fbpx

banner αεροδρομίου

«Ειρήνη Παπά, η Απεσταλμένη των Θεών», του Βασίλη Καββαθά

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

info@intownpost.com

«Ο χρόνος της μνήμης μας

είναι ο χρόνος της ύπαρξης μας» 

(Αγγ.Δεληβορριάς)

Το IntownPost φιλοξενεί ένα αδημοσίευτο κείμενο του Βασίλη Καββαθά που αφορά το νέο του βιβλίο για την Ειρήνη Παπά με τον τίτλο: «Ειρήνη Παπά, Η Απεσταλμένη των Θεών».

Το βιβλίο κυκλοφορεί «ιδίοις αναλώμασι» από τις εκδόσεις: Βιβλιοθήκη – Πινακοθήκη Επιδαύρου.  

«Μου είχες πει κάποτε

ότι το άλλο όνομα της Ειρήνης

είναι ελευθερία,

είναι φυγή,

είναι διπλή εξορία

(τη διπλασίασες κι αυτή)

 είναι απουσία

είναι μνήμη…

Σε προσωποποιούσαν τότε

οι υμνητές  σου

ως  «γυναίκα-χώρα»,

ως γυναίκα πόλη»,

ως  «εικόνα της Ελλάδας»,

ως μητέρα ενός ποταμού»,

ως…φτου ξελευτερία»…

Η Ειρήνη όριζε τον εαυτόν της

ως το ένθεον, αυτό που ο Πλάτωνας εννοεί  ένθεο,

 «θηλυκόν τι και άγριον»…

Ξεκινούσαμε όλοι μας

από το «μήνιν άειδε, θεά…»

την στιγμή που εκείνη

βίωνε τα πάθη της :

 είχε το «αχ» της γυναίκας

το «αχ» της Ελληνίδας

το «άχ» της Καρυάτιδας…

«΄Εσβηνε την προσωπικότητα της

μέσα στην απόλυτη αλήθεια»

(όπως λέγανε οι σολωμικοί για τον εθνικό ποιητή).

 

Στο εφήμερο είναι μας

έμπαινε με την διαχρονικότητα

της μεγαλοπρεπούς όψης της…

Με την πάροδο του χρόνου

είχα πεισθεί ότι ήταν από τα πρόσωπα

που μας ήλθαν κατ ευθείαν από την αρχαιότητα-

με μια ενδιάμεση στάση στο Βυζάντιο…

 

 ΄Ηταν  «πατρίς γαία»

και… μάνα γη,

με βαθιά την αίσθηση της θνητής

 

Είναι πολλά τα καρέ-

όσα και οι σιωπές της-

 θα ήταν δύσκολο να επιχειρήσει κανείς

ένα μοντάζ εικόνας και λόγου,

να ολοκληρώσει μια κόπια,

να προβάλλει μια ταινία

με αρχή μέση και τέλος…

Το «σάουντρακ» αυτής της υπερπαραγωγής ηχούσε, και ηχεί, μέσα μου σαν θεία λειτουργία. Είχε κάτι τι το θρησκευτικό η παρουσία της-χωρίς η ίδια να δηλώνει ποτέ θρήσκα. (Απλά μερικές φορές έψελνε σ’ ένα μοναστήρι στο Χιλιομόδι -στην γενέτειρά της.)

΄Ηταν από τα νεανικά της χρόνια μια ιέρεια.  Αυτό φάνηκε σ’ όλη του την μεγαλοπρέπεια όταν ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη (για λογαριασμό των «Ρεπόρτερς»), κι έψαλε  στην Αγιά Σοφιά το…  «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια…».

΄Εκανα μια προσπάθεια

να σκιαγραφήσω μια «γυναίκα μονόλογο»

που ήθελε να βρει συνομιλητή

ν’ αναβαθμιστεί σε  «γυναίκα διάλογο»…

 

  Ο επίλογος της είναι χαραγμένος μέσα μου

-τον διαβάζω όπως έκανα σ’ όλο μου το βίο

στο ερειπιώνα της Επιδαύρου,

(όπου την ξενάγησα μια μέρα και της έδειξα την επιγραφή 

«Πόλις Επιδαυρίων θίασον…συνέστησε…»

Τότε μου απεκάλυψε τον αρχέγονο ποιητικό εαυτό της για τον οποίο έγραψα αυτόν τον πολυσέλιδο τόμο-με το πρωτόλειό της:

«Κι ήρθε η χαρά

με τόσο κόπο κερδισμένη,

αλλά ήταν λειψή.

