fbpx

Ο διεθνούς φήμης αρχιμουσικός Λουκάς Καρυτινός μιλάει με τη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«Ο Μίκης έχει δίκιο κι ας μην του το αναγνωρίζουν. Γιατί έχει το σθένος να πει την κοσμοθεωρία του δημόσια γνωρίζοντας ότι θα λοιδορηθεί. Γιατί σαν καλλιτέχνης βλέπει μπροστά και σαν ‘Έλληνας είναι γενναίος!»

 Ένα μικρό αγόρι  παρακολουθεί με τους γονείς του παράσταση στη Λυρική Σκηνή  και νοητά μετράει τα βήματά του μέχρι το πόντιουμ. Χρόνια μετά θα καταφέρει να το ανέβει και θα γίνει από τους καλύτερους αρχιμουσικούς της γενιάς του. Για τον Λουκά Καρυτινό ο λόγος.  Έναν χαρισματικό μαέστρο, που εμπνέει σιγουριά στους συνεργάτες του, έχει συγκλονιστική επαφή με το κοινό, που χαιρετίζει τις επιδόσεις του μεγαλόφωνα. Έναν πολύ καλά καταρτισμένο θεωρητικά αρχιμουσικό που κατέχει την  απόλυτη τεχνική της ορχηστρικής στρατηγικής και τακτικής, τιμώντας την Ελλάδα στο εξωτερικό. Ο Λουκάς Καρυτινός σπούδασε στο Ωδείο Αθηνών, στο Πανεπιστήμιο Τεχνών του Δυτικού Βερολίνου και στο Μοτσαρτέουμ του Ζάλτσμπουργκ. Είναι, επίσης, διπλωματούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.Εργάστηκε ως αρχιμουσικός στη Γερμανία και από το 1985 στην Εθνική Λυρική Σκηνή, όπου το 1992 έγινε μουσικός διευθυντής και την περίοδο 1999-2005 καλλιτεχνικός διευθυντής. Έχει συμμετάσχει στα φεστιβάλ: Αθηνών και Επιδαύρου, Βερόνας, Ρώμης, Λας Πάλμας, Τόρρε ντελ Λάγκο και Αβάνς. Συνεργάτηκε, μεταξύ άλλων, με τα λυρικά θέατρα: Βερολίνου, Βαρκελώνης, Κολωνίας, Μόντε Κάρλο, Ντητρόιτ, Βέρνης, Ζάλτσμπουργκ, Ρώμης και Κατάνιας. Εκτός από την Ελλάδα, έχει διευθύνει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και σε Κορέα, ΗΠΑ, Αυστραλία, Τουρκία και Αίγυπτο. Ηχογραφήσει για τις δισκογραφικές εταιρείες BMG, WEA, CBS, ETERNA και Dynamic. Για τις υπηρεσίες του στο χώρο της μουσικής, του έχουν απονεμηθεί, μεταξύ άλλων, ο τίτλος του Commendatore dell’Ordine della Solidarietà Italiana από τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας και το Μεγάλο Βραβείο Μουσικής από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών.

Σήμερα φιλοξενούμε την επιβλητική αυτή προσωπικότητα , που εμπνέει θαυμασμό και θα βρεθεί στο βάθρο στις 9 Μάϊου 2018 για να διευθύνει την ορχήστρα, που θα συνοδεύσει τον Μάριο Φραγκούλη, που θα ερμηνεύσει Μίκη Θεοδωράκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από τα έργα Άξιον Εστί, Canto General, Επιφάνεια Αβέρωφ, καθώς και σπάνια ερμηνευμένα τραγούδια που έγραψαν την δική τους ιστορία.  («Ο Μάριος τραγουδά Μίκη Θεοδωράκη 20 χρόνια μετά»). Ευχαριστώ πολύ τον κ. Καρυτινό που βρήκε το χρόνο να ανταποκριθεί στο κάλεσμά μας.

 

Στις 9 Μαΐου θα διευθύνετε τη βραδιά με έργα Μίκη Θεοδωράκη με ερμηνευτή το Μάριο Φραγκούλη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Έχοντας, πέρα από εγχώρια, και μεγάλη διεθνή καριέρα, συνεργασίες με σπουδαίους καλλιτέχνες, τι σημαίνει για σας κ. Καρυτινέ αυτή η στιγμή που όλοι περιμένουμε;

Έχω πάντα ιδιαίτερη χαρά όταν μπορώ να επιστρέφω στην ελληνική μουσική, στους ρυθμούς και τους καημούς, τα λυρικά κι επικά της στοιχεία, που μέσα από τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη έχουν βρει την ολοκληρωμένη μορφή τους. Περιμένω τη βραδιά αυτή, το κοινό στην αίθουσα κι εμείς οι μουσικοί πάνω στην σκηνή να ενώσουμε τις αναμνήσεις και τις επιθυμίες μας και να ζήσουμε αξέχαστες μουσικές στιγμές.

Είπατε για το Μίκη μας, ότι «είναι διαχρονικά ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της Ελλάδας, όχι μόνον στη μουσική, αλλά και για την εικόνα που θέλουμε να δίνουμε σαν Έλληνες!» και έτσι είναι. Κι όμως, πόσο συχνά τον πληγώνουμε, όπως πρόσφατα, όταν εκφώνησε μια συγκλονιστική ομιλία, στην πλατεία Συντάγματος, στο ιστορικό συλλαλητήριο για την Μακεδονία, που τον κατακεραύνωσαμε.

Έτσι είμαστε! Κατακεραυνώνουμε τους πάντες και τα πάντα κάθε ώρα και στιγμή. Ο Μίκης το έχει ζήσει εκατοντάδες φορές στη ζωή του. Δεν τον κατέβαλε όμως ποτέ. Γιατί ήξερε πως έχει δίκιο κι ας μην του το αναγνωρίζουν. Γιατί έχει το σθένος να πει την κοσμοθεωρία του δημόσια γνωρίζοντας ότι θα λοιδορηθεί. Γιατί σαν καλλιτέχνης βλέπει μπροστά και σαν ΄Έλληνας είναι γενναίος. Εμείς δεν μπορούμε να σταθούμε στο δρόμο που μας δείχνει.

Ο Μάριος Φραγκούλης δεν σταματά να εκπλήσσει το κοινό του με την πλατιά γκάμα των μουσικών του επιλογών. Και τώρα θα δώσει νέα πνοή στο έργο του επικού συνθέτη, ερμηνεύοντας με τον δικό του, μοναδικό τρόπο τα διαχρονικά τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, στον οποίο και αφιερώνει αυτή την παράσταση. Χαίρεστε που θα συνευρεθείτε με αυτόν τον μεγάλο ερμηνευτή;

Ο Μάριος είναι από τους αγαπημένους μου μουσικούς. Συνεργαζόμαστε πολλά χρόνια και κάθε φορά σε κάποιο διαφορετικό είδος τραγουδιών. Στην ερμηνεία μας προσπαθούμε να αναδείξουμε τον συνθέτη μέσα από τις δικές μας ευαισθησίες και είμαστε πάντα ειλικρινείς με το κοινό. Με τις νέες ενορχηστρώσεις του Κώστα Παπαδούκα και την λαμπερή και γοητευτική φωνή του Μάριου Φραγκούλη, ελπίζουμε να προβάλουμε μια νέα πτυχή των πολυτραγουδισμένων μελωδιών του Μίκη Θεοδωράκη και να ρίξουμε κι άλλο φως στην ακτινοβολία τους.

«…είμαι σίγουρος, πως αν δώσουμε μέσω της εκπαίδευσης, γερές μουσικές βάσεις στους νέους, θα έχουμε σαφώς καλύτερη ποιότητα συμπεριφοράς»

Είσθε από τους πιο προβεβλημένους, άξιους και σημαντικούς μαέστρους στο εσωτερικό και το εξωτερικό, και το κοινό εκτιμώντας την τέχνη  σας το δείχνει επευφημώντας σας σε κάθε εμφάνισή σας. Υπήρξαν στιγμές ,που κρύψατε ένα δάκρυ συγκίνησης, που σας προκάλεσαν αυτές οι θερμές  εκδηλώσεις;

Δεν υπάρχει τίποτε πιο συγκινητικό, ανακουφιστικό κι ενθαρρυντικό από τις επευφημίες του κοινού. Όπου ο άνθρωπος προσπαθεί, υπερβαίνοντας τον εαυτό του, να πετύχει έναν στόχο, η αποδοχή της προσπάθειάς του από τους συνανθρώπους του είναι η μέγιστη επιβράβευση. Οι καλλιτέχνες, όπως κι οι αθλητές, εκτίθενται συνεχώς. Δουλεύουν σκληρά κι αθέατα ως την ώρα της παρουσίασης στο κοινό των κόπων τους. Κάτι το ελάχιστο μπορεί να καταστρέψει την κοπιώδη δουλειά μηνών. Αυτό το ρίσκο κι η ένταση για να ολοκληρωθεί το έργο, όπως το προετοιμάσαμε, είναι τεράστιο σε κάθε παράσταση. Οι επευφημίες είναι το βάλσαμο στην ψυχή του ερμηνευτή.

Τα νέα σας καθήκοντα, ως καλλιτεχνικού  διευθυντή του κρατικού μελοδραματικού θεάτρου, θα στερήσουν από το κοινό τον λατρεμένο του αρχιμουσικό λόγω πολλών δραστηριοτήτων που επιφορτίστηκε;

Δεν ανέλαβα καθήκοντα καλλιτεχνικού διευθυντή σε κανένα κρατικό θέατρο.Είμαι σύμβουλος της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης των Μουσικών Συνόλων του Δήμου Αθηναίων και συμμετέχω σε μια επιτροπή για το θέατρο «Ολύμπια».

Το ιστορικό αυτό θέατρο, είναι ευχής έργον που ήρθε στα χέρια του Δήμου Αθηναίων. Έτσι η Αθήνα θα αποκτήσει ένα Δημοτικό Θέατρο όπως έχουν οι περισσότερες πόλεις του κόσμου.

Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας από αυτό το πόστο που αναλάβατε και τι νέο θα φέρετε;

Ο Δήμος Αθηναίων με τα Μουσικά του Σύνολα, ήδη προσφέρει στο Αθηναϊκό κοινό πολλές και ποικίλες εκδηλώσεις σε διάφορους χώρους. Τώρα δίνεται η ευκαιρία να αναδειχθούν περισσότερο τα μουσικά σύνολα, καθώς θα έχουν σαν έδρα το εμβληματικό θέατρο. Οι προτεραιότητες είναι να διατηρήσουμε την χρήση του θεάτρου ως μουσικού θεάτρου. Περισσότερες λεπτομέρειες για το πρόγραμμα θα σας γνωστοποιηθούν αργότερα.

