fbpx

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ ΜΟΝΟ ΣΤΟ INTOWNPOST.COM: Χειρόγραφο ντοκουμέντο της Δασκάλας του Σωκράτη, Διοτίμας: «Οι 7 Αναβαθμοί του Έρωτα», γράφει ο Μιχάλης Μπατής

 

 

Μιχάλης Μπατής

Μιχάλης Μπατής

mixalis.mpatis@gmail.com

Tο άρθρο στην αγγλική γλώσσα πατήστε (εδώ!)

Στο «Συμπόσιο» του Πλάτωνα, εμφανίζεται ένα από τα πλέον μυστηριακά πρόσωπα της Φιλοσοφίας, η Διοτίμα  (δηλ. αυτή που τιμά τον Δία) ιέρεια από την αρχαία Μαντίνεια της Αρκαδίας, η οποία ανακοινώνει στον Σωκράτη τη μία και μοναδική φορά που συνάντησε τον φιλόσοφο κατ’ ομολογία του ίδιου, όπως μας το αναφέρει ο Πλάτωνας, ότι θα του αποκαλύψει και θα του διδάξει τους αναβαθμούς του έρωτα. Τον τρόπο δηλαδή που θα μπορούσε ένας άνθρωπος να κατανοήσει, ότι εκτός από τον σαρκικό έρωτα που βρίσκεται στον πρώτο ερωτικό αναβαθμό, θα μπορούσε σταδιακά να εισχωρήσει στην αληθινή έννοια του έρωτα για να αναβαθμίσει τη ψυχή του.

Γνώστρια της πυθαγόρειας αριθμοσοφίας, κατά τον Ξενοφώντα δεν ήταν άπειρη των πλέον δυσκολονόητων γεωμετρικών θεωρημάτων (ουκ άπειρος δυσσυνέτων διαγραμμάτων έστι). Αλλά και ο Πρόκλος θεωρεί τη Διοτίμα «Πυθαγορική». Η Διοτίμα ήταν η ιέρεια εκείνη που έκανε τον καθαρμό των Αθηναίων μετά το λοιμό του 429 π.Χ..

Μέχρι σήμερα διαβάζοντας ο γράφων, όπως και ο κάθε ένας μας, τη δημόσια ιστορία δεν γνωρίζαμε ότι υπάρχουν γραπτά της Διοτίμας, και όχι μόνο αυτής. Προσωπικά από τα μαθητικά μου χρόνια δεν πίστευα ότι όλη αυτή η γνώση των αρχαίων μας προγόνων είχε χαθεί μετά τη καταστροφή των αρχαίων βιβλιοθηκών και ότι είχαν διασωθεί μόνο αυτά τα οποία μας διηγείται η δημόσια ιστορία. Πάντα έψαχνα να βρω το κάτι παραπάνω. Αυτό το κάτι παραπάνω το βρήκα χάρις σε τρία πρόσωπα.

1) Τον καθηγητή μου Πιέτρο Μαντσίνι και πρόεδρο της σχολής της ιστορίας του πανεπιστημίου της Περούτζια, ο οποίος όταν αποφοίτησα μου ανακοίνωσε, ότι με τον αριθμό του πτυχίου μου είχα τη δυνατότητα να εισέρχομαι σε όλες τις  πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες, καθώς και στην βιβλιοθήκη του Βατικανού.

2) Το δεύτερο πρόσωπο ήτο ο Νούντσιο Ραφαέλο Πελεγρίνι βιβλιοθηκάριος του Βατικανού, ο οποίος μου έδωσε τον κωδικό πρόσβασης και της απαγορευμένης για τον κόσμο βιβλιοθήκης, με τον όρο ότι μπορώ να διαβάζω τα κείμενα που με ενδιέφεραν και όχι να τα αντιγράψω.

3) Τον συμμαθητή μου, τον Μακαριστό Χριστόδουλο χάρις στον οποίο απέκτησα την άδεια να επισκέπτομαι τις ψηφιοποιημένες βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους και της Αγίας Αικατερίνης του Σινά.

