ντροπιαστικά άρθρα για την οικονομία της Ελλάδας στις ξένες εφημερίδες και τις ντροπιαστικές συνεντεύξεις γνωστών Ελλήνων…»

Όποιος με γνωρίζει καλά, μπορεί να επιβεβαιώσει πως ανήκω σ’ εκείνη την κατηγορία ανθρώπων που λατρεύουν να ξεχωρίζουν. Απ’ όλες τις απόψεις.

Όντας ασυμβίβαστη λοιπόν, σχεδόν πάντα θέλω (και αναζητώ) το κάτι παραπάνω. Αυτό το κάτι παραπάνω που θα ηχήσει στα αυτιά μου και θα «μιλήσει» στην ψυχή μου.

Είναι πολλές οι φορές που αποτυγχάνω να το βρω, κυρίως λόγω της έλλειψης του χρόνου ή και της έμφυτης άγνοιάς μου. Υπάρχουν όμως κι εκείνες οι φορές που πετυχαίνω και το βρίσκω.

Μια απ’ αυτές είναι και η σημερινή…

Μια από τις φορές που «ανακάλυψα» κάτι ξεχωριστό και, όπως πάντα, είμαι έτοιμη να το μοιραστώ μαζί σας.

Το πρόσωπο που φιλοξενούμε είναι από εκείνα που, όπως όλα δείχνουν, αρέσκεται εξίσου στο να ξεχωρίζει. Τα αμέτρητα αυτιά που έχει μαγέψει, άλλωστε, εντός και εκτός συνόρων, μπορούν να το επιβεβαιώσουν!

Έλληνας κιθαρίστας και συνθέτης της jazz, με έντονη μουσική δράση στην Ελλάδα και στην Ελβετία, ο Θόδωρος Καπηλίδης (Theo Kapilidis) μαγεύει τόσο εμάς όσο και τα «ξένα» μουσικά αυτιά με τις καινοτόμες, αυθεντικές συνθέσεις του.

Το μουσικό σύμπαν του ίδιου, άλλωστε, εστιάζει στην ελευθερία της έκφρασης, στη μοναδικότητα, αλλά και στη δημιουργία. Ο ίδιος γεννήθηκε σε μουσική οικογένεια και ήρθε από νωρίς σε επαφή με τη jazz, ολοκληρώνοντας με επιτυχία τις σπουδές του στο Swiss Jazz School της Βέρνης, σε ηλικία 25 χρόνων. Μεταξύ άλλων, δίδαξε στο Σύγχρονο Ωδείο Θεσσαλονίκης και συνεργάστηκε με διεθνώς αναγνωρισμένους τζαζίστες, όπως οι John Voirol, Heiri Känzig, Rätus Flisch, Michael Zisman, Matthieu Michel.

Σήμερα, διδάσκει στο University of the Arts της Ζυρίχης, ενώ σαν bandleader έχει ήδη επιμεληθεί δύο δίσκους, τους «Bright Shadows» (2014) και «Inside views» (2016).

Ο δραστήριος μουσικός Theo, όπως είθισται να κατονομάζεται στο εξωτερικό, επιθυμεί να εξελίσσεται και μετακινείται με ευκολία από την post-bop και την contemporary jazz των προηγούμενων άλμπουμ του, σε πιο τολμηρούς αυτοσχεδιασμούς και ατέρμονη indie jazz προοπτική.

Με αφορμή όλα αυτά, καθώς και την κυκλοφορία του νέου του άλμπουμ «TO EN», o Theo φιλοξενείται στο InTownPost, για μια συζήτηση εφ’ όλης της ύλης.

Τετάρτη 20 Μαρτίου 2019 λοιπόν, κυκλοφόρησε διαδικτυακά το τρίτο σας άλμπουμ με τίτλο «ΤΟ ΕN» από τη Puzzlemusik, το οποίο, αν δεν απατώμαι, αποτελεί και την πρώτη επίσημη δισκογραφική δουλειά με το νέο σας σχήμα «Neoplatonic Trio». Στις 22 Μαρτίου 2019 ήταν και η επίσημη μέρα κυκλοφορίας του. Περιγράψτε μας με λίγα λόγια αυτή την εμπειρία. Πώς προέκυψε η συνεργασία με τον Florian Egli και τον Maxim Paratte;

Με τους συνεργάτες συναντηθήκαμε στο University of The Arts στη Ζυρίχη, όπου διδάσκω μέχρι και σήμερα, σε ένα προαιρετικό εργαστήρι που είχα την επιμέλεια με θέμα τους μόνους ρυθμούς και την βαλκανική μουσική. Ο Florian Egli και ο Maxime Paratte παρακολούθησαν αυτό το εργαστήρι για έναν ολόκληρο χρόνο, δείχνοντας από την αρχή μεγάλο ενδιαφέρον για το αντικείμενο (όντως και πολύ ταλαντούχοι μαθητές) σε τέτοιο βαθμό που ο ρόλος καθηγητή προς μαθητή να μην υφίσταται πια.

