fbpx

banner αεροδρομίου

Έλενα Σωκράτους, συνέντευξη στη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

 

 

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«…σε μια χώρα που θέλει να λέγεται δημοκρατική, η διαπόμπευση και ο στιγματισμός έπρεπε να είναι αυτονόητο ότι απαγορεύονται. Πίσω από την κάθε πράξη καταστολής, που φοράει τον μανδύα της «αντιμετώπισης κρίσιμων προβλημάτων» κρύβονται επιθέσεις απέναντι σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού »

Είναι κάποιες δραπετεύσεις που πληγώνουν. Όπως αυτή της  Νιγηριανής εταίρας Επίφανις Γκούντμαν, η οποία υπήρξε θύμα εμπορίας ανθρώπων, διαπομπεύθηκε για «λόγους Δημόσιας Υγείας» και τελικά αυτοκτόνησε στην Αθήνα.

Ο συγγραφέας Θανάσης Τριαρίδης με αφορμή το συγκεκριμένο θλιβερό και συνάμα συνταρακτικό γεγονός, έγραψε ένα θεατρικό μονόλογο για το trafficking και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το έργο είναι βασισμένο στην ιστορία αυτή, αλλά και στο δράμα των οροθετικών γυναικών, που στη χώρα μας το 2012 υπέστησαν εξαναγκαστικούς ελέγχους για ΗΙV, προφυλακίστηκαν για κακούργημα και εξευτελίστηκαν. Όσες άντεξαν να προχωρήσουν παρακάτω την ζωή τους, συνεχίζουν με πληγές που δεν λένε να κλείσουν.

Ο θεατρικός μονόλογος «HIV», σε συνέχεια της επιτυχημένης του πορείας στο  Expedition Metropolis (Βερολίνο, Μάιος 2019), κερδίζοντας το ελληνικό και το γερμανικό κοινό, έρχεται στην Ελλάδα για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων στις 9,10, 13, 14 και 15 Σεπτεμβρίου 2091 στο «Faust» της Αθήνας, αλλά και στις 11, 12 Σεπτεμβρίου 2019 στο θέατρο «Act» της Πάτρας.

Η Κύπρια σκηνοθέτης  Έλενα Σωκράτους, που έχει έδρα το Βερολίνο και υπογράφει πολυσυζητημένα έργα, βρίσκεται και πάλι με τον Θανάση Τριαρίδη, μετά την επιτυχημένη συνεργασία τους στο Lebensraum, στο θεατρικό μονόλογο «HIV». Όσοι τον παρακολούθησαν, είπαν πως είναι συγκλονιστικός.

Στο intownpost.com έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε την σκηνοθέτιδα Έλενα Σωκράτους που κάθε παράστασή της αποτελεί γεγονός.

Kυρία Σωκράτους μετά την επιτυχημένη συνεργασία σας με τον Θανάση Τριαρίδη στο Lebensraum, συναντιέστε ξανά στον θεατρικό μονόλογο «HIV». Τί σας τράβηξε τόσο σε αυτό το έργο και τι έχει να πει στους σύγχρονους θεατές;

Θεωρώ ότι το HIV είναι ένα έργο το οποίο πρέπει οπωσδήποτε να έρθει σε επαφή με το κοινό. Μιλάει για ένα κοινωνικό θέμα, το οποίο δεν βλέπουμε να απασχολεί συχνά τη θεατρική σκηνή, ενώ θεωρώ ότι θα έπρεπε. Μας σοκάρει το ότι ακόμη και τον 20ο αιώνα έφταναν στην Ευρώπη Αφρικανοί ιθαγενείς για να είναι εκθέματα σε ζωολογικούς κήπους, αλλά δεν φαίνεται να μας συγκινεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι χιλιάδες γυναίκες από την Αφρική φτάνουνε σήμερα στην Ευρώπη για να είναι σκλάβες του σεξ.

Σε αυτό το μονόλογο, μαθαίνουμε την ιστορία της Επίφανι Γκούντμαν, μίας Νιγηριανής πόρνης που αυτοκτόνησε το 2013 στην Αθήνα, μετά τη διαπόμπευσή της για λόγους Δημόσιας Υγείας. Τραγική και δραματική η υπόθεση.