Φυσικά όπως αντιλαμβάνεστε ποτέ δεν τήρησα την απαγόρευση με αποτέλεσμα ο καλός Θεούλης να με τιμωρεί με τη καταστροφή του υπολογιστή, αλλά όλο και κάτι διέσωζα. Είναι φανερό ότι η πραγματική (δηλ. δημόσια) ιστορία πρέπει να γράφεται από τον νικητή. 

Για να επανέλθουμε όμως στο θέμα μας, επισκεπτόμενος ηλεκτρονικά την βιβλιοθήκη της Αγίας Αικατερίνης του Σινά και ψάχνοντας τα κατά αλφαβητική σειρά τούς πολυπληθείς τίτλους των αρχείων της εν λόγω βιβλιοθήκης, έμεινα εμβρόντητος στο γράμμα Δ αντικρίζοντας γραπτά κείμενα της Διοτίμας, για την ακρίβεια αρκετά διασωθέντα αποσπάσματα των έργων της, ένα από τα οποία αποτελεί και ο τίτλος του άρθρου. Φυσικά η τιμωρία μου συνεχίστηκε με την απώλεια ενός ακόμη υπολογιστή.

Ας εξετάσουμε λοιπόν το σωσμένο απόσπασμα του αρχαίου κείμενου και ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του.

Το παραθέτω όπως ακριβώς το ανακάλυψα στην βιβλιοθήκη της Αικατερίνης του Σινά. Η ερμηνεία στην καθομιλουμένη είναι για να κατανοήσουμε καλύτερα τα γραφόμενα της σπουδαίας Ιέρειας και Δασκάλας του Σωκράτη:

«Ταῦτα μὲν οὖν τὰ ἐρωτικὰ ἴσως, ὦ Σώκρατες, κἂν σὺ μυηθείης.»

(Αγαπητέ Σωκράτη, θα σου παρουσιάσω τους αναβαθμούς του έρωτα στους οποίους εύχομαι να έχεις ήδη μυηθεί.)

«τὰ δὲ τέλεα καὶ ἐποπτικά,»

(Αυτοί οι αναβαθμοί του έρωτα οδηγούν στην τελειότητα και αντιστοιχούν στον ανώτατο βαθμό μύησης του επόπτη των Ελευσίνιων Μυστηρίων.)

«ὧν ἕνεκα καὶ ταῦτα ἔστιν,»

(Με σκοπό να σου εξηγήσω τον τρόπο λειτουργίας αυτής της μυστηριακής διαδικασίας, σου αποκαλύπτω τα ακόλουθες πληροφορίες:)

«ἐάν τις ὀρθῶς μετίῃ,»

(Αν κατορθώσεις να συμμετάσχεις σωστά σε αυτήν την διαδικασία,)

«οὐκ οἶδ᾽ εἰ οἷός τ᾽ ἂν εἴης.»

(δεν πιστεύω ότι θα υπάρχει κάποιος άλλος που θα μπορούσε να συγκριθεί πλέον μαζί σου.)

«ἐρῶ μὲν οὖν, ἔφη, ἐγὼ καὶ προθυμίας οὐδὲν ἀπολείψω»

(Εγώ λοιπόν θα μιλήσω επάνω σε αυτά τα θέματα, είπε η Διοτίμα, και έχω την προθυμία να μην παραλείψω καμμία λεπτομέρεια.)

«πειρῶ δὲ ἕπεσθαι,»

(Θα προσπαθήσω μάλιστα να σε βοηθήσω να ακολουθήσεις αυτήν την διαδικασία των αναβαθμών,)

«ἂν οἷός τε ᾖς.»

(αν βεβαίως θα επιθυμούσες και εσύ το ίδιο.)

«δεῖ γάρ, ἔφη, τὸν ὀρθῶς ἰόντα ἐπὶ τοῦτο τὸ πρᾶγμα ἄρχεσθαι μὲν νέον ὄντα ἰέναι ἐπὶ τὰ καλὰ σώματα,»

(Καταρχήν, είπε η Διοτίμα, κάποιος που επιθυμεί να ακολουθήσει σωστά αυτήν την διαδικασία, θα πρέπει να ξεκινήσει τις προσπάθειές του από την νεανική του ηλικία, με αφορμή την ερωτική διάθεση που θα αισθανθεί για ένα ωραίο σώμα.)

