fbpx

O καρδιολόγος Γιώργος Βήχας, η «ψυχή» του Μητροπολιτικού Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού, μιλάει με τη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«Η Αλληλεγγύη είναι το πιο δυνατό μας όπλο για να αντισταθούμε και  να ανατρέψουμε αυτούς που επιβάλλουν τις πολιτικές της εξαθλίωσης…»

Ο σπουδαίος καρδιολόγος, ομοιοπαθητικός και όχι μόνο, Γιώργος Βήχας, ονειρεύτηκε από παιδί ένα καλύτερο κόσμο,

«που θα αποδίδουμε δικαιοσύνη

μ’ ένα άστρο ή μ’ ένα γιασεμί

σαν ένα τραγούδι που καθώς βρέχει

παίρνει το μέρος των φτωχών!»

Το παραπάνω τετράστιχο του πρίγκηπα της ελληνικής ποίησης Τάσου Λειβαδίτη του ταιριάζει απόλυτα, αφού  όλο το κύρος της υπάρξεώς του έχει μετατοπιστεί στην εξέδρα της καρδιάς του. Χάρη σε εκείνον ιδρύθηκε το Δεκέμβριο του 2011 το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού ως μια αλληλέγγυα, πλήρως εθελοντική δομή, με στόχο να προσφέρει πρωτοβάθμια ιατροφαρμακευτική φροντίδα σε ανασφάλιστους, άπορους και άνεργους πολίτες.

Όλα αυτά τα χρόνια  μετά το δικό του ιατρείο, ο Γιώργος Βήχας αφιέρωνε το χρόνο του με τους ασθενείς του, χορηγώντας τους τα φάρμακά τους, φροντίζοντας για τις εργαστηριακές τους εξετάσεις και τσακωνόταν  με διοικητές νοσοκομείων ή με τους υπευθύνους του υπουργείου Υγείας, προκειμένου να εισαχθούν για νοσηλεία οι ανασφάλιστοι χωρίς να τους χρεώσουν τα νοσήλια. Άνθρωποι χτυπημένοι από βαριές ασθένειες για τους οποίους έπρεπε με κάθε τρόπο να εξασφαλίσει  τη συνέχεια της θεραπείας τους. Παράλληλα έδινε συνεντεύξεις σε ξένους δημοσιογράφους που κατέκλυζαν και συνεχίζουν να κατακλύζουν καθημερινά σχεδόν το ΜΚΙΕ, τα φώτα του σε ξένους για τη δομή που εμπνεύστηκε και υλοποίησε  και ταξίδευε στο εξωτερικό για να ενημερώσει τους ξένους γι΄ αυτά που βιώνουμε.

Σε σύντομο διάστημα η φήμη  του ΜΚΙΕ έφθασε στα πέρατα του κόσμου και η βοήθεια σε φάρμακα και νοσοκομειακό υλικό συνεχίζεται από τις ξένες αποστολές που φθάνουν στο ιατρείο.  Συνολικά μέχρι σήμερα, από τον Δεκέμβριο του 2011, 7.366 άτομα έχουν ωφεληθεί σε 64.025 περιπτώσεις και εκατοντάδες δομές και φορείς από όλη τη χώρα έχουν ζητήσει και λάβει υποστήριξη σε φάρμακα ή υλικά, είτε πρόκειται για άλλα κοινωνικά ιατρεία, δημόσια νοσοκομεία, κοινωνικές υπηρεσίες, ιδρύματα ΑμεΑ, δομές στήριξης παιδιών, μονάδες φροντίδας, κέντρα φιλοξενίας προσφύγων και δομές αστέγων.

Ο Γιώργος Βήχας ζήτησε «να απαιτηθεί  η εξαίρεση της υγείας από τη μέγγενη της λιτότητας» σε παρέμβασή του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όταν τον κάλεσαν οι Πράσινοι.

Και το κορυφαίο: Το 2015 αρνήθηκε να παραλάβει το  βραβείο «Ευρωπαίος Πολίτης του 2015» στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις πολιτικές λιτότητας.  «Η άρνηση να παραλάβουμε το βραβείο», είχε σχολιάσει τότε, «είναι άρνηση στην Ευρώπη της λιτότητας, που προάγει πολιτικές και μέτρα τα οποία οδηγούν σε γενοκτονία». Και συνεχίζει να αγωνίζεται με σθένος, τώρα για τη συνέχιση της λειτουργίας του κοινωνικού  ιατρείου, τη στιγμή που η εταιρεία «Ελληνικόν Α.Ε.», επιχειρεί να βάλει λουκέτο στο ΜΚΙΕ στερώντας την ιατρική και φαρμακευτική φροντίδα σε πολίτες που ανήκουν στις πλέον ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, όπως άνεργοι, ανασφάλιστοι και άτομα που ζουν κάτω από τα όρια τις φτώχειας.

