fbpx

banner αεροδρομίου

Οι 12 Καλύτερες Ταινίες του 2018 από το Intownpost.com, γράφει ο Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

 

 

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

Ένα ακόμα κινηματογραφικό έτος ολοκλήρωσε την δημιουργική, χρονική πορεία των 12 μηνών, των 52 εβδομάδων, των 365 ημερών, αφήνοντας πίσω του ιστορίες, εικόνες, ήχους, μουσικές, χρώμα και λόγο στο άσπρο πανί. Στις αισθήσεις και την σκέψη μας οι γεύσεις από τα καλλιτεχνήματα της κινούμενης εικόνας της 7ης Τέχνης, όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος είναι ποικίλες, από έντονες και αξέχαστες έως άτονες και αδιάφορες. Το σημαντικό είναι, ότι ταινίες, αριστουργήματα, πολύ καλές, ενδιαφέρουσες, έως μέτριες και κακές, που φτιάχτηκαν για να ψυχαγωγήσουν το φιλοθεάμον κοινό πέρασαν στην αιωνιότητα ως σημεία πλέον θετικών ή αρνητικών αναφορών και σχολίων.

Η παγκόσμια βιομηχανία του θεάματος, για μια χρονιά ακόμα, κίνησε τα καλολαδωμένα γρανάζια της πολυδαίδαλης μηχανής της, προσφέροντας θέσεις εργασίες σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους μπροστά και πίσω από τις κάμερες των σκηνοθετών, δημιουργώντας την απαραίτητη και αναγκαία κίνηση στα ταμεία. Οι κινηματογραφικές παραγωγές σε διεθνές επίπεδο, υψηλού και χαμηλότερου κόστους, λειτούργησαν και φέτος για να ορθώσουν έργο και η αξία του σινεμά, παρότι η παγκόσμια κρίση κτυπάει ανελέητα τις θέσεις του πολιτισμού, υπερασπίστηκε όσο το δυνατόν καλύτερα τις κομβικές του γραμμές. Βέβαια, τα εισιτήρια του 2018, σαφώς χαμηλότερα από τα περσινά και όπως, δυστυχώς, οδεύει το θέμα θα λέμε: «κάθε πέρυσι και καλύτερα».

Αυτό, όμως, όπως και αρκετά ακόμα, για να λέμε, επίσης, τα σύκα σύκα και την σκάφη σκάφη, είναι τα μικρά, υπερ-σημαντικά και πολύτιμα κομμάτια γης πολιτισμού, που εξαρτάται από εμάς τους ίδιους κατά πόσο θα τα υπερασπιστούμε και θα τα προστατέψουμε ή θα τα εξαφανίσουμε. Μόνο από εμάς εκπορεύεται η συγκεκριμένη βούληση!    

Ας μην μεταμορφωνόμαστε, όμως σε Κασσάνδρες δυσάρεστων προβλέψεων, και ας δούμε το πράγμα από την καλή του όψη, που ερμηνεύεται απλά, ευχάριστα και γόνιμα, ότι καμιά τηλεόραση και κανένας σπιτικός καναπές δεν μπορεί να αντικαταστήσει το μοναδικό πανηγύρι των ανθρώπινων συναισθημάτων, το διαφορετικό κάθε φορά που λαμβάνει χώρα στο μυητικό πεδίο της σκοτεινής, κινηματογραφικής αίθουσας συντροφιά με άλλες 200 – 300 άγνωστες ψυχές γύρω σου. Το σιωπηλό μοίρασμα και οι αόρατες ανταλλαγές εσωτερικότητας που προκύπτουν μεταξύ των ανθρώπων κατά την διάρκεια της προβολής μιας ταινίας δεν βρίσκεται, δεν υπάρχει και δεν αναζητείται πουθενά αλλού εκτός από εκεί μέσα: Στο ευφάνταστο κοσμοδρόμιο που ονομάζεται «Σινεμά»!   Τέτοιου είδους ευεργετικό, συνωστισμό συναισθημάτων και αδρεναλίνης δεν γεννά μηδέ το καθιστικό του σπιτιού μας με τις δεκάδες διακοπές και τις παράπλευρες ενοχλήσεις, μηδέ το γυαλί της ποταπής, υψηλής ευκρίνειας τιβί, σε όποιο μέγεθος και μοντέλο φιγουράρει απέναντι μας. Είναι αδύνατον, όπως και εσείς καταλαβαίνετε, να συγκριθεί ποτέ το θερμό με το ψυχρό, το γλυκό με το πικρό, το γόνιμο με το στείρο, η ελεύθερη ψυχαγωγία με τον ευνουχιστικό εγκλεισμό.    