Θα διευθύνετε για άλλη μία φορά την Ορχήστρα της Λυρικής με την όπερα «Κάρμεν» στο Ηρώδειο. Όταν ο Τσαϊκόφσκι το 1876 την είδε στο Παρίσι, την  αποκάλεσε «έργο τέχνης» και είπε ότι «σε δέκα χρόνια θα γίνει η πιο δημοφιλής όπερα σε ολόκληρο τον κόσμο». Ο Νίτσε που την είχε δει είκοσι φορές την χαρακτήρισε «όπερα των οπερών».  Ο δε Μπραμς είχε δηλώσει ότι θα πήγαινε μέχρι και τα πέρατα του κόσμου για να αγκαλιάσει τον δημιουργό της, το Μπιζέ. Εσείς τι θα λέγατε κ. Καρυτινέ;

Όλοι οι μεγαλοφυείς άνθρωποι που προαναφέρατε δεν είναι δυνατόν να σφάλλουν. Το έργο που άφησε καθένας πίσω του χάραξε την πορεία της Ιστορίας της Τέχνης. Για να τους έχει αγγίξει η Κάρμεν τόσο πολύ, δείχνει την αξία του Μπιζέ και του έργου του. Αλλά η μεγαλοσύνη αυτής της όπερας αναγνωρίζεται απ’ όλους μας. Είτε είμαστε γνώστες της μουσικής, είτε λάτρεις του είδους, είτε απλώς τυχαίοι θεατές. Δεν υπάρχει περίπτωση να δεις μια παράσταση της Κάρμεν και να μην αισθανθείς τίποτε. Ακόμα κι αν πας για πρώτη φορά στη ζωή σου στην όπερα, η Κάρμεν θα σε γεμίσει συναισθήματα. Αυτό είναι το μεγαλείο του έργου.

«Αν είναι τέχνη, δεν είναι για όλους κι αν είναι για όλους, δεν είναι τέχνη» υποστήριζε ο Αυστριακός μουσικός και συνθέτης Άρνολντ Σένμπεργκ. Εσείς αποδέχεστε τον αφορισμό του;

Είναι ένας καλοδεχούμενος αφορισμός που εκφράστηκε όταν είχε αρχίσει να καταρρέει το πολιτιστικό οικοδόμημα αιώνων. Οι ανιχνεύσεις για νέους μουσικούς δρόμους εκείνη την εποχή, ήταν ανατρεπτικές και καθόλου αποδεκτές από το ευρύτερο κοινό. Με την φράση αυτή, θεωρώ ότι ο Σένμπεργκ προσπάθησε να προστατεύσει την μουσική του καιρού του από το αναχρονιστικό πλήθος.

Ο Κινέζος φιλόσοφος Μένκιος  έλεγε, ότι «αν ο βασιλιάς αγαπάει τη μουσική, δεν υπάρχει πολύ άδικο στη χώρα». Λέτε ότι επειδή οι κυβερνώντες την Ελλάδα δεν επένδυσαν ποτέ ουσιαστικά στην όπερα απλούστατα, επειδή δεν αγαπάνε τη μουσική. Γι΄αυτό λέτε να υπάρχει τόσο άδικο στη δική μας χώρα;

Δεν θεωρώ ότι υπάρχει στη χώρα μας περισσότερο άδικο από χώρες που επένδυσαν  στη συμφωνική μουσική και την όπερα. Δεν είναι όμως τυχαίο, ότι οι παλαιοί πολιτισμοί επένδυαν πάρα πολύ στη μουσική. Ίσως γιατί γνώριζαν περισσότερα για τις δονήσεις και τις αρμονίες των ήχων και την επιρροή τους στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Είμαι σίγουρος, πως αν δώσουμε μέσω της εκπαίδευσης, γερές μουσικές βάσεις στους νέους, θα έχουμε σαφώς καλύτερη ποιότητα συμπεριφοράς.

«μια Μουσική Ακαδημία για εκείνους που θέλουν να γίνουν επαγγελματίες μουσικοί εκτελεστές δεν έχει ιδρυθεί ακόμα. Περιμένουμε…»

Όταν παιδάκι πήγατε για πρώτη φορά στη ζωή σας στη Λυρική με τους γονείς σας, τόσο μαγευτήκατε, που όταν σας ρωτούσαν, τι θα γίνετε όταν μεγαλώσετε απαντούσατε «αρχιμουσικός». Και κυνηγήσατε το όνειρό σας και φθάσατε ψηλά. Υπήρξε κάτι που σας στέρησε αυτή η αφοσίωση μέχρις αυταπάρνησης στο έργο σας;

Όταν ο στόχος σου είναι να υπηρετείς αυτό που αγαπάς δεν αισθάνεσαι στέρηση ή θυσίες. Είναι ο κόσμος σου. Ζεις μέσα σε αυτόν. Δεν στερείσαι τίποτε. Δεν χρειάζεσαι τίποτε άλλο.

 Παρόλο που η Ελλάδα δεν έχει παιδεία και πνευματική παράδοση στο μελόδραμα, με εξαίρεση τα Επτάνησα,  τα τελευταία  χρόνια, η όπερα γεμίζει. Πού οφείλεται αυτό κατά τη γνώμη σας;

΄Έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια να γνωρίσει το κοινό την όπερα. Τα ανοίγματα της Λυρικής Σκηνής, των Μεγάρων Μουσικής στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, και κυρίως η προβολή από τα ΜΜΕ, έδωσε άλλη ώθηση στον κόσμο για να επισκεφθεί την όπερα και έστω κι από περιέργεια.

 Πώς συμβάλετε από την πλευρά σας στην μύηση των μικρών θεατών στην κλασική μουσική μέσω της όπερας;

Από την εποχή που ήμουν Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Λυρικής Σκηνής ξεκινήσαμε τις παιδικές παραστάσεις όπερας για παιδιά από 4-14 ετών. Στο θέατρο «Ακροπόλ» που λειτούργησε για μια δεκαετία περίπου, 60.000 παιδιά παρακολουθούσαν κάθε χρόνο τις παραστάσεις. Είμαι σίγουρος ότι πολλά από αυτά τα παιδιά είναι σήμερα οι νέοι θεατές των παραστάσεων της Λυρικής Σκηνής. Μυήθηκαν κι εξακολουθούν να ψυχαγωγούνται από το είδος. Πιστεύω ότι μόνον με την εκπαίδευση από πολύ μικρή ηλικία μπορείς να βοηθήσεις καθέναν να επιθυμεί το καλό κι ωραίο.  

Σήμερα η μουσική εκπαίδευση  είναι σχεδόν αποκλειστικά ιδιωτική . Θεωρείτε ότι είναι απαραίτητη η ίδρυση Μουσικής Ακαδημίας, ώστε να υπάρχει πανεπιστημιακό επίπεδο σπουδών;

Ασφαλώς και είναι απαραίτητη. Είναι κάτι που συζητείται  και ζητείται για πολλά χρόνια. Πανεπιστημιακό επίπεδο σπουδών υπάρχει, αλλά είναι κυρίως θεωρητικής κατεύθυνσης. Μια Μουσική Ακαδημία για εκείνους που θέλουν να γίνουν επαγγελματίες μουσικοί εκτελεστές δεν έχει ιδρυθεί ακόμα. Περιμένουμε.

 Κληθήκατε να αντιμετωπίσετε δυσκολίες ως δημιουργός και πως τις ξεπεράσατε;

Οι δυσκολίες είναι κομμάτι της ζωής μας. ΄Ίσως το μεγαλύτερο. Εξασκήθηκα ώστε να μην με καταβάλουν. Τις αντιμετωπίζω με πολλή σκέψη, οργάνωση και στρατηγική. ΄Άλλοτε χάνω, άλλοτε κερδίζω. Το αποδέχομαι και προχωρώ.

Οι μαροκινές βίζες και μια μετακόμιση αναβάλουν τις συναυλίες της Hindi Zahra στην Ελλάδα

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

info@intownpost.com

Η διοργανώτρια εταιρεία, με λύπη της ανακοινώνει την αναβολή των δυο συναυλιών της Hindi Zahraπου ήταν προγραμματισμένες για τις 3 και 4 Μαΐου 2018 στη Θεσσαλονίκη Οι νέες ημερομηνίες των συναυλιών της Hindi Zahra είναι:

Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη (Principal Club) &

Σάββατο 8 Δεκεμβρίου στην Αθήνα (Fuzz Club)

Οι συναυλίες αναβάλλονται λόγω αδυναμίας έκδοσης βίζας για τους τρεις Μαροκινούς μουσικούς της Hindi Zahra. Η διαδικασία έκδοσης βίζας έχει, προς το παρόν, ανασταλεί από το Προξενείο μας στην Καζαμπλάνκα, γιατί βρίσκεται σε διαδικασία μετακόμισης…!

Όλοι όσοι είχαν προαγοράσει εισιτήρια ενημερώθηκαν την περασμένη Δευτέρα για τον τρόπο επιστροφής των χρημάτων τους.

Η Hindi Zahra στέλνει το παρακάτω μήνυμα στους φίλους στην Ελλάδα: «Αγαπημένοι φίλοι μου στην Ελλάδα, με λύπη ανακοινώνω ότι οι προγραμματισμένες μας συναυλίες αναβάλλονται αναγκαστικά, λόγω της αδυναμίας της ελληνικής πρεσβείας στην Καζαμπλάνκα να εκδώσει βίζα για τα τρία μέλη της μπάντας μου, που έχουν Μαροκινή υπηκοότητα. Φαίνεται ότι η Πρεσβεία μετακομίζει και το σχετικό τμήμα κλείνει, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να πάρουν τις σχετικές θεωρήσεις… Λυπάμαι τόσο πολύ, ήμουν έτοιμη να έρθω και να παίξω για εσάς, τους τόσο όμορφους ανθρώπους. Ο Έλληνας διοργανωτής και ο μάνατζερ μου κατάφεραν να βρουν νέες ημερομηνίες που ταιριάζουν στο πρόγραμμα της περιοδείας μας. Ελπίζω, λοιπόν, να σας δω όλους στις 7 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη στο Principal Club και στις 8 Δεκεμβρίου στην Αθήνα στο Fuzz Club. Ειρήνη και αγάπη!»

 

«To all my beloved Greek friends, I am sorry to announce that our scheduled shows are forced to be postponed due to the inability of the Greek embassy in Casablanca to issue visas for the three members of my band with Morocco citizenship. It appears that the Embassy is moving buildings and they shut down the relevant department so visas cannot be obtained…I am so sorry as I was so ready to come and play for you beautiful people…The Greek promoter and my management managed to find new dates that can fit our touring schedule. So I hope to see you all in Thessaloniki Principal Theatre on December 7th and in Athens Fuzz Club on the 8th…Peace and Love»

«Το Παιδί που δεν Θέλησα», της Νότας Διαμαντοπούλου

Νότα Διαμαντοπούλου

Νότα Διαμαντοπούλου

notadiamantopoulou@gmail.com

Αν ήμουν άντρας θα είχα σπείρει μια ντουζίνα παιδιά. Είμαι όμως γυναίκα και δεν έχω ούτε ένα.  Από άποψη.

Ίσως η αρχή να έγινε όταν εκείνη μιλούσε στη φίλη της, ενώ έπαιζα με τα κουκλόπανα, νομίζοντας πως δεν ακούω. «Μ αυτό το παιδί θα πέθαινα στη γέννα». Πέθανε νωρίς και με άφησε. Ασυγχώρητη στο υποσυνείδητο ακόμα. Όχι για αυτό που είπε, αλλά απ τις ατέλειωτες αγκαλιές των τύψεων της, έφυγε στους 7 ουρανούς, παιδί ακόμα εγώ.

Δεν ήθελα να κάνω παιδί και το διατυμπάνιζα. Ενώ τα άλλα κορίτσια χόρευαν στα κλαμπάκια, τραβούσαμε κατά παραλία μεριά με τις άλλες τρεις φίλες και διαφωνώντας, αγόρευα λέγοντας σε τι κόσμο θα φέρουν τα παιδιά τους. Το περιβάλλον και η μόλυνση ήταν τα επιχειρήματα τότε. Λες και στα δεκαεπτά μας υπήρχε περίπτωση να γεννήσουμε. Αργότερα θα προσπαθούσα να τις πείσω να υιοθετήσουν. Τόσα παιδιά απροστάτευτα σ αυτόν εδώ τον πλανήτη. Τώρα και οι τρεις έχουν τα δικά τους παιδιά που αγαπώ πολύ.

