fbpx

banner αεροδρομίου

Ο συγγραφέας Μανώλης Ανδριωτάκης σε μια κουβέντα με την Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«…Δυστυχώς, σε μεγάλο μέρος της η δημοσιογραφία είναι υπόλογη κι αντί να είναι με το μέρος της κοινωνίας, διαλέγει το μέρος της εξουσίας, που τη χρηματοδοτεί και την καθοδηγεί. Υπάρχουν φυσικά και τα φωτεινά παραδείγματα»

Ο Μανώλης Ανδριωτάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974. Είναι συγγραφέας, σκηνοθέτης και δημοσιογράφος. Έχει συνεργαστεί με πλήθος Μέσων ενημέρωσης, παραδοσιακών και νέων, έχει δημοσιεύσει 8 βιβλία κι έχει σκηνοθετήσει 5 ταινίες ντοκιμαντέρ.

Εργήστηκε, επίσης, σε πλήθος εκδοτικών οίκων και βιβλιοπωλείων. Από τον Νοεμβρίο του 2011, διατηρεί τη διαδικτυακή εκπομπή βιβλίου GarageBOOKS. Έχει εμφανιστεί ως performer σε παράσταση χοροθεάτρου στο Φεστιβάλ Αθηνών, το 2008. Ασχολείται ενεργά με την Οδική Ασφάλεια.

Το «δεξί σας χέρι» είναι στην ουσία ένα βιβλίο για την εξουσία και δη την αφτιασίδωτη, τη σκληρή, την αποτρόπαια, σαν αυτή που βιώνει στο πετσί του όλος ο κόσμος και όχι μόνο εδώ εμείς στη μικρή μας πατρίδα;

Η εξουσία, αν δεν είναι ταπεινή, αν δεν αναγνωρίζει τα όρια, τα λάθη, τις καταχρήσεις και τους καταναγκασμούς που επιβάλλει στους πολίτες, γίνεται εύκολα τυραννία και παραλογισμός. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε θεσμούς, διαδικασίες, δικλίδες ασφαλείας. Όταν οι θεσμοί είναι αδύναμοι, ο μεγαλύτερος ρόλος παίζεται απ’ τα πρόσωπα, απ’ τους χαρακτήρες και τις προσωπικότητες και τότε το μείζον αίτημα είναι η αξιοκρατία. Όμως ακριβώς επειδή δεν λειτουργούν οι θεσμοί, αξιοκρατία δεν μπορεί να υπάρξει. Το βιβλίο μου αναφέρεται σ’ αυτή τη συνθήκη. Όταν από καθαρή τύχη φτάνει ένας ανεπαρκής άνθρωπος να παίξει ρόλο δίπλα από μια πρωταγωνίστρια, που επίσης από τύχη βρίσκεται στην ηγεσία της χώρας, έρχονται το παρελθόν αλλά και η ίδια η ανεπάρκεια να πάρουν τα ηνία με καταστροφικά αποτελέσματα.

Το βιβλίο σας: Είναι ένα μυθιστόρημα που μιλάει για την πολιτική που τραβά πάνω της σαν μαγνήτης συμπλεγματικούς εγωμανείς και αριβίστες που δεν δίνουν δεκάρα για τον συνάνθρωπο, αλλά μόνο για την «πάρτη» τους;

Όταν η εξουσία από μέσο γίνεται σκοπός, τότε μεταμορφώνεται σε κάτι αποκρουστικό και τερατώδες και μαζί παραμορφώνει και τους ανθρώπους που ασχολούνται με την άσκησή της. Όσο το πολιτικό παιχνίδι γίνεται όλο και πιο βρόμικο, οπορτουνιστικό, αυτοαναφορικό κι ανεξέλεγκτο, όσο η ιδεολογία γίνεται όλο και πιο προσχηματική, όσο οι πολίτες ψηφίζουν μόνο με το συναίσθημά τους, τόσο η εξουσία θα έλκει εκείνους που δεν έχουν ειλικρινή διάθεση να βοηθήσουν τους άλλους, αλλά να εξουσιάσουν, να επιβληθούν, να ικανοποιήσουν τον εγωισμό τους.

Και αναρωτιέμαι γιατί γράψατε αυτή τη συγκεκριμένη ιστορία, τούτη τη συγκεκριμένη εποχή; Από πού κυρίως αντλήσατε υλικό;

Άντλησα το υλικό από προσωπικές εμπειρίες, από συνεντεύξεις και ρεπορτάζ που έκανα κι από στενή παρακολούθηση της επικαιρότητας επί μακρόν. Υπάρχει καθημερινά τεράστιος όγκος πληροφορίας για την πολιτική, αλλά πολύ σπάνια μας επιτρέπεται να παρακολουθήσουμε μια πολιτική ιστορία απ’ την αρχή ως το τέλος της. Έγραψα ένα πολιτικό θρίλερ για να δώσω την ευκαιρία στον αναγνώστη να δει έστω και λοξά την πολιτική με έναν πιο συνεκτικό τρόπο, να κρυφοκοιτάξει στα παρασκήνια, όχι με την ηδονοβλεπτική διάθεση του μικροπολιτικού κουτσομπολιού, αλλά με τη γνήσια περιέργεια που έχουμε για τα δημόσια πρόσωπα και την ενδεχόμενη διαφορά που έχει η δημόσια εικόνα τους απ’ τα κίνητρά τους.