Η «Ελληνικόν Α.Ε.» είναι θυγατρική του ΤΑΙΠΕΔ που διαχειρίζεται το 100% των μετοχών του ακινήτου των 6.200 στρεμμάτων, οι οποίες προβλέπεται να μεταβιβαστούν στο επενδυτικό σχήμα με εκπρόσωπο την Lamda Development.

Στις 30 Μαΐου, η Σουλτάνα Σπυροπούλου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, έστειλε στην ουσία τελεσίγραφο προς το Κοινωνικό Ιατρείο με την υπόμνηση ότι οφείλει το αργότερο ως τις 30 Ιουνίου «να εκκενώσει» και «να παραδώσει ελεύθερη προς χρήση» την εγκατάσταση που χρησιμοποιεί!

«Εμείς δεν υποχωρούμε» απάντησε ο Γιώργος Βήχας και οι 280 εθελοντές.

Σήμερα έχουμε τη μεγάλη τιμή να φιλοξενούμε στο Intownpost,com τον Γιώργο Βήχα. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας, παρατηρώ τα μάτια του που κλαίνε μαζί και γελάνε, που θρηνούν την θλιβερή πραγματικότητα ενός κόσμου χωρίς όραμα και πίστη και υμνούν την ανατολή ενός κόσμου που ανεβαίνει γεμάτος όνειρα, πίστη, αθωότητα και αγάπη.

 

Πως νιώσατε κ. Βήχα όταν λάβατε το τελεσίγραφο της ΕΛΛΗΝΙΚΟ Α.Ε , που ζητά την παύση λειτουργίας του Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού, χωρίς να δίδεται κάποια εναλλακτική λύση, παρότι είναι γνωστό σε κάθε γωνιά του πλανήτη το τεράστιο κοινωνικό έργο που προσφέρει το ΜΚΙΕ;

 Ένιωσα μεγάλη οργή για την αναλγησία αυτής της απόφασης της Ελληνικό Α.Ε ή όποιων άλλων συμμετείχαν σε αυτή, αλλά ταυτόχρονα ένιωσα έντονα την ανάγκη εκ μέρους κυρίως των χιλιάδων ασθενών του ΜΚΙΕ να τους απαντήσω πως τέτοιου είδους τελεσίγραφα είναι μη αποδεκτά και απαράδεκτα. Εκτός όμως από την οργή ένιωσα και εσωτερική ανάταση, αυτό το όμορφο συναίσθημα που νιώθει όποιος καλείται να υπερασπιστεί το δίκιο. ΟΙ επινοητές του τελεσιγράφου είμαι σίγουρος πως αυτό δεν μπορούν να το καταλάβουν. Για αυτό και μόνο το λόγο έχουν ήδη ηττηθεί.

Είσθε ο ήρωας χιλιάδων αδύναμων και άνεργων συνανθρώπων μας, ασθενών σε απόγνωση που τα μνημόνια οδήγησαν σε βίαια φτωχοποίηση . Είσθε ο καρδιολόγος με τη χρυσή καρδιά, όπως σας αποκαλούν οι ασθενείς του ιατρείου, πίνοντας νερό στο όνομά σας, εκθειάζοντας, μάλιστα τη στάση ζωής σας όπου βρεθούν για την αγάπη και τον σεβασμό που επιδεικνύετε απέναντί τους. Είναι η ανταμοιβή σας αυτή για μια ατελείωτη προσφορά που οδηγεί στη ματαίωση της απελπισίας;

Όλοι οι εθελοντές στο ΜΚΙΕ δεν νιώθουμε ήρωες, νιώθουμε πολίτες που κάνουν το αυτονόητο. Να αγωνίζονται σε αυτή τη περίοδο της κρίσης με το πιο δυνατό και αποτελεσματικό όπλο: την Αλληλεγγύη! Η ανταμοιβή μας είναι αυτό που εισπράττουν οι ασθενείς  όλα αυτά τα χρόνια που επισκέπτονται το ΜΚΙΕ. Όλα αυτά που ξανακερδίζουν, όλα αυτά που τους έκλεψαν οι εμπνευστές και οι εφαρμοστές των μνημονιακών πολιτικών:  την Αξιοπρέπεια, και την Ελπίδα!

