fbpx

Ένα ταξίδι στον ξεχωριστό κόσμο της reggae… Γράφει η Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

 

 

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

Μαρκέλλα Χρυσοστόμου

markella_ch@windowslive.com

Ένας μήνας ακόμα μπροστά μας για να αποχαιρετήσουμε ευλαβικά τον χειμώνα και να αποδεχθούμε για ακόμα μια φορά την όμορφη άνοιξη. Και μπορεί το καλοκαίρι να αργεί ακόμα, εμείς όμως αυτή την εβδομάδα θα ασχοληθούμε με το πιο καλοκαιρινό, το πιο χαρούμενο και το πιο… “ηλιοκαμένο” θέμα! 

Ποιος άλλωστε δεν έχει συνδέσει την reggae μουσική με ήλιο, θάλασσα και μπύρες σε μακρινές παραλίες;

<< H reggae εκπροσωπεί τη χαρά και τον πόνο, την αγάπη και τη θλίψη, στοχάζεται τη ζωή και την ενότητα της ανθρωπότητας και αποτελεί τις ρίζες όλων των θεμελίων της μουσικής. >>

 

Λίγα λόγια για τη Reggae

 Το σύγχρονο είδος μουσικής που ονομάζεται “Reggae” γεννήθηκε και αναπτύχθηκε στην Τζαμάικα, εκεί γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 60’.

Μάλιστα, σε σύντομο χρονικό διάστημα, όχι μόνο καθιερώθηκε σε κυρίαρχο μουσικό είδος της Τζαμαϊκανής μουσικής σκηνής αλλά διαδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο, με επίκεντρα επιδραστικότητας τις ΗΠΑ, την Βρετανία αλλά και την Αφρική.

Οι ρίζες της reggae ανιχνεύονται σε δύο επιμέρους μουσικά είδη.

Το ένα εξ’ αυτών είναι το παραδοσιακό μέντο (mento) και χρονολογείται περίπου στα τέλη του 19ου αιώνα. Το δεύτερο είδος ονομάζεται σκα (ska).

Το μέντο αποδίδεται ως μια λαϊκή, εορταστική μουσική άρρηκτα συνδεδεμένη με τον χορό, η οποία συνόδευε μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Τζαμάικα στις αγροτικές εργασίες.

Η σκα από την άλλη, επίσης ρυθμική και χορευτική, αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 50’ με ρυθμό 4/4, πανομοιότυπο με αυτόν της “Rhythm and blues” (RnB).

Τα μουσικά όργανα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή reggae μουσικής είναι οι κιθάρες, το μπάσο αλλά και τα ντραμς.

 

Ιστορική αναδρομή στην reggae μουσική

 H reggae διατήρησε κυρίως τοπικό χαρακτήρα κατά τα πρώτα χρόνια διαμόρφωσής της καθώς οι περισσότεροι εκπρόσωποί της παρέμεναν στη Τζαμάικα ενώ μικρό δείγμα της μουσικής τους ακουγόταν σε ραδιοφωνικούς σταθμούς εκτός της χώρας.

Παρόλα αυτά, η αναγνωρισιμότητα των κομματιών της reggae εκτός της Τζαμάικα δεν άργησε να έρθει.

Η μουσική με τον γνώριμο σε όλους μας ρυθμό κάνει πρώτη φορά αισθητή την παρουσία της παγκοσμίως το 1968, με την κυκλοφορία του τραγουδιού “Do the Reggay” του τζαμαϊκανού συγκροτήματος “Toots & The Matyals.

Το 1972 ο δημοφιλής τραγουδιστής Jimmy Cliff πρωταγωνιστεί στην ταινία The Harder They Come αποκτώντας διεθνή φήμη, κάτι που συνέβαλε σημαντικά στη διάδοση του νέου τότε μουσικού είδους.

Στη δεκαετία του 70’ η reggae διαδόθηκε και στο Ηνωμένο Βασίλειο, κυρίως μέσω των Τζαμαϊκανών μεταναστών ενώ σημαντική συνεισφορά στη διάδοση της όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά σε κάθε γωνιά του πλανήτη είχε ο Bob Marley, ηγέτης του συγκροτήματος “The Wailersκαι ένας εκ των δημοφιλέστερων καλλιτεχνών του είδους παγκοσμίως.

