fbpx

Λίνα Μουσιώνη μια κουβέντα με την Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«…Το ζητούμενο είναι η ισορροπία κειμένου και εικόνας. Δεν αρκούν οι όμορφες ελκυστικές εικόνες. Πρέπει να έχουν κάτι να πουν. Προσοχή, λοιπόν αναγνώστες!»

Η Λίνα Μουσιώνη γεννήθηκε το 1967 στη Λάρισα. Σπούδασε Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ειδικεύτηκε στη μελέτη του Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού και απέκτησε διδακτορικό τίτλο στο ίδιο πανεπιστήμιο. Από το 1991 έως το 2009 εργάστηκε ως επιμελήτρια σε μουσείο, έχοντας παράλληλα την ευθύνη του Τμήματος Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του.

Έχει επιμεληθεί και εκπονήσει πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα για τον νεοελληνικό πολιτισμό (τέχνες, τεχνικές, εθιμικός κύκλος), φορητό εκπαιδευτικό υλικό (μουσειοσκευές και φακέλους δραστηριοτήτων) και εκπαιδευτικές εκδόσεις. Είναι οργανωτικό στέλεχος της Νουτοπίας (μη κερδοσκοπικού φορέα για την αισθητική και συναισθηματική καλλιέργεια των παιδιών) και μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων.

Κυρία Μουσιώνη, ασχολείστε συστηματικά με την παιδική λογοτεχνία από το 2010. Ποιο το έναυσμα να ξεκινήσετε τη νέα αυτή καριέρα σας; Απλώς η αγάπη σας προς τα παιδιά;

Όλα ξεκίνησαν από μια επαγγελματική ανατροπή που μου έδωσε χώρο και χρόνο να σκεφτώ τι  λαχταρώ πραγματικά να κάνω στη ζωή μου. Η αγάπη μου για τα παιδιά είναι δεδομένη όπως και η ανάγκη να εργάζομαι κοντά τους. Ως επιμελήτρια και υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε μουσείο βρισκόμουν πάντα σε επαφή μαζί τους, είχα εξασκηθεί στον τρόπο που σκέφτονται, κατανοούν, χαίρονται, αλλά δεν φανταζόμουν φυσικά πως θα μπορούσα να γίνω συγγραφέας. Έγραφα για χρόνια ιστορίες που χάριζα στα παιδιά μου και τους φίλους μου. Η απόσταση που χωρίζει το όνειρο από την πραγματικότητα είναι τελικά πολύ πιο μικρή απ’ ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί.

Τώρα η Βικτώρια, η καινούργια σας ηρωίδα, δεν είναι μόνο μία Βικτώρια, αλλά πολλές. Που αν ζυγιστεί θα είναι βαρύτερη και από τρεις μπαμπάδες; Τόσο ασήκωτη; Μα γιατί;

Η Βικτώρια προσπαθεί να ανταποκριθεί στα στερεότυπα «καλής» και αποδεκτής συμπεριφοράς που της επιβάλλονται. Έχει φορέσει όλα τα «πρέπει» και το μέτωπό της γράφει «καλό παιδί». Είναι βαρύς κι ασήκωτος αυτός ο τίτλος. Δεν συμφωνείτε; Νομίζω πως οφείλουμε να δίνουμε χώρο στα παιδιά μας να συμπεριφέρονται ως παιδιά και όχι ως ενήλικες. Τα όρια ας είναι περισσότερο σταθερά και λιγότερο ασφυκτικά.

Αυτή η θαρραλέα Βικτώρια σε τι ηλικίας παιδάκια απευθύνεται;

Η Βικτώρια βρίσκει το θάρρος να διεκδικήσει αυτό που λαχταρά και να δείξει τον δρόμο και σε άλλα συνομήλικα παιδιά, 6 έως 8 χρόνων. Θα πρότεινα ανεπιφύλαχτα να διαβαστεί και από γονείς. Σε κάθε περίπτωση ένα βιβλίο διαβάζεται από τους αναγνώστες ανάλογα με τις εμπειρίες ή την ωριμότητά τους, οπότε ο ηλικιακός δείκτης είναι μόνο ενδεικτικός.

Διορθώστε με, αλλά τα παιδικά βιβλία θαρρώ πως είναι πιο δύσκολα από τα μεγαλίστικα. Γιατί πώς να αλλάξει ένας «κουρασμένος» άνθρωπος οπτική, να δει τη ζωή με μάτια αγνά;

Πιστεύω πως η λογοτεχνία είναι ο καθρέφτης της ζωής και μπορεί πραγματικά να αλλάξει την «περπατησιά» ενός αναγνώστη. Με τα βιβλία μπορεί να ζήσει κανείς πολλές ζωές, να  δοκιμαστεί, να συγκινηθεί, να ταξιδέψει. Δεν ξέρω αν το ζητούμενο είναι να δει κανείς τη ζωή με μάτια αγνά όσο να αντιληφθεί την πολυμορφία της.

Ασχολούμενη όλα αυτά τα χρόνια με παιδικά γραψίματα τι διαπιστώνετε; Τα σημερινά Ελληνόπουλα είναι εξοικειωμένα με το διάβασμα, δεν δυσανασχετούν όταν π.χ. για δώρο γενεθλίων παίρνουν ένα βιβλιαράκι αντί ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού;

Τα παιδιά πάντα χαίρονται τα παιχνίδια, αλλιώς δεν θα ήταν παιδιά! Νομίζω πως η σχέση του παιδιού με το βιβλίο είναι εθιστική και ξεκινά από την οικογενειακή «πολιτική» για το βιβλίο. Αν η ανάγνωση ταυτιστεί με ευχάριστες στιγμές χαλάρωσης και απόλαυσης, τότε νομίζω πως ένα βιβλίο αποτελεί δώρο καλοδεχούμενο.