Δεν ήταν δώρο.

Ήταν δίκαιο να’ρθεί,

γι αυτό δεν χάρηκα

Καθόλου…»

 

  ΄Εκτοτε η Ειρήνη Παπά,

δεν είναι για μένα παρά

  μια σεμνοχρωμία

σ’ ένα  γκρίζο εικονοστάσι

στο οποίο ανάβω

που και πότε

 ένα κερί…

Σεφερικώ τω τρόπω…θέλω να μιλήσω απλά  για κείνη, να μου δοθεί αυτή η χάρη…

Όταν την πρωτοείδα –από κοντά-είπα μέσα μου: τι  ωραία  γυναίκα… ! Όταν την άκουσα να μιλάει σκέφτηκα: τι ωραίες λέξεις  είναι αυτές που χρησιμοποιεί! Είναι η μόνη ωραία,  που συνάντησα στην ζωή μου, που δεν αρκέστηκε σ’ αυτό! (σ.σ.: στην επίδειξη της ομορφιάς).

Είχαμε για μεγάλο χρονικό διάστημα αναπτύξει ένα διάλογο – θα τον βρει ο  αναγνώστης ολόκληρο στο βιβλίο. Δεν είναι συνέντευξη στο διηνεκές – είναι μια βιωματική καταγραφή ενός «παρόντος» που από την μια μέρα στην άλλη έγινε παρελθόν.

Η Ειρήνη Παπά είχε μια γήϊνη και μια θεϊκή υπόσταση. Εξ ου και ο τίτλος του βιβλίου μου: «Η απεσταλμένη των Θεών!». Έτσι την υποδέχτηκαν οι Μεξικάνοι – μ’ ένα τεράστιο πανώ που έγραφε:  «Καλωσορίζουμε  την απεσταλμένη των Θεών!» (Σύμφωνα με  την μαρτυρία  του  Γιάννη Μετζικώφ)

΄Εκτοτε ιχνηλατούσα και την μια εκδοχή και την άλλη δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο με τον οποίο βίωνε τα ανθρώπινα της πάθη, και τον τελετουργικό της διονυσιασμό, που εκδηλωνόταν με εξάρσεις ποιητικές. 

Το 1952 στην εφημερίδα «Ανεξαρτησία» ο Παύλος Κριναίος έγραψε  την… «μυθιστορηματική βιογραφία  της» σε τριάντα συνέχειες(!) Την αποκαλούσε  … «Καρυάτιδα που εμάγευσε τον θρυλικό ασιάτη Αλη Χαν!- «ένα πονεμένο ειδύλλιο μουσκέμενο στα δάκρυα!»

Η ίδια μου είχε πει ότι όλο αυτό το «στόρυ» με τον Αλή Χαν «ήταν μια μπούρδα δημοσιογραφική – και δεν ήταν η μόνη…»!.

Δημοσιογραφικά ελεγμένο (διπλά) είναι τούτο: Στο γύρισμα μιας ταινίας  στην οποία συμμετείχε, στην Λιβύη, πήγε ο Καντάφι. Την βρήκε σε μια άκρη, την πλησίασε και της είπε:

-Εσύ κυρά μου γιατί είσαι τόσο λυπημένη;

«Εδώ που με φέρανε στην ερημιά, πως λες να νοιώθω. Ούτε ένα τηλέφωνο δεν έχω να μιλήσω μ’ ένα δικό μου άνθρωπο…»

-«Είναι τόσο σοβαρό;» την ρώτησε εκείνος.

«Πιο σοβαρό δεν γίνεται! », του απάντησε.

Την άλλη μέρα είδε ένα συνεργείο να «τραβάει» μια τηλεφωνική γραμμή μόνο για κείνη. (Βλέπεις,  εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν τα κινητά.)

Υ.Γ.Ο διάλογος τους: Εκείνος της εξομολογήθηκε ότι κάποτε ήθελε να γίνει ηθοποιός. Η Ειρήνη του είπε:

-Μα είσαι ηθοποιός-αυτό που κάνεις ηθοποιΐα είναι. Ο Καντάφι αντέδρασε:

«Είμαι συνταγματάρχης-Αρχηγός μια επανάστασης!».

Κι εκείνη του αντέταξε: «Ρόλος είναι κι αυτός!»

Πληροφορίες για το βιβλίο:

Βιβλιοθήκη – Πινακοθήκη Επιδαύρου, τηλ.: 6974367544