«καὶ πρῶτον μέν,»

(Και καταρχήν βεβαίως,)

«ἐὰν ὀρθῶς ἡγῆται ὁ ἡγούμενος,»

(απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχει ένας σωστός καθοδηγητής.)

«ἑνὸς αὐτὸν σώματος ἐρᾷν καὶ ἐνταῦθα γεννᾷν λόγους καλούς,»

(Αυτός ο καθοδηγητής θα κατευθύνει τον νέο που αισθάνεται την ερωτική διάθεση για κάποιο ωραίο σώμα, να περιοριστεί σε αυτό το συγκεκριμένο σώμα, (ενός) και με βάση αυτό το αντικείμενο να προσπαθήσει να βάλει στο μυαλό του όλες τις καλύτερες σκέψεις που θα μπορούσε να διανοηθεί βλέποντας αυτό το σώμα.»

«ἔπειτα δὲ αὐτὸν κατανοῆσαι ὅτι τὸ κάλλος  τὸ ἐπὶ ὁτῳοῦν σώματι τῷ ἐπὶ ἑτέρῳ σώματι ἀδελφόν ἐστι,»

(Στην συνέχεια, για να ανέλθει στον δεύτερο ερωτικό αναβαθμό, θα πρέπει αυτός ο νέος να κατανοήσει, ότι το κάλλος του σώματος για το οποίο έχει αισθανθεί ερωτική διάθεση, δεν είναι μοναδικό, αλλά θα μπορούσε να συναντήσει αυτό το κάλλος και σε κάποιο άλλο σώμα, σαν να ανήκαν αυτά τα δύο σώματα σε αδέλφια.)

«καὶ εἰ δεῖ διώκειν τὸ ἐπ᾽ εἴδει καλόν,»

(Και εφόσον η επιδίωξη του νέου θα επικεντρώνεται στην εξωτερική εμφάνιση του κάλλους,)

«πολλὴ ἄνοια μὴ οὐχ ἕν τε καὶ ταὐτὸν ἡγεῖσθαι τὸ ἐπὶ πᾶσιν τοῖς σώμασι κάλλος»

(θα πρέπει να καταλάβει ότι είναι παράλογο πως μόνο το σώμα ενός ανθρώπου θα μπορούσε να διαθέτει ένα τέτοιο κάλλος, διότι ανάλογη εξωτερική ομορφιά θα μπορούσε να συναντήσει και στα σώματα πολλών άλλων ανθρώπων.)

«τοῦτο δ᾽ ἐννοήσαντα καταστῆναι πάντων τῶν καλῶν σωμάτων ἐραστήν,»

(Αφού κατανοήσει αυτήν την ευρύτατη διάδοση του σωματικού κάλλους, θα πρέπει να αισθάνεται εξίσου ισχυρή ερωτική διάθεση και θαυμασμό για όλα τα σώματα που ικανοποιούν αυτά τα κριτήρια του εξωτερικού κάλλους.)

«ἑνὸς δὲ τὸ σφόδρα τοῦτο χαλάσαι καταφρονήσαντα καὶ σμικρὸν ἡγησάμενον»

(Αν όμως περιοριστεί στο να θαυμάζει ένα και μόνο ωραίο σώμα, θα πρέπει να κατανοήσει ότι αυτό θα προκαλέσει ζημιά στην ψυχή του και θα πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του ότι (αν δεν μπορεί να δει το γενικότερο κάλλος) θα βρίσκεται σε μειονεκτική θέση.)

«μετὰ δὲ ταῦτα τὸ ἐν ταῖς ψυχαῖς κάλλος τιμιώτερον ἡγήσασθαι τοῦ ἐν τῷ σώματι,»

(Μετά από αυτήν την διαδικασία, μπορεί να προχωρήσει στον τρίτο ερωτικό αναβαθμό και να αντιληφθεί ότι το κάλλος που βρίσκεται στις ψυχές των ανθρώπων έχει πολλή μεγαλύτερη αξία από το σωματικό κάλλος.)