Στα 22 μου χρόνια οι ορμόνες μου τρελάθηκαν. Δεν με ενδιέφερε, ήμουν πολύ μικρή ακόμα. Άρχισαν οι θεραπείες. Στην αρχή χάπια αργότερα τα χασαπομάχαιρα σε υπόγεια χειρουργεία. Πάλι δεν μάσησα. Το τικ-τακ του βιολογικού ρολογιού δεν κουδούνισε ποτέ μέσα μου. Μάλλον δεν το κούρδισα και ποτέ.

Αφορμή για τα παραπάνω, αλλά και για τα παρακάτω είναι τα διάφορα sites στο διαδίκτυο, που αναπαράγονται στα social media ( Μανούλες, αχ μανούλα μου γλυκιά, μάνα γιατί με γέννησες κ.λ.π.)

Αν και μεγάλωσα με έναν υπέροχο άντρα, στην υποθετική περίπτωση όμως που ένα παιδί θα γεννιόταν από εμένα, δεν θα είχε πάρε δώσε με τον πατέρα του. Ίσως να ακούγεται εγωιστικό, όπως εγωιστικό είναι και το γεγονός ότι αυτό το παιδί δεν υπάρχει. Δεν θα έχανα την βολή μου, τα ταξίδια μου, τον ύπνο μου, γεμίζοντας αγωνία για να διαιωνίσω  το είδος μου. «Αν η θυσία είναι η μοίρα μιας μάνας, τότε το παιδί είναι το λάθος που δεν εξαγοράζεται με τίποτα».

Ο Παναγής Λεκατσάς στο βιβλίο «η μητριαρχία» γράφει: «ακούμε πως στην πελασγική Αττική οι άντρες σμίγανε με τις γυναίκες α ν ά κ α τ α, πως τα παιδιά δεν ξέραν τους πατεράδες τους». Κι ύστερα ήρθαν οι Αχαιοί, οι αλογατάρηδες. Ο Ησίοδος λέει, πως έφεραν μαζί τους και τον πόλεμο. «Παντού η κοινωνία γινόταν τώρα ανδροκρατική, ιεραρχημένη και φιλοπόλεμη.» (Ράιν Άισλερ- η κύλιξ και το ξίφος). Από την άλλη ο Ένγκελς, βασισμένος στον Μόργκαν, στο έργο του, «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους», υποστήριξε, ότι «η γέννηση της ανισότητας τοποθετείται και συμπίπτει με την καταστροφή της μητριαρχίας, όπου ίσχυε ένα καθεστώς πρωτόγονης κοινοκτημοσύνης, και την επιβολή του πατριαρχικού τύπου κοινωνικής οργάνωσης». Πολύ θα ήθελα να ζούσα την εποχή της θεάς, της Σελήνης, της Κυβέλης. Θα ήξερα πως το παιδί θα ήταν δικό μου και συνάμα και των υπολοίπων γυναικών της φυλής. Ήταν όλα τους παιδιά μας.

Ο οικονομικός συγκεντρωτισμός των Αχαιών, των Δωριέων και των Εβραίων, πέρα απ τους πολέμους του Άρη με την συνεπικουρία του Δία, κατέβασε την Κλυταιμνήστρα στα στάνταρ μιας Πηνελόπης κατακεραυνώντας την Ελένη κι απ την ίδια την Αφροδίτη.

Έχοντας στο νου όλα αυτά, ξέροντας πως ζω σε μια ηλεκτρονικοβιομηχανική εποχή, πως το βάρος της ανατροφής ενός άλλου ανθρώπου θα έπεφτε όλο στους ώμους μου, χωρίς τη βοήθεια των γυναικών δεν θέλησα την «ολοκλήρωση» μου ως γυναίκα, μέσα απ την κοινωνική σύμβαση. Δεν θέλησα να αποκτήσω την αγάπη του «κτήματος», δεν ήμουν έτοιμη για τη θυσία. «Η θυσία εξαργυρώνεται σε χαρά», λέει ο Ουγκώ. Μέγα λάθος που ενσαρκώνεται και προβάλλεται στον καρπό της κοιλιάς.

Ποιος ξέρει ίσως σε μια άλλη ζωή, σε μια επόμενη ή προηγούμενη εποχή…

Πρόταση για διάβασμα: «Λίγη ζωή»

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«Λίγη ζωή»

 

  • Συγγραφέας: Χάνια Γιαναγκιχάρα (Hanya Yanagihara)
  • Μεταφραστής: Μαρία Ξυλούρη
  • Είδος: Μυθιστόρημα
  • Σελίδες: 896
  • Τιμή: € 21,96
  • Εκδόσεις: Μεταίχμιο

Το πολυβραβευμένο μυθιστόρημα, ένας τραγικός, υπερβατικός ύμνος στην αγάπη, μια αριστοτεχνική απεικόνιση του σπαραγμού, της τυραννίας της μνήμης και των ορίων της ανθρώπινης αντοχής.

Τέσσερις φίλοι και συμφοιτητές μετακομίζουν, μετά την αποφοίτησή τους, στη Νέα Υόρκη για να φτιάξουν τη ζωή τους – άφραγκοι, χαμένοι, με μόνο τους στήριγμα τη φιλία τους και τις φιλοδοξίες τους: Ο ευγενής, ωραίος Γουίλεμ, επίδοξος ηθοποιός• ο Τζέι Μπι, ζωγράφος από το Μπρούκλιν, που προσπαθεί να κατακτήσει τον καλλιτεχνικό κόσμο• ο Μάλκολμ, αρχιτέκτονας σε μια σημαντική εταιρεία• και ο Τζουντ – ο ιδιοφυής, αινιγματικός Τζουντ. Όπως περνούν οι δεκαετίες, οι σχέσεις τους βαθαίνουν, αλλά και σκοτεινιάζουν, καθώς τις χρωματίζουν ο εθισμός, η επιτυχία, η περηφάνια. Ωστόσο η σπουδαιότερη πρόκληση, συνειδητοποιούν όλοι, είναι ο ίδιος ο Τζουντ, πλέον ένας απίστευτα χαρισματικός δικηγόρος μα και ένας άνθρωπος ολοένα και πιο διαλυμένος, με το σώμα του και τον νου του σημαδεμένα από τους ανείπωτους τρόμους της παιδικής του ηλικίας – κυνηγημένος από τραύματα που φοβάται ότι όχι μόνο δεν θα ξεπεράσει ποτέ, αλλά και θα τον ορίζουν για πάντα. Με πρόζα πλούσια και λαμπρή, η Γιαναγκιχάρα γράφει έναν τραγικό, υπερβατικό ύμνο στην αγάπη, μια αριστοτεχνική απεικόνιση του σπαραγμού, της τυραννίας της μνήμης και των ορίων της ανθρώπινης αντοχής.

 

 

Διακρίσεις:

  • Kirkus Prize for fiction
  • Fiction Book of The Year στα British Book Industry Αwards
  • Στις βραχείες λίστες για το βραβείο Booker και το National Book Award 2015

Έγραψαν για το βιβλίο:

«Αυτό το βιβλίο καθιερώνει τη Γιαναγκιχάρα ως μια από τις σημαντικότερες σύγχρονες αμερικανίδες συγγραφείς.» Wall Street Journal

«Εντελώς καθηλωτικό. Ρομαντικό και σε στιγμές σπαρακτικό, το Λίγη Ζωή με κράτησε ξάγρυπνο για πολλά βράδια.» Edmund White, συγγραφέας

«Ο Μάρτιν Έιμις αναρωτήθηκε κάποτε: “Ποιος άλλος εκτός από τον Τολστόι κατάφερε να κάνει την ευτυχία να ξεπηδάει μέσα από τις σελίδες;” Η συγκλονιστική απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι η Χάνια Γιαναγκιχάρα. Παρά τις ενστικτώδεις αντιδράσεις, οι συγκινητικότερες στιγμές του βιβλίου δεν είναι οι σκληρές του σκηνές, αλλά όταν ο Τζουντ δέχεται την καλοσύνη και την υποστήριξη των φίλων του… Το Λίγη Ζωή βιώνεται ως μια καθολική εμπειρία και, παρά τη σκοτεινιά και τον ανησυχαστικό του χαρακτήρα, διαθέτει γνήσια ομορφιά.» New Yorker

Κόρη ενός ερευνητή αιματολόγου-ογκολόγου και Χαβανέζα σε βάθος τεσσάρων γενεών, η Χάνια Γιαναγκιχάρα (Hanya Yanagihara) γεννήθηκε στο Λος Άντζελες και μεγάλωσε σε διάφορες πόλεις, ακολουθώντας τον πατέρα της στις μετακινήσεις του. Απόφοιτη του Smith College της Μασαχουσέτης –το οποίο επέλεξε επειδή είχε φοιτήσει εκεί η Σύλβια Πλάθ, άρχισε να ξεδιπλώνει το συγγραφικό ταλέντο της ως δημοσιογράφος. Σήμερα, εγκατεστημένη στη Νέα Υόρκη και παρά την παγκόσμια αναγνώρισή της, διατηρεί την πρωινή δουλειά της στο περιοδικό «T» των New York Times. Η πρώτη επαφή της με την τέχνη έγινε, ωστόσο, μέσα από τη ζωγραφική, όταν σε παιδική ηλικία ξεκίνησε να φιλοτεχνεί πορτρέτα, αντλώντας έμπνευση από τον πιο απροσδόκητο τόπο που μπορεί να βρεθεί ένα παιδί: ένα νεκροτομείο. Ο πατέρας της της είχε εξασφαλίσει την είσοδο στο νοσοκομείο όπου εργαζόταν, προκειμένου να βοηθήσει τη μελέτη της πάνω στο ανθρώπινο σώμα. Έτσι, δεν είναι καθόλου τυχαίο που και τα δύο βιβλία της αντλούν το θέμα τους από περιστατικά σωματικής κακοποίησης. Στο «Οι άνθρωποι στα δέντρα», η συγγραφέας αφηγείται την ιστορία ενός διακεκριμένου ανθρωπολόγου, που στο τέλος της καριέρας του κατηγορείται για τον βιασμό νεαρών αγοριών. Στο «Λίγη Ζωή», από την άλλη, καταγράφει το χρονικό ενηλικίωσης τεσσάρων φίλων, ο ένας εκ των οποίων, καταξιωμένος δικηγόρος της Νέας Υόρκης πλέον, υπήρξε θύμα σεξουαλικής κακοποίησης όταν ήταν παιδί.  

Πρόταση για διάβασμα: «Θεοί από Στάχτη»

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«Θεοί από Στάχτη»

  • Συγγραφέας: Πασχαλία Τραυλού
  • Είδος: Μυθιστόρημα
  • Ημερομηνία έκδοσης: 21 Μαρτίου 2018
  • Αριθμός σελίδων: 440
  • Τιμή: € 15,50 
  • Εκδόσεις: Διόπτρα

Η Ροζαλία Σεφεριάδη, κόρη του Αρίστου και της Ελπινίκης, που κατέφυγαν πρόσφυγες στη Θεσσαλονίκη το 1914, είναι μια κοπέλα διαφορετική από εκείνες της γενιάς της. Aδιαφορεί για τα τετριμμένα κοριτσίστικα όνειρα και οραματίζεται μουσικές σπουδές στο Παρίσι, παρόλο που τα σύννεφα του ναζισμού σκιάζουν ήδη την Ευρώπη. Κρύβοντας χρόνια ολόκληρα ένα εφημεριδόφυλλο με τη φωτογραφία του νεαρού μαέστρου Ανατόλ Κοβάλσκι, παίρνει την τύχη στα χέρια της όταν λαμβάνει ένα γράμμα από τη Γαλλία. Παιδική φίλη με τον Αλμπέρτο Μαλάχ, γιο του εύπορου βιβλιοπώλη της εβραϊκής κοινότητας, ο οποίος βιώνει την προσωπική του τραγωδία, θα καταστρώσει ένα ραδιούργο σχέδιο για να περιφρουρήσει τα μυστικά και των δυο τους. Χάρη σε αυτό το σχέδιο η Ροζαλία και ο Ανατόλ θα ανταμωθούν.