Θα ήθελα το «δεξί χέρι» να συμβάλει μ’ έναν τρόπο σε μια πιο ώριμη σχέση με την πολιτική, κι όχι να κάνει τους αναγνώστες πιο κυνικούς, όπως το κάνει η παρακολούθηση της πολιτικής επικαιρότητας. Θα ήθελα να κατανοήσουν την περιπλοκότητα των ανθρώπινων κινήτρων και δράσεων, και να αρχίσουν να γίνονται πιο κριτικοί με όσα βλέπουν κι ακούν σε σχέση με την πολιτική. Θεωρώ ότι αυτή η εποχή είναι κατάλληλη για πολλούς λόγους. Έχουμε υποστεί μια τεράστια κρίση κι είμαστε έτοιμοι να ορθοποδήσουμε. Κάποια πρώτα δείγματα υποδεικνύουν ότι έχουμε αρχίσει ήδη να επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη. Γι’ αυτό χρειάζεται εγρήγορση.

Εργάζεστε ως δημοσιογράφος σε μέσα παραδοσιακά, αλλά και ηλεκτρονικά εδώ και χρόνια. Είστε αυτό που λέμε, λαϊκά, μέσα στα πράγματα. Αναρωτιέμαι λοιπόν: Βγαίνει προς τα έξω, έστω ελάχιστες φορές, όλη αυτή η δυσωδία, το νοσηρό παρασκήνιο ή στη δημοσιογραφία όλα αυτά  ήταν  ρομαντικές πρακτικές του παρελθόντος;

Κάποια πράγματα απλά δεν μαθαίνονται ποτέ ή μαθαίνονται πολύ αργότερα. Η εξουσία έχει από φυσικού της την τάση να κρύβει, γιατί νιώθει ευάλωτη απέναντι στους εχθρούς της. Αυτό μπορεί να φτάσει σε παρανοϊκά επίπεδα στα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Αλλά και στη δημοκρατία, η εξουσία έχει ισχυρό κίνητρο να ενεργεί στα παρασκήνια. Είμαι αναφανδόν υπέρ της διαφάνειας. Θα ήθελα να ξέρω ανά πάσα στιγμή με ποιους συναντιέται ο εκάστοτε πρωθυπουργός, υπουργός, βουλευτής, δήμαρχος, πολιτευτής, ποιο είναι το αντικείμενο των συναντήσεών του κι ακόμα τα περιεχόμενα των συνομιλιών του. Θεωρώ ότι αυτό θα έπρεπε να είναι δικαίωμα των πολιτών. Η διαφάνεια είναι το μόνο αντίδοτο, το μόνο προληπτικό μέτρο ενάντια στην ασυδοσία της εξουσίας.

Ένας απ’ τους βασικούς ρόλους τώρα της δημοσιογραφίας είναι ακριβώς αυτό: να αποκαλύπτει ό,τι μένει στην αφάνεια. Δυστυχώς, σε μεγάλο μέρος της η δημοσιογραφία είναι υπόλογη κι αντί να είναι με το μέρος της κοινωνίας, διαλέγει το μέρος της εξουσίας, που τη χρηματοδοτεί και την καθοδηγεί. Υπάρχουν φυσικά και τα φωτεινά παραδείγματα. Η μεγαλύτερη απογοήτευση όμως είναι η διαδικτυακή δημοσιογραφία, που δεν έχει επιβεβαιώσει τις υποσχέσεις και τις προσδοκίες που μας καλλιέργησε στην αρχή του διαδικτύου.

«…Ναι, ίσως λίγη επιπολαιότητα και λίγη ελαφρότητα, κατά περίπτωση και σε κατάλληλες δόσεις, να είναι θεραπευτικές μέσα στον μεγάλο παραλογισμό και τη σκληρότητα που μας περιβάλλει»

«Το Δεξί Χέρι» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Η πρωταγωνίστριά σας, η Σωτηρία, ένα φωτεινό, χαρισματικό κορίτσι κατορθώνει με υγιείς μεθόδους και συμπεριφορές ανθρώπινες, να ηγηθεί της χώρας. Νομίζετε ότι στην πραγματικότητα μια τέτοια καλής πάστας γυναίκα θα έφτανε τόσο ψηλά ή τα τσακάλια κάθε είδους θα την κατασπάρασσαν πριν αλέκτωρ….;

Είναι και πολύ τυχερή βέβαια. Σας θυμίζω ότι αναλαμβάνει την ηγεσία, όταν πεθαίνει ο αρχηγός του κόμματός της. Όμως όντως της αξίζει να βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση. Είναι αλήθεια ότι πολύ δύσκολα μια γυναίκα φτάνει στα ψηλά κλιμάκια της εξουσίας κι αυτό θεωρώ ότι είναι δείγμα της καθυστέρησης της κοινωνίας μας.