Η ιστορία της Επίφανι Γκούτμαν, όπως την έφτιαξε ο Θανάσης, βασίζεται στο αντίστοιχο γεγονός που συνέβηκε στην Αθήνα το 2012.

Οι οροθετικές γυναίκες υπέστησαν μεγάλη διαπόμπευση στη χώρα μας. Η όλη διαδικασία ήταν εξευτελιστική και στοχοποιούσε τις ευάλωτες ομάδες στο όνομα της προστασίας της δημόσιας υγείας. Η δική σας άποψη σαφώς είναι καταδικαστική. Θα ήθελα να την καταγράψω.

Όταν οι Γερμανοί θεατές είδαν την παράσταση, θεώρησαν ότι επτά χρόνια μετά η πολιτεία θα έχει κάνει το καθήκον της, και όσοι συμμετείχαν σε αυτή τη διαπόμπευση, θα έχουν τιμωρηθεί. Όταν τους είπαμε ότι κανείς ποτέ δεν έχει τιμωρηθεί και πολλοί από τους βασικούς ενόχους δεν έχουν καν απολογηθεί, δεν ήξεραν πώς να διαχειριστούν την πληροφορία. Την εξουσία όμως την ξέρουμε, αυτή ήταν και αυτή είναι.

Προσωπικά, θεωρώ ότι ακόμη πιο τρομακτική είναι η αντιμετώπιση τού γεγονότος από μεγάλο μέρος της κοινωνίας μας. Πολλοί συμπολίτες μας, όχι μόνο δεν καταδίκασαν το γεγονός, αλλά συμφώνησαν με τους χειρισμούς του κράτους, υπονοώντας ότι η ζωή ενός Έλληνα, πελάτη των γυναικών αυτών, αξίζει πολύ περισσότερο από τις ζωές των γυναικών αυτών.

Είναι τρόπος να αντιμετωπίσουμε κρίσιμα προβλήματα με πράξεις καταστολής, στιγματισμούς και διαπόμπευσης;

Καταρχήν σε μια χώρα που θέλει να λέγεται δημοκρατική, η διαπόμπευση και ο στιγματισμός έπρεπε να είναι αυτονόητο ότι απαγορεύονται. Πίσω από την κάθε πράξη καταστολής, που φοράει τον μανδύα της «αντιμετώπισης κρίσιμων προβλημάτων» κρύβονται επιθέσεις απέναντι σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, τις οποίες η εξουσία θα έπρεπε να έχει προστατεύσει και να στηρίξει και όχι να τις εκμεταλλεύεται χάριν πολιτικών παιχνιδιών.

«…ξεχνάμε ό,τι θα έπρεπε να θυμόμαστε και θυμόμαστε αλλοιωμένα αυτά που θα έπρεπε να ξεχνάμε»

Ο φόβος των διακρίσεων επιβάλλει στους περισσότερους οροθετικούς να κρύβουν την ασθένειά τους ειδικά στους χώρους εργασίας. Ο φόβος ότι αυτό ενδεχομένως να οδηγήσει στην απόλυσή τους είναι υπαρκτός. Και αυτό παρότι η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) υιοθέτησε το Μάιο του 2010 τη Σύσταση 200 με την οποία διαμορφώνεται ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων των οροθετικών. Ισχύει αυτό κα. Σωκράτους και είναι αρκετό να διασφαλίσει το απόρρητο των προσωπικών τους δεδομένων;

Είναι προφανές ότι το απόρρητο των προσωπικών δεδομένων δεν υφίσταται ως όρος στην Ελλάδα, όποια Σύσταση και να έχει υιοθετηθεί, αφού περιστατικά καταπάτησης των δικαιωμάτων των οροθετικών ανθρώπων συμβαίνουν δυστυχώς καθημερινά. Όπως το 2014 όπου, ενώ ο Άρειος Πάγος στην Ελλάδα είχε δικαιώσει εργοδότη που απέλυσε υπάλληλό του λόγω του ότι ήταν οροθετικός, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταδίκασε την Ελλάδα και δικαίωσε τον υπάλληλο. Υπάρχουν πολλά αντίστοιχα παραδείγματα που αποκαλύπτουν, ότι ο εργασιακός τομέας κανένα δικαίωμα δεν δίνει σε οροθετικά άτομα να παραμένουν ισότιμα μέλη της κοινωνίας, δηλαδή το αυτονόητο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο στιγματισμός και ο αποκλεισμός παραμένουν ίσως τα μεγαλύτερα προβλήματα γι ́ αυτούς τους ανθρώπους. Για να σταματήσουν, μαζί τους και οι διακρίσεις, χρειάζεται νομίζετε σωστή διαπαιδαγώγηση σε όλα τα επίπεδα;

