fbpx

banner αεροδρομίου

 

Η συγγραφέας Αργυρώ Χαρίτου συζητάει με τον Γιώργο Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

«…ο έρωτας δεν είναι μόνο το σαρκικό κομμάτι, αλλά και κάτι ψυχικό που το έχουμε ξεχάσει και το έχουμε ανάγκη όλοι μας»

Σε έναν τόπο που έχει γεννήσει τους ομορφότερους αρχαίους μύθους και θρύλους, όπως είναι η Ελλάδα – η πλουσιότερη σε όλο τον κόσμο – σε ένα ζωντανό έδαφος πολέμου θεών και ανθρώπων, καθώς αναφέρει η υπέροχη μυθιστορία μας, η λογοτεχνία του φανταστικού μόλις έχει αρχίσει να φανερώνει την δυναμική της. Ελάχιστοι στον αριθμό Έλληνες συγγραφείς, σε αντίθεση με αυτούς της αλλοδαπής, ασχολούνται με το σύμπαν του φανταστικού-επικού τρόμου. Με τον απλό φιλοσοφικό συνειρμό: «εάν δεν υπήρχε το σκότος δεν θα υφίστατο το φως και αντιστρόφως», η Ελλάδα θα μπορούσε, κάλλιστα, να κατέχει τα πρωτεία διεθνώς σε παραγωγή συγγραφέων με ιστορίες μυθικών, απόκοσμων τεράτων και ημίθεων ή θνητών ηρώων.

Στα χέρια μου ήρθε ένα ξεχωριστό βιβλίο, που με προκάλεσε τα μάλα να το διαβάσω. Ο τίτλος του: «Οι Πλανευτές», το οποίο παρουσιάσαμε στους αναγνώστες μας (ΕΔΩ). Οι πόλοι έλξης για να καταπιαστώ με το συγκεκριμένο μυθιστόρημα φανταστικού τρόμου ήταν πως είναι κάτι το εντελώς διαφορετικό από τα συνηθισμένα, έπειτα ο τίτλος του και τέλος το ότι είναι γραμμένο από μια γυναίκα. Αργυρώ Χαρίτου το όνομα της, ένας νέος άνθρωπος με οικογένεια και δυο τέκνα.

Μια γυναίκα γράφει ένα ερωτικό μυθιστόρημα του φανταστικού, ενταγμένο στον τρόμο, στην αγωνία, την μεταφυσική δράση, στήνοντας ένα δικό της νέο είδος όντων, γεμάτο μυστήριο, θάνατο αλλά και έρωτα . Μαζί με την Αγνή Σιούλα, την Βίβιαν Φόρτη, την Άρτεμη Βελούδου – Αποκότου, την Έρση Λάβαρη, την Στεφανί Ιακώβου, την Μαρία Χατζόγλου, η Αργυρώ Χαρίτου είναι από τις σύγχρονες, Ελληνίδες συγγραφείς που έχουν ανοιχτή πρόσκληση στα ερεβώδη βασίλεια του αποκρυφιστικού και απόκοσμου σύμπαντος.

Από την Μέρι Σέλεϊ, έως την Σάρλοτ Ρίντελ και από την Αν Ράις έως την Τσάρλι Τζέκομπ, ο μεταφυσικός, σκοτεινός τρόμος της γυναικείας φαντασίας και του παράδοξου, τουλάχιστον για την Ελλάδα, έχει αρχίσει να μοσχοβολά παρουσία και ατόφια δημιουργία.

Η Αργυρώ Χαρίτου, γεννημένη στο Μόναχο, διαμένει με την οικογένεια της στο Κιλκίς και η τηλεφωνική μας επικοινωνία ήταν η πιο άμεση σύνδεση για να αναπτύξουμε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τους «Πλανευτές», το πρώτο της μυθιστόρημα, αλλά και το πως αισθάνεται ως συγγραφέας του φανταστικού τρόμου σε μια χώρα που το είδος, μάλλον, ανήκει στην γυναικεία δύναμη.        

Συνομιλούμε στον ενικό;

Φυσικά!