«ὥστε καὶ ἐὰν ἐπιεικὴς ὢν τὴν ψυχήν τις κἂν σμικρὸν ἄνθος ἔχῃ,»

(Διότι πρέπει να καταλάβει ότι το άνθος μιας ψυχής, ακόμα και όταν αυτό είναι ένα μικρό μπουμπούκι, διαθέτει μεγαλύτερο κάλλος, σε σχέση με την πιο τέλεια σωματική ομορφιά.)

«ἐξαρκεῖν αὐτῷ καὶ ἐρᾷν καὶ κήδεσθαι καὶ τίκτειν λόγους τοιούτους»

(Κατά αυτόν τον τρόπο, θα πρέπει να αρκεστεί το γεγονός ότι βρήκε έναν άνθρωπο με τέτοιο ψυχικό κάλλος, και να αφοσιώσει τον έρωτά του σε ένα τέτοιο άτομο, όπως και να φροντίζει για όλες τις ανάγκες αυτού του ανθρώπου και να εξυμνεί τα ψυχικά του χαρίσματα.)

«καὶ ζητεῖν, οἵτινες ποιήσουσι βελτίους τοὺς νέους,»

(Επίσης, θα πρέπει να ψάχνει να βρει ποια είναι τα χαρίσματα αυτού του ανθρώπου, τα οποία έχουν την ικανότητα να βελτιώσουν την ψυχική καλλιέργεια ενός νέου.)

«ἵνα ἀναγκασθῇ αὖ θεάσασθαι τὸ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασι καὶ τοῖς νόμοις καλὸν καὶ τοῦτ᾽ ἰδεῖν ὅτι πᾶν αὐτὸ αὑτῷ ξυγγενές ἐστιν,»

(εισερχόμαστε στον τέταρτο, ερωτικό αναβαθμό: Έτσι τελικά θα αισθανθεί την ανάγκη να κατανοήσει το ιδιαίτερο κάλλος που μπορεί να εκφραστεί μέσω των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων και κατεξοχήν το κάλλος που περιέχεται μέσα στις εμπνευσμένες νομοθεσίες και να εξετάσει οτιδήποτε έχει στενή σχέση με αυτές τις δραστηριότητες.)

«ἵνα τὸ περὶ τὸ σῶμα καλὸν σμικρόν τι ἡγήσηται εἶναι.»

(Και τότε να κατανοήσει ότι το κάλλος που αφορά το σώμα ενός ανθρώπου είναι ασήμαντο μπροστά σε αυτά τα μεγέθη του πνευματικού κάλλους.)

«μετὰ δὲ τὰ ἐπιτηδεύματα ἐπὶ τὰς ἐπιστήμας ἀγαγεῖν,»

(εισερχόμαστε στον πέμπτο ερωτικό αναβαθμό: Και αφού εξετάσει όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων και συμπεριλάβει επιπλέον και την εξέταση των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων,)

«ἵνα ἴδῃ αὖ ἐπιστημῶν κάλλος,»

(εισερχόμαστε στον έκτο ερωτικό αναβαθμό: Μπορεί πλέον να προχωρήσει στην έρευνα του κάλλους που βρίσκεται μέσα στις επιστήμες.)

«καὶ βλέπων πρὸς πολὺ ἤδη τὸ καλὸν μηκέτι τῷ παρ᾽ ἑνί, ὥσπερ οἰκέτης,»

(Και τότε θα κατανοήσει ότι έχει φτάσει ήδη σε πολύ υψηλά επίπεδα ενατένησης του θείου κάλλους, που αν τα συγκρίνει με την αναζήτηση του κάλλους ενός σώματος, να θεωρήσει αυτήν την αναζήτηση σαν μία ζητιανιά.)

«ἀγαπῶν παιδαρίου κάλλος ἢ ἀνθρώπου τινός ἢ ἐπιτηδεύματος ἑνός,»

(Δηλαδή θα εμφανιζόταν σαν ζητιάνος αν περιόριζε την αγάπη του στην εξωτερική ομορφιά ενός νέου ή στο ψυχικό κάλλος ενός ανθρώπου ή ακόμα και στην καλλιτεχνική αξία ενός πολύ σπουδαίου έργου τέχνης.)