Είσθε η ακίδα στην καρδιά του συστήματος υγείας και όχι μόνο, Δεν είναι λίγες οι φορές που μπήκατε δυναμικά μπροστά όταν κινδύνευε η υγεία ενός ασθενούς. Υπενθυμίζω την κατάσταση του Γ.Δ που τον πέταξαν από το χειρουργείο του Ευαγγελισμού και με τη δική σας δυναμική παρέμβαση σώθηκε. Θυμάμαι τα δάκρυα συγκίνησης αυτού του ασθενούς, ο οποίος δεν σταματά να σας επαινεί, που σε συνέντευξη μου είχε εκμυστηρευτεί γι΄ αυτό που βίωσε: «Ένιωσα σαν σκύλος». Ο Μάνος Χατζιδάκις μας άφησε την φράση «καληνύχτα Κεμάλ, αυτός ο κόσμος δεν θα αλλάξει ποτέ», αφού «με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί». Στον αφορισμό του παρενέβη ο Ρασούλης με τους ακόλουθους στίχους του δικού του τραγουδιού:  «Αυτός ο κόσμος μπορεί να αλλάξει Κεμάλ // θέλει σωστοί χιλιάδες να ναι στους τροχούς //να ‘ναι ψυχή η νύφη και γαμπρός ο νους»…. Εσείς τι πιστεύετε;

Πιστεύω πως μπορεί να αλλάξει και θα αλλάξει! Όπως όμως λέει και ο Ρασούλης θέλει σωστούς χιλιάδες στους τροχούς.

Ο πολιτισμός καθορίζει πρώτα απ’ όλα, σε σημαντικό βαθμό, τις γενικότερες αντιλήψεις για την υγεία, Εσείς γιατρέ μου θεωρείτε, ότι διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στη θεωρητική και πρακτική διαμόρφωση της θεραπευτικής – ιατρικής φροντίδας;

Αδιαμφισβήτητα Ναι! Πόλις-Πολίτης-Πολιτισμός, κοινές ρίζες. Ο Πολιτισμός προάγει το ήθος των ανθρώπων και η άσκηση της Ιατρικής πρέπει να διέπεται πρωτίστως από Ήθος. Υπάρχει όμως και ένας άλλος ιδιαίτερα καταλυτικός ρόλος του Πολιτισμού στην άσκηση της Ιατρικής. Ο πολιτισμός ως ο μέγιστος εχθρός των εξουσιών, όπως έλεγε ο Αριστοτέλης, διαφυλάσσει την άσκηση της Ιατρικής από τον εξουσιαστικό μανδύα που όταν υπάρχει αποβαίνει εις βάρος του ασθενούς και της δημόσιας υγείας.

«Ο Μίκης Θεοδωράκης αμέσως δήλωσε τη συμπαράσταση του  στο ΜΚΙΕ κάτι που μας συγκινεί και μας τιμά πάρα πολύ!»

«Μια καλή άσκηση για την καρδιά είναι να σκύψεις και να βοηθήσεις κάποιον να σηκωθεί» υποστηρίζει ο Αμερικανός συνάδελφός σας John Andrew Holmes. Εσείς ως καρδιολόγος τι λέτε;

Το μόνο που θα συμπλήρωνα σε αυτή τη πολύ σωστή άποψη είναι, πως η άσκηση αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν ταυτόχρονα του δείχνεις  και ποιος τον έριξε και να αγωνίζεσαι μαζί του να μη ξανασυμβεί.

