fbpx

«Peterloo»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

 

  • Είδος: Ιστορικό, εποχής
  • Παραγωγή: Αγγλία (2018)
  • Σκηνοθεσία: Μάικ Λι
  • Με τους: Μαξίν Πικ, Πιρς Κουίγκλι, Ρόρι Κινίαρ
  • Διάρκεια: 154’
  • Διανομή: Odeon

Η αιματοβαμμένη ημέρα της 16ης Αυγούστου 1819 στο Σεντ Πίτερς Φιλντς (St Peter’s Fields) του Μάντσεστερ, ακριβώς μετά το τέλος των ναπολεόντειων πολέμων με τους 15 νεκρούς και τους 500 τραυματίες, όταν το ιππικό και οι πεζικάριοι της αγγλικής φρουράς κατ΄ εντολή των δικαστών και της άρχουσας, εύπορης τάξης όρμησαν στο πλήθος των 80.000 εργατών, που συγκεντρώθηκαν άοπλοι με τις οικογένειες τους για να ζητήσουν τη μεταρρύθμιση της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Η σφαγή έλαβε το όνομα «Peterloo» σε μια ειρωνική σύγκριση με τη μάχη του Βατερλώ, η οποία είχε λάβει χώρα τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Ο Μάικ Λι κινηματογραφεί έξοχα, λεπτομερειακά το χρονικό του γεγονότος αποτυπώνοντας ρεαλιστικά μια Αγγλία πεινασμένη, άνεργη, φτωχιά, που την κυβερνά ένας έκφυλος πρίγκιπας και μια δράκα ανάλγητων κοτζαμπάσηδων, σκληρών βιομηχάνων και ψυχρόαιμων δικαστών. Η τότε κατάσταση με τα σημερινά κοινωνικο-πολιτικά γεγονότα, ειδικά της Ευρώπης, είναι τόσο κολασμένα όμοια, που σε πιάνει σύγκρυο.

Ο πόλεμος με τον Ναπολέοντα τελείωσε το 1815 και η Αγγλία διανύει μια περίοδο πείνας, φτώχειας και ανεργίας, καταστάσεις που επιδεινώθηκαν όταν οι τιμές της εγχώριας παραγωγής των σιτηρών έφτασαν στα ύψη από τον αποκλεισμό εισαγωγής του καλαμποκιού. Το κόστος των τροφίμων αυξήθηκε και η τάξη των γαιοκτημόνων γνώρισε λαμπρές ημέρες, καθώς οι άνθρωποι αναγκαστικά αγόραζαν το κακής ποιότητας, πανάκριβο, αγγλικό σιτάρι. Οι βιομήχανοι της κλωστοϋφαντουργίας της βόρειας Αγγλίας εκμεταλλευόμενοι το γεγονός της ύφεσης πετσόκοψαν τους μισθούς των εργατών, ενώ εκείνοι συνέχισαν να πλουτίζουν. Ο απλός λαός βουτάει ολοένα στην εξαθλίωση. Όποιος πολίτης ανεξαρτήτους φύλου και ηλικίας αντιδρούσε με κάποια μορφή μικροκλοπής ή άλλων παραβατικών ενεργειών, οι τοπικοί δικαστές αποφάσιζαν απαγχονισμό ή  άμεση, 15χρονη μετοίκιση στην επικίνδυνη, νεοαποκτηθείσα αποικία της Αυστραλίας.

Για πρώτη φορά στα ιστορικά χρονικά της Αγγλίας το 1819 οι πεινασμένοι άνθρωποι με κίνητρο τις άθλιες οικονομικές συνθήκες, την ανέχεια και την αδιαφορία του κράτους για τις ζωές τους οργανώθηκαν, απαιτώντας από τον πρίγκιπα Άνγκεν κοινοβουλευτική μεταρρύθμιση. Οι ομάδες αυτής της κίνησης των παραγωγικών πόλεων του Λάνκσαϊρ και του Μάντσεστερ, μαζί και οι περιφερειακές κομητείες της βόρειας Αγγλίας προσκάλεσαν τον ριζοσπαστικό ρήτορα Χένρι Χάντ (Ρόρι Κινίαρ – πολύ καλός) για να μιλήσει στο  Σεντ Πίτερς Φιλντς του Μάντσεστερ, εμψυχώνοντας τους απεγνωσμένους ανθρώπους. Ρουφιάνοι, τσιράκια της εξουσίας, χωροφύλακες και παρατρεχάμενοι της άρχουσας τάξης αρχίζουν τις προδοσίες, παραφράζοντας το ύφος της συγκέντρωσης, μπολιάζοντας με φόβο τον δικαστικό και τον επιχειρηματικό κόσμο της περιοχής. Πολιτικοί και κεφάλαιο τρομοκρατούνται, φοβούμενοι για επανάσταση, όπως στην Γαλλία και για να διασώσουν τα κεκτημένα τους, αδιαφορώντας για τις ζωές των ανθρώπων διατάζουν το ιππικό και τους στρατιώτες να διαλύσουν την συγκέντρωση των 80.000 ανθρώπων που πήγαν οικογενειακώς να παρακολουθήσουν την ομιλία του Χαντ.

Θεατρικός αρχικά και στη συνέχεια στο BBC, ο 75χρόνος Αγγλο-Εβραίος σκηνοθέτης και υποψήφιος για 7 Όσκαρ Μάικ Λι, των εξαιρετικών ταινιών «Κορίτσια Καριέρας», «Η Παράσταση μιας Ζωής», «Το Μυστικό της Βέρα Ντρέικ» και «Μια Χρονιά Ακόμα» για δεύτερη φορά, μετά την «Παράσταση μιας Ζωής», στήνει ταινία ιστορικής περιόδου κόστους 18 εκατ. δολαρίων και σενάριο δικό του με ένα καστ περισσότερους από 100 ηθοποιούς. Κάθε του πλάνο και ένα ζωγραφικό έργο (μαγευτική η φωτογραφία του Ντικ Πόουπ), λες και είναι βγαλμένα από τα καβαλέτα του  Τόμας Λόρενς ή του  Γουίλιαμ Χόγκαρθ. Η απόδοση της εποχής εκπληκτική και ξαφνικά βλέπεις γεγονότα και καταστάσεις προ 200 χρόνων και εκπλήσσεσαι με την ζωντάνια και την ομοιότητα του σήμερα. Μόνο τα ρούχα αλλάζουν, ενώ όλα τα υπόλοιπα παραμένουν ίδια, ξεκινώντας από το σκεπτικό της άρχουσας τάξης έως τις αντιδράσεις του καταπιεσμένου λαού, που μπροστά στην μικρή δύναμη των έφιππων και πεζικάριων πραιτοριανών τράπηκαν σε φυγή 80.000 πανικόβλητοι άνθρωποι.

Η ταινία του Μάικ Λι, που είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα του 1819, είναι ένας πεντακάθαρος καθρέπτης που κραυγάζει την εικόνα της Ευρώπης του 2018.