fbpx

banner αεροδρομίου

«Ο Καταδικασμένος»

 

 

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

( / Ikiru / To Live)    

 

  • Είδος: Δράμα (Α/Μ)
  • Παραγωγή: Ιαπωνία (1953) σε επανέκδοση με νέες ψηφιακές κόπιες
  • Σκηνοθεσία: Ακίρα Κουροσάουα
  • Με τους: Τακάσι Σιμούρα, Σινίτσι Χιμόρι, Μινόρου Τσιάκι
  • Διάρκεια: 143’
  • Διανομή: Ama Films
  • Διακρίσεις: Ειδικό Βραβείο (Ασημένια Άρκτος) Επιτροπής Φεστιβάλ Βερολίνου (1954) – Καλύτερης Ταινίας στα κινηματογραφικά Βραβεία Kinema Junpo (1953)
  • Προβολή της ταινίας: Σινέ «Άστυ» (Κοραή 4) και Σινέ «Πτι Παλαί» (Ριζάρη 24)

Ένας στερημένος από χαρές δημόσιος υπάλληλος, o Κάντζι Γουτανάμπε (Τακάσι Σιμούρα – κ-α-τ-α-π-λ-η-κ-τ-ι-κ-ό-ς!) πληροφορούμενος ότι θα πεθάνει σύντομα από καρκίνο στο στομάχι, προσπαθεί να ζήσει κάποιες εφήμερες απολαύσεις, σταματώντας να πηγαίνει στη δουλειά και σπαταλώντας τις οικονομίες του σε διασκεδάσεις.

Τελικά, αφιερώνει τις τελευταίες του μέρες σε ένα κοινωνικό έργο μετατρέποντας έναν σκουπιδότοπο σε παιδική χαρά. Στην κηδεία του, συνάδελφοι και συγγενείς συγκεντρώνονται για να τον τιμήσουν, όμως καθένας έχει την δική του εκδοχή για τα κίνητρα και τον χαρακτήρα του μακαρίτη.

Ο «αυτοκράτορας» του ιαπωνικού σινεμά, Ακίρα Κουροσάβα (23 Μαίου 1920 – 6 Σεπτεμβρίου 1998), ο ποιητής των κινηματογραφικών ονείρων, αλλά και ο σαμουράι της 7ης Τέχνης στην 13η κατά σειρά ταινία του, φιλμάρει μια πανδαισία συναισθημάτων σε ασπρόμαυρο φορμάτ μεν, αλλά γεμάτες χρώμα ανθρωπιάς δε. Γυρισμένη το 1953, μα, τόσο επίκαιρη και καυτή θεματολογικά ταινία, που η διαχρονικότητα της παραμένει σταθερή και ανεξίτηλη.

Το σενάριο είναι γραμμένο από τους Σινόμπου Χαϊσμότο, Χίνετο Ογκούνι και τον ίδιο τον Κουροσάβα, εμπνευσμένο, μάλιστα, από το βιβλίο του Λέοντος Τολστόι «ο Θάνατος του Ιβάν Ίλιτς» (1890). Η ταινία ταξιδεύει στους βατούς διαδρόμους του ιταλικού νεορεαλισμού, όπως άλλωστε εκφράζει και η αφηγηματική του σκηνοθέτη, αλλά και στην σιγουριά των αμερικανών τεχνικών κινηματογράφησης. Πάνω απ΄ όλα όμως κυριαρχεί το αφηγηματικό «πνεύμα» του Ιάπωνα δημιουργού με τις καφκικές ανάσες, εκπνέοντας την ζώσα ενέργεια στην πλοκή. Το νόημα της ζωής, αλλά και η ίδια η σκέψη μιας χαμένης ζωής μπροστά στην αναγγελία ενός προδιεγεγραμμένου θανάτου συμφιλιώνονται και αφομοιώνονται ουσιαστικά σε ένα σώμα με σκοπό. Ο Ακίρα αποδομεί το σύστημα και την οικογένεια και ανασυντάσσει την ανθρώπινη οντότητα μοναδικά.

Ο εις εκ των τριών σεναριογράφων του «Καταδικασμένου», ο Χίνετο Ογκούνι είχε φανταστεί τον ήρωα ως μέλος της ιαπωνικής μαφίας Γιάκουζα και όχι ως τον απονευρωμένο και υποταγμένο υπαλληλάκο του κρατικού, γραφειοκρατικού συστήματος. Ο Κουροσάβα όμως επεκράτησε στο να δοθεί η ιδιότητα του γραφειοκράτη υπαλλήλου στον Κάντζι Γουτανάμπε, έχοντας στην σκέψη του παράλληλα και το καθρεπτίζον είδωλο του φοβερού Μπάρτλεμπι, από το διήγημα του Χέρμαν Μελβίλ: «Μπάρτλεμπι, ο Γραφιάς» του 1853.   

Είναι και το σπαραξικάρδιο τραγούδι, «Gondola no Uta», που τραγουδάει στην ταινία ο ίδιος ο Τακάσι Σιμούρα, με το χιόνι να πέφτει στην κούνια της παιδικής χαράς, που ο ίδιος έφτιαξε πριν φύγει από την ζωή. Από τις πιο ποιητικές σεκάνς του παγκόσμιου σινεμά σε ρεσιτάλ φωτογραφίας του Ασακάζου Νακάι. Το τραγούδι γράφτηκε το 1915 και μιλάει για τις γυναίκες που πρέπει να βρουν την μεγάλη αγάπη πριν κλείσει ο χρόνος της ζωής τους. Μάλιστα, ο Κουροσάβα υπέδειξε στον Τακάσι Σιμούρα (από τους μόνιμους συνεργάτες του σκηνοθέτη), πώς για να το τραγουδήσει σωστά διοχετεύοντας το εσωτερικό συναίσθημα πρέπει να αισθάνεται σαν ένας ξένος σε ένα κόσμο που πιστεύει πως δεν υπάρχει. Υπέροχη στιγμή.

Ο «Καταδικασμένος» ήταν από τις αγαπημένες ταινίες του Ακίρα Κουροσάβα, ενώ βρίσκεται στην λίστα του Αμερικανού κριτικού ταινιών Στίβεν Σνάιντερ με τις 1001 ταινίες που πρέπει να δει ο κινηματογραφόφιλος πριν αποχωρήσει από την ζωή. Σύμφωνα με το BBC η ταινία του Κουροσάβα καταλαμβάνει την 72η θέση των μη αγγλόφωνων αριστουργημάτων της 7ης Τέχνης. Μην την χάσετε!

Αξιολόγηση Ταiνιας

* * * * *  Αριστούργημα

* * * * Εξαιρετική

* * * Ενδιαφέρουσα

* * Προβληματική

* Αδιάφορη

@ : Κάκιστη