Υπάρχει έντονος μισογυνισμός στην πολιτική, όπως και παντού. Μπορεί να εξηγείται και ψυχολογικά, πάντως εξηγείται ιστορικά και οικονομικά. Σε κάθε περίπτωση, θεωρώ αυτονόητη την ισοτιμία όλων των ανθρώπων, όποιο κι αν είναι το φύλο τους, και πιστεύω ότι μια γυναίκα στην εξουσία φέρνει ποιότητες που πιθανώς έχουμε ξεχάσει εντελώς ως πολίτες αυτής της χώρας. Δυστυχώς, όπως λέτε κι εσείς, και περιγράφω στο βιβλίο, φαίνεται ότι ακόμη δεν είμαστε έτοιμοι για μια τέτοια προοπτική.

Στην ιστορία σας μεγάλη σημασία δίνετε όμως και στη φιλία την αγνή. Στη δική σας ζωή έχετε  την τύχη ή την ευλογία να συμπορευόσαστε με μια φίλη σαν την Σωτηρία, να είναι εκεί  δίπλα σας, έστω εκ του μακρόθεν;

Οι σχέσεις των ανθρώπων, ακόμα και οι φιλικές, είναι περίπλοκες. Θέλω να πω ότι μπορεί οι καλές φιλίες να μην κοιτάζουν φύλο, αλλά ορισμένες φορές το φύλο του φίλου ή της φίλης μπορεί να περιπλέξει τα πράγματα.

Ακόμα: Τον  ήρωα σας τον κεντρικό, τον Πέτρο Χρήστου, έναν μέτριο άνθρωπος –με επιμελώς κρυμμένα πάθη– τον βάζετε στο φινάλε να καθαρίζει με δυο κουβέντες σταράτες, με μια συγγνώμη, έτσι δεν είναι; Ως κάθαρση ίσως;

Ομολογώ ότι τον Πέτρο τον συμπαθώ πάρα πολύ. Δεν θα οικοδομούσα ένα ολόκληρο βιβλίο πάνω σ’ έναν χαρακτήρα που δεν συμπαθώ. Παρά την επιπολαιότητά του, την ανεπάρκεια και τις αδυναμίες του χαρακτήρα του, βρίσκει όντως το θάρρος να δει το πρόσωπό του στον καθρέφτη όπως είναι, και να κάνει το ανήκουστο για τα ελληνικά δημόσια πράγματα: να ζητήσει μια ξεκάθαρη δημόσια συγγνώμη και να εξιστορήσει τα πράγματα όπως έγιναν. Είναι καθαρτήριο αυτό. Η κάθαρση, η δικαιοσύνη είναι απ’ τις πιο σημαντικές προϋποθέσεις προόδου.

Αλλάζοντας σελίδα: Γράψατε ένα δυνατό πολιτικό σύγχρονο θρίλερ. Εσείς ως αναγνώστης αγαπάτε  ανάλογα ελληνικά ή ξένα αναγνώσματα και ποιο το πιο αγαπημένο σας;

Αν και γράφονται πραγματικά σπουδαία βιβλία στη χώρα μας, το είδος του πολιτικού θρίλερ και της πολιτικής φαντασίας δεν είναι ιδιαίτερα προσφιλές στους έλληνες συγγραφείς για λόγους που δεν μου είναι προφανείς. Νομίζω ότι ένα αξεπέραστο μυθιστόρημα που συνδέεται διαχρονικά με τα πολιτικά μας πράγματα είναι το «Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου.

Και κάτι ακόμα: Κλείνετε την ιστορία σας με τη φράση: «όλοι έχουμε ανάγκη ορισμένες φορές από λίγη τρέλα». Και συμπληρώνω: Μήπως όχι μόνο λίγες στιγμές, αλλά πολύ περισσότερες; Τι λέτε; Ως γιατρικό;

Αυτό που θέλει να πει ο ήρωάς μου έπειτα απ’ την πολύ σοβαρή περιπέτειά του, έπειτα απ’ την τεράστια επιπολαιότητά του είναι ότι δεν γίνεται, δεν είναι βιώσιμο να παίρνουμε πάντα στα σοβαρά τα πράγματα. Ναι, ίσως λίγη επιπολαιότητα και λίγη ελαφρότητα, κατά περίπτωση και σε κατάλληλες δόσεις, να είναι θεραπευτικές μέσα στον μεγάλο παραλογισμό και τη σκληρότητα που μας περιβάλλει.

Σας ευχαριστώ πολύ για τις ερωτήσεις και το ενδιαφέρον.

Ευχαριστώ κι εγώ  για τον χρόνο σας.