Οι περισσότεροι οροθετικοί άνθρωποι ζούνε πια μια φυσιολογική ζωή. Ελάχιστοι περιορισμοί υπάρχουν στην καθημερινότητά τους. Ο στιγματισμός και οι διακρίσεις συμβαίνουν κάποιες φορές λόγω απλής άγνοιας, άρα το πρώτο που θα έπρεπε να γίνει είναι η ενημέρωση για το θέμα αυτό.

Η «Θετική Φωνή» κάνει εξαιρετική δουλειά σε αυτό τον τομέα, αλλά πρέπει και το κράτος να στηρίξει την προσπάθειά τους. Από την άλλη υπάρχουν άνθρωποι που αποκλείουν τα οροθετικά άτομα λόγω προκατάληψης και ρατσισμού.

Αυτοί οι άνθρωποι όμως, το ίδιο θα συμπεριφερθούν απέναντι σε κάθε τι «διαφορετικό» και το ελάχιστο που θα μπορούσε να γίνει είναι η σωστή διαπαιδαγώγηση, έτσι ώστε να εξαλειφθεί το φαινόμενο, τουλάχιστον στις επόμενες γενιές. Και φυσικά να υπάρξουν οι αντίστοιχες αυστηρές κυρώσεις σε άτομα με παρόμοιες συμπεριφορές.

Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η συνταγή μιας επιτυχημένης θεατρικής παράστασης;

Η ειλικρίνεια απέναντι στους θεατές.

Υπάρχουν νεοέλληνες θεατρικοί συγγραφείς που μπορούν να συγκριθούν με τα μεγάλα ονόματα του σύγχρονου παγκόσμιου ρεπερτορίου;

Δεν μου αρέσουν ανάλογες συγκρίσεις, αλλά θεωρώ ότι υπάρχουν πολύ ταλαντούχοι, νεοέλληνες θεατρικοί συγγραφείς. Αυτός είναι και ο λόγος που τόσο συχνά επιλέγω να ανεβάζω κείμενά τους.

Η κρίση έχει επηρεάσει τη δουλειά σας στο θέατρο; Μήπως ήταν αυτός λόγος που μεταναστεύσατε;

Στο Βερολίνο πήγα για να συνεχίσω τις σπουδές μου και έμεινα από επιλογή και όχι λόγω της κρίσης. Θα ήθελα όμως, με βάση το Βερολίνο, να δουλεύω περισσότερο στην Ελλάδα και στην Κύπρο, κάτι το οποίο θα ήταν πιο εφικτό εάν υπήρχε η ανάλογη οικονομική υποστήριξη απέναντι στις τέχνες.

Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο ελάττωμα της ελληνικής κοινωνίας;

Το ότι ξεχνάμε ό,τι θα έπρεπε να θυμόμαστε και θυμόμαστε αλλοιωμένα αυτά που θα έπρεπε να ξεχνάμε.

Τριγύρω παρακμή. Ελπίζετε, ότι θα βγούμε κάποτε από αυτή την κατάσταση;

Δεν είμαι το κατάλληλο άτομο για να απαντήσω και δεν έχω τις γνώσεις για να το πράξω. Ξέρω όμως, ότι κανείς δεν θα μας πάρει από το χέρι να μας δείξει τον δρόμο. Είμαι όμως αισιόδοξη για τις καταστάσεις για τις οποίες μπορεί να κάνει κάποιος κάτι. Ίσως γι ́ αυτό κάνω και αυτό το είδος θεάτρου, για αυτόν τον κάποιο που θα κάνει αυτό το κάτι.