«δουλεύων φαῦλος ᾖ καὶ σμικρολόγος,»

(Και να αποδεικνύεται κατά αυτόν τον τρόπο ότι συμπεριφέρεται με ανοησία και μικροπρέπεια.)

«ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ πολὺ πέλαγος τετραμμένος τοῦ καλοῦ καὶ θεωρῶν πολλοὺς καὶ καλοὺς λόγους καὶ μεγαλοπρεπεῖς τίκτῃ καὶ διανοήματα ἐν φιλοσοφίᾳ ἀφθόνῳ,»

(Αλλά επειδή έχει ήδη ασκηθεί πλέον σε μεγάλο βαθμό στην εκτίμηση του κάλλους, και επειδή είναι πλέον σε θέση να εκφράζεται για το κάλλος με πολλούς και άξιους και μεγαλοπρεπείς τρόπους και να προχωρεί ακόμα σε άφθονες φιλοσοφικές εκτιμήσεις,)

«ἕως ἂν ἐνταῦθα ῥωσθεὶς καὶ αὐξηθεὶς κατίδῃ τινὰ ἐπιστήμην μίαν τοιαύτην, ἥ ἐστι καλοῦ τοιοῦδε.»

(μέχρι του σημείου με αυτόν τον τρόπο να αποκτήσει μεγάλες πνευματικές δυνάμεις και να αυξήσει την πνευματική του διαύγεια μέχρι του σημείου να κατανοήσει ότι μία και μοναδική είναι η επιστήμη η οποία έχει σχέση με το απόλυτο κάλλος και αυτή είναι φυσικά η φιλοσοφία.)

(εισερχόμαστε στον 7 ερωτικό αναβαθμό).

«πειρῶ δέ μοι, ἔφη, τὸν νοῦν προσέχειν ὡς οἷόν τε μάλιστα.»

(Και η Διοτίμα πρόσθεσε επίσης, ότι κατά την γνώμη της, πρέπει να δίνουμε ιδιαίτερα μεγάλη σημασία σε αυτές τις πνευματικές διεργασίες που έχουν σχέση με την φιλοσοφία.)

Ο Χορός του Έρωτα "Τζόρτζιο Ντάντε"

Η εγκυρότητα του ανωτέρω αποσπάσματος τεκμηριώνεται από τον ίδιο τον Πλάτωνα στο Συμπόσιο αναφέροντας τον διάλογο του Σωκράτη και της Διοτίμιας.

Διοτίμα: «Έχεις λοιπόν την ιδέαν, πως θα γίνης ποτέ έμπειρος εις τα ζητήματα του έρωτος εφ’ όσον δεν εννοείς αυτά;»

Σωκράτης: «Μα σου το είπα, Διοτίμα, και προ ολίγου· αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που ήλθα κοντά σου, επειδή εκατάλαβα πως χρειάζομαι διδασκαλίαν. Λέγε μου λοιπόν και τούτου του φαινομένου την εξήγησιν και των άλλων των σχετιζομένων με τον έρωτα». 

Διοτίμα: «Λοιπόν», είπε, «εφ’ όσον η πεποίθησίς σου είναι ότι αντικείμενον φυσικόν του έρωτος ειν’ εκείνο, το όποιον πολλάκις από κοινού διεπιστώσαμεν δεν πρέπει να εκπλήττεσαι. Διότι και εις την περίπτωσιν αυτήν, όπως και εκεί, δια τον ίδιον λόγον επιδιώκει η φύσις η θνητή, καθ’ όσον είναι δυνατόν, να ειν’ αιωνία και αθάνατος. Δυνατόν δε της είναι κατά τούτον μόνον τον τρόπον, δια της αναπαραγωγής, με το ν’ αφήνη πάντοτε εις του παλαιού την θέσιν ένα νέον παρόμοιον.

