fbpx

«Η Ελευθεροτυπία ΔΕΝ «φιμώνεται»», γράφει η Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

 

 

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

markella_ch@windowslive.com

Μάιος.

Ο τελευταίος μήνας της άνοιξης, που μόλις προ ολίγου έκανε την εμφάνισή του, σηματοδοτεί πάντα για εμένα την έναρξη μιας εξαιρετικά φωτεινής εποχής.

Σίγουρα δεν είμαι η μόνη που ένιωσε φέτος να της έχει λείψει η πεζή ελαφρότητα και η αβάσταχτη ξενοιασιά των ημερών της άνοιξης, εκείνη η ξενοιασιά που σου «χτυπάει» την πόρτα με μόνο σκοπό της να κυριεύσει μια απειροελάχιστη γωνιά της καρδιάς σου.

Κάπως έτσι, ξένοιαστη και «ελαφριά» αισθάνομαι κάθε Μάιο της ζωής μου, εικάζοντας ότι υπάρχουν ακόμη περισσότεροι άνθρωποι που αισθάνονται ακριβώς το ίδιο μ’ εμένα.

Ο Μάιος, βεβαίως, αποτελεί για έναν ακόμα λόγο «σταθμό» για τα δικά μου δεδομένα κι αυτός δεν είναι άλλος από τη σημερινή μέρα.

 

3 Μαΐου – Παγκόσμια Ημέρα Ελευθεροτυπίας (World Press Freedom Day)

 

Η εν λόγω ημέρα καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ένωσης Εφημερίδων (ΠΕΕ) και γιορτάζεται κάθε χρόνο, από το 1993, σε ανάμνηση της Διακήρυξης του Windhuk. Η συγκεκριμένη αποτέλεσε ουσιαστικά μία έκκληση ελευθεροτυπίας που υπεγράφη από Αφρικανούς δημοσιογράφους περί το 1991, με σκοπό την κυριαρχία ελεύθερων, πλουραλιστικών, αλλά και περισσότερο ανεξάρτητων Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ).

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθεροτυπίας υπενθυμίζει στους δημοσιογράφους (και όχι μόνο) τη σπουδαιότητα της ύπαρξης, αλλά και της προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων, που αφορούν την ελευθερία έκφρασης ιδεών, απόψεων, καθώς και την ελευθερία αληθοφανούς αποτύπωσης των γεγονότων, όπως αυτά διέπονται από τη νομικά κατοχυρωμένη ελευθερία λόγου στον Τύπο.

Υπενθυμίζεται ότι τα δικαιώματα ελεύθερης έκφρασης στον Τύπο κατοχυρώνονται από το άρθρο 19 της Παγκόσμιας Διακήρυξης του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, καθώς και από το Σύνταγμα της Ελλάδος, ενώ χωρίς αυτά τα δύο θεμελιώδη δικαιώματα, η Δημοκρατία εγκαταλείπει κάθε ίχνος εφαρμογής της.

 

Ελευθεροτυπία ανά τον κόσμο – Μιλώντας με αριθμούς

 

Ενδεικτικά, το έτος που μας πέρασε (2018) τουλάχιστον 95 δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών τους, σύμφωνα με όσα αναφέρει η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ). Αξίζει να αναφερθεί ότι ο αριθμός των θανάτων είναι υψηλότερος από ό,τι το 2017, όχι όμως τόσο υψηλός όσο τα προηγούμενα χρόνια, όπου καταγράφηκαν πολλοί περισσότεροι, εν μέσω των συγκρούσεων του Ιράκ με τη Συρία.

Πάντως, ο μέγιστος αριθμός θανάτων που καταγράφηκε ποτέ παρατηρήθηκε πριν από περίπου 13 χρόνια (2006), όταν 155 άτομα, τα οποία ασχολούνταν ενεργά ή και υποστηρικτικά με τα μέσα ενημέρωσης, «χάθηκαν» την ώρα του καθήκοντος.

 

Jamal και άλλοι

 

Δυστυχώς ή ευτυχώς το Αφγανιστάν εξακολουθεί να κατέχει μια από τις πρώτες θέσεις σε θνησιμότητα, καθώς θεωρείται ακόμη από τις πιο θανατηφόρες χώρες για τους δημοσιογράφους, με 16 θανάτους το έτος που μας πέρασε.

Εννέα Αφγανοί δημοσιογράφοι έχασαν τη ζωή τους σε ένα περιστατικό στην πρωτεύουσα της χώρας, την Καμπούλ, αφότου επισκέφθηκαν το σημείο βομβιστικής επίθεσης, με σκοπό να «καλύψουν» το τι συνέβη. Και αυτό ήταν μόνο ένα περιστατικό, με πόσα ακόμα να μην βλέπουν καν το φως της δημοσιότητας.

Η ελευθεροτυπία και η πολυφωνία φιμώνεται, βασανίζεται, τσαλαπατιέται, πετιέται στα σκουπίδια και εν τέλει; Σκοτώνεται.

Στις 2 Οκτωβρίου 2018 ο Άραβας δημοσιογράφος Jamal Ahmad Khashoggi εθεάθη για τελευταία φορά ζωντανός, λίγο πριν περάσει την κύρια είσοδο του προξενείου της Σαουδικής Αραβίας, στην Κωνσταντινούπολη. Ανώνυμες πηγές της τουρκικής αστυνομίας ισχυρίζονται ότι δολοφονήθηκε μέσα στο προξενείο, ενώ η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας αντιτείνει πώς ο ίδιος έφυγε από το προξενείο ζωντανός, από την πίσω είσοδο.

Η Τουρκία ξεκαθαρίζει ότι κανένα κύκλωμα κλειστής τηλεόρασης δεν τον κατέγραψε να φεύγει. Λίγες μέρες αργότερα δημοσιοποιείται η είδηση ότι ο Khashoggi δολοφονήθηκε. Δολοφονία εκ προμελέτης, με διαμελισμό του ιδίου εντός του προξενείου, από 15μελή ομάδα που έφτασε στην Κωνσταντινούπολη για αυτόν ακριβώς το σκοπό.

Jamal Ahmad Khashoggi

 

Μ.Μ.Ε. και Δημοκρατία

 

Μελετώντας όλα τα παραπάνω, οι αριθμοί και οι αποδείξεις της βιαιότητας του κόσμου μπορούν να σε τρομοκρατήσουν. Ο αγώνας είναι πάντα δύσκολος, όμως όταν το θέλεις, μπορείς να βγεις νικητής.

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) από την πλευρά του, υποστηρίζει την παραπάνω θέση, υπογραμμίζοντας για ακόμα μια χρονιά το ζωτικό ρόλο της Ελευθεροτυπίας στο θεσμό της Δημοκρατίας. «Η δημοκρατία δεν είναι πλήρης χωρίς πρόσβαση σε διαφανείς και αξιόπιστες πληροφορίες», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γ.Γ. του Οργανισμού, επισφραγίζοντας την πεποίθηση, για όλους τους μαχόμενους δημοσιογράφους (και όχι μόνο), ότι όσο υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν το δίκαιο, οι μέρες θα εξακολουθούν να ξημερώνουν, έστω και με ελάχιστες ηλιαχτίδες…

Άλλωστε, όσο κι αν κάποιοι το θέλουν, η ελευθεροτυπία και η πολυφωνία δεν φιμώνεται, δεν «μασάει» από βασανιστήρια, δεν υποκύπτει αν τσαλαπατηθεί, δεν «φωλιάζει» στα σκουπίδια και φυσικά, πάντα βρίσκει τον τρόπο να αναγεννηθεί…

Φιλιά,

Μαρκέλλα