Ποιο είναι το στοιχείο που σε γοητεύει Αργυρώ, κυρίως, από τον χώρο του φανταστικού και των επικών ιστοριών, ώστε να γράψεις ένα «σκοτεινό» μυθιστόρημα έρωτος, φαντασίας και τρόμου;

Με γοητεύει το φανταστικό γενικότερα. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω ένα μόνο στοιχείο του. Κάθε τι που κυμαίνεται στον χώρο του φανταστικού μου δίνει εικόνες, ιδέες ώστε να μπορώ να δημιουργώ κόσμους.

Για αυτόν λόγο δημιούργησες έναν εντελώς δικό σου κόσμο, μια συρραφή μυθιστορίας και φαντασίας, όπου μέσα του πρωταγωνιστεί ένα νέο είδος, τρομερών  πλασμάτων τα οποία ονομάζεις «Πλανευτές». Δηλαδή γεννήματα μιαρών γενών και ανθρώπων με υπερφυσικές δυνάμεις, που, όπως περιγράφεις, για να πάρουν ενέργεια και ζωή σκοτώνουν ανθρώπους, πίνοντας το αίμα τους. Κάτι σαν τα βαμπίρ. Μια ομάδα, όμως «επαναστατών» είναι ταγμένη με το μέρος των ανθρώπων. Αυτό δεν είναι οξύμωρο, καθότι η βασική πηγή ζωής και διατροφής τους είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι;

Επέλεξα να δημιουργήσω έναν δικό μου κόσμο, ή καλύτερα ένα δικό είδος γιατί ήθελα το κάτι διαφορετικό, από τα κλισέ που υπάρχουν στον χώρο. Όσο για το αίμα, που τα συγκρίνεις με τα βαμπίρ, δεν είναι μόνο οι βρικόλακες που τρέφονται με αίμα.  Σχεδόν όλα τα αρχαία τέρατα έχουν ως η πηγή τροφής τους το αίμα.  Οξύμωρο δεν θα το έλεγα. «Οι Πλανευτές» έχουν και μια ιδιαιτερότητα σε σχέση με τα άλλα πλάσματα – τέρατα που πίνουν αίμα. Δεν επιτρέπεται να σκοτώσουν το θήραμα τους. Ακόμη, πως εάν δεν προστατέψουν τους ανθρώπους από την ολική καταστροφή τους, θα πεθάνουν από ασιτία, μιας και όπως λες είναι η βασική πηγή ζωής τους.

Σωστό! Υπάρχουν και άλλα είδη απόκοσμων πλασμάτων που έχουν στοχοποιήσει τον άνθρωπο ως τροφή. Ο έρωτας, όμως της «πλανεύτρας», αθάνατης Γιασμίν με τον θνητό άνθρωπο Έντριαν, μοιάζει να είναι βγαλμένη από τον συναισθηματικό ιστό της γνωστής βαμπίρ- τετραλογίας της Αμερικανίδας Στέφανι Μέγιερ: «Twilight» ή όχι; Σε επηρέασε κάπως συγγραφικά – αν και αντίστροφα εδώ στο ρομαντικό στοιχείο: η γυναίκα είναι το εξώκοσμο ον και ο άνδρας να είναι ο θνητός άνθρωπος – , ώστε να πλάσεις το δικό σου σύμπαν στο ειδύλλιο και την πλοκή της τρομερής περιπέτειας αφηγείσαι;

Θα πω, ότι το «Twilight» ήταν εκείνο που με προκάλεσε να δημιουργήσω τους «Πλανευτές», διότι είχα κουραστεί στο να χρησιμοποιούν όλοι τους βρικόλακες, είτε σαν κακούς, είτε σαν όμορφους, είτε σαν τέρατα. Δεν υπάρχει παρθενογένεση και λογικό είναι να μοιάζουν. Άλλωστε έχουμε συναντήσει πολλά τέτοιου είδους ζευγάρια στην λογοτεχνία. Αυτό που ήθελα, ήταν να δημιουργήσω μια δυναμική γυναικά να παλεύει με τις αδυναμίες της και όχι, ένα κοριτσάκι, που τη σώζει το όμορφο, άγριο πλάσμα που επιθυμεί να την σκοτώσει αλλά τελικά καταδυναστεύει την επιθυμία του. Γι’ αυτό τον λόγο και οι αντιστραμμένοι ρόλοι.

