fbpx

Foxtrot

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

 «Foxtrot»         

 

 

  • Είδος: Κοινωνικό
  • Σκηνοθεσία: Σάμουελ Μαόζ
  • Με τους: Λιόρ Ασκενάζι, Σάρα Άντλερ, Γιονατάν Σιράι
  • Διάρκεια: 108΄
  • Διανομή: Seven
  • Διακρίσεις: Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής Φεστιβάλ Βενετίας 2017

Παιχνίδι της μοίρας που μετασχηματίζει καταλυτικά τις ανθρώπινες ζωές. «Ό,τι είναι γραφτό να γίνει θα γίνει», λέει ο Ομάρ Σαρίφ στο Πίτερ Ο΄ Τουλ, παίζοντας με το θέμα της ανθρώπινης τύχης, όταν ένας Άραβας πέφτει από την καμήλα του και μένει πίσω από τους υπόλοιπους, μόνος στην καυτή, θανατηφόρα έρημο. «Τίποτα δεν είναι γραφτό!», απαντάει πεισματικά ο Λόρενς και επιστρέφει με κίνδυνο την ζωή του να σώσει τον άτυχο άνθρωπο. Ο Άραβας σώζεται, ο Άγγλος υπολοχαγός γίνεται ο σωτήρα του, κι έπειτα από μερικές ημέρες, ο σωτήρας αναγκάζεται να εκτελέσει τον Άραβα ως δολοφόνο στην μεγαλειώδη ταινία του Ντέβιντ Λιν, «Λόρενς της Αραβίας». Το θέμα που πραγματεύεται η δεύτερη κατά σειρά  ταινία  του Ισραηλίτη Σάμουελ Μαόζ (Λίβανος) είναι καραμπινάτο ανθρωποκεντρικό μεν, αλλά το αντιπολεμικό στοιχείο του σεναρίου, δε, αποζητά και αυτό την δική του μερίδα.

Ο Μίκαελ και η Ντάφνα χάνουν το έδαφος κάτω απ’ τα πόδια τους όταν η πόρτα του σπιτιού τους χτυπάει και δύο αξιωματικοί του στρατού, ανακοινώνουν στο ζεύγος, ότι ο γιος τους, ο Γιόναταν, πέθανε ενώ υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία. Εκπληκτική η σκηνή της έναρξης, περισσότερο από την αντίδραση του πατέρα στο δυσάρεστο νέο, αφού την μητέρα οι στρατιωτικοί την «απενεργοποίησαν» αμέσως με υπνωτική ένεση για να ηρεμήσει. Το χάσιμο, η σύγχυση στις σκέψεις και το βλέμμα του πατέρα είναι καταπληκτικά κινηματογραφημένα. Φυσικά, η γη άνοιξε κάτω από τα πόδια του, πέφτοντας στο κενό της αβύσσου. Και πιος δεν θα το πάθαινε αυτό με ένα τέτοιο συγκλονιστικό νέο. Τα πράγματα δυσκολεύουν και ο πατέρας του σκοτωμένου γιού πρέπει να ανταπεξέλθει στα διαδικαστικά θέματα τέτοιων περιπτώσεων, τόσο από την πλευρά των συγγενών, όσο και από αυτή του στρατού που υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο. Απηυδισμένος από τις υπερβολικές εκδηλώσεις πένθους των συγγενών και την στρατιωτική γραφειοκρατία, ο Μίκαελ βυθίζεται σ’ ένα αυτοκαταστροφικό παραλήρημα θυμού για να βιώσει τελικά ένα αδιανόητο μπαράζ ανατροπών, το οποίο συναγωνίζεται σε σουρεαλισμό τις στρατιωτικές εμπειρίες του χαμένου για πάντα παιδιού του.

Foxtrot, είναι ο γνωστός χορός, αλλά και η ερμηνεία του «F» στον στρατιωτικό κώδικα-αλφαβητάρι επικοινωνίας. Δεν θα ήθελα να αποκαλύψω τις όποιες ανατροπές προκύπτουν στο σενάριο της ταινίας, γραμμένο από τον ίδιο τον σκηνοθέτη, και τσαλακώσω την ξεχωριστή αίσθηση του καθενός, βλέποντας την ταινία. Είναι καλοσκηνοθετημένη, οι ερμηνείες υποδειγματικές και καλή φωτογραφία. Το αντιπολεμικό μήνυμα, όμως, που θέλει να περάσει ο Μαόζ είναι σαθρό και δεν συνάδει με το υπόλοιπο δραματουργικό στοιχείο της ταινίας που είναι ενδιαφέρον. Ισραηλίτες, τακτοποιημένοι αστοί, που βρίσκονται σε συναισθηματική κρίση είναι το plot και ένα παιχνίδι της μοίρας, αυτό που λέμε, το απρόσμενο τραπουλόχαρτο ικανό να αλλάξει όλη την στρατηγική, για άλλους θεόσταλτο, για άλλους τυχαίο (το ζευγάρι, παρεμπιπτόντως είναι άθεοι και δεν ακολουθούν τις επιταγές του Ταλμούδ). Η ηθική της σεναρίου αναπτύσσεται μέσω της παρουσίας του πατέρα, που άλλωστε είναι και ο βασικός πρωταγωνιστής όχι μόνο της ταινίας, αλλά για όλα τα μέλη της οικογένειας. Για άλλους ήρωας, για άλλους εγωιστής και τύραννος.