Τι θα προκύψει από τη μοιραία γνωριμία τους; Ποιο ρόλο θα παίξει στη σχέση τους ο Γαλλοεβραίος ζωγράφος Ζαν Πιερ Λαρούζ και ποιος είναι στ’ αλήθεια ο Κοβάλσκι;

Το πρώτο βιβλίο μιας συγκλονιστικής ιστορίας για τον ρατσισμό και τον έρωτα, την τέχνη και την τόλμη της ζωής, την προκατάληψη και την ελευθερία μέσα στις στάχτες του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

 

 

Η Πασχαλία Τραυλού γεννήθηκε στην Τρίπολη Αρκαδίας και από νωρίς εκδήλωσε την αγάπη της για τη ζωγραφική, τη μουσική και τον γραπτό λόγο. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών ελληνική κλασική φιλολογία και παρακολούθησε μεταπτυχιακό πρόγραμμα για τη λατινική ποίηση Ορατίου και Βιργιλίου ενώ την ίδια περίοδο δημοσίευσε τα πρώτα της διη­γήματα σε τοπική εφημερίδα της Βέροιας. Ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη σε ζητήματα φύλου, ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου με τίτλο «Φύλο και νέα εργασιακά και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα στην κοινωνία της πληροφορίας» καθώς και στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας με τίτλο «Στρατηγική και πολιτική εθνικής ασφάλειας». Είναι μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Ασχολείται με παρουσίαση και κριτική βιβλίων στο diavasame.gr. Έργα της είναι: Με Μπαλαντέρ τη Μοναξιά, Ήθελα μόνο ένα Αντίο, Η Ματζίκα της Αγάπης, Κλειδωμένο Συρτάρι, Φτερά από Μετάξι, Έστω μία Φορά, Η Γυναίκα του Φάρου, Οι Εραστές της Γραφής, Γυάλινος Χρόνος, εκδ. Ψυχογιός, Η Μήδεια δεν Χόρεψε Ποτέ, εκδ. Μεταίχμιο. Έχει βραβευτεί για τη λογοτεχνική της παρουσία από τον σύλλογο γυναικών «Εξάλειπτρον» το 2016, ενώ το βιβλίο της Φτερά από Μετάξι ήταν υποψήφιο για βραβείο αναγνωστών το 2008. Από τις εκδόσεις Διόπτρα κυκλοφορούν το Φιλί στα Μάτια και Το Άγαλμα στη Σοφίτα, μια πλήρως αναθεωρημένη έκδοση του βιβλίου Τα Ρόδα της Σιωπής.

Η συνέντευξη της Πασχαλίας Τραυλού στο InTown Post σε Α΄ Πρόσωπο

Πρόταση για διάβασμα: «Ο Φοίνικας»

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«Ο Φοίνικας»

 

  • Συγγραφέας: Χρήστος Χωμενίδης
  • Είδος: Μυθιστόρημα
  • Σελίδες: 496
  • Τιμή: €19,90
  • Εκδόσεις: Πατάκη

Εµπνευσµένος από τον έρωτα της Εύας Πάλµερ και του Άγγελου Σικελιανού —µα όχι προσηλωµένος στα αληθινά γεγονότα— o Φοίνικας είναι το πιο φιλόδοξο έργο του Χωµενίδη. Καλύπτει εβδοµήντα σχεδόν χρόνια, από το 1860 έως το 1927. Κινείται από τα βοσκοτόπια της Πάρνηθας µέχρι τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα κι από το «µαύρο 1897» ίσαµε τους Βαλκανικούς Πολέµους, τη Μικρασιατική Καταστροφή, τη µεσοπολεµική Αθήνα, το Πήλιο, τους Δελφούς… Ένα πλήθος ιστορικών προσώπων —ή µυθιστορηµατικών αντανακλάσεών τους— παρελαύνει στις σελίδες του. Από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Κωστή Παλαµά, την Κυβέλη έως τον Κώστα Κα­ρυωτάκη, τον λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο, τον Μάρκο Βαµβακάρη. Κυρίως όµως ο Φοίνικας δεν αφήνει ανέγγιχτο κανένα από τα µεγάλα, τα διαχρονικά ζητήµατα. Την καταγωγή και την ταυτότητα του καθενός, τον έρωτα, τη γονεϊκότητα, τις ολισθηρές στροφές του βίου, την πίστη και την προδοσία, την αγωνία για ένα νόηµα που θα υπερβαίνει τον θάνατο. Ο φοίνικας, το εµβληµατικό πουλί που αιώνια καίγεται από την ίδια τη φωτιά του και αιώνια ξαναγεννιέται από τις στάχτες του, κυριαρχεί —έστω και αθέατος— από την αρχή του µυθιστορήµατος. Και αποθεώνεται στο τέλος του.

Ο Χρήστος Χωμενίδης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 3 Αυγούστου του 1966 και είναι εγγονός του συνιδρυτή του ΕΑΜ Χρήστου Χωμενίδη και του γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ προπολεμικά Βασίλη Νεφελούδη. Αδελφός της εκ πατρός γιαγιάς του ήταν ο Δημήτρης Γληνός. Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1990 και συνέχισε τις σπουδές του στη νομική στη Ρωσία και στην επικοινωνιολογία στην Αγγλία. Το πρώτο του διήγημα δημοσιεύθηκε το 1988 στην ελληνική έκδοση του περιοδικού Playboy. Το 1993 εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο Το σοφό παιδί. Το συγκεκριμένο βιβλίο έγινε δεκτό με διθυραμβικές κριτικές. Ακολούθησαν άλλα εννέα μυθιστορήματα και τρεις συλλογές διηγημάτων. Όλα τα βιβλία του είχαν μεγάλη εκδοτική επιτυχία και ήταν στους καταλόγους των ευπώλητων για πολλές εβδομάδες[Δύο μυθιστορήματά του έχουν μεταφραστεί στη γαλλική γλώσσα, ένα στην ιταλική, δύο στην εβραϊκή, όπου Το Σοφό Παιδί βρέθηκε στη λίστα των ευπώλητων του Ισραήλ, ένα στην τούρκικη και μια συλλογή διηγημάτων στη λιθουανική.

 

Το μυθιστόρημά του Νίκη είναι ένα βιβλίο-χρονικό μιάς οικογένειας και παράλληλα ψηφιδωτό της ιστορίας της Ελλάδας στον 20ο αιώνα. Ο Χρήστος Χωμενίδης έχει καταπιαστεί στα γραπτά του με πολλά και ετερόκλιτα θέματα, από τη βιομηχανία του λαϊκού τραγουδιού στη Φωνή μέχρι την προ-ομηρική Ελλάδα στο Λόγια-Φτερά. Ο Χρήστος Χωμενίδης έχει αρθογραφήσει σε δεκάδες εφημερίδες και περιοδικά, με πιό πρόσφατες την εβδομαδιαία του συνεργασία με Τα Νέα και με το Capital. Από το 2002 μέχρι το 2010 διατηρούσε επίσης καθημερινή εκπομπή στο ραδιόφωνο.

Πρόταση για διάβασμα: «Πόλη στο Φώς»

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«Πόλη στο φώς»

 

  • Συγγραφέας: Ευτυχία Γιαννάκη
  • Κατηγορία: Σύγχρονη Ελληνική Πεζογραφία
  • Σελίδες: 480
  • Τιμή: € 15,50
  • Σχεδιασμός – εικονογράφηση εξωφύλλου: The Brood
  • Διαθέσιμο και σε ebook
  • Εκδόσεις: Ίκαρος

«Μέχρι πού μπορείς να φτάσεις όταν δεν έχεις πια τίποτα να χάσεις, όταν διαπιστώνεις, ότι η ελπίδα δεν πεθαίνει τελευταία;»

Στο νέο- βιβλίο που ολοκληρώνει την Τριλογία της Αθήνας, η Ευτυχία Γιαννάκη μάς προσφέρει μια ιστορία, που συνδυάζει εξαιρετικά όπως και στα δύο πρώτα μυθιστορήματα (Στο πίσω κάθισμα, Αλκυονίδες μέρες) την αστυνομική δράση με την οξύτατη κοινωνική ματιά.

Μια έγκυος γυναίκα, με καριέρα μοντέλου, δολοφονείται άγρια στη μονοκατοικία της στο Καβούρι. Ο Αστυνόμος Χάρης Κόκκινος και η ομάδα του αναλαμβάνουν να εξιχνιάσουν ένα έγκλημα που τους φέρνει αντιμέτωπους με προσδοκίες που διαψεύστηκαν, κυκλώματα ντόπινγκ στον αθλητισμό κι έναν κύκλο βίας που ξεκινάει από τη Σερβία του 1995 για να καταλήξει στην Αθήνα του 2014. Ταυτόχρονα, ο γιος του σαρανταπεντάρη Αστυνόμου δικάζεται με κατηγορίες που δοκιμάζουν τις αντοχές του Χάρη Κόκκινου, καθώς αναζητά τις δικές του ευθύνες στα λάθη του παρελθόντος. Σε αυτή την υπόθεση όλοι είναι ύποπτοι και οι ανακρίσεις φέρνουν στο φως μια πόλη που μετατρέπεται σε κλειστό δωμάτιο.

Ο Τύπος έγραψε:

«Η συγγραφική δύναμη της Γιαννάκη φαίνεται στη διείσδυση στην ψυχολογία των ανθρώπων… Οι Αλκυονίδες μέρες είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία που γράφτηκαν για την κρίση». Βασίλης Βασιλικός, Εφημερίδα Νέα Σελίδα

 «…Οι Αλκυονίδες μέρες είναι πολύ καλύτερο βιβλίο από πολλά αστυνομικά της Σκανδιναβίας. Απαντώντας στο ερώτημα του τίτλου αν η ελληνική αστυνομική λογοτεχνία έχει λόγο να χαίρεται με την έκδοση των Αλκυονίδων ημερών και τον αστυνόμο Χάρη Κόκκινο απαντούμε με σιγουριά ΝΑΙ». Δημήτρης Μαστρογιαννίτης, Athens Voice

«… Στην ουσία, η Ευτυχία Γιαννάκη χρησιμοποιεί την ελληνική λογοτεχνία για να μιλήσει για την ελληνική οικογένεια, μα και για κάθε οικογένεια, όπου εκτρέφονται παιδιά που κάποτε μπορούν να εξελιχθούν σε παραβάτες του νόμου ή σε κάτι χειρότερο. Περιμένουμε τη συνέχεια της τριλογίας της». Φίλιππος Φιλίππου, Ο Αναγνώστης

 

Η Ευτυχία Γιαννάκη γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε πληροφορική, μουσική τεχνολογία και επικοινωνία και εργάστηκε για αρκετά χρόνια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Έχει εκδώσει, με ψευδώνυμο, ένα ακόμη μυθιστόρημα με τον τίτλο Χάρντκορ (Ωκεανίδα, 2000) που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο.

Η Τριλογία της Αθήνας:

  • Στο πίσω κάθισμα (2016) – Βραβείο Public 2017 Καλύτερου Ελληνικού Μυθιστορήματος
  • Αλκυονίδες μέρες (2017)
  • Πόλη στο φως (2018)

«Οι Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι Περί Ψυχής» (Μέρος Γ’: Αριστοτέλης – Επίκουρος – Στωικοί), γράφει ο Μιχάλης Μπατής

Μιχάλης Μπατής

Μιχάλης Μπατής

mixalis.mpatis@gmail.com

Κατόπιν των αναφορών μας στους προσωκρατικούς φιλόσοφους, έπειτα στον Σωκράτη και τον Πλάτωνα, τώρα προχωράμε στην μετασωκρατική και μεταπλατωνική περίοδο  και πώς έθεσαν φιλοσοφικά, τόσο ο Αριστοτέλης και ο Επίκουρος, όσο και οι Στωικοί το φλέγον θέμα της ανθρώπινης ψυχής.  

γ) Αριστοτέλης Χαλκιδική (384-322 π.Χ):  Στον Αριστοτέλη, παρουσιάζεται ιδιαίτερη δραστηριότητα και στοχασμός, ιδίως επάνω στο Περί Ψυχής ερώτημα αλλά και γενικότερα. Ο φιλόσοφος όντας μαθητής του Πλάτωνα, είναι κατά πολύ επηρεασμένος από την Περί των Ιδεών θεωρία του. Έτσι, στο πλαίσιο της φιλοσοφικής ψυχολογίας του, ο Αριστοτέλης δέχεται την ύπαρξη των Ιδεών, ως πρώτη αρχή του κόσμου και της αλήθειας. Αυτό που τον απασχολεί, εντούτοις, είναι …το πώς θα πρέπει να εννοούμε τη σχέση μεταξύ των ανθρώπων και της Ιδέας του ανθρώπου…. Πρόκειται δηλαδή, για το πρόβλημα της σχέσης μεταξύ του κόσμου των Ιδεών και του κόσμου των Αισθητών, και της αλληλεπίδρασης τους. Το πρόβλημα αυτό, δεν θα αναλυθεί εδώ καθώς αποτελεί παρέκβαση στο Περί Ψυχής ερώτημα. Για να ολοκληρωθεί όμως η φιλοσοφική ψυχολογία, όπως αυτή ορίσθηκε σε προηγούμενες ενότητες και αναφορές, ως δηλαδή του ποιά η πηγή Ζωής και ύπαρξης των πάντων, του Αριστοτέλη σκόπιμο είναι να αναφερθούμε στην έννοια του θεού.

Η κύρια διδασκαλία του βιβλίου του Αριστοτέλη στα Μετά τα φυσικά, αναφέρεται στο Πρώτον Κινούν Ακίνητον, το οποίο είναι αμετάβλητο και αιώνιο. Η οντότης του συνίσταται στη «νόησιν νοήσεως». Είναι η ακρότατη αιτία κάθε κινήσεως, καθώς και το υπέρτατον Αγαθόν, εφιέμενον από όλον τον κόσμον. …»η πρώτη αιτία όλων των κινήσεων είναι εκείνο που κινεί εαυτόν και ότι το Ακίνητον είναι η αρχή της κινήσεως…».

 Όπως γίνεται αντιληπτό, Ψυχή ως πηγή Ζωής και ύπαρξης των πάντων, τίθεται αυτό το Πρώτον Κινούν Ακίνητον. Αυτή η οντότητα, που προκαλεί την κίνηση των πάντων και τους δίδει Ζωή. Πρόκειται προφανώς, για μια μορφή απόλυτου όντως, για μια μορφή θεού, ως οντολογίας τουλάχιστον. Έπειτα από αυτό, ακολουθούν οι Πλατωνικές Ιδέες και η σχέση τους με τα Αισθητά. Ο Αριστοτέλης, όπως και ο διδάσκαλος του, εκτός αυτών εξετάζει ειδικότερα την έννοια της Ψυχής σε σχέση (κυρίως) με τον άνθρωπο αλλά και με τα άλλα όντα. Στο πλαίσιο αυτό, ο φιλόσοφος, διατυπώνει θεωρητική και εμπειρική-επιστημονική Ψυχό-λογία, όπως ακριβώς και ο Πλάτων.

Θεωρητική προσέγγιση της Ψυχής: Ο Αριστοτέλης, ιδίως στο Περί Ψυχής ζήτημα, έχει πλούσια συγγραφική δραστηριότητα και σκέψη. Ξεχωρίζουν, συγκεκριμένα, τα συγγράμματα του, «Περί Ψυχής» και «Μικρά Φυσικά». Στο πλαίσιο της θεωρητικής Ψυχό-λογίας του, κάνει το μεγάλο άλμα. Έρχεται σε αντίθεση με την Περί Ψυχής διδασκαλία του Πλάτωνα, και εισαγάγει την έννοια του ενισμού ή μονισμού, σε αντίθεση με την προϋπάρχουσα δυαρχία. Οι έννοιες αυτές, θα εξετασθούν αμέσως παρακάτω.

Ο Αριστοτέλης νομίζει την ψυχήν ως μια εν τω σώματι ενοικούσαν αρχήν, ως μια ζωοδότειραν δύναμιν, η οποία κινεί το σώμα ως όργανον της. Είναι το τελικόν αίτιον του σώματος. Η μορφή, το είδος, η ουσία του σώματος.. Εδώ παρουσιάζεται η ενιστική θεώρηση. Στην σχέση ψυχή-σώμα. Ή ψυχή στον Αριστοτέλη ισχύει κατ’ αρχήν ως μορφή ή ως είδος του σώματος: «αναγκαίον άρα την ψυχήν ουσίαν είναι ως είδος σώματος φυσικού δυνάμει ζωήν έχοντος». Ένα είδος όμως, το οποίο δεν χωρίζεται από το σώμα, όπως δεν χωρίζεται και η ύλη από το είδος της (ένυλον είδος), που την καθιστά πρωταρχικά αλλά και κάθε διαρκώς φορά ένα πραγματικό «τοδε τι» εκ μορφής και ύλης…».

 Έτσι, όπως φαίνεται: Η ύπαρξη, αποτελεί μια αδιάσπαστη ενότητα που το σώμα συμπληρώνει την ψυχή και αντίθετα. Κατά τον μονισμό-ενισμό (του Αριστοτέλη εδώ η ψυχή και το σώμα, αποτελούν δυο διαφορετικούς τρόπους έκφρασης της ανθρώπινης ύπαρξης. Για παράδειγμα, ο πόνος βιώνεται είτε ως αντίδραση της ψυχής (επώδυνο συναίσθημα, κλπ), είτε ως συγκεκριμένη αντίδραση του οργανισμού. Δυο τρόποι, δηλαδή, για ένα μόνο φαινόμενο. Έτσι η Ψυχή χαρακτηρίζεται ως μια ζώσα ή έμψυχη σωματική υπόσταση, η οποία συναποτελείται από ύλη και είδος (Υλίκη και μορφική αρχή). Ο Αριστοτέλης ονομάζει, εκτός των άλλων, την Ψυχή με τον όρο εντελέχεια: …»ψυχή εστίν εντελέχεια η πρώτη σώματος φυσικού οργανικού δυνάμει ζωήν έχοντος (πρόκειται για τον Αριστοτελικό ορισμό της Ψυχής). Αυτό σημαίνει, πως με τον όρο εντελέχεια, που σημαίνει τελειοποίηση, πλήρωση, θέλει ο Αριστοτέλης να δείξει ότι μόνο μέσω της ένωσης της ουσίας με το είδος είναι δυνατή η σύσταση αυθύπαρκτης ύπαρξης…. Με όλα αυτά τα στοιχεία, ο φιλόσοφος παρουσιάζει την έννοια του ενισμού, απορρίπτοντας την Πλατωνική θεωρία. Ένα άλλο σκέλος της θεωρητικής προσέγγισης της Ψυχής από τον Αριστοτέλη είναι η ύπαρξη Ψυχής και στους άλλους ζώντες οργανισμούς, ζωικούς ή φυτικούς. Η απάντηση είναι θετική.

 

 

 Ο Αριστοτέλης θα μπορούσαμε να πούμε με τεραστία επιφύλαξη ως προς καθαυτές τις έννοιες, πως θέτει κάποιες βάσεις, κάποια σπέρματα, της μετέπειτα θεωρίας της Παμψυχιαρχίας, της έμψυχης ιδιότητας δηλαδή, όλου του κόσμου. Σε όλα τα είδη και οργανισμούς, υπάρχει Ψυχή ή έστω κάποια από τις ιδιότητες της, τις δυνάμεις της: «Δυνάμεις δ’ είπομεν θρεπτικόν, αισθητικόν, ορεκτικόν, κινητικόν κατά τόπον, διανοητικόν…». Ο Αριστοτέλης, παρουσιάζει την θρεπτική ιδιότητα της Ψυχής, ως την πιο σημαντική για όλους τους ζώντες οργανισμούς: …»η γαρ θρεπτική ψυχή… και πρώτη και κοινοτάτη δύναμις εστι ψυχής, καθ’ ήν υπάρχει το ζην άπασιν…». Συγκεκριμένα τη «θρεπτική Ψυχή» την αναφέρει …»ως δύναμιν τουτέστιν αναπαραγωγής, αυξήσεως, λήψεως τροφής και τα λοιπά…». Η θρεπτική δύναμη της Ψυχής, είναι κοινή και απαραίτητη σε όλους, δίχως εξαίρεση, τους οργανισμούς. Ακολουθούν και οι άλλες δυνάμεις της Ψυχής που κατέχουν ορισμένα ζώα». Την αισθητική και ταυτοχρόνως ορεκτική ψυχήν διαθέτουν τα ικανά αισθήσεως και κατά τόπον ζώα κινητικά…». Εντούτοις, την ανώτερη μορφή Ψυχής, την μορφή του διανοείσθαι και της ύπαρξης νου, μόνο ο άνθρωπος από όλα τα αλλά ζώα και οργανισμούς, κατέχει. Είναι ένα ιδιαίτερο αξίωμα, που δίδει ο φιλόσοφος στον άνθρωπο.

Εμπειρική-επιστημονική προσέγγιση της Ψυχής: Στην εμπειρική-επιστημονική θεώρηση της Ψυχής, ο φιλόσοφος μελετά τις εκδηλώσεις της Ψυχής επάνω στο ανθρώπινο σώμα και την συμπεριφορά. Ομοίως δηλαδή με τον Πλάτωνα, όπως προαναφέρθηκε, αλλά με διαφορετικές διατυπώσεις και αντιλήψεις. Ο Αριστοτέλης διακρίνει τις εκδηλώσεις της Ψυχής σε γνωστικές, συναισθηματικές και βουλητικές. Η πρώτη κατηγορία, η κατηγορία των γνωστικών εκδηλώσεων, κατ’ αυτόν έχει τη μεγαλύτερη σημασία, καθώς τίθεται το πρόβλημα και η λύση του Γνωσιολογικού ζητήματος. Ο άνθρωπος κατακτά τη γνώση, μέσω λειτουργιών όπως η αίσθηση, η μνήμη, η φαντασία και η νόηση. Οι λειτουργίες, που αποτελούν τα όργανα της γνώσης ως εκδήλωσης της Ψυχής, βρίσκονται σε ιεραρχία. Ανώτερη όλων, είναι η νόηση όπως θα δειχθεί παρακάτω. Η αίσθηση, αποτελεί την αντίδραση των αισθητήριων οργάνων με τον εξωτερικό κόσμο. Με τα εξωτερικά ερεθίσματα. Η μορφή αυτή γνώσης, είναι αρκετά περιορισμένη και αρκετές φορές οδηγεί σε πλάνη. Η μνήμη, λειτουργεί ως εξής: «Απελθόντων των αισθητών ένεισιν αι αισθήσεις και φαντασίαι εν τοις αισθητηρίοις…». Δηλαδή η μνήμη αρχίζει να λειτουργεί, από τη στιγμή που σταματά ο εξωτερικός ερεθισμός. Στη συνείδηση εξακολουθεί να παραμένει το μετείκασμα κατ’ αρχήν, οι παραστάσεις, οι εικόνες, τα «φαντάσματα», κατόπιν ο Αριστοτέλης δίνει μια πολύ επιστημονική ερμηνεία της μνήμης, όπως φαίνεται. Όλα όσα είμαστε αυτήν την στιγμή, κατά τον συλλογισμό του, τα οφείλουμε στην μνήμη. Θυμόμαστε το προηγούμενο χρονικά γεγονός κάτι που συμβάλλει στην διατήρηση του ιστορικού βίου.