Και έτσι γίναμε μια ωραία παρέα που εργαζόταν μαζί με μεγάλο ενδιαφέρον, με φυσικό επακόλουθο το επίπεδο στο τέλος του χρόνου να είχε φτάσει σε πολύ ψηλότερα επίπεδα από τις προηγούμενες χρονιές. Ήταν λογικό θα έλεγα λοιπόν να είναι οι πρώτοι μουσικοί που απευθύνθηκα για να συνεργαστούν μαζί μου στο Neoplatonic Trio, μιας και πέραν όλων των άλλων, κατείχαν και μια μεγάλη οικειότητα με τους μόνους ρυθμούς.

Μεταξύ άλλων, αναφέρετε χαρακτηριστικά για το νέο σας άλμπουμ: «Οι συνθέσεις είναι ένας καθρέφτης του κόσμου μας σήμερα, αλλά φέρνουν μαζί τους το βάρος της ιστορίας». Σε πόσο μεγάλο βαθμό μπορεί να έχει εφαρμογή η εν λόγω θέση, όταν αναφερόμαστε στην Ελλάδα του σήμερα; Πιστεύετε πώς οι Έλληνες εξακολουθούν να τιμούν το «βάρος» του πολιτισμού και της ιστορίας τους;

Η ιστορία είναι μέσα στο DNA μας και φυσικά, δεν αποφασίζουμε εμείς γι’ αυτό. Η ιστορία γράφτηκε και γράφεται για τους ανθρώπους από την ίδια την ζωή. Σίγουρα τα τελευταία χρόνια ίσως ζούμε, ιδιαίτερα εντός Ελλάδος, σε ένα λήθαργο και νοιώθουμε την ιστορία μας περισσότερο να μας βαραίνει και λιγότερο ως δικαίωμα εθνικής ανάτασης. Πάντως, όταν περνάς τα σύνορα της χώρας, είτε το θέλεις είτε όχι, όλοι σε αποκαλούν Έλληνα, αυτό από μόνο του καθορίζει κάποια πράγματα.

Ίσως θεωρηθεί άτοπη η ερώτησή μου, αν συλλογισθεί κανείς ότι ζείτε αρκετά χρόνια στην Ελβετία, ωστόσο, μου φαίνεται αδύνατο το να την παρακάμψω: Αισθάνεστε ότι ανήκετε σ’ εκείνους που «άγγιξε», με οποιοδήποτε τρόπο, η Ελλάδα της κρίσης;

Η κρίση στην Ελλάδα εκτός από οικονομική είναι και ηθική, λογικό ήταν λοιπόν να μ’ αγγίξει, διαβάζοντας τα ντροπιαστικά άρθρα για την οικονομία της Ελλάδας στις ξένες εφημερίδες και τις ντροπιαστικές συνεντεύξεις γνωστών Ελλήνων και φυσικά όπως σας είπα περνώντας τα σύνορα είτε το θέλεις είτε όχι είσαι ο «Έλληνας». Αναγκαστικά λοιπόν ακούγαμε καθημερινά και την κατακραυγή από τους ξένους συναδέλφους, φίλους, αγνώστους και γνωστούς.

«…Αρκετά από τα ηχοχρώματα τα έχω ακούσει και στον ύπνο μου, χωρίς αυτό να είναι και το πιο ευχάριστο συναίσθημα. Πιο πολύ με εφιάλτη μοιάζει, αλλά σίγουρα είναι ένας ωραίος εφιάλτης»

Γνωρίζουμε πως ξεκινήσατε από πολύ μικρή ηλικία την ενασχόλησή σας με το χώρο της μουσικής και της σύνθεσης γενικότερα, έναν χώρο πολύ απαιτητικό και σίγουρα άκρως ανταγωνιστικό. Είναι κάτι το οποίο ξέρατε «από την αρχή» ότι θα ακολουθήσετε; Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία που κληθήκατε ποτέ να αντιμετωπίσετε καθ’ όλη τη διάρκεια της μουσικής σας πορείας;

Δεν θα έλεγα ότι το ήξερα από την αρχή. Παρόλο που το περιβάλλον που μεγάλωσα ήταν άκρως μουσικό, παράλληλα ασχολούμουν με τον αθλητισμό. Στα 14 μου όμως, αποφάσισα να ασχοληθώ μόνο με την μουσική και τότε ναι, ήξερα τι ήθελα να γίνω. Η απόφαση όμως να σπουδάσω σοβαρά μουσική ήρθε αργότερα όταν ανακάλυψα ότι υπήρχε ένα κενό μέσα μου το οποίο τίποτα άλλο δεν μπορούσε να μου το καλύψει.

