fbpx

«Η Στολή του Λοχαγού»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Der Hauptmann / The Captain)  

 

  • Είδος: Πολεμικό δράμα εποχής (A/M)
  • Παραγωγή: Γερμανία, Γαλλία, Πολωνία (2017)
  • Σκηνοθεσία: Ρόμπερτ Σβένκε
  • Με τους: Μαξ Χουμπάχερ, Φρέντεριχ Λάου, Μιλάν Πεσέλ, Αλεξάντερ Φέλινγκ
  • Διάρκεια: 118’
  • Διανομή: Weird Wave

Ανατρεπτικό και συγχρόνως ανατριχιαστικό. Προβοκατόρικο αλλά πέρα για πέρα γοητευτικό. Ειδικά το φινάλε είναι ένα σκαμπίλι που καθηλωμένος το αποδέχεσαι με το στόμα ανοιχτό. Η ταινία σε αρκετά μεγάλο μέρος της στηρίζεται στην αληθινή ιστορία του 19χρονου, Γερμανού δεκανέα Γουυίλι Χέρολντ (Μαξ Χουμπάχερ – πολύ καλός!) που μεταμορφώθηκε πρώτα σε απατεώνα και έπειτα σε σαδιστή εγκληματία, από την στιγμή που ανακάλυψε και ενδύθηκε την ολοκάθαρη και ατσαλάκωτη στολή ενός λοχαγού των Ες Ες, στις 3 Απριλίου του 1945.

Πως έχουν τα πράγματα;  Ελάχιστες εβδομάδες πριν την λήξη του 2ου μεγάλου πολέμου, ο δεκανέας του γερμανικού στρατού Χέρολντ, εντός γερμανικού εδάφους, την κοπανάει από το στράτευμα και με βορεινή κατεύθυνση λιποτακτεί, καθώς όλοι πια αντιλαμβάνονται πως οι σύμμαχοι τελειώνουν τον πόλεμο και ο σώζων εαυτόν σωθήτω! Φυσικά, ως λιποτάκτης που είναι τον καταδιώκουν οι συμπολεμιστές του για τον σκοτώσουν. Ο τρομερός και ισχυρός γερμανικός στρατός σε πλήρη διάλυση και τρόμο. Κουρελής, πεινασμένος, κουρασμένος, ξυπόλητος και με το κρύο να τον παγώνει αρχίζει τα πλιάτσικα σε αγροικίες, κάτι όμως που δεν έχει επιτυχία γιατί οι ιδιοκτήτες δολοφονούν επί τόπου τους λιποτάκτες πλιατσικολόγους.  Βυθισμένος στην απόγνωση για το πως θα γλυτώσει ανακαλύπτει ένα ημί-κατεστραμμένο, στρατιωτικό αυτοκίνητο,  και μέσα σε αυτό το κουτί ενός αξιωματικού που περιέχει τη πεντακάθαρη στολή του λοχαγού με πολλές διακρίσεις, μεταξύ άλλων και τον Σιδηρούν Σταυρό ανδρείας.

Ο στρατιώτης Χέρολντ ενδύεται την στολή, ψιλοσενιάρει το παρουσιαστικό του, αποκτά σκληροτράχηλο ύφος κι αρχίζει να υποδύεται τον παρασημοφορημένο λοχαγό των Ες Ες. Συναντά κι έναν μοναχικό Γερμανό και βαμμένο χιτλερικό αλεξιπτωτιστή που έχασε την μονάδα του, τον Φράιταγκ (Μιλάν Πεσέλ – άψογος) τον κάνει οδηγό του κι ο Χέρολντ αρχίζει να ασκεί εξουσία, πάντα με ασπίδα, χαράκωμα και απόρθητο πύργο την νέα του αμφίεση.

Στην ανάγκη του, όμως, να ξεφύγει βυθίζεται όλο και περισσότερο στην μορφή που του προσδίδει η τιμημένη, παρασημοφορημένη στολή και δίχως να το επιδιώκει έρχεται σε επαφή με ομοιόβαθμους, αλλά και με κατώτερους αξιωματικούς, που έχουν αιχμαλωτίσει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης τους λιποτάκτες εν καιρώ πολέμου .  

