fbpx

banner αεροδρομίου

Ο Αντώνης Παπαθεοδούλου κουβεντιάζει με την Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«…Τα παιδιά μπορεί να μαθαίνουν όταν τους κάνεις μάθημα, αλλά μαθαίνουν πολύ καλύτερα όταν τα κάνεις να γελούν»

Ο Αντώνης Παπαθεοδούλου γεννήθηκε το 1977 στον Πειραιά. Το πρώτο του βιβλίο κυκλοφόρησε το 1999 και έκτοτε μεταφράζει και διασκευάζει ιστορίες, τραγούδια και σενάρια για παιδιά. Βιβλία του έχουν τιμηθεί με βραβεία και διακρίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

«Κάθε βιβλίο που γράφω, ακολουθεί τη δική του πορεία και ζει τις δικές του ξεχωριστές περιπέτειες. Άλλα έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 10  γλώσσες, άλλα κέρδισαν βραβεία και διακρίσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, άλλα έγιναν παραστάσεις στο θέατρο και το κουκλοθέατρο. Όλα όμως έγιναν φίλοι με πολλούς μικρούς αναγνώστες κι αυτό είναι το πιο σπουδαίο βραβείο απ’ όλα», αναφέρει ο ίδιος ο συγγραφέας.

Ο θεατρικός «Ραφτάκος των Λέξεων» ξαναχτυπά αυτή τη φορά νότια, στην Αθήνα. Ανανεωμένος, ίσως λίγο διαφορετικός από τον περσινό στη συμπρωτεύουσα;

Ούτε ανανεωμένος ούτε λίγο διαφορετικός, ολότελα διαφορετικός. Άλλος! Κι αυτό είναι ακριβώς που με έχει μαγέψει. Το ότι ο Τάσος και η ομάδα του στον Μικρό Βορρά και η Χρύσα με την ομάδα της στον Μικρό Νότο μπορεί να αγάπησαν ταυτόχρονα τον Ραφτάκο, αλλά εμπνεύστηκαν δύο ολότελα διαφορετικές, μοναδικές και ισάξια υπέροχες παραστάσεις. Φαίνεται μαγικό, αλλά εξηγείται πανεύκολα: όσο κι αν λένε ότι βρήκαν μέσα στο βιβλίο μου όλα αυτά που θα δείτε στη σκηνή, στην πραγματικότητα τα βρήκαν μέσα τους, σε όλα αυτά τα ξεχωριστά που έκρυβε ο καθένας. Η μικρή ιστορία του «Ραφτάκου» δεν ήταν παρά η αφορμή να ψάξουν.

Και μιλάει το έργο σας αυτό στην ουσία για την αγάπη, την παρηγοριά, τη ζεστασιά των λέξεων;

Ακριβώς. Με μια λέξη μιλάει για τη δύναμή τους. Για τη σημασία τους. Και γιατί αξίζει να τις προσέχουμε, να τις φροντίζουμε, να τις επιλέγουμε σωστά με αγάπη και έγνοια για αυτόν που θα τις απευθύνουμε και με γνώση και συναίσθηση για το σε τι μπορούν να μεταμορφωθούν οι λέξεις. Σε τι καλό ή όχι και τόσο καλό.

Το παιδικό κοινό είναι «κομμάτι» πιο απαιτητικό από των μεγάλων ή η ιδέα μου είναι; Ανέκαθεν αναρωτιόμουν πώς τα κερδίζετε εσείς οι συγγραφείς τα μικρά; Μέσω ίσως του παιχνιδιού, γλώσσα που καταλαβαίνουν; Μέσω γέλιου, χαρούμενων καταστάσεων, έστω και φαινομενικά;