Σε διαμετρικά αντίθετη θέση βρίσκεται ο Βίκτωρ Ουγκώ, που ισχυρίζεται , ότι «Οι καλύτερες καρδιές τυχαίνει καμιά φορά να είναι πολύ σκληρές». Είναι έτσι;

Μερικές φορές για να βοηθήσεις πρέπει να σκληρύνεις τη καρδιά σου. Αυτό μας συνέβη στο ΜΚΙΕ πριν από ένα χρόνο περίπου όταν δόθηκε μεγαλύτερη πρόσβαση στους ανασφάλιστους ασθενείς στο δημόσιο σύστημα υγείας και προτρέπαμε τους ασθενείς μας να επισκέπτονται τις δημόσιες δομές. Οι ασθενείς σε αυτή τη προτροπή αντέδρασαν πολύ, είχαν συνηθίσει πλέον το ΜΚΙΕ ως τη δομή υγείας που εμπιστευόντουσαν και σχεδόν μας παρακαλούσαν να συνεχίσουν να έρχονται στο ΜΚΙΕ. Η αντίδραση τους κλόνιζε την απόφαση μας, αλλά επιμείναμε γιατί γνωρίζαμε πως αυτό ήταν το σωστό, κυρίως για τους ίδιους τους ασθενείς μας.

Το δικαίωμα της πρόσβασης όλων των πολιτών σε υπηρεσίες υγείας είναι ισότιμο με την πρόσβασή τους σε τροφή, νερό και παιδεία. Κι εσείς κ. Βήχα γι΄ αυτό αγωνίζεσθε. Κι όμως λόγω των πολιτικών που μας επιβλήθηκαν από την Τρόικα (Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) το Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας εξαθλιώθηκε και πολλοί πολίτες που αδυνατούν  να πληρώσουν δεν έχουν πρόσβαση σε κοινωνικά αγαθά. Κι όμως, ο κόσμος σιωπά… Γιατί άραγε;

Το ερώτημα, «γιατί η κοινωνία δεν αντιδρά», μας απασχολεί όλους και δίνονται διάφορες απαντήσεις σε αυτό. Κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε πως πράγματι υπάρχει μια ανεξήγητη σιωπή από τους πολίτες η οποία είναι δυσανάλογη της θλιβερής πραγματικότητας που βιώνουμε όχι μόνο στα θέματα υγείας αλλά γενικότερα. Η αλήθεια είναι πως οι πολίτες αντέδρασαν στα πρώτα χρόνια της κρίσης πολύ δυναμικά, με μεγάλες συγκεντρώσεις – διαμαρτυρίες στις οποίες δέχτηκαν από τη πλευρά όλων των κυβερνήσεων μια βίαιη καταστολή. Δυστυχώς τα τελευταία τρία χρόνια και ενώ η κρίση βαθαίνει οι πολίτες δεν αντιδρούν. Κατά τη γνώμη μου δύο είναι οι παράγοντες που έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο σε αυτό. Ο πρώτος είναι η απογοήτευση από τα πεπραγμένα της σημερινής κυβέρνησης, η ματαίωση κάθε προσδοκίας και ελπίδας που υπήρχε όταν η σημερινή κυβέρνηση ανέλαβε την εξουσία. Αυτή η ματαίωση σε συνδυασμό με την έλλειψη οποιασδήποτε εναλλακτικής πρότασης έχουν οδηγήσει την κοινωνία σε αυτοκαταστροφική απραξία. Ο δεύτερος παράγοντας που παίζει καθοριστικό ρόλο που είναι κατά τη γνώμη μου και ο πιο επικίνδυνος, είναι η αίσθηση από τη πλευρά των πολιτών, πως η καθημερινότητα μας προσλαμβάνει τη μορφή μιας κανονικότητας, χάνει σιγά σιγά αυτό που πραγματικά είναι, δηλαδή η εκτροπή από τη κανονικότητα. Εάν αποδεχτούμε αυτό που μας συμβαίνει ως μία κανονικότητα στην οποία πρέπει να προσαρμοστούμε τότε θα έχει χαθεί κάθε ελπίδα να ανακτήσουμε τη ζωή που μας έχουν κλέψει.

Η αλληλεγγύη εν τέλει μπορεί να αποτελέσει τον στυλοβάτη σε μια κοινωνία που οι πληγές της αιμορραγούνε;

Η Αλληλεγγύη είναι το πιο δυνατό μας όπλο για να αντισταθούμε και  να ανατρέψουμε αυτούς που επιβάλλουν τις πολιτικές της εξαθλίωσης. Η Αλληλεγγύη είναι πράξη Αντίστασης. Κάθε άνθρωπος, που μέσω της Αλληλεγγύης στέκεται όρθιος  μπορεί να αγωνιστεί και να ανατρέψει αυτούς που τον εξαθλιώνουν. Η Αλληλεγγύη είναι το όπλο μας στη περίοδο της κρίσης και η μεγάλη ελπίδα μας για μετά τη κρίση για να μη ξαναζήσουμε αυτά τα δύσκολα χρόνια.