Λέγεται, πως συνολικά, ο Χέρολντ ηγήθηκε περί των 80 στρατιωτών, με 12 στρατιώτες να παραμένουν μαζί του, πιστοί μέχρι το τέλος. Ο τυχάρπαστος  δεκανέας, που μεταμορφώθηκε σε λοχαγό έμεινε στην ιστορία για τα στυγερά του εγκλήματα και τις αναίτιες εκτελέσεις στρατιωτών και αθώων πολιτών, με την ψευδή δικαιολογία πως εκτελούσε εντολές του ίδιου του Αδόλφου Χίτλερ, γεγονός που όλοι γύρω του προσποιούνταν πως πίστευαν, παρόλο που δεν υπήρχε καμία γραπτή απόδειξη ανάλογων διαταγών.

Αυτή είναι η πρώτη ανάγνωση της ταινίας του βραβευμένου 50χρονου Ρόμπερτ Σβένκε, σκηνοθέτη του «RED: Πράκτορες Παροπλισμένοι αλλά Πάντα Επικίνδυνοι», του «Σχεδίου Πτήσης» και των δυο μερών της «Τριλογίας της Απόκλισης». Το αμέσως επόμενο «κείμενο», που πλασάρεται ελάχιστα χιλιοστά κάτω από την σεναριακή επιδερμίδα, θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι το «κέλυφος» και πως μπορεί ένα «κέφυλος» να επιδράσει στον ψυχισμό μας. Δηλαδή, εκεί που δεν μπορείς να αρθρώσεις λόγο, γιατί υπάρχει η συμπίεση ή η ψυχολογική βία, ένα ένδυμα έχει την ιδιότητα τού απόλυτου μετασχηματισμού. Και εν δυνάμει αυτός ο μετασχηματισμός θα αναδύσει τον πραγματικό σου εαυτό, αυτόν που ήταν καταχωνιασμένος λόγω θέσης, χαμηλής αυτοεκτίμησης ή και φόβου.

Γίνεται πραγματικός χαμός. Ο πρωταγωνιστής Μαξ Χουμπάχερ ταξιδεύει υπέροχα στην σκοτεινή μετουσίωση, ξαφνιάζει και συνάμα σφηνώνει στο κεφάλι του θεατή το: «διάολε κάτω από συνθήκες εξουσίας πόσο κτήνος μπορεί να γίνει ο άνθρωπος;» Ο ήρωας είναι σαν να ξεχνάει τι ήταν και μαγικά η στολή – κέλυφος του προσθέτει μια δύναμη, ικανή να αποκαλύψει την γενεσιουργό του προσωπικότητα και να αγκαλιαστεί με την δαιμονική ιδιότητα που αντιπροσωπεύει η φορεσιά -κέλυφος. Άλλωστε το πως ορθώθηκε και καθιερώθηκε το Γ΄ Ράιχ είναι γνωστό σε όλους όσους διαβάζουν ιστορία. Η κτηνωδία στο μεγαλείο της και όσο πιο υψηλό βαθμό έφεραν εκείνοι οι δαίμονες, εγκληματίες στρατιωτικοί, τόσο βαθύτερο και απάνθρωπο ήταν το έρεβος που εκδήλωναν. Αυτό είναι ντιενεϊκό και δεν αλλάζει.

«Η Στολή του Λοχαγού» είναι μια άριστη άσκηση στο αθέατο, ανθρώπινο εμβαδόν, που σοκάρει. Η ασπρόμαυρη επιλογή της εικόνας διαμορφώνει κατάλληλα την ατμόσφαιρα της ταινίας, την φέρνει στην εποχή που πραγματεύεται, ταυτόχρονα δε, την εναποθέτει στο πιο ψηλό σημείο της κλίμακας της ύβρεως για να κατρακυλήσει θανάσιμα και αιματοβαμμένη μέχρι το σκοτεινό υπόγειο, ενώ η υπέροχη φωτογραφία του  Φλόριαν Μπάλχαους πραγματικά σε δένει με ό,τι ο σκηνοθέτης θέλει να εκφράσει προβοκατόρικα.

Προσέξτε όσοι θα δείτε την ταινία, εύχομαι να είστε πολλοί, μην αποχωρήσετε από την αίθουσα μετά το τέλος της, αλλά περιμένετε και παρακολουθήσετε τους τίτλους, κι εκεί πραγματικά θα μείνετε σύξυλοι. Ουρανομήκης έμπνευση και όλη η σύγχρονη αλήθεια για το κράτος που ονομάζεται Γερμανία.