Είναι όντως πιο απαιτητικό. Διπλά απαιτητικό. Πρώτον γιατί κι εμείς ως δημιουργοί απαιτούμε από τους εαυτούς μας την ποιότητα που πραγματικά αξίζουν τα παιδιά, όπως όταν τρώμε και φροντίζουμε να δίνουμε σε εκείνα το καλύτερο κομμάτι και να τρώμε εμείς το υπόλοιπο. Και δεύτερον γιατί τα παιδιά δεν ενδιαφέρονται για καμία σύμβαση, αν δεν τους αρέσει το αστείο δεν θα γελάσουν από ευγένεια, αν δεν τα κερδίσει αυτό που βλέπουν δεν θα χειροκροτήσουν επειδή κλείνει η αυλαία, αν δεν τα πάρει μαζί της η ιστορία δεν θα την ακολουθήσουν από μόνα τους. Και ναι έχετε δίκιο, το παιχνίδι είναι η γλώσσα τους. Και το γέλιο είναι το κόλπο μας. Η Ισπανίδα συγγραφέας Ana Maria Matute έλεγε, ότι είναι σημαντικό να διαβάζουμε στα παιδιά πριν τον ύπνο, γιατί νυστάζουν, χασμουριούνται κι όπως ανοίγουν διάπλατα το στόμα να χασμουρηθούν, τα παραμύθια βρίσκουν ευκαιρία και τρυπώνουν και μένουν εκεί, μέσα στην κοιλιά τους για πάντα!

Ε, λοιπόν το ίδιο ισχύει και για το γέλιο. Τα παιδιά μπορεί να μαθαίνουν όταν τους κάνεις μάθημα, αλλά μαθαίνουν πολύ καλύτερα όταν τα κάνεις να γελούν. Έτσι νομίζω. Κι αυτά είναι τα παιδικά βιβλία που τελικά γίνονται αγαπημένα μου: αυτά που λένε τα πολύ πολύ σοβαρά πράγματα με πολύ πολύ αστείο τρόπο.

«…τα παιδιά είναι στην αρχή. Όλα τα ενδεχόμενα είναι μπροστά τους. Δεν έχουμε δικαίωμα να κλείσουμε ούτε μια μικρή πορτούλα στους δρόμους που ανοίγονται μπροστά τους»

«Ο Ραφτάκος των Λέξεων»

κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Ποιο  ρόλο παίζει η εικονογράφηση ενός παραμυθιού στην επιτυχία του; Ίση με την ιστορία αυτή καθεαυτή;

Τεράστιο ρόλο. Ειδικά στο είδος του βιβλίου που αγαπώ να υπηρετώ, το εικονοβιβλίο ή picturebook ή album ilustrado, εικόνα και λόγος αφηγούνται μαζί. Αν σας διαβάσω ένα βιβλίο μου από το ραδιόφωνο ή από το τηλέφωνο και τα καταλάβετε όλα χωρίς να βλέπετε τις εικόνες, τότε κάτι δεν έχω κάνει καλά, κάποιες λέξεις περισσεύουν. Προσπαθώ με τους εικονογράφους να δουλεύουμε μαζί. Να δημιουργούμε το βιβλίο παράλληλα, ταυτόχρονα. Κι όχι πρώτα να γράφω κι ύστερα να ζωγραφίζουν.

Πώς είναι η συνεργασία σας με την τόσο ταλαντούχα Ίριδα  Σαμαρτζή; Συνεννοείστε σχεδόν με τα μάτια;

Ναι. Με τα μάτια. Που θα πει: με ατελείωτα τηλέφωνα, χιλιάδες mail, πανικόβλητα ραντεβού, ξενύχτια, σημειώσεις, ιδέες, γράψε σβήσε. Έχουμε δουλέψει βιβλία σε πλοία, τρένα, αεροπλάνα, ταβέρνες. Αλλά είναι ο πιο απολαυστικός δημιουργικός πανικός που μπορώ να φανταστώ. Το λατρεύω.

Σε ένα καφέ είχαμε απορροφηθεί κι οι δυο τόσο πολύ πάνω από ένα προσχέδιο, που μέχρι να σηκώσουμε κεφάλι από το γράψε σβήσε των ιδεών, μου είχαν κλέψει το πορτοφόλι μέσα από την τσάντα. Το ότι συνάντησα την Ίριδα στη βιβλιοπορεία μου ήταν τεράστια τύχη κι εύχομαι να με αντέχει για πολλά χρόνια ακόμα.