Η φετινή, κινηματογραφική χρονιά θα αναφέρω πως διαφοροποιείται κάπως της προηγούμενης, καθώς πέρυσι είχαμε ταινίες σκηνοθετικού ειδικού βάρους, ενώ το 2018, μέσες άκρες διακρίθηκε από ερμηνείες. Οι σκοτεινές αίθουσες προβολής ταινιών σε όλη την χώρα, αυτό το έτος, φιλοξένησαν, περίπου, τις 343 κινηματογραφικές παραγωγές μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ και animations. Και πάλι, όπως τα τελευταία χρόνια συμβαίνει, την μερίδα του λέοντος στο άσπρο πανί κράτησε η δυνατή, η αποφασιστική και μεταλλακτική γυναικεία παρουσία.  

Το intownpost.com στο κλείσιμο της αυλαίας του 2018, ως είθισται, σας παρουσιάζει τις 12 καλύτερες ταινίες του, αυτές που άφησαν ένα καλό αποτύπωμα και στις έξι αισθήσεις μας.

Γιατί 12; Δίχως ιδιαίτερο λόγο η προτίμηση της αριθμητικής ντουζίνας, έτσι, απλά για να ξεφύγουμε από το καθιερωμένο και τετριμμένο «Οι 10 Καλύτερες…» και να τοποθετήσουμε ακόμα δυο δημιουργήματα σε μια λίστα θετικής αναφοράς από το χώρο της 7ης Τέχνης. Για εμάς, οι ακόλουθες ταινίες έχουν το ίδιο ειδικό βάρος, η κάθε μια ξεχωριστά για το κινηματογραφικό είδος που υπηρετεί και φυσικά η αναφορά δημιουργήθηκε άνευ αριθμητικής αξιολόγησης.

 

1η Ιανουαρίου  – 31 Δεκεμβρίου 2018     

«Η Πιο Σκοτεινή Ώρα»

(Darkest Hour)

Καταιγιστικός, συναρπαστικός, ανελέητα απίθανος ο Γκάρι Όλντμαν ως Τσόρτσιλ. Ήμουν σίγουρος, ότι ο αγαπητός και έμπειρος Άγγλος ηθοποιός θα άγγιζε το απαιτητικό ύψος των αναγκών της ταινίας. Και ξαφνικά, ήρθαμε αντιμέτωποι με ένα ερμηνευτικό «τέρας», που ανήγαγε τον ρόλο σε περίτρανη σπουδή, σφραγίζοντας με ύαλο και χαλκό κάθε προηγούμενη, αλλά και μεταγενέστερη υποκριτική προσπάθεια στο όνομα και στην μορφή του Γουίστον Τσόρτσιλ.

Η καλύτερη κινηματογραφική μεταμόρφωση ηθοποιού με ερμηνευτικό εκτόπισμα που του χάρισε το βραβείο Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου, κάτι που το είχαν στερήσει αρκετές φορές από τον απίθανο Γκάρι. Όλη η ταινία επάνω του.      