Η διάσωση της ανθρωπότητας από τα αιμοσταγή Νεφελίμ (όντα φτιαγμένα από θεούς και ανθρώπους) αλλά και η βαθιά, ανιδιοτελής αγάπη σε δυο ετερόκλητα είδη, είναι οι σταθεροί πυλώνες που ορθώνεις ως σημεία  δράσης στο πρώτο σου βιβλίο. Καταλήγεις, τελικώς, να ακολουθήσεις αυτόν δρόμο στις μελλοντικές ιστορίες σου; Άνθρωποι και τέρατα σε μια κοινή αρένα να μάχονται για την κυριαρχία της Γης; Ρωτάω, διότι διαβάζω και το ενδιαφέρον site της Ιλέην Ρήγα «Nyctophilia.gr», το οποίο είναι προσανατολισμένο σε αυτό το λογοτεχνικό είδος και ύφος, όπου συμμετέχεις ενεργά με τα κείμενα σου.

Το είδος που μου αρέσει είναι το φανταστικό. Δεν ξέρω αν όλες οι ιστορίες μου θα είναι  για την κυριαρχία του πλανήτη. Το επόμενο βιβλίο μου θα πραγματεύεται τον έρωτα και την ψυχοσύνθεση του ζευγαριού, τον χαμό και για το πόσο θα παλεύεις ώστε να είσαι με αυτόν που πιστεύεις ό,τι αγαπάς.

Επιλέγεις να καταπιαστείς με ένα δύσκολο θέμα. Την ανθρώπινη συμπεριφορά στο πεδίο των ερωτικών σχέσεων. Τα αληθινά «τέρατα», εναντίον των εαυτών των;

Δεν θα μπορούσες να το εκφράσεις καλύτερα. Αν και δεν είχα σκεφτεί ότι είναι τόσο δύσκολο, μέχρι που άκουσα την ερώτηση σου. Θέλω απλά να δείξω, ότι πρέπει να ακούμε περισσότερο, παρά να μιλάμε. Αυτό το λέει και ένας άνθρωπος που δεν σταματάει να μιλάει. Ό,τι ο έρωτας δεν είναι μόνο το σαρκικό κομμάτι, αλλά και κάτι ψυχικό που το έχουμε ξεχάσει και το έχουμε ανάγκη όλοι μας. Θέλω να παρουσιάσω, το πώς ο έρωτας δίνει πραγματική ενέργεια και δύναμη στον ερωτευμένο και το πώς η έλλειψη του ή καλύτερα η απουσία του αγαπημένου μας τον καταστρέφει , αλλά και το τι χρειάζεται για να μπορέσει να «επιβιώσει» και πάλι.

Αν και το ρομαντικό, ερωτικό στοιχείο είναι το κεντρικό πετράδι στο στέμμα τού μυθιστορήματος, «Πλανευτές», η βάση είναι η βία, το αίμα και ο θάνατος. Εκδοτικά, πως αντιμετωπίστηκες, όταν ως γυναίκα εισέβαλες με θάρρος σε ένα ανδροκρατούμενο είδος;  Ο χώρος του φανταστικού-επικού μυθιστορήματος, ως γνωστόν, διεθνώς είναι ανδρική υπόθεση, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, που είναι γυναίκες και μάλιστα άριστες, γυναικείες πένες.

Εκδοτικά σε αυτό το βιβλίο δεν αντιμετώπισα «ρατσισμό». Στην πρώτη μου όμως, ολοκληρωμένη ιστορία, συνάντησα την απόρριψη πολλές φορές. Η απάντηση των εκδοτών ήταν: «Μας αρέσει αλλά είναι μεγάλο, είστε πρωτοεμφανιζόμενη και γυναίκα». Με αυτή τη σειρά από τους περισσότερους, είναι κάτι που με είχε πληγώσει αλλά και θυμώσει συγχρόνως.