»Άλλωστε και εις ό,τι ονομάζομεν ενότητα ατομικής ζωής και υπάρξεως εκάστου εμψύχου όντος ― π.χ. ένας άνθρωπος από της παιδικής του ηλικίας μέχρις ότου γίνει γέρων, θεωρείται πως είναι ο ίδιος· ουχ ήττον αυτός, μολονότι δεν έχει ποτέ τα ίδια συστατικά εις τον οργανισμόν του, εν τούτοις λέγομεν πως είναι ο ίδιος, ενώ διαρκώς ανανεώνεται και αποβάλλει μερικά, εις τας τρίχας, την σάρκα, τα οστά, το αίμα εις ολόκληρον γενικώς το σώμα. Και όχι μόνον εις το σώμα· αλλά και εις την ψυχήν, οι τρόποι, τα ήθη, αι αντιλήψεις, αι επιθυμίαι, αι ηδοναί, αι λύπαι, οι φόβοι, τίποτε απ’ αυτά δεν παραμένει αναλλοίωτον εις κάθε άτομον, αλλά γεννώνται μεν άλλα, άλλα δε χάνονται».

Και συνεχίζει: «Πολύ δε περισσότερον παράδοξον είναι ακόμη, ότι και αι γνώσεις, όχι μόνον άλλαι μας έρχονται και άλλαι μας αφήνουν, και ποτέ δεν είμεθα οι ίδιοι ούτε ως προς τας γνώσεις, αλλά και μία και μόνη γνώσις έχει την ιδίαν τύχην. Διότι αυτό που ονομάζομεν μελέτην, γίνεται με την προϋπόθεσιν ότι η γνώσις εξαφανίζεται· άλλωστε η λησμοσύνη ειν’ εξαφανισμός γνώσεως, ενώ αφ’ ετέρου η μελέτη, εισάγουσα νέαν παράστασιν αντί της αποχωρούσης, διατηρεί την γνώσιν, ώστε να φαίνεται πως παραμένει η ιδία. Πράγματι μ’ αυτό μόνον το μέσον διατηρείται κάθε θνητή ύπαρξις, όχι με το να παραμένη αιωνίως αναλλοίωτος καθ’ όλα, όπως το θείον, αλλά με το ν’ αφήνη κάθε τι που φεύγει και παλαιώνει, ένα άλλο νέον εις την θέσιν του, όμοιον όπως αυτό. Μ’ αυτό το τέχνασμα» είπε «Σωκράτη, έχει μέρος εις την αθανασίαν η θνητή ύπαρξις, και ως προς το σώμα, και ως προς όλα τ’ άλλα· η αθάνατος πάλιν με άλλο. Μη σου φαίνεται λοιπόν παράξενον, ότι κάθε ύπαρξις εμφύτως αποδίδει σημασίαν εις το αποβλάστημά της·χάριν της αθανασίας συνοδεύει τα όντα όλα ο ζήλος αυτός και ο έρως».

Ακολουθεί το αρχαίο κείμενο του διαλόγου του Σωκράτη και της Διοτίμας, απ;o το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα:

Ταῦτά τε οὖν πάντα ἐδίδασκέ με, ὁπότε περὶ τῶν ἐρωτικῶν λόγους ποιοῖτο, καί ποτε ἤρετο Τί οἴει, ὦ Σώκρατες, αἴτιον εἶναι τούτου τοῦ ἔρωτος καὶ τῆς ἐπιθυμίας; ἢ οὐκ αἰσθάνῃ ὡς δεινῶς διατίθεται πάντα τὰ θηρία ἐπειδὰν γεννᾶν ἐπιθυμήσῃ, καὶ τὰ πεζὰ καὶ τὰ πτηνά, νοσοῦντά τε πάντα καὶ ἐρωτικῶς διατιθέμενα, πρῶτον μὲν περὶ τὸ συμμιγῆναι ἀλλήλοις, ἔπειτα περὶ τὴν τροφὴν τοῦ γενομένου, καὶ ἕτοιμά ἐστιν ὑπὲρ τούτων καὶ διαμάχεσθαι τὰ ἀσθενέστατα τοῖς ἰσχυροτάτοις καὶ ὑπεραποθνῄσκειν, καὶ αὐτὰ τῷ λιμῷ παρατεινόμενα ὥστ’ ἐκεῖνα ἐκτρέφειν, καὶ ἄλλο πᾶνποιοῦντα. τοὺς μὲν γὰρ ἀνθρώπους, ἔφη, οἴοιτ’ ἄν τις ἐκλογισμοῦ ταῦτα ποιεῖν· τὰ δὲ θηρία τίς αἰτία οὕτως ἐρωτικῶς διατίθεσθαι; ἔχεις λέγειν;