       «Αόρατη Κλωστή»        

(Phantom Thread)

Ξανά με τον σκηνοθέτη Πολ Τόμας Άντερσον, έπειτα από το γεμάτο μαυρίλα και κατράμι «Θα Χυθεί Αίμα», ο Ντανιέλ Ντέι Λιούις ορμάει «εξαγνισμένος», μεταμορφωμένος στα σαλόνια της haute couture, ως ο άκαμπτος, ο σοβαρός, ο αλύγιστος, ο απρόσιτος και συνάμα ο ευφάνταστος, οραματιστής μόδιστρος για λίγες και εκλεκτές θηλυκές υπάρξεις του διεθνούς τζετ σετ.

Ρόλος τραβηγμένος όσο δεν παίρνει άλλο στο αλφάδι του comil faux με την κολασμένη, ανθρώπινη διαστροφή να εκδηλώνεται αδηφάγα στην παρακατιανή μορφή της κωλοπετσωμένης επαρχιώτισσας και να δαμάζεται καταστροφικά από το πάθος της κτητικότητας ακριβώς στο αόρατο νήμα της ζωής, του έρωτα και του θανάτου. Μοναδική ατμόσφαιρα, ακόμα μια εξαιρετική συνεργασία σκηνοθέτη και ηθοποιού, ακόμα μια αφοπλιστική ερμηνεία από τον Ντάνιελ Ντέι Λιούις. Γράφτηκε, ότι ως πρότυπο για την απόδοση του ρόλου χρησιμοποιήθηκε η βιογραφία του μεγάλου couturier, Κριστομπάλ Μπαλενσιάγκα.    

«Η Μορφή του Νερού»

(The Shape of Water)

Η αλήθεια είναι, ότι από το κινηματογραφικό σύμπαν απουσιάζουν τα καλά παραμύθια, αυτά που διέπονται από μυστήριο, φαντασία με βασικό πυλώνα εξιστόρησης το παράδοξο. Ο Μεξικανός Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, ο σκηνοθέτης των «τεράτων» αφιέρωσε την ταινία του στα «τέρατα» που αγάπησε. Στα ίδια κινηματογραφικά τέρατα που αγαπήσαμε και εμείς, γιατί ξεπήδησαν θεϊκά από μύθους και ιστορίες αρχαίων εποχών, καταφθάνοντας με δέος στον παρόντα χρόνο των ανθρώπων για να ανοίξουν τους κλεισμένους, ανθρώπινους νόες και όσοι από αυτούς είναι αθεράπευτα κολλημένοι να τους ανατινάξουν, έχοντας ως συνοδεία τις μουσικές του δις οσκαροβραβευμένου, ελληνικής καταγωγής συνθέτη Αλεξάντερ Ντεσπλά.

Πανέμορφο, σύγχρονο κινηματογραφικό παραμύθι, κάτι σαν την πεντάμορφη και το τέρας σε dark, ερωτική έκδοση, με σάτιρα, καυστικά, κοινωνικά σχόλια, που επάξια ο Μεξικανός σκηνοθέτης πιάνει το διπλανό στασίδι στον άλλον παραμυθά, τον Τιμ Μπάρντον, κρατώντας στα χέρια του, εκτός των άλλων βραβείων και το Όσκαρ Σκηνοθεσίας. «Κι εμείς περάσαμε καλά και αυτοί… καλύτερα!»   

«Ένα Ήσυχο Μέρος»

(A Quiet Place)

Ο άνθρωπος ορχήστρα, ο ηθοποιός, παραγωγός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης Τζον Κραζίνσκι στην δεύτερη σκηνοθετική δουλειά του ορμάει δυναμικά στον δύσκολο γαλαξία του τρόμου, της επιστημονικής φαντασίας και τα καταφέρνει περίφημα. Μαζί με την σύζυγό του, και στην ζωή, Έμιλι Μπλαντ (ζευγάρι από το 2010 και γονείς δυο παιδιών), πρωταγωνιστούν σ΄ αυτό το καλοδουλεμένο διαμαντάκι.