«Έχω την εντύπωση, ότι αν γράφεις συγκεκριμένα για να αρέσεις σε κάποια ομάδα δεν θα είσαι μέσα στα βιβλία σου»

Θέλω να σε ρωτήσω Αργυρώ, γιατί η δράση του βιβλίου σου εκτυλίσσεται σε διάφορα μέρη της Γης εκτός της Ελλάδας, που ως χώρα οι θρύλοι και οι μύθοι της διαθέτουν μια αστείρευτη δεξαμενή τροφοδοσίας για το είδος της φανταστικής λογοτεχνίας και του παράδοξου και, φυσικά, είναι πιο ισχυροί από αυτές της υπόλοιπης Ευρώπης και της Αμερικής. Κι ακόμα, γιατί οι ήρωες σου διαθέτουν μη ελληνικά ονόματα, αφού η «πνευματική» τους μητέρα-δημιουργός είναι Ελληνίδα; Προσανατολίζεσαι, εκτός των άλλων, στο ξενόγλωσσο αναγνωστικό κοινό;

Η απάντηση μου θα είναι απλή: Σ΄ εκείνα τα μέρη πρώτη φορά φαντάστηκα την ιστορία να παίρνει σάρκα και οστά. Με βόλευε περισσότερο να την τοποθετήσω στη Νέα Υόρκη και στην Πέτρα της Ιορδανίας. Όσο για τα ονόματα θα έλεγα ότι αρκετοί ήρωες έχουν Ελληνικά ονόματα: Αλεξάντερ (Αλέξανδρος), Έντριαν (Αντρέας), Φαέθων, Λεόντιος, Αμιμόνη. Τα δε Νεφελίμ, που είναι πλάσματα αρχαία, δεν ήθελα να τους δώσω απλά καθημερινά ονόματα, οπότε τα δημιούργησα, εκτός της Αναέλ που είναι αγγελικό όνομα. ‘Οσο για την ερώτηση σου, όλοι θέλουμε να δούμε το πόνημά μας να σπάει τα ελληνικά σύνορα, αλλά δεν ήταν αυτό ο σκοπός.

Οι περισσότεροι συγγραφείς του φανταστικού μυθιστορήματος, παλαιότεροι και νεώτεροι, τοποθετούν στον πατριαρχικό θρόνο του είδους και ως σημείο αναφοράς τον Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ, τον άνθρωπο που άνοιξε διάπλατα τις πύλες των αρχαίων θεών για να συστηθούν με τους συγχρόνους ανθρώπους. Είσαι αυτής της άποψης ή στον μεγάλο θρόνο του προσωπικού σου πανθέου έχεις τοποθετημένο κάποιον άλλον;  

Είμαι της άποψης ότι δεν πρέπει να έχουμε μόνο έναν αγαπημένο στο πάνθεον μας. Πιστεύω ότι αν διαβάζουμε μόνο έναν συγκεκριμένο συγγραφέα, χωρίς να το καταλαβαίνουμε η γραφή μας, οι ιδέες μας, περιτριγυρίζονται γύρω από εκείνον με αποτέλεσμα να τον αντιγράφουμε. Συγγραφείς που επηρέασαν τη γραφή μου είναι: Η Ούρσουλα Λε Γκεν. Η Margaret Weiss, η Cassandra Clare, η Clive Barker. Ο Μάικλ Μούρκοκ, o Robert Anthony Salvatore, o Εdgar Allan Poe. Αναφέρω αυτούς που ανήκουν στο φανταστικό και τον τρόμο.

Εκτός της εξαίσιας και μοναδικής Μέρι Σέλεϊ – προγενέστερη του Λάβκραφτ – , που ως η πρώτη γυναίκα λογοτέχνης του φανταστικού, σκοτεινού τρόμου, τόλμησε να μιλήσει ανοιχτά για τον ανθρωποθεό και το ελαττωματικό, ευαίσθητο δημιούργημα του στο υπέροχο βιβλίο της «Φράνκενσταϊν», σε δύσκολες, ιστορικές εποχές, ποια θεωρείς, ότι είναι σημαντική συγγραφέας του αυτού χώρου που υπηρετείς; Ο πυρήνας της έμπνευσης σου, με απλά λόγια και γιατί;

Με απόσταση η Ούρσουλα Λε Γκεν. Ο τρόπος που γράφει είναι τόσο μοναδικός. Σε λίγες γραμμές σε γεμίζει με χιλιάδες εικόνες. Οι ιδέες της, οι ιστορίες της. Είναι μια γυναίκα που άφησε μια πλούσια παρακαταθήκη που πρέπει να διαβαστεί.