Καὶ ἐγὼ αὖ ἔλεγον ὅτι οὐκ εἰδείην·

ἣ δ’ εἶπεν, Διανοῇ οὖν δεινός ποτε γενήσεσθαι τὰ ἐρωτικά, ἐὰν ταῦτα μὴ ἐννοῇς;

Ἀλλὰ διὰ ταῦτά τοι, ὦ Διοτίμα, ὅπερ νυνδὴ εἶπον, παρὰ σὲ ἥκω, γνοὺς ὅτι διδασκάλων δέομαι. ἀλλά μοι λέγε καὶ τούτων τὴν αἰτίαν καὶ τῶν ἄλλων τῶν περὶ τὰ ἐρωτικά.

Εἰ τοίνυν, ἔφη, πιστεύεις ἐκείνου εἶναι φύσει τὸν ἔρωτα, οὗ πολλάκις ὡμολογήκαμεν, μὴ θαύμαζε. ἐνταῦθα γὰρ τὸν αὐτὸν ἐκείνῳ λόγον ἡ θνητὴ φύσις ζητεῖ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀεί τε εἶναι καὶ ἀθάνατος. δύναται δὲ ταύτῃ μόνον, τῇ γενέσει, ὅτι ἀεὶ καταλείπει ἕτερον νέον ἀντὶ τοῦ παλαιοῦ, ἐπεὶ καὶ ἐν ᾧ ἓν ἕκαστον τῶν ζῴων ζῆν καλεῖται καὶ εἶναι τὸ αὐτό ―οἷον ἐκ παιδαρίου ὁ αὐτὸς λέγεται ἕως ἂν πρεσβύτης γένηται· οὗτος μέντοι οὐδέποτε τὰ αὐτὰ ἔχων ἐν αὑτῷ ὅμως ὁ αὐτὸς καλεῖται, ἀλλὰ νέος ἀεὶ γιγνόμενος, τὰ δὲ ἀπολλύς, καὶ κατὰ τὰς τρίχας καὶ σάρκα καὶ ὀστᾶ καὶ αἷμα καὶ σύμπαν τὸ σῶμα. καὶ μὴ ὅτι κατὰ τὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ψυχὴν οἱ τρόποι, τὰ ἤθη, δόξαι, ἐπιθυμίαι, ἡδοναί, λῦπαι, φόβοι, τούτων ἕκαστα οὐδέποτε τὰ αὐτὰ πάρεστιν ἑκάστῳ, ἀλλὰ τὰ μὲν γίγνεται, τὰ δὲ ἀπόλλυται.

πολὺ δὲ τούτων ἀτοπώτερον ἔτι, ὅτι καὶ αἱ ἐπιστῆμαι μὴ ὅτι αἱ μὲν γίγνονται, αἱ δὲ ἀπόλλυνται ἡμῖν, καὶ οὐδέποτε οἱ αὐτοί ἐσμεν οὐδὲ κατὰ τὰς ἐπιστήμας, ἀλλὰ καὶ μία ἑκάστη τῶν ἐπιστημῶν ταὐτὸν πάσχει. ὃ γὰρ καλεῖται μελετᾶν, ὡς ἐξιούσης ἐστὶ τῆς ἐπιστήμης· λήθη γὰρ ἐπιστήμης ἔξοδος, μελέτη δὲ πάλιν καινὴν ἐμποιοῦσα ἀντὶ τῆς ἀπιούσης μνήμην σῴζει τὴν ἐπιστήμην, ὥστε τὴν αὐτὴν δοκεῖν εἶναι. τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ πᾶν τὸ θνητὸν σῴζεται, οὐ τῷ παντάπασιν τὸ αὐτὸ ἀεὶ εἶναι ὥσπερ τὸ θεῖον, ἀλλὰ τῷ τὸ ἀπιὸν καὶ παλαιούμενον ἕτερον νέον ἐγκαταλείπειν οἷον αὐτὸ ἦν. ταύτῃ τῇ μηχανῇ, ὦ Σώκρατες, ἔφη, θνητὸν ἀθανασίας μετέχει, καὶ σῶμα καὶ τἆλλα πάντα· ἀθάνατον δὲ ἄλλῃ. μὴ οὖν θαύμαζε εἰ τὸ αὑτοῦ ἀποβλάστημα φύσει πᾶν τιμᾷ· ἀθανασίας γὰρ χάριν παντὶ αὕτη ἡ σπουδὴ καὶ ὁ ἔρως ἕπεται.