Τα βιβλία για τους πολύ μικρούς αναγνώστες χωρίς θελκτική εικονογράφηση δεν «πουλάνε», έτσι δεν είναι;

Οι εικόνες υποστηρίζουν και διευκολύνουν την πρόσληψη του κειμένου από τα παιδιά. Η οπτικοποίηση του λόγου με εικόνες είναι απαραίτητη για να γνωρίσουν και να αντιληφθούν τον κόσμο γύρω τους. Μια ευρηματική εικονογράφηση υποστηρίζει το κείμενο και διευρύνει την παιδική φαντασία. Το ζητούμενο είναι η ισορροπία κειμένου και εικόνας. Δεν αρκούν οι όμορφες ελκυστικές εικόνες. Πρέπει να έχουν κάτι να πουν. Προσοχή, λοιπόν αναγνώστες!

Και πώς συνεργάζεστε εσείς με την/τον εικαστικό; Γράφετε και ζωγραφίζει εκείνος/η παράλληλα ή προηγείται το κείμενο; Και είναι ο Γιάννης Σκουλούδης (τι ωραίες οι ζωγραφιές του) μόνιμος ίσως συνεργάτης σας;

Εμπιστεύομαι τους εικονογράφους με τους οποίους συνεργάζομαι και σε καμιά περίπτωση δεν εμπλέκομαι στη δημιουργική διαδικασία. Το θεωρώ πολύ αντιφατικό για μια δουλειά που στηρίζεται στην έμπνευση και τη φαντασία. Αν κάτι πρέπει να τονιστεί, το συζητάμε εξαρχής.   Νιώθω ευγνωμοσύνη, γιατί έχω συνεργαστεί με εξαίρετους εικονογράφους και έχουμε κάνει μαζί υπέροχα βιβλία. Ο Γιάννης Σκουλούδης είναι ένας νέος χαρισματικός καλλιτέχνης και θα μου έδινε χαρά αν συναντηθούμε ξανά με αφορμή κάποιο νέο βιβλίο.

«Νομίζω, πως κάθε πόλη χρωστά στα παιδιά της χαρά, παιχνίδι, ασφάλεια και ξενοιασιά.»

Ανάμεσα στις πολλές ασχολίες σας, τα τελευταία χρόνια εργάζεστε και στο Κέντρο Δημιουργικής  Απασχόλησης Παιδιών στον Δήμο Λάρισας. Οι δραστηριότητές σας εκεί;

Είμαι παιδαγωγικά υπεύθυνη του δικτύου ΚΔΑΠ – ΚΔΑΠ ΜΕΑ του δήμου Λαρισαίων που περιλαμβάνει συνολικά 11 δομές. Η δραστηριότητά μου αφορά κυρίως τον παιδαγωγικό συντονισμό δράσεων που αφορούν τη σχέση με το βιβλίο και την παιδική λογοτεχνία, εκπαιδευτικά προγράμματα και ποικίλα project, συμμετοχές και συνέργειες με πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς με στόχο πάντα χαρούμενα και δημιουργικά παιδιά. Είμαι τυχερή γιατί έχω κοντά μου εξαίρετους συνεργάτες.

Εν ολίγοις θετικά κι ωραία πράγματα -ίσως και πολύ πολύ πιο ενδιαφέροντα- που αφορούν τα παιδάκια μας γίνονται στις πιο μικρές κοινωνίες από τις πιο απρόσωπες μεγάλες;

Όταν  όλα γίνονται με αγάπη και γνώση, δεν υπάρχει καμία διάκριση. Θα μιλήσω για την πόλη μου, τη Λάρισα, που γνωρίζω καλά. Υπάρχουν πολλές επιλογές και εξαίρετες δράσεις για τα παιδιά που προσφέρονται από τις δημόσιες δομές με διακεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Το καλοκαίρι, για παράδειγμα, λειτουργεί το πρόγραμμα «Κατασκήνωση στην πόλη» που καλύπτει συνολικά δύο χιλιάδες παιδιά 6-12 χρόνων με μια πληθώρα δραστηριοτήτων, ψυχαγωγικών, πολιτιστικών, καλλιτεχνικών, αθλητικών. Νομίζω, πως κάθε πόλη χρωστά στα παιδιά της χαρά, παιχνίδι, ασφάλεια και ξενοιασιά.

Το καλοκαίρι (αν και φέτος άργησε πολύ) είναι προ των πυλών. Εσείς θα αφήσετε τα γραψίματα και τις λοιπές ενασχολήσεις σας για μικρή, μεγαλύτερη θερινή ξεκούραση και ποια μέρη θα προτιμήσετε για τις εκδρομές σας;

Είμαι απόλυτα καλοκαιρινός τύπος, αλλά τα τελευταία χρόνια η δουλειά μου είναι το καλοκαίρι στα  κόκκινα! Ωστόσο πάντα βρίσκεται χρόνος για τις πολύτιμες διακοπές συντροφιά με βιβλία, ένα μικρό netbook –δεν μπορώ να αφήσω το γράψιμο– και την οικογένειά μου. Φέτος σχεδιάζω μικρές διακοπές στην Αργολίδα που είναι μπλεγμένη με αναμνήσεις από τα φοιτητικά χρόνια στην Επίδαυρο. Η συνέχεια είναι υπό διερεύνηση ακόμη.

Ευχαριστώ για τον χρόνο σας. Καλοτάξιδη η Βικτώρια, αγαπημένο οικογενειακό μας όνομα.

Εγώ σας ευχαριστώ πολύ για τις ξεχωριστές ερωτήσεις και το ενδιαφέρον σας. Η Βικτώρια και εγώ χαρήκαμε πολύ.

Το βιβλίο «Βικτώρια» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο