«Borg / McEnroe: Ολα για τη Δόξα»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Borg vs McEnroe)

 

  • Είδος: Βιογραφικό
  • Χώρα: Σουηδία, Δανία, Φινλανδία (2017)
  • Σκηνοθεσία: Γιάνους Μετζ
  • Με τους: Σβέριρ Γκούντνασον, Σάια ΛαΜπεφ, Στέλαν Σκάρσγκαρντ
  • Διάρκεια: 107’
  • Διανομή: Rosebud 21

Η επιτυχία μιας κινηματογραφικής παραγωγής, που ολοκληρωτικά αφηγείται ένα πραγματικό αθλητικό γεγονός με διαστάσεις έπους, εξαρτάται από την ρεαλιστική κινηματογράφηση του γεγονότος, την προετοιμασία πριν το μεγάλο γεγονός αλλά και τις σωστές ακτινογραφήσεις στους χαρακτήρες των πρωταγωνιστών του εκάστοτε γεγονότος. Εδώ, λοιπόν, το μέγα αθλητικό γεγονός είναι ο ιστορικός, τενιστικός αγώνας του Γουίμπλεντον το 1980, ανάμεσα στον αήττητο, ψυχρό, εκτελεστή και τέρας ηρεμίας, τον 24χρονο Σουηδό Μπγιορν Μποργκ (τέσσερις φορές πρωταθλητής) και τον χειμαρρώδη, οξύθυμο, ταλαντούχο και αποφασιστικό, τον 20χρονο Αμερικανό Τζον ΜακΕνρό. Και οι δυο καθιερώθηκαν ως πρώτη γραμμής ινδάλματα στον απαιτητικό, παγκόσμιο στίβο του τένις. Πρώτον: Ο 36χρονος ηθοποιός Σβέριρ Γκούντνασον, που υποδύεται τον Μποργκ, είναι διαολεμένα ολόιδιος με τον τενίστα, τόσο που κυριολεκτικά τρελαίνεσαι. Το αναφέρω γιατί παρακολουθούσα εντατικά ως έφηβος την πορεία και την καριέρα των δυο αθλητών και οι μορφές τους εντυπώθηκαν ξεκάθαρα στην μνήμη μου. Η μορφή του Γκούντνασον και κατ΄ επέκταση η δουλειά του για την απόδοση του χαρακτήρα του Μποργκ, ω δαίμονα, σε φέρνει σε σημεία παραφροσύνης με την ομοιότητας τους. Δεύτερον: Ο Δανός σκηνοθέτης Γιάνους Μετζ (βραβείο στις Κάννες το 2010 για το ντοκιμαντέρ του «Armadillo») αποτυπώνει το προσκήνιο (τον αγώνα) και το παρασκήνιο (την προετοιμασία και τις προσωπικές ζωές των αθλητών) με μαεστρία, δίνοντας, βέβαια, αγιοποιημένα πατήματα στον βόρειο και όμορο του αθλητή, εκεί που θα μπορούσε να βάλει τον φακό τού ψυχογραφήματος πιο βαθειά στην προσωπικότητα του Μποργκ. Φυσικά, η ταινία είναι περισσότερο επικεντρωμένη στην φιγούρα φαινόμενο του λευκοντυμένου, ξανθομάλλη τενίστα από την Σουηδία. Για τον Σάια ΛαΜπεφ στον ρόλο του πληθωρικού Τζον ΜακΕνρό, προσωπικά εκτιμώ, πως είναι η καλύτερη ταινία της καριέρας του, πιο μπροστά ακόμα και από τον ρόλο του Τζακ Μπόντουραντ, δίπλα στον Τομ Χάρντι στην ταινία του Τζον Χίλκοτ «Οι Παράνομοι» (Lawless – 2012). Ο ΛαΜπεφ στάθηκε πολύ στον χαρακτήρα του ΜακΕνρό, τον δούλεψε με ζήλο, κι ενώ δεν διαθέτει την εξόφθαλμη ομοιότητα με τον συμπατριώτη του τενίστα, όπως ο Σουηδός Σβέριρ Γκούντνασον με τον Μποργκ, η άριστη εργασία του στην κινησιολογία και τις εκφράσεις σε φτάνει, από ένα σημείο κι έπειτα, να βλέπεις τον ΛεΜπαφ ως ΜακΕνρό. Μπράβο του! Η παραγωγή είναι πραγματικά άψογη και ο Γιάνους Μετζ δημιουργεί την κατάλληλη, αθλητική ατμόσφαιρα που χρειάζεται ο θεατής, με ντοκιμαντερίστικες τεχνικές, καλή χρήση του flash back στο παιδικό και νεανικό παρελθόν των αθλητών, αλλά και την ατμόσφαιρα της εποχής με την εκπληκτική φωτογραφία του Δανού Νιλς Τάστουμ, για να κοινωνήσει την απαραίτητη αγωνία ενός κρίσιμου αγώνα τένις, που ενώ γνωρίζεις την έκβασή του, θέλεις να τον παρακολουθήσεις μέχρι το τέλος του. Να αναφέρουμε, ότι ο ηθοποιός που υποδύεται τον Μπγιον Μπορκ στην εφηβική ηλικία, είναι ο Λέο Μποργκ, ο γιός του διάσημου, Σουηδού τενίστα. Αυτό που πετυχαίνει η ταινία είναι, ότι με την πάροδο των ετών – έχουν περάσει 38 χρόνια από τότε – ενώ το «μυθικό» στοιχείο του γεγονότος παραμένει ακλόνητο, το κινηματογραφικό θέμα ρολάρει σαν να βρίσκεται στον παρόντα χρόνο. Εξαιρετικός και ο  Στέλαν Σκάρσγκαρντ στον ρόλο του προπονητή του Σουηδού τενίστα, Λέναρντ Μπέργκελιν και η σχέση του με τον δύστροπο και πολλές φορές βίαιο και αγενή Μποργκ. Αν, λοιπόν, ο Ζακ Μαγιόλ ήταν ο Μπγιον Μποργκ των καταδύσεων, τότε ο Μπιογν Μπορκ ήταν ο Ζακ Μαγιόλ του τένις.

Καλοκαίρι του 1980. Το πιο βροχερό καλοκαίρι εδώ και δεκαετίες, δεν αποτρέπει δεκάδες χιλιάδες θεατές να φτάσουν στο κεντρικό γήπεδο του Γουίμπλεντον, για να δουν το νούμερο ένα παίκτη τένις παγκοσμίως, τον Σουηδό Μπγιορν Μποργκ (Σβέριρ Γκούντνασον – πολύ καλός), να κατακτά τον πέμπτο του τίτλο. Λίγοι, όμως, γνωρίζουν τι συμβαίνει πίσω από τους προβολείς και την ένταση ενός αγώνα. Ο μόλις 24 χρονών Μποργκ έχει φτάσει στα όριά του. Είναι εξαντλημένος σωματικά, εξουθενωμένος ψυχολογικά και υποφέρει από φοβερό στρες, λόγω της πίεσης που υφίσταται ως ο πρωταθλητής, που πρέπει διαρκώς να αποδεικνύει, γιατί θεωρείται ο κορυφαίος του κόσμου. Απέναντί του στέκεται ο 20χρονος Τζον ΜακΕνρό (Σάια ΛαΜπαφ – άριστος) που θα προσπαθήσει να τον αντικαταστήσει στο θρόνο του Γουίμπλεντον. Ο ΜακΕνρό φαίνεται δεν είναι διάσημος για την ψυχραιμία και αυτοκυριαρχία του, Μπιορκ. Οξύθυμος, φωνακλάς και αναιδής προς τους διαιτητές, τους δημοσιογράφους και σε κάθε είδους θεσμό. Όμως, δεν είναι όλα όπως φαίνονται και οι δύο αντίπαλοι θα συνειδητοποιήσουν ότι, ο μόνος άνθρωπος, ικανός για να καταλάβει τι περνούν εκείνη την στιγμή, είναι ο μεγαλύτερος εχθρός τους. Είναι ο άθλητής που αντικρίζουν στην άλλη πλευρά του γηπέδου.