 

Ο θρύλος της reggae

Ο Bob Marley έφυγε από τη ζωή πολύ νωρίς, στις 11 Μαΐου του 1981 και σε ηλικία 36 ετών, χτυπημένος από τον καρκίνο. Παρόλα αυτά η φήμη του συνέχισε να εξαπλώνεται διαρκώς έκτοτε, μαζί με την λατρεία για το πρόσωπό του, ειδικά από τους φτωχούς και αποστερημένους του κόσμου, για τα δικαιώματα των οποίων μάλιστε δημιούργησε μουσικές και τραγούδησε τραγούδια που θεωρούνται πλέον ιστορικά.

Ο Marley εκτός της μουσικής του δεινότητας εισήγαγε πληθώρα καινοτομιών στη reggae, όπως μεταξύ άλλων την ελαφρά επιτάχυνση του ρυθμού της αλλά και την εισαγωγή ενισχυμένης ροκ και μπλουζ κιθάρας.

 

Reggae, Ρασταφαριανισμός και κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις

 Η reggae πρόκειται για ένα μουσικό είδος στενά συνδεδεμένο με την αποικιοκρατία, τις φυλετικές διακρίσεις αλλά και την αφρικανική ήπειρο. Εξέφραζε κυρίως τις καταπιεσμένες και οικονομικά υποβαθμισμένες κοινωνικές τάξεις, με συχνές αναφορές στην ανάγκη ισότητας και δικαιοσύνης, όπως αυτές αποτυπώνονται και στους στίχους των τραγουδιών. 

Τα κομμάτια της reggae εξυμνούν κατά κύριο λόγο τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία καθώς επίσης και την χρήση ganja (μαριχουάνας) η οποία αποτελούσε και αποτελεί τρόπο ζωής για τα μέλη του κινήματος των Ρασταφάρι, στο οποίο άνηκε και ο Bob Marley. 

Τη δεκαετία του ’70, ο Ρασταφαριανισμός εξαπλώνεται ραγδαία και αυτό χάρη στο μουσικό ρεύμα της ρέγκε και τον βασικό εκπρόσωπο του, τον Ρασταφάρι Bob Marley. Η διάδοση του κινήματος εκείνη τη περίοδο, οδήγησε και τον τότε πρωθυπουργό Michael Manley να αναγνωρίσει περισσότερες ελευθερίες στους Ρασταφάρι και ως φυσικό επακόλουθο στην reggae έκφραση ιδεών και σκέψεων.

Ενδεικτικά λοιπόν σε πολλά από τα κομμάτια του είδους συναντάμε ως περιεχόμενο τα “πιστεύω” των Ρασταφάρι, καθώς και θέματα που καταπιάνονται με τη ζωή στα γκέτο, την υπερηφάνεια των μαύρων, την φτώχεια, την εξαθλίωση αλλά και την αντίσταση στη φυλετική καταπίεση.

Αντιπροσωπευτικοί Εκπρόσωποι της Reggae

 Πέραν του αντιπροσωπευτικότερου πλάσματος της reggae ονόματι Bob Marley, πολλοί ήταν ακόμη εκείνοι που έβαλαν το “λιθαράκι” τους ώστε ο κόσμος της reggae να μεγαλώσει και να διευρυνθεί σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη.

Μερικές αξιοσημείωτες μουσικές προσωπικότητες ανάμεσα τους και οι:

Gregory Isaacs, Jimmy Cliff, Peter Tosh, Lee Scratch Perry

Αλλά και συγκροτήματα όπως:

Steel Pulse (συγκρότημα reggae που εντοπίζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο)

Ενώ κι εδώ στην Ελλάδα εντοπίζουμε αξιόλογες μουσικές “απόπειρες”  εδραίωσης της reggae μουσικής, με ονόματα όπως:

Locomondo, Skaribas, Κακό Συναπάντημα, Professor Skank

Peter Tosh                                        Steel Pulse                                      Locomondo

Η θέση της reggae εν έτη 2018

 Σήμερα δεκάδες πόλεις της Ευρώπης εξακολουθούν και χορεύουν ασύστολα στους ρυθμούς της reggae μουσικής, ενώ διεξάγονται κάθε χρόνο και κάποια στοχευμένα reggae music festivals ανά τον κόσμο. (όπως τοSummerjamστη Γερμανία ή τοOne Love Festival στο Ηνωμένο Βασίλειο!)

Κι επειδή είναι γνωστό πως εδώ στο InTownPost μας αρέσει να μιλάμε και με μουσική, παρακάτω θα ακολουθήσει το δικό μας reggaeplaylist με κλασικά κομμάτια από τα παλιά, αλλά και πιο σύγχρονες προσπάθειες αποτύπωσης reggae μουσικής.

Αυτά από εμένα, μέχρι να τα πούμε ξανά…

Φιλιά,

Μαρκέλλα