Συνθήκες, σκληρής επιβίωσης της οικογένειας στην απόλυτη σιωπή και την ευθύνη των γονέων να προστατεύσουν τα τέκνα τους από τυφλά, εξωγήινα τέρατα που κατασπαράζουν ό,τι ακούν. Αλληγορία, δράμα, θρίλερ και δράση περίτεχνα πλεγμένα. Το υπέροχο στην δουλειά του Κραζίνσκι είναι, ότι φιλμάρει όπως και ο άφθαστος Μάικλ Νάιτ Σιάμαλαν, με την ίδια ακριβώς φιλοσοφία. Σχολή μεγάλη, πια ο Ινδοαμερικανός σκηνοθέτης, άριστος «μαθητής» και ο Κραζίνσκι.

«Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας»

(Avengers: Infinity War)

Η σκηνοθεσία των  Αμερικανών Άντονι και Τζο Ρούσο κράτησε ψηλά και ατσαλάκωτη την σημαία της Marvel στο επικών διαστάσεων εγχείρημα του τρίτου κινηματογραφικού μέρους των  «Εκδικητών» με ό,τι πιο πλουμιστό, περιπετειώδες και ηρωικό υπάρχει.

Η νέο-μυθολογία και η νέο-φιλοσοφία παίρνουν την σκυτάλη και σε μια υπερ-παραγωγή εκδηλώνουν όλα τα νέο-εποχίτικα μηνύματα. Σε αυτό το φαντασμαγορικό δημιούργημα της Marvel, που συγκέντρωσε σε μια ταινία, σχεδόν όλα, τα γνωστά υπέροχα «τέκνα» της, γίνεται ο άσβεστος «φάρος», που θα φωτίζει από τούδε και στο εξής κάθε διάδρομο των φανταστικών πτήσεων του είδους στο άσπρο πανί. Η σεναριακή πλοκή, βασισμένη στα τεύχη της Marvel ικανοποίησε στο ακέραιο τους φανατικούς θεατές και τα μάλα ευχαριστημένοι αποχώρησαν από τις αίθουσες, περιμένοντας εναγωνίως το επόμενο και μάλλον τελευταίο επεισόδιο της σειράς.

«Revenge»

Η πρώτη επαφή της σε ταινία μεγάλου μήκους, το σκηνοθετικό της ντεμπούτο εν ολίγοις και η  42χρονη Γαλλίδα Κοραλί Φαρζά ορμάει σαν θηλυκός τυφώνας στον ερμητικά κλειστό κύβο της εκδίκησης, αλλάζοντας άρδην την εσωτερική διακόσμηση του γεωμετρικού σχήματος. Ξεκινάει από το χρώμα και το ανάλαφρο, πουτανίστικο ροζ το αντικαθιστά με αυτό του πηχτού, ανδρικού αίματος, ολούθε. Καίει τελετουργικά σε επίπονη σαμανική φωτιά το στίγμα της bimbo και στην θέση της υποδέχεται, ως αναγεννημένος φοίνιξ, το άγριο πνεύμα της λύκαινας, της λυσσαλέας αμαζόνας, τοποθετώντας γύρω της τα κορμιά των αρσενικών κάφρων με πάμπολλες τρύπες στα υπερφίαλα σαρκία τους.

Αγαπήσαμε πολύ την ταινία γιατί ξεχειλίζει από θράσος, στιλ και η νεαρά πολλά υποσχόμενη Ματίλντα Ίνγκριντ Άννα Λουτζ είναι χάρμα οφθαλμών.

«Το Βιβλιοπωλείο της Κυρίας Γκριν»

(The Bookshop)

Το σθένος και η γυναικεία μαχητικότητα της κυρίας Γκριν, που δεν αναζητούν ταμπούρια και σιδερόφρακτες συμμαχίες για να νικήσουν, ακόμα κι αν η μάχη διαφαίνεται μάταιη και δίχως ελπίδα, προβαίνουν σε μια καταμέτωπον σύγκρουση με όπλα την καλοσύνη, την ανιδιοτέλεια και την ελεύθερη σκέψη.