Εκτός από αυτά ο φιλόσοφος, αναφέρεται και στην έννοια της Ανάμνησης: Η ανάπλασις των παραστάσεων είναι ανάλογος της εντυπώσεως, η δε ευκολία απομνημόνευσης εξαρτάται από την τάξιν, τον ρυθμόν, το μέτρον των απομνημονευτέων. Η φαντασία, χαρακτηρίζεται από έντονο πνεύμα δημιουργίας και αντίληψης μέσω των αισθήσεων. Στην ανώτερη βαθμίδα γνώσης, στέκεται η ικανότητα της νόησης: Διαμέσου  αυτής κρίνονται, συγκρίνονται, ταξινομούνται, αναλύονται, ερμηνεύονται τα πράγματα, αι καταστάσεις, τα γεγονότα. Προϋποθέτει, εν τούτοις, και η νόηση την ύπαρξη συνειδησιακού παραστατικού περιεχομένου, όπως επίσης και τη παρουσίαν εν τη ψυχή απορίας και αμφιβολίας, δηλ. τη θέση του προβλήματος, το οποίον καλείται να λύση η νόηση. Η νόηση, σύμφωνα μ’ αυτά, είναι η ψυχική λειτουργία, δια της οποίας λύονται τα τιθέμενα προβλήματα.     Ολοκληρώνοντας την εμπειρική θεώρηση του Αριστοτέλη, βλέπουμε για τους άλλους δυο τομείς εκδήλωσης της ανθρώπινης Ψυχής. Η συναισθηματική εκδήλωση, έχει κυρίως χαρακτήρα ατομικό, με βάση τις προτιμήσεις, τις επιδιώξεις, τις ικανοποιήσεις και μη του υποκειμένου (= ο άνθρωπος). Πρόκειται κυρίως, δηλαδή, για εκφράσεις απέναντι στο σύνολο του εξωτερικού κόσμου. Στις βουλητικές, τέλος, εκδηλώσεις ο φιλόσοφος, τοποθετεί μαζί με τον διδάσκαλο του, τα ένστικτα, τις ορμές και γενικότερα τις έμφυτες τάσεις του ανθρώπου. Οι βουλητικές εκδηλώσεις, κατατάσσονται στις κατώτερες Ψυχικές εκδηλώσεις.

  1. Μετα-Αριστοτελιακή περίοδος

 Μετά τον Αριστοτέλη, παίρναμε στην λεγόμενη Μετακλασική περίοδο της φιλοσοφίας. Σε αυτήν αναπτύσσονται σημαντικές θεωρίες αλλά και φιλοσοφικά ρεύματα και σχολές, από τους εκάστοτε φιλοσόφους. Το Περί Ψυχής ερώτημα απασχολεί αρκετά τους διανοητές, όχι βέβαια όσο τους φιλοσόφους των προηγούμενων ετών. Τούτο βέβαια δεν σημαίνει πως δεν δίδονται, σπουδαίες περί αυτού φιλοσοφίες, όπως αυτή του Πλωτίνου, του Επίκουρου και μιας πληθώρας άλλων, που θα αναλύσουμε στην συνέχεια.

α) Από τον Επίκουρο μέχρι και τον Πλωτίνο.

Ο Επίκουρος, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι διατυπώνει σπερματικά, θεωρητικό-φιλοσοφικό και εμπειρικό λόγο Περί Ψυχής. Κατ’ αρχάς, όπως φαίνεται από την γενικότερη θεωρία του Επίκουρου, έχουμε πλέον μεγάλη εισαγωγή στην πρώιμη επιστημονική σκέψη και στην αμφισβήτηση του προ-καθορισμού των σκοπών της φύσης και του ανθρώπου, από κάποιον θεό ή θεούς. Έτσι ο φιλόσοφος τάσσεται κατά πολύ υπέρ των θεωριών του Δημόκριτου, σχετικά με την έννοια των ατόμων και της δημιουργίας και λειτουργίας του σύμπαντος και της ζωής. Κατά τον τρόπο αυτό, πέρα των άλλων, ο Επίκουρος διατυπώνει την φιλοσοφική ψυχολογία, όπως αυτή τέθηκε σε προηγούμενες σελίδες. Ως δηλαδή, πηγή ζωής και ύπαρξης των πάντων. Ως Ψυχή με αυτήν την έννοια. Η πηγή της ζωής λοιπόν, η Ψυχή, είναι τα ά-τομα και οι τυχαίες μεταξύ των συγκρούσεις που δημιουργούν τα αντίστοιχα αποτελέσματα (ένα αποτέλεσμα είναι και η Ζωή). Οι συγκρούσεις, όπως είπαμε, επιτυγχάνονται με τρόπο τυχαίο κάτι που καταρρίπτει το μέχρι τότε αιτιοκρατικό πλαίσιο σκέψης των περισσοτέρων φιλοσόφων. Όλη αυτή η Φυσική του Επίκουρου, έχει καθοριστικό ρόλο και στο Περί Ψυχής ζήτημα.

Επίκουρος

Θεωρητική-φιλοσοφική προσέγγιση της ανθρώπινης Ψυχής: Ο Επίκουρος, δίδει τον ορισμό της ανθρώπινης Ψυχής: Προς την κοσμολογική θεωρία συμφωνεί και η ανθρωπολογία και ψυχολογία του Επίκουρου: η Ψυχή είναι σωματική, κράμα από τέσσαρες ποιότητες. Από άτομα με πυρώδη, με αερώδη, με πνευματώδη και με αγνώστου υφής ποιότητα. Τα άτομα της τελευταίας, ανώτατης ποιότητας, έχουν ελευθερία, αποτελούν το «προς ημας αδέσποτον» και έτσι γίνονται η πηγή της ανθρώπινης ελευθερίας και ευθύνης. Όπως φαίνεται λοιπόν από τον ορισμό, η Ψυχή συνίσταται από τα ά-τομα, τα οποία κατέχουν διάφορες ιδιότητες. Λογικά, η Ψυχή ως δύναμη ζωής πριν δώσει Ζωή στο ανθρώπινο σώμα, βρίσκεται σε μορφή ατόμων. Ο φιλόσοφος, πέρα από τον συγκεκριμένο λόγο του, δεν λέει κάτι άλλο για την Ψυχή, στο θεωρητικό-φιλοσοφικό πλαίσιο. Εντούτοις, στην εμπειρική του προσέγγιση παρουσιάζει μεγαλύτερη ανάλυση.

Εμπειρική προσέγγιση της ανθρώπινης Ψυχής: Στην εμπειρική προσέγγιση ο φιλόσοφος, κατατάσσει τις επιδράσεις και τα αποτελέσματα, τις ικανότητες, που δίνει η Ψυχή στο ανθρώπινο σώμα και στην διαμόρφωση της συμπεριφοράς ή και του χαρακτήρα του ανθρώπου. Ο άνθρωπος διαθέτει την ενάργεια: Η ενάργεια είναι το συναίσθημα που μας βεβαιώνει ότι εκείνα που γίνονται μέσα στην Ψυχή μας απεικονίζουν και αναπαριστούν όσα συμβαίνουν στον εξωτερικό κόσμο. Ο άνθρωπος διαθέτει τέσσερις βαθμίδες στο πλαίσιο της ενάργειας, βαθμίδες που εξασφαλίζει μέσω της Ψυχής του: Το πάθος από άποψη πρακτική, δηλ. το συναίσθημα, είναι το πρώτο κριτήριο και η πρώτη βαθμίδα της εναργείας, δηλ. της αλήθειας: Το συναίσθημα (της ηδονής, δηλ. της ευαρέσκειας, ή του άλγους, δηλ. της δυσαρέσκειας) μας ειδοποιεί για την πρακτική μας ενέργεια, για το τι πρέπει να επιζητούμε ή να αποφεύγουμε. Το δεύτερο και κύριο κριτήριο είναι η αίσθηση, αλάθητη εξεικόνιση, καθρέπτης των αντικειμένων όπως αυτά είναι. Η αίσθηση ούτε πλανάται ούτε ψεύδεται. Επίσης: Τρίτη βαθμίδα εναργείας, το τρίτο κριτήριο αληθείας, συνιστά η πρόληψις, δηλ. η κατάληψη ή ορθή αντίληψη και μνήμη των εξωτερικών ερεθισμών από την πρόληψη γεννιέται η υπόληψη και η δόξα, δηλ. η υποκειμενική αντίληψη. Η οποία είναι αληθής: (α) αν επιβεβαιώνεται από την αίσθηση και (β) αν αποτελεί υπόθεση αναφερόμενη στα «άδηλα» και αόρατα όντα, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία που να την κλονίζουν. Τέλος, το τέταρτο κριτήριο, την τέταρτη βαθμίδα αληθείας προσέθεσαν οι μαθητές του Επίκουρου. Πρόκειται για τη Φανταστική επιβολή της διάνοιας. Ο ποιητής Λουκρήτιος ερμηνεύει βαθύτερα την «επιβολή» αυτή: η ανθρώπινη Ψυχή είναι ικανή να δρασκελίζει τα σύνορα του κόσμου αυτού και με το βλέμμα της να κατανοεί τι συμβαίνει και εκεί. Όπως βλέπουμε, η επίδραση της Ψυχής στον άνθρωπο, δίνει σε αυτόν αρκετές ιδιότητες και ικανότητες αντίληψης των πραγμάτων.

Πάθος

Αίσθηση

Πρόληψις

Φανταστική επιβολή

της διάνοιας

 Η έννοια της Ψυχής, στο εμπειρικό πλαίσιο, παρουσιάζεται και σε συνάφεια με την έννοια της Ηθικής. Η Ηθική αφορμάται από την ηδονή που είναι η «αρχή και το τέλος του μακαρίως ζην πάσα ουν ηδονή αγαθόν.  Όμως τίποτε δεν είναι πιο εσφαλμένον από την ταύτιση αυτής της ηδονής με την αισθησιακή απόλαυση. Το επικούρειο ιδεώδες είναι η αταραξία και η πνευματική χαρά. Οι υλικές ηδονές δίνουν ευχαρίστηση αλλά είναι συνδεδεμένες με πόνο. «Μείζονες» είναι «αι ηδοναί της Ψυχής»…Και: Ο Ιατρός της Ψυχής Επίκουρος δίνει στους φίλους του συνταγή με τέσσερα φάρμακα, ώστε με αυτά να προφυλάξουν την ψυχική τους γαληνή από τέσσερεις εχθρούς της: από τις ορμές, τις αλγηδόνες, τους θεούς και το θάνατο. Έτσι θα επιτύχουν την ακύμαντη αταραξία και θα έχουν μακάρια, ευδαίμονα Ζωή.