«Η ευτυχία είναι πράγμα απλό και λιτοδίαιτο -ένα ποτήρι κρασί, ένα κάστανο, ένα φτωχικό μαγκαλάκι, η βουή της θάλασσας. Τίποτα άλλο» γράφει ο Νίκος Καζαντζάκης στο έργο του «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά». Κι όμως πολλοί άνθρωποι το καταλαβαίνουν αυτό πολύ αργά. Το δικό σας σχόλιο;

Ευτυχία είναι η εσωτερική γαλήνη! Πηγάζει από μέσα μας και αντανακλά στα πράγματα που βιώνουμε στον εξωτερικό μας κόσμο. Η Ευτυχία πηγάζει από μέσα και διαχέεται προς τα έξω!

Ο Γιώργος Βήχας με τη Ναόμι Κλάιν την Καναδή δημοσιογράφο, συγγραφέα και ακτιβίστρια του αποκαλούμενου κινήματος εναντίον της παγκοσμιοποίησης. Είναι κυρίως γνωστή για το βιβλίο της «Το Δόγμα του Σοκ», μια κριτική ανάλυση της ιστορίας του νεοφιλελευθερισμού στην οικονομία, που επισκέφθηκε το ιατρείο. Δεξιά ο Χρήστος Σιδέρης από τους εθελοντές που κατέθεσαν «ψυχούλα» στο ΜΚΙΕ.

Κάλλιστα θα μπορούσατε να είσθε και διάσημος θεατρικός συγγραφέας . Στις παραστάσεις σας γίνεται το αδιαχώρητο, ενώ μέσα από τα υπέροχα παραμύθια που γράφετε βοηθάτε τα παιδιά αλλά και τους μεγάλους να ανακαλύψουν τρόπους για να αλλάξουν τη ζωή τους. Όμως τα παραμύθια μιλάνε και για δράκους. Υπάρχει τρόπος να τους νικήσουμε;

Στο τελευταίο θεατρικό έργο που παρουσιάζουμε, «Η  Μελωδία που έκανε τα αστέρια να μιλήσουν», μας απασχολεί ακριβώς αυτό, πως θα εξοντώσουμε τα κακά ξωτικά. Η απάντηση βρίσκεται στη Μελωδία της ζωής που είναι η Αλληλεγγύη!

Μεγάλη συγκίνηση προκαλούν τα μηνύματα συμπαράστασης που έρχονται από το εσωτερικό και το εξωτερικό της χώρας για τη συνέχιση λειτουργίας του Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού, ενώ πρώτος ο Μίκης Θεοδωράκης εξέφρασε την αγανάκτησή του γι΄ αυτή τη μεθόδευση. Τι προκαλεί εντός σας αυτό το τσουνάμι στήριξης;

Πράγματι ο Μίκης Θεοδωράκης αμέσως δήλωσε τη συμπαράσταση του στο ΜΚΙΕ κάτι που μας συγκινεί και μας τιμά πάρα πολύ! Αυτό το τσουνάμι της συμπαράστασης μου δημιουργεί μια πληθώρα θετικών συναισθημάτων, κυρίως όμως αυτό που αισθάνομαι είναι μια δικαίωση του έργου μας! Είναι πολύ σημαντικό να αφήνεις το ιστορικό σου αποτύπωμα με αυτό το θετικό πρόσημο. Και το ΜΚΙΕ το έχει κάνει και συνεχίζει να το κάνει. Και αυτό δεν περιορίζεται μόνο σε μια προσωπική ικανοποίηση των εθελοντών, αλλά αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα πως μία αυτοοργανωμένη δομή πολιτών χωρίς καμία νομική υπόσταση μπορεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη και την αναγνώριση σε ολόκληρη τη κοινωνία. Η αυτοοργάνωση των πολιτών που δεν στηρίζεται σε πρόσωπα αλλά στο σύνολο, που δεν επιδιώκει πρόσκαιρα προσωπικά οφέλη αλλά το διαχρονικό καλό του συνόλου, που δρουν με διαφάνεια και με συνέπεια, αποτελεί το θεμέλιο λίθο για μία Δημοκρατική, Ελεύθερη και Δίκαιη κοινωνία.