Τι άλλο ετοιμάζετε αυτή την περίοδο στο Βερολίνο που είναι η μόνιμη έδρα σας;

Τους επόμενους μήνες θα δουλεύω στο Βερολίνο, στην Ελλάδα και στην Κύπρο σε διαφορετικά πρότζεκτ. Στο Βερολίνο συγκεκριμένα δουλεύω με εφήβους το πρόγραμμα «Theaterheimat» που επιχορηγείται από το Γερμανικό Υπουργείο Παιδείας τα τελευταία 4 χρόνια. Ταυτόχρονα, με την ομάδα «ithAKT» θέλουμε να ξεκινήσουμε πρόβες για την καινούργια μας παραγωγή στο Βερολίνο. 

info:

Η Έλενα Σωκράτους γεννήθηκε στη Λεμεσό της Κύπρου. Σπούδασε στο Τμήμα Θεάτρου, της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τα τελευταία χρόνια ζει στο Βερολίνο.

Είναι η δημιουργός των καλλιτεχνικών ομάδων “Εκ-Δράσης” (Λεμεσός, 2009) και “ithAKT” (Βερολίνο, 2012). Σε συνεργασία με τον Αχιλλέα Σουρλά δημιούργησε το μουσικό-θεατρικό ντουέτο “fairy tails” (Βερολίνο, 2013).

Είναι η συγγραφέας και η σκηνοθέτις των θεατρικών παραστάσεων: “Σε σας που μας ακούτε” -βασισμένο σε θεατρικά έργα της Λούλας Αναγνωστάκη- (Λεμεσός, 2009), “αλέρΤ” (Λεμεσός, 2010), “Migronauten” (Βερολίνο, Φρανκφούρτη, Βούρτζμπουργκ 2013-2014), “Death and the Maiden” (Βερολίνο 2013- 2014), ”φι με ηλ” (Λεμεσός, Λευκωσία 2013), “Unser Lied: Die Aufführung” -βασισμένο στο “Ένα Τραγούδι” του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη- (Βερολίνο, 2015), “I:Wall.” (Λεμεσός, 2015), “Pame Camping: Eine Entdeckungsreise” (Βερολίνο 2016), “Ομφαλός” -συν-σκηνοθεσία: Οδυσσέας Ι. Κωνσταντίνου- (Λεμεσός, 2016, στα πλαίσια του Φεστιβάλ theYard.Residency.16), “Züruck nach vorn” (Βερολίνο 2017), “Κοκκινοσκουφίτσα Reloaded” -βασισμένο στο θεατρικό έργο “Κοκκινοσκουφίτσα – το πρώτο αίμα” της Λένας Κιτσοπούλου(Βερολίνο 2017).

Είναι επίσης η συγγραφέας του θεατρικού δρώμενου “Ρ.Α.Σ.” -σκηνοθ. Οδυσσέας Ι. Κωνσταντίνου(Λεμεσός, 2011) και η πρώτη σκηνοθέτης των θεατρικών έργων του Θανάση Τριαρίδη “Lebensraum” (Bερολίνο, Φρανκφούρτη, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Λευκωσία, Λεμεσός 2016) και “HIV” (Βερολίνο, 2019) .
Συμμετείχε ως βοηθός σκηνοθέτις και ηθοποιός στην ταινία μικρού μήκους “Postheimat” (Βερολίνο, 2014). Ως δεύτερη βοηθός σκηνοθέτις και σκρίπτ, συνεργάστηκε με τον Στράτο Τζίτζη στην ταινία Night Out (Βερολίνο, 2016).

Με τη Ιωάννα Νεοφύτου και τον Μάριο Πατσαλή ανέπτυξαν και εφάρμοσαν το καλλιτεχνικό πρότζεκτ “La fête” (Βερολίνο, Παρίσι, Αθήνα, 2014). Το 2016 συμμετείχε (ως ομάδα με την Ιωάννα Νεοφύτου) στην Έκθεση “Mediterranean Bodies – The Underwater Heart of the Mediterranean” με το έργο ”Νο|Progress” στην Αθήνα. 

Το 2014-2017 ήταν η σκηνοθέτις και συντονίστρια του επιχορηγούμενου από το Γερμανικό Υπουργείο Παιδείας προγράμματος “Mein Leben-Mein Theater” (Η ζωή μου – Το θέατρό μου). Από το 2019 είναι η σκηνοθέτις και συντονίστρια του επιχορηγούμενου από το Γερμανικό Υπουργείο Παιδείας προγράμματος “Theaterheimat” (Θεατρο-Πατρίδα).