Ανάμεσα στις τόσες γνώμες του Πλατωνικού Συμποσίου αναμφίβολα κρατούμε τη γνώμη της Διοτίμας (και του Σωκράτους) ότι έρωτας είναι η συνεκτική συμπαντική ενοποιός δύναμη, αυτή η οποία ενώνει τα πάντα προς την αρχέγονο ενότητα.

Στα βήματα αυτά κινήθηκε ο φιλόσοφος της κινήσεως (Αριστοτέλης) ο οποίος ρητά εδέχθη τη λογική κίνηση προς την εκούσια συνειδητή δύναμη της αρετής ενάντια σε κάθε εμμενές πάθος. Ο Πλατωνικός εραστής, ο άλλοτε Θεός του Ολύμπου ο οποίος τώρα είναι άνθρωπος με Νου, είναι ο φορέας αυτού του έρωτος ο οποίος ως νοητικό σκοπό έχει την Ένωση με το Τέλειο. 0 ερώμενος, ο Αχιλλεύς ο οποίος προσεύχεται προς βοήθεια και η Θέτις τον επισκέπτεται είναι ο θνητός τώρα ο οποίος θέλει να μεθέξει της ενώσεως του έρωτος του Όλου και προσφεύγει στον εραστή

Οι λέξεις είναι λέξεις εποχής, σήμερα δεν έχουν την οντολογική εκείνη σημασία, με τα γνωστά αποτελέσματα. Οι Έλληνες εγέννησαν τις λέξεις μέσα από τα σπλάχνα του ’Οντος προκειμένου να αποδώσουν τις πλέον υψιλές λειτουργίες μέσα στο σύμπαν. Το σύμπαν είναι εραστής και ο κόσμος ερώμενος, οι Θεοί είναι εραστής και ο άνθρωπος ερώμενος, ο σοφός εραστής και ο μαθητής ερώμενος.

 Διαβάζοντας λοιπόν τα λόγια της Διοτίμιας και το Συμπόσιο του Πλάτωνα, δεν δικαιολογείται κανείς να διαφωνεί ότι ο εραστής μέσα από τη μαγεία της Οντολογικής υπερσωματικής πνευματικής ένωσης θέλει να φωτίσει και άλλους, η πλούσια Ελληνική γλώσσα προσφέρει την παθητική μετοχή ερώμενος. Ο Συκουτρής πλήρωσε με τη ζωή του αυτές τις αλήθειες. Ας μην ξεχνούμε ότι ο Έρως στους Έλληνας ήτανε θεός, ώστε θεός ο εραστής και δυνάμει θεός και ο ερώμενος. Διότι εκ της πηγής του θεού Έρωτος όποιος πιει (εραστής ή ερώμενος) είναι θεϊκώς.

Τα ανωτέρω αναγραφόμενα αποδεικνύουν ότι οι Έλληνες εγέννησαν τις λέξεις μέσα από τα σπλάχνα του Όντος.

Βιβλιογραφία:

«Διοτίμα»: Βιβλιοθήκη  Μονής Αικατερίνης του Σινά

«Συμπόσιον Πλάτωνος»: Κείμενον, μετάφρασις και ερμηνεία υπό Ιωάννου Συκουτρή