Η Έμιλι Μόρτιμερ, ο Μπιλ Νάι και η Πατρίσια Κλάρκσον απίθανοι σε μια Αγγλία πνιγμένη στον συντηρητισμό και στο φθόνο απέναντι στην όψη του ακέραιου, του φωτεινού, του καινούργιου και του δυνατού. Βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα της βραβευμένης Αγγλίδας συγγραφέως Πενέλοπι Φιτζέρλαντ, η ταινία μοιάζει σαν να ξεφυλλίζεις τελετουργικά το βιβλίο. Γυναικεία υπόθεση και πολύ καλή δουλειά από την Καταλανή σκηνοθέτιδα  Ιζαμπέλ Κοϊξέ, που απέσπασε 3 κινηματογραφικά βραβεία Γκόγια, ανάμεσά τους και της Καλύτερης Ταινίας.  

«Νόμος Περί Τέκνων»

(The Children Act)

Μεταφορά στην μεγάλη οθόνη του βραβευμένου, μπεστ σέλερ μυθιστόρηματος του Άγγλου Ίαν ΜακΓιούαν, σε σενάριο από τον ίδιο τον συγγραφέα και σκηνοθεσία του Ρίτσαρντ Έϊρ. Η μεγάλη ηθοποιός Έμα Τόμσον στο ρόλο της δικαστίνας απλώνει ένα σύγχρονο, κοινωνικό δοκίμιο, διασχίζοντας τα βαλτόνερα της ηθικής με ταχύπλοο και προορισμό την νησίδα της γνωσιακής ευπρέπειας. Λογική και ευγένεια σαλοπατούν επιδέξια και ψυχαναλύονται πρόσωπο με πρόσωπο με όλα τα τέρατα του σκοταδισμού, της τυφλής, θρησκευτικής πίστης και του γνώριμου στοιχείου της ελευθερίας του έρωτα.

Ερμηνείες, ιστορία, φωτογραφία, παραγωγή και μαστόρικη σκηνοθεσία αναδεικνύουν το αγγλικό σινεμά, που θυμίζει καλές εποχές Τζέιμς Άιβορι. Η περσόνα  Έμα Τόμσον σε καθηλώνει στην καρέκλα με την ερμηνεία της από το πρώτο λεπτό.

«Ο Άνθρωπος που Σκότωσε τον Δον Κιχώτη»

(Τhe Man Who Killed Don Quixote)

Το όνειρο του έλαβε σάρκα και οστά. Όνειρο τριάντα χρόνων, που έπειτα από τις αντίξοες οικονομικές συνθήκες της παραγωγής, αναβολές των γυρισμάτων λόγω της ασθένειας του Ζαν Ροσφόρ (ο Γάλλος ηθοποιός αρχικά είχε τον βασικό ρόλο), αλλά και τα θέματα υγείας που αντιμετώπισε ο ίδιος ο σκηνοθέτης, ο Δον Κιχώτης του τρελο-Αμερικανού Τέρι Γκίλιαμ, αποκαλύφθηκε. Ο Γκίλιαμ σκηνοθετεί τον εαυτό του, την μεγάλη διαδρομή του στην Τέχνη του σινεμά, τα όνειρα του, τις αποτυχίες του.

Ένα κινηματογραφικό παραμύθι για όσους αγάπησαν με την καρδούλα τους τον ευφάνταστο Αμερικανό σκηνοθέτη, για όσους ακόμα πλέκουν σκάλες από την μακριά κόμη γυναικών, ώστε να ανεβούν, πλήρους αισιοδοξίας, ψηλά στα σιωπηλά αστέρια. Εμείς, όλες αυτές τις δεκαετίες λατρέψαμε τον Τέρι Γκίλιαμ των Μόντι Πάιθονς, τον Τέρι των παραμυθιών και ταξιδέψαμε με τον Δον της Μάντσας στους δικούς του ανεμόμυλους.  Όσο παραμυθένια και παράδοξα φαντάζουν τα γεγονότα της ταινίας, τόσο αληθινά, συγκινητικά, αναζωογονητικά και ορθά φιλοσοφημένα είναι.