Ο δρόμος για να σπουδάσω στο εξωτερικό τότε ήταν μονόδρομος. Η τζαζ σπουδή στην Ελλάδα ήταν ανύπαρκτη, αλλά ακόμα και στην Ευρώπη ήταν πολύ περιορισμένη. Ο λόγος που βρέθηκα στην Ελβετία και σπούδασα τζαζ μουσική δεν ήταν τυχαίος. Το Swiss Jazz School της Βέρνης είναι η πρώτη οργανωμένη επαγγελματική Τζαζ σχόλη στην Ευρώπη ήδη από το έτος 1967.

Το όνειρο μου πάντως ήταν να σπουδάσω στην Αμερική, κάτι που δεν το κατάφερα τελικά για διάφορους λόγους, αλλά δεν το μετάνιωσα και ούτε μου άφησε κάποιο απωθημένο. Η πιο μεγάλη δυσκολία ήταν όταν αναγκαζόμουν να γίνω καλλιτεχνικά χαμαιλέοντας για την επιβίωση, τίποτα άλλο δεν μου φάνηκε δυσκολότερο από αυτό.

Βάσει όσων έχετε ζήσει, δει και ακούσει στον απαιτητικό χώρο της μουσικής, τι θα συμβουλεύατε ένα νέο παιδί το οποίο τώρα ξεκινάει τα πρώτα του βήματα;

Να αποφασίσει νωρίς τι θέλει να κάνει, να έχει  πλάνο, σχέδιο, να μην αφήσει τον χρόνο του να κυλά άσκοπα.

Έχοντας ζήσει και αφουγκραστεί μια διαφορετική νοοτροπία από αυτή της Ελλάδας, εκείνη του εξωτερικού, θα προτείνατε σε έναν νέο άνθρωπο να την ακολουθήσει; Οι σπουδές στο εξωτερικό «ανοίγουν» περισσότερες πόρτες, ενδεχομένως;

Σήμερα μπορεί κάποιος να σπουδάσει τζαζ και στην Ελλάδα. Βλέπω αρκετούς νέους μουσικούς που δεν έχουν σπουδάσει έξω, αλλά σίγουρα είναι αξιόλογοι. Έξω κάποιος ίσως έχει πιο πολλές ευκαιρίες ενδεχομένως, όμως υπάρχει μεγαλύτερη πίεση προς την ποιότητα εκπαίδευσης και μάθησης. Αν κάποιος είναι διατεθειμένος να γίνει ανταγωνιστικός και αντέχει σε αυτό, τότε ας το προσπαθήσει.

Ακούγεται πάντα κάπως βαρετό, ίσως και κοινότυπο, όμως αδυνατώ να μην το θέσω στο «τραπέζι»: Αν δεν ήσασταν μουσικός, συνθέτης και όλα τα υπέροχα συναφή, τι θα θέλατε να είστε;

Μάλλον συγγραφέας, θα μου άρεσε να γράφω βιβλία, αλλιώς φωτογράφος, μου αρέσει παρά πολύ και η φωτογραφία. Ίσως βέβαια θα μπορούσα να είμαι και ηθοποιός.

Τολμώ να πω, ότι με συναρπάζει η καινοτομία που διέπει κάθε μουσική σας δημιουργία. Από πού αντλείτε τις επιρροές σας;

Κυρίως βιωματικά, από κάτι που θα ζήσω. Μια αίσθηση θυμού, μετάνοιας, χαρμολύπης, να την προσεγγίσεις με νότες μέχρι να νοιώσεις το ίδιο συναίσθημα. Όταν το καταφέρνω αυτό, ξέρω ότι είμαι στον σωστό δρόμο. Αρκετά από τα ηχοχρώματα τα έχω ακούσει και στον ύπνο μου, χωρίς αυτό να είναι και το πιο ευχάριστο συναίσθημα. Πιο πολύ με εφιάλτη μοιάζει, αλλά σίγουρα είναι ένας ωραίος εφιάλτης.

Μετά την κυκλοφορία του νέου άλμπουμ, τι διαγράφεται στον ορίζοντα μουσικά;

Να τελειώσω ένα έργο που έχω αρχίσει, αλλά έχει παρά πολύ δρόμο ακόμη. Είναι για ορχήστρα και τζαζ κουιντέτο. Όπως επίσης και μια ηχογράφηση με τζαζ standards με το τρίο μου.

Κλείνοντας την κουβέντα μας, φεύγω με τα δυνατότερα όπλα:

Δημιουργία, όραμα, αυθεντικότητα, εμπιστοσύνη, πίστη στο στόχο.

Σίγουρα με τους παραπάνω «συνοδοιπόρους»… όλα είναι εφικτά!

Σας χαιρετώ κι εγώ, μέχρι να τα πούμε ξανά…

Φιλιά,

Μαρκέλλα