 Όπως λοιπόν μας δείχνει ο φιλόσοφος, η Ψυχή δεν είναι κάτι το στατικό. Εξελίσσεται και καλλιεργείται δίνοντας όλο και περισσότερο ανεπτυγμένες ικανότητες. Το σημαντικό, για αυτόν, είναι η διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας και υγείας. Της αταραξίας, όπως την ονομάζει. Είναι γνωστό άλλωστε, πως ο Επίκουρος ανέφερε στην Θεωρία του ηδονισμού, την περίφημο μετριοπαθή άποψη, σε αντίθεση με τον ακραίο ηδονιστή Αρίστιππο τον Κυρηναίο (435-355 π.Χ.):…, «δεν πρέπει να επιδιώκουμε κάθε ηδονή, αλλά ενίοτε οφείλουμε να παρακάμπτουμε πολλές ηδονές, όταν τα δυσάρεστα αποτελέσματα που προκύπτουν από αυτές είναι περισσότερα. Το σημαντικό για τον Επίκουρο, είναι η ευτυχία, η ευδαιμονία της Ψυχής. Η ψυχική ευδαιμονία και αταραξία, επέρχεται μέσω του συνετού χειρισμού των πραγμάτων. Μέσω της μετρημένης φύσης. Πολλοί μαθητές του συνέχισαν την θεωρία του και την προέκτειναν. Σημαντικοί, ανάμεσα σε άλλους, ήσαν ο Μητρόδωρος και ο Πολύαινος, από την Λάμψακο. Ο Έρμαρχος από την Μυτιλήνη, και άλλοι.

Μητρόδωρος

β) Οι Στωικοί φιλόσοφοι (316 π.Χ – 180 μ.Χ.).

Η Στωική φιλοσοφία, έχει ένα τεράστιο χρονικό εύρος. Αριθμεί περίπου έξι αιώνες δράσης. Ο λόγος της Περί Ψυχής, αν και έντονος, δεν είναι τόσο εκτεταμένος ή ειδικός, όσο αυτός φιλοσόφων προηγούμενων ετών. Εδώ σκόπιμο είναι, να αναφερθεί περιληπτικά και εν συντομία η γενική θεώρηση των Στωικών, η οποία μας απαντά στο ερώτημα της φιλοσοφικής ψυχολογίας, όπως ανωτέρω τέθηκε.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του στωικού κόσμου είναι η ύλη και ο λόγος τα οποία υπάρχουν παντού. Με τον όρο ύλη δεν ονομάζουν μια σειρά ατομικών μονάδων, αλλά μια συνεχόμενη άμορφη μάζα, η οποία διαπερνάτε από μια λογική δύναμη που της προσδίνει τα χαρακτηριστικά της. Το στοιχείο του λόγου ονομάζεται «ψυχή του σύμπαντος» ή «λογικά σπέρματα» ή «καθολικός λόγος» με την σημασία του θεού. Εννοείται  δηλαδή ο θεός ως κοσμική δύναμη που οργανώνει και κυβερνά όλο το σύμπαν όχι από έξω, αλλά συμμετέχοντας στο εσωτερικό του. Η φιλοσοφική ψυχολογία των Στωικών είναι προφανής: Πνοή, πηγή Ζωής και ύπαρξης των πάντων, είναι ο θεός. Ένας θεός ο οποίος δίνει στην άμορφη μάζα, ζωή και λογική δύναμη. Θεός είναι ο λόγος. Η δύναμη που δίδει, την ικανότητα του «είναι» των πραγμάτων. Έτσι, Ψυχή στο πλαίσιο της πνοής Ζωής, της φιλοσοφικής ψυχολογίας δηλαδή είναι ο θεός. Ο λόγος.

 Εκτός των ανωτέρων, οι Στωικοί φιλόσοφοι, εισάγουν και μια πληθώρα άλλων εννοιών. Από τις πιο σημαντικές, που μπορεί να θεωρηθεί πως έχει σχέση με την Περί Ψυχής ερευνά, είναι η έννοια της αναγκαιοκρατίας ή αιτιοκρατίας ή κατά το λατινικό ντετερμινισμού. Τούτο σημαίνει πως κάθε τι που συμβαίνει στον κόσμο γίνεται από κάποια αιτία, η οποία αποτελεί το σχέδιο του κοσμικού λογικού στοιχείου… Έτσι, όπως φαίνεται, η μοίρα του ανθρώπου και κάθε ζωντανού γενικότερα οργανισμού, είναι προ-καθορισμένη. Είναι η λεγόμενη έννοια της ειμαρμένης:…Η θεωρία των Στωικών οδηγεί σε πλήρη αποδοχή της ειμαρμένης και σε κοσμική αισιοδοξία. Η ειμαρμένη πηγάζει από την θέση πως ο,τιδήποτε συμβαίνει πρέπει να συμβή (η έννοια της αιτιοκρατίας που προαναφέρθηκε) και δεν είναι δυνατόν να κάνουμε τίποτε για να το αλλάξουμε, διότι η κινητήρια αιτία βρίσκεται πέρα από τις δυνατότητες της δικής μας επιρροής. Ο Στωικισμός μελετά, όχι τόσο συστηματικά βέβαια σε σχέση με φιλοσόφους προηγουμένων ετών, την έννοια της Ψυχής ειδικά στον άνθρωπο και στους ζώντες οργανισμούς.

Γενικά, οι Στωικοί φιλόσοφοι θεωρούν την ψυχή ως μέρος του θειου λόγου, ως δύναμη ζωτική. Επρέσβευαν όμως ότι ο άνθρωπος αμέσως μετά τη γέννησίν του είναι «γραμμάτειον κενόν» και «χάρτης ευεργός προς απογραφήν». Εκτός αυτού, παρουσιάζεται και μια, θα μπορούσαμε να πούμε, εμπειρική προσέγγιση της Ψυχής, όχι βέβαια με την απόλυτη έννοια των όρων. Κατ’ αυτήν όπως και στον Επίκουρο, έτσι και στον Στωικισμό, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η καλλιέργεια και εξέλιξη της Ψυχής: Οι Στωικοί νομίζουν την φιλοσοφία ως μέσο διαμόρφωσης της Ζωής, ως μιαν πρακτική υπόθεση, ως μιαν τέχνη του βίου. Εκεί όμως που κυρίως επικεντρώνονται, είναι στις πιθανές διαταραχές της εξέλιξης και της αταραξίας (κατά το Επικουρικό) της Ψυχής, του ανθρώπου.

 Θέλοντας οι Στωικοί να μας προτρέψουν να μη δείχνουμε κανένα ενδιαφέρον γι’ αυτές τις καταστάσεις (ζωή και θάνατος, αρρώστια και η υγεία, φτώχια και η ευπορία, η ταπεινότητα και η αλαζονεία κ.α.), τις χαρακτηρίζουν με τον όρο, τα αδιάφορα. Να μη διακινδυνεύουμε, αγωνιώντας γι’ αυτές, την ηθική μας ακεραιότητα. Με την στάση αυτή, η Ψυχή δεν χάνει καμία ικανότητα της (εδώ για παράδειγμα η ηθική συμπεριφορά) ούτε κατακλύζεται από φόβο και διάφορα δυσάρεστα συναισθήματα, με αποτέλεσμα την μη-εξέλιξη, την μη-αταραξία, την μη-ηρεμία της. Η συμπεριφορά και στάση αυτή, παρουσιάζεται καλύτερα με την ανάλυση των αρνητικών ιδιοτήτων και χαρακτηριστικών της Ψυχής, όπως τα παρουσιάζουν οι Στωικοί φιλόσοφοι. Με την ανάλυση δηλαδή, των παθών. …Το πάθος, γενικά, λένε οι Στωικοί, είναι μια άλογη και αφύσικη κίνηση της ψυχής, μια ορμή πλεονάζουσα, που μας παρασύρει σε επικίνδυνες για την ηθική ισορροπία μας και ευτυχία μας αντιδράσεις. Η αναγκαία προϋπόθεση λοιπόν, για να κατακτήσουμε την αρετή και να γίνουμε ευτυχισμένοι, είναι να βγάλουμε από την ψυχή μας κάθε ίχνος πάθους, να φτάσουμε στην κατάσταση της απάθειας. Πρόκειται για μια άποψη που, σε κάποιες περιπτώσεις, προσλαμβάνει το χαρακτήρα της αναλγησίας…

 Ο Στωικισμός ως φιλοσοφική θεωρία, λαμβάνει ως βάσεις στο Περί Ψυχής ερώτημα, όλα όσα τέθηκαν ανωτέρω. Από Εκεί και έπειτα, ο κάθε Στωικός φιλόσοφος προεκτείνει το Περί Ψυχής ζήτημα θέτοντας την δική του θεώρηση, όπως αμέσως θα δούμε. Εντούτοις, οι φιλόσοφοι του Στωικισμού που ασχολούνται ειδικά με αυτό το ζήτημα, είναι αρκετά περιορισμένοι.

β1. Αρχαία Στοά και απόψεις Περί Ψυχής:

Ζήνων ο Κιτιεύς

Η Αρχαία Στοά έγκειται στο χρονικό πλαίσιο, 316-150 π.Χ. περίπου και είναι η πρώτη έκφραση της Στωικής φιλοσοφίας. Η έναρξη της, δηλαδή. Βασικοί της εκπρόσωποι είναι, ο Ζήνων ο Κιτιεύς (335-263 π.Χ.), ο Κλεάνθης από την Άσσο της Τρωάδος (304-233 π.Χ. περίπου), ο Χρύσιππος από τους Σόλους της Κιλικίας (281-208) και ο Ζήνων ο Ταρσεύς (Περί τον 2ο αιώνα π.Χ.). Από αυτούς, ο Ζήνων ο Κιτιεύς είναι από τους πιο σημαντικούς καθώς η πλειοψηφία των απόψεων που κατατέθηκαν ανωτέρω, Περί Ψυχής, ήταν δικές του. Επίσης ο Χρύσιππος είναι αυτός, που έχει πολύ μεγάλο συγγραφικό έργο τόσο με τον Περί Ψυχής προβληματισμό όσο και με την γενικότερη θεωρία των Στωικών. Σημαντικός, κρίνει ο συγγραφέας, σχετικά με το Ψυχό-λογικό ζήτημα είναι και ο Ζήνων ο Ταρσεύς, ο οποίος φέρει την αντίθεση του σχετικά με την ταύτιση θεού και κόσμου και την σχέση θεού και ανθρώπινης Ψυχής.

β2. Μέση Στοά και απόψεις Περί Ψυχής:

Ποσειδώνιος

Η Μέση Στοά έγκειται χρονικά από το 160-51 π.Χ. περίπου. Εκπρόσωποι της είναι ο Παναίτιος ο Ρόδιος (180-109 π.Χ.) και ο Ποσειδώνιος από την Απάμεια της Συρίας (135-51 π.Χ.). Ο Παναίτιος, αναφέρεται στο Περί Ψυχής ζήτημα, στοχαζόμενος γύρω από την έννοια της αθανασίας της Ψυχής, ενώ ταυτόχρονα απορρίπτει κάποιες θέσεις της Αρχαίας Στοάς: Ό Παναίτιος δεν δέχεται το δόγμα της αθανασίας της Ψυχής και μαζί απορρίπτει και τη πίστη στη μουσική και την αστρολογία, την πολυθεΐα και την ύπαρξη θεού ως πνευματικού όντος. Επίσης: «δεχόμενος ως ιδεώδες του βίου όχι την «απάθεια» αλλά την «επιθυμία»…». Όπως βλέπουμε, η ψυχή αλλά και η γενικότερη θεώρηση του κόσμου, σταδιακά δέχεται μια «υλιστική» και κάπως επιστημονική μεταβολή περνώντας από Στοά σε Στοά. Από χρονική σε άλλη χρονική περίοδο δηλαδή. Ο Ποσειδώνιος, όσον αφορά το Περί Ψυχής ζήτημα, «δέχεται την τριμερή διαίρεση της Ψυχής που είναι αθάνατη και θεία. Γι’ αυτό οφείλουμε να αγωνιζόμαστε για την πειθάρχηση του αλόγου μέρους της Ψυχής στον νουν. Έτσι φθάνουμε στην αρετή.