Το συγκεκριμένο είδος, του φανταστικού τρόμου, το διανθισμένου έντονα με τον μεγάλο έρωτα, συνήθως, δεν έχει ως αποδέκτες το φανατικό, ανδρικό αναγνωστικό κοινό, δηλαδή τους πιστούς ακόλουθους του φανταστικού τρόμου, που «ξεκοκαλίζουν» αχόρταγα αυτές τις ιστορίες. Από την αρχή στόχευες μόνο την γυναικεία  ομάδα ή ήθελες να αγγίξεις και τις καρδιές των ανδρών, αφού ο ένας από τους δυο βασικούς σου ήρωας είναι άνδρας και μάλιστα ερωτευμένος άνδρας που «προδίδεται» από ένα απόκοσμο γυναικείο, όμορφο ον;

Έχω την εντύπωση, ότι αν γράφεις συγκεκριμένα για να αρέσεις σε κάποια ομάδα δεν θα είσαι μέσα στα βιβλία σου. Τι θέλω να πω: Αν ο συγγραφέας σκέφτεται συνέχεια: «αυτό θα αρέσει στις γυναίκες ας το γράψω», «αυτό θα ιντριγκάρει τους άντρες, ας το προσθέσω», ή «α, αυτό είναι έξυπνο θα φέρει αναγνώστες», στην τελική θα έχει ολοκληρώσει κάτι που δεν θα έχει ψυχή, διότι θα έχει σκόρπιες κλεμμένες εικόνες για να γίνει αρεστός σε όλους, κάτι που δεν υφίσταται.  Ξεκίνησα να γράφω μια ιστορία που εξέφραζε εμένα, δεν στόχευα κάπου. Αν αγγίξει τις αντρικές ή τις γυναικείες καρδιές αυτό μόνο ο χρόνος θα το δείξει.

Είσαι νεότατη, παντρεμένη και με δυο τέκνα στην οικογένεια σας. Ως νέα μητέρα και συγγραφέας το βράδυ πριν πλαγιάσουν οι θυγατέρες σου διαβάζεις αυτές τις σύγχρονες σαχλές ιστορίες, της ανούσιας και άκαρπης κοινωνικής συμπεριφοράς ή επιλέγεις τον δρόμο των κλασικών παραμυθιών του Αισώπου, του «Κοντορεβιθούλη», της «Κοκκινοσκουφίτσας», της «Ιστορίας των Χριστουγέννων», «Τα Τρία Γουρουνάκια», της «Χιονάτης και των Επτά Νάνων», των σπουδαίων παραμυθάδων. Ιστορίες διαχρονικές για μικρούς ανθρώπους, ενταγμένες καθολικά στην χύτρα του μυητικού τρόμου;

Δεν θεωρώ ότι οι σύγχρονες ιστορίες είναι όλες σαχλές. Υπάρχουν και μικρά διαμαντάκια. Όσο παράξενο όμως και αν ακούγεται, πέρα από τα κλασικά παραμύθια, τις διαβάζω και όποιο βιβλίο κρατάω στα χέρια μου εκείνη τη στιγμή. Πολλές φορές τις μιλάω και για τους ήρωες των δικών μου βιβλίων.

Παρουσίαση του βιβλίου:

Το Σάββατο στις 22 Φεβρουαρίου 2020 και ώρα 19:30’ στο βιβλιοκαφέ «Έναστρον», Σόλωνος 101 στην Αθήνα, οι εκδόσεις Momentum θα παρουσιάσουν το βιβλίο της Αργυρώς Χαρίτου «Οι Πλανεύτες».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν  οι:

Ιλέην Ρήγα: μεταφράστρια και δημιουργός του site «Nyctophilia»

Γιώτα Χουλιάρα: δημοσιογράφος, συγγραφέας

και η συγγραφέας  Αργυρώ Χαρίτου