Τέρι, αγαπημένε μας Τέρι….

«Το Σπίτι που Έχτισε ο Τζακ»

(The House that Jack Built)

 

Ο Δανός «προβοκάτορας» σκηνοθέτης Λαρς φον Τρίερ αποδομεί την μέχρι τούδε κινηματογραφική φιλοσοφία των serial killers για να χτίσει τον νέο άνθρωπο. Εντελώς διαφορετικό από τις προηγούμενες ταινίες του, με ψήγματα αναφορών σε αυτές είναι μια ολόκληρη ιστορία το θέμα του και έχει να κάνει με τον εγκληματία, τον «κοντό» ή τον «ψηλό» άνθρωπο, το νοσηρό μυαλό και την απανθρωπιά της σκέψης. Ο καθρέπτης του άθλιου ανθρώπου, που εγκληματεί καθημερινά.

Ο Ματ Ντίλον αναδύεται από την αφάνεια και δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας στον ρόλο του κατ΄  εξακολούθηση δολοφόνου Τζακ με θέση, άποψη και φιλοσοφικούς κάβους που σοκάρουν. Σήμερα τον Τριερ τον χαρακτηρίζουν υβριστή και βέβηλο, στο μέλλον όμως θα τον αποκαλούν ιδιοφυία. Από τις κινηματογραφικές εκπλήξεις της κινηματογραφικής χρονιάς, που θα θυμόμαστε για χρόνια. 

 «Mandy»

Ένα απλό είδος τρόμου αριστοτεχνικά ειπωμένο. Τα γνωστά στοιχεία που περιλαμβάνει μια ταινία του είδους (ψυχεδέλεια, αποκρυφισμός, θάνατος, οργή και εκδίκηση) απλώνονται τόσο περίτεχνα στην δεύτερη σκηνοθετική δουλειά του Πάνος Κοσμάτος, που πραγματικά σε μαγνητίζει.

Η υποβλητική μουσική του  Γιόχαν Γιόχανσον,  η απόγνωση και η οργή στο πρόσωπο του Νίκολας Κέιτζ, που έχει καιρό να παίξει σε κάτι της προκοπής, η «Μάντι» κατορθώνει να σταθεί στον αφρό της διαφορετικότητας του cult και να ξεχωρίσει όχι απλά ως ταινία γκορ τρόμου, αλλά ως τρομακτικό έργο τέχνης.

Η γόνιμη έκφραση του σινεμά διαθέτει Κάλλος ακόμα και στις ταινίες φρίκης, καθώς το Κάλλος ενυπάρχει παντού, ορατόν και αόρατον.

«Κλέφτες Καταστημάτων»

(Shoplifters / Manbiki Kazoku)

Η ταινία κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα του 71ου Φεστιβάλ Κανών 2018. Επιτέλους, μια από τις πιο εύστοχες βραβεύσεις του συγκεκριμένου θεσμού των τελευταίων ετών. Ο βραβευμένος, Ιάπωνας σκηνοθέτης της ταινίας «Πατέρας και Γιός», Χιροκάζου Κόρε-Εντα έκανε το θαύμα του, μετασχηματίζοντας τον δραματικό ρεαλισμό σε ένα υπέροχο, τσουχτερό παραμύθι, όπου σε αφήνει να εγκαταλείψεις την σκοτεινή, κινηματογραφική αίθουσα γεμάτος συναίσθημα, χρώμα, εικόνες, σκέψεις.

Ένα άγνωστο μα υπαρκτό, παραβατικό σύμπαν, σίγουρα από πολλούς κατακριτέο, στον φακό του Κόρε-Έντα μετατρέπεται σε μεγαλείο, σε σπουδή ανθρωπιάς και ελευθερίας. Το βασίλειο της οικογένειας του Πίτερ Παν ζει και δρα ανάμεσα μας, ενώ η Χώρα του Πουθενά απέχει μόλις ένα τετράγωνο από το σπίτι μας.

Απλά, μαγευτικό, απλά υπέροχο!!!