γ2. Νέα Στοά και απόψεις Περί Ψυχής:

Σενέκας

 Η Νέα Στοά έγκειται χρονικά από το 16 μ.Χ.-529 μ.Χ. όπου ο Ιουστινιανός διατάσσει το τέλος της λειτουργίας της Πλατωνικής Ακαδημίας, περίπου. Είναι γενικά η εποχή τέλους της Αρχαίας Ελληνικής φιλοσοφίας. Οι Νέα Στοά αποτελείται από φιλοσόφους που έχουν καταγράφει στην Ιστορία της φιλοσοφίας, ως κατά πολύ σημαντικοί στην συμβολή τους. Έτσι βασικοί εκπρόσωποι είναι ο Σενέκας (4 π.Χ.-65 μ.Χ.), ο Ρούφος, ο Επίκτητος (50-183 μ.Χ.), ο Ιεροκλής, ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος (121-180 μ.Χ.) και τέλος ο Κέβης. Από αυτούς, σημαντικοί, ανάμεσα στους άλλους, είναι ο Σενέκας με την βαθιά γνώση της Λογικής, ο Επίκτητος με την ανάδειξη του ανθρώπινου μεγαλείου μέσω της σωστής χρήσης των ψυχικών ικανοτήτων καθώς και ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος, με την προτροπή του για συνεχή καλλιέργεια της Ψυχής.

Με το σύνολο των διακρίσεων αυτών, ολοκληρώνεται η Στωική φιλοσοφία και διδασκαλία Περί Ψυχής. Μετά την Στωική θεωρία ή καλύτερα κατά παράλληλα χρονικά τμήματα, ακολουθεί ο Σκεπτικισμός ως φιλοσοφικό ρεύμα με περίοδο δράσης έως και τον 2ο μ.Χ. αιώνα. Άξια λόγου τέλος θεωρείται η, μετά των Στωικών, φιλοσοφική συμβολή του Πλωτίνου.

Η ταινία του Μάριου Πιπερίδη: «Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ» απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο στο Φεστιβάλ Tribeca της Νέας Υόρκης

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

info@intownpost.com

To Μεγάλο Βραβείο στην κατηγορία Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Μυθοπλασίας κέρδισε η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του Μάριου Πιπερίδη στο Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα.

«Για την μοναδική, κωμική διερεύνηση μια πολύπλοκης και παράλογης πολιτικής κατάστασης δοσμένη με ένα τρόπο καθαρό, προσωπικό, συναρπαστικό, το βραβείο Διεθνούς Ταινίας Μυθοπλασίας απονέμεται στο «Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ»».  Με αυτή τη δήλωση η κριτική επιτροπή (με μέλη τους Florence Almozini, Martha Coolidge, Andre Holland, Haifaa Al Mansour, και Ray Liotta) απένειμε το βραβείο στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινίας του Μάριου Πιπερίδη  στο Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια επιτυχημένη διεθνή πορεία.

Ο Μάριος Πιπερίδης παραλαμβάνει το βραβείο του

στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης

Ο Μάριος Πιπερίδης και η παραγωγός της ταινίας

Janine Teerling στο Φεστιβάλ της Tribeca.

Η ταινία  με αφορμή την παραβίαση του κανονισμού της πράσινης γραμμής από ένα  σκύλο, ανατρέπει με χιούμορ βαθιά ριζωμένες υποψίες και προκαταλήψεις. Βασικός ήρωας της ταινίας είναι ο 43χρονος Γιάννης, ένας ξοφλημένος μουσικός του οποίου η ζωή δεν κυλά όπως ακριβώς την είχε φανταστεί. Η κοπέλα του τον έχει εγκαταλείψει ενώ οι «δανειστές» του του έχουν γίνει στενός κορσές. Σχεδιάζει να φύγει το συντομότερο μαζί με τον αγαπημένο του σκύλο, Jimi. Αλλά ο σκύλος το σκάει προς την τουρκοκρατούμενη πλευρά του νησιού και ο Γιάννης έχει να αντιμετωπίσει μια ευρωπαϊκή νομοθεσία που απαγορεύει τη διέλευση ζώων από τα κατεχόμενα στις ελεύθερες περιοχές. Εγκλωβισμένος στην τουρκοκρατούμενη πλευρά αναγκάζεται να ζητήσει την βοήθεια της πρώην φιλενάδας του καθώς επίσης και του Χασάν, ενός Τούρκου έποικου, για να φυγαδεύσουν τον Jimi πίσω στις ελεύθερες περιοχές.

 

Η ταινία είναι μια παραγωγή των: Κώστα Λαμπρόπουλου, Γιώργου Κυριάκου, Θανάση Καραθάνου (Γερμανία), Martin Hampel (Γερμανία),  και του Μάριου Πιπερίδη (Κύπρος) με την υποστήριξη των: Ε.Κ.Κ., ΕΡΤ,  Eurimages, Creative Europe,  S.E.E. Cinema NetworkYπουργείο Παιδείας Κύπρου, MDM  Γερμανίας,  ZDF/Arte

Σενάριο – Σκηνοθεσία Μάριος Πιπερίδης

Παραγωγή: View Master Films (Ελλάδα), Pallas Film GmbH (Γερμανία), A.M.P. Film Works Ltd (Κύπρος)

Πρωταγωνιστούν : Adam Bousdoukos, Βίκη Παπαδοπούλου, Fatih Al, Özgür Karadeniz

«Ταξίδι από Ανατολή σε Δύση» με την Ευανθία Ρεμπούτσικα Στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

Ομάδα Σύνταξης InTown Post

info@intownpost.com

Όλοι έχουμε συγκινηθεί με την υπέροχη μουσική της που έχει ντύσει αγαπημένες μας ταινίες. Άλλοι πάλι, έχουμε σιγοψιθυρίσει δεκάδες φορές τα μοναδικά της τραγούδια. 
Από το “Αστέρι κι ευχή”, το ορχηστρικό άλμπουμ που την σύστησε στο πλατύ κοινό ως σήμερα, η Ευανθία Ρεμπούτσικα δεν έχει σταματήσει να μας στέλνει τις μελωδίες της μέσω κινηματογραφικών ταινιών, ντοκιμαντέρ, θεατρικών παραστάσεων, αλλά από μια παράλληλη πορεία και μέσα από εξαιρετικά τραγούδια.
Το νέο της εγχείρημα είναι το “Ταξίδι από ανατολή σε δύση”, μια συναυλία στις 5 Μαΐου 2018 στην αίθουσα Χρήστου Λαμπράκη του Μεγάρου Μουσικής, με την συνοδεία της Παιδικής-Νεανικής Συμφωνικής Ορχήστρας «ΝΠ», που λειτουργεί υπό την αιγίδα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και υπό τη διεύθυνση της μαέστρου Νίνας Πατρικίδου, με μουσικά θέματα και τραγούδια μέσα από τις δικές της μουσικές, μικρές ιστορίες.

Οι μουσικές από την «Πολίτικη Κουζίνα», το “Νοτιά”, το “Αστέρι κι η ευχή” και το επικό “1968” του Τάσου Μπουλμέτη, με την συγκινητική ιστορία της κατάκτησης από την ΑΕΚ του πανευρωπαϊκού κυπέλλου, το “Πόντος: Μνήμες στην ομίχλη του παρελθόντος “, το οποίο παρουσιάστηκε φέτος στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, αλλά και από τα “Ulak” και “ Babam ve Oglum” που της έδωσε το βραβείο της καλύτερης πρωτοεμφανιζόμενης συνθέτριας κινηματογράφου το 2006 από την Παγκόσμια Ακαδημία Soundtrack στην Γάνδη, θα αφεθούν στην μπαγκέτα της Νίνας Πατρικίδου και των ταλαντούχων νέων μουσικών παιδιών της Συμφωνικής Ορχήστρας. Μαζί τους οι δεξιοτέχνες μουσικοί,  Ανδρέας Συμβουλόπουλος στο πιάνο, κανονάκι ο Πάνος Δημητρακόπουλος, ακορντεόν ο Θάνος Σταυρίδης, κρουστά ο Γιάννης Παπαγιαννούλης και guest στην ποντιακή λύρα ο Ηλίας Υφαντίδης

Στα τραγούδια της συναυλίας τον πρώτο ρόλο θα πάρει  η χορωδία της ορχήστρας που, μαζί με το σύνολο “Καλλιτεχνήματα”, θα ερμηνεύσουν την αγαπημένη μας “Αλεξάνδρεια”, τα “Λιμάνια” και τα υπόλοιπα τραγούδια που έχουν συμπεριληφθεί για να ενώσουν τα ηχοχρώματα της Ευανθίας με τις μνήμες του Ελληνισμού από την ανατολή ως τη δύση.

Γιατί η μουσική της Ευανθίας Ρεμπούτσικα είναι ακριβώς αυτό. Ένα ταξίδι του Ελληνισμού από την Ανατολή στη Δύση, από την Πόλη και τον Πόντο, μέσα από το Αιγαίο ως την Κάτω Ιταλία. Όπως ταξιδεύει το φως…

Ηλίας Υφαντίδης

Παιδική Νεανική Ορχήστρα

“Νίνα Πατρικίδου»

Το σύνολο “Καλλιτεχνήματα”

 

 

 

Την ορχήστρα διευθύνει: η Νίνα Πατρικίδου

 

 

Μουσικοί: Παιδική Νεανική Ορχήστρα “Νίνα Πατρικίδου»

      Πιάνο: Ανδρέας Συμβουλόπουλος

      Κανονάκι: Πάνος Δημητρακόπουλος

      Ακορντεόν :Θάνος Σταυρίδης

      Κρουστά: Γιάννης Παπαγιαννούλης

      Ποντιακή  λύρα: Ηλίας Υφαντίδης

 

 

 

Χορωδία: η Χορωδία της Παιδικής Νεανικής   Ορχήστρας “ΝΠ” και το σύνολο “Καλλιτεχνήματα”

      Φωτισμοί: Γιώργος Τέλλος

      Ήχος: Νίκος Βεκύρης

      Διεύθυνση παραγωγής: Πάνος Α. Θεοφανέλλης

      Παραγωγός: Media Arc

      Υπεύθυνη Επικοινωνίας-Δημόσιες Σχέσεις: Όλγα Παυλάτου

Info

Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης

Σάββατο 5 Μαΐου 2018 , στις 20:30

Διάρκεια παράστασης: 90 λεπτά (και διάλειμμα)

Tιμές εισιτηρίων:

Διακεκριμένη : 45€ * A’ Ζώνη : 40€ * B’ Ζώνη : 35€ * Γ’ Ζώνη : 25€ * Φοιτητικό : 15€

Πληροφορίες – Προπώληση

210 72.82.333

www.megaron.gr

Προπώληση εισιτηρίων στα ταμεία του Μεγάρου Μουσικής, στα καταστήματα Public και στο παρακάτω link:

                    https://webtics.megaron.gr/el/events/?eventid=2020&showid=4268#4268