Είπατε κάπου: «Πιστεύω ότι τα βιβλία για παιδιά μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο μας προς το καλύτερο, ριζικά κα αναίμακτα». Ουτοπικό λιγάκι, μα τόσο αισιόδοξο;

«Πιστεύω», δεν σημαίνει ξέρω ότι γίνεται ή ότι θα γίνει. «Πιστεύω» σημαίνει εγώ αυτό θα προσπαθήσω. Εγώ αυτό τον αγώνα θα διαλέξω και θα τον πάω όσο πάει. Με αυτή την έννοια πιστεύω! Άλλωστε αυτό είναι κι οι ουτοπίες. Το καρότο που κυνηγάμε και χωρίς να το φτάνουμε ποτέ, κάνουμε τελικά τον γύρο του κόσμου.

Επίσης μια δική σας κουβέντα: «Οι συγγραφείς παιδικών βιβλίων πρέπει να αφήνουμε το τέλος των ιστοριών ανοικτό, ακόμα και των πιο απαισιόδοξων». Αυτό γιατί κ. Παπαθεοδούλου;

Γιατί τα παιδιά είναι στην αρχή. Όλα τα ενδεχόμενα είναι μπροστά τους. Δεν έχουμε δικαίωμα να κλείσουμε ούτε μια μικρή πορτούλα στους δρόμους που ανοίγονται μπροστά τους. Αν μια ιστορία έχει καλό τέλος τότε εντάξει. Αν έχει κακό τέλος, τότε ας το πούμε με ειλικρίνεια κακό, αλλά να φροντίσουμε να μην το πούμε «τέλος».

Κλείνοντας: Τι σημαίνουν για σας οι τόσες βραβεύσεις; Σας εμψυχώνουν ή απλά προσπερνάτε και πάτε για άλλα;

Σημαίνουν 5% καμάρι, χαρά, επιβεβαίωση και 95% άγχος και ανασφάλεια. Αν τα επόμενα που θα φτιάξω θα είναι καλύτερα, αν θα δικαιώσουν τα προηγούμενα, αλλά κυρίως αν θα καταφέρουν να πάνε λίγο πιο μακριά.

Και κάτι ακόμα: Το δικό σας πολυαγαπημένο πρώτο βιβλιαράκι ποιο ήταν;

Το «Παραμύθι με τα χρώματα» του Αλέξη Κυριτσόπουλου. Η δουλειά του Κυριτσόπουλου έχει καθορίσει τα αισθητικά μου κριτήρια από μικρό παιδί και με έναν τρόπο έχω μεγαλώσει μαζί της μέχρι σήμερα. Με αυτό το βιβλίο, -αν όχι το πρώτο, ένα από τα πρώτα picturebooks στην Ελλάδα- είμαστε συνομήλικοι. Είμαστε και οι δύο του ’77. Και νομίζω ότι με κάθε μου βιβλίο, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ξαναφηγούμαι αυτό, «Το παραμύθι με τα χρώματα».

info

Η παράσταση στο Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη

  Συγγραφέας: Αντώνης Παπαθεοδούλου

Θεατρική διασκευή-στίχοι τραγουδιών: Τίνα Γιωτοπούλου

Σκηνοθεσία: Γιώργος Τζαβάρας

Πρωτότυπη Μουσική: Νίκος Πλατύραχος

Εικαστική επιμέλεια- Ηθοποιοί: Νίκος Αξιώτης, Δημήτρης Γιαννής, Γιούλη Καρναχωρίτη

Ημερομηνίες: από 6 Οκτωβρίου 2019 έως 12 Απριλίου 2020

Ημέρα & ώρα παράστασης: κάθε Κυριακή στις 12:00 και καθημερινές για σχολεία

Διάρκεια: 70 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων: 10 ευρώ (άνω των 10 ατόμων, ομαδικό: 8 ευρώ)

Οργάνωση σχολικών παραστάσεων: 210 3803197 & 698 5970285, texnes.paidi@gmail.com