«Ψυχρός Πόλεμος»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Cold War / Zimna Vojna)

 

  • Είδος: Ερωτικό, κοινωνικό, πολιτικό
  • Παραγωγή: Πολωνία, Γαλλία, Αγγλία (2018)
  • Σκηνοθεσία: Πάβελ Παβλικόφσκι
  • Με τους: Τζοάνα Κούλιγκ, Τόμας Κοτ, Μπόρις Σικ, Αγκάτα Κουλέζα, Σεντρίκ Καν, Ζαν Μπαλιμπάρ
  • Διάρκεια: 88’
  • Διανομή: Seven Films – StraDa Films
  • Διακρίσεις: Βραβείο Σκηνοθεσίας Φεστιβάλ Καννών 2018

Άριστός κινηματογραφιστής ο Πολωνός σκηνοθέτης Πάβελ Παβλικόφσκι (Ida), δίνοντας έμφαση στο στιλ και την γοητεία του ασπρόμαυρου πλάνου, μας κρατάει και εδώ, όπως και στην προηγούμενη ταινία του, στην πατρίδα του, την Πολωνία, ζωγραφίζοντας μια μεταπολεμική, μοιραία, ερωτική ιστορία με πολιτικές προεκτάσεις. Ένα όμορφο χτένισμα μνημών, μια καλαίσθητη αποτύπωση των πέτρινων χρόνων του σταλινισμού, διατηρώντας το επίκεντρο του ολέθριου έρωτα ανάμεσα σε δυο διαφορετικούς και σφόδρα ερωτευμένους ανθρώπους της μουσικής τέχνης, ο «τυπάς» Πολωνός  auteur συντηρεί αναμμένο τον πυρσό της κινηματογραφικής σχολής των σπουδαίων ομοεθνών του:  Αντρέι Βάιντα, Αντρέι Ζουλάφσκι, Ρομάν Πολάνσκι, Κριστόφ Κισλόφσκι.

Αν και το κινηματογραφικό ύφος του διακρίνεται από μια δωρική αυστηρότητα, και πολλές φορές η αντιμετώπιση των θεμάτων που πραγματεύεται επιδεικνύει μια αφ΄ υψηλού οπτική, η μελαγχολική ζεστασιά που εκπέμπει σε αρκετά σημεία του σεναρίου, οπότε και στην κινηματογράφηση του σε οδηγούν να συνεχίσεις να ακολουθείς την αφηγηματική του πορεία, που κρατάει μια δεκαπενταετία, ταξιδεύοντας σε Παρίσι, Ανατολικό Βερολίνο και Σπλιτ. Έχει ενδιαφέρον ο Παβλικόφσκι, παρ΄ ότι η προηγούμενη του «Ida» δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε, ούτε το «Τελευταίο Καταφύγιο» του 2000 θα το χαρακτήριζα κάτι το εξαιρετικό. Ο Πολωνός σκηνοθέτης είναι τεχνίτης σε σημείο άκρατου ναρκισσισμού, κάτι που προσωπικά το θεωρώ προτέρημα και όχι μειονέκτημα, καθώς για τον κάθε καλλιτέχνη το κάθε ξεχωριστό έργο του είναι και ο προσωπικός του καθρέπτης. Η ταινία περιστοιχίζεται από υπέροχες διασκευές τζαζ μουσικής και πολωνικά, λαϊκά τραγούδια επιμελημένα από τον συνθέτη Μαρσίν Μασέσκι και τόσο η πρωταγωνίστρια Τζοάνα Κούλιγκ – πραγματικά φέρνει στην Ζαν Μορό – , όσο και ο Τόμας Κοτ είναι ένα κινηματογραφικό ζευγάρι που ο φακός της κάμερας τους λατρεύει.

Το σενάριο, όπως ο ίδιος ο σκηνοθέτης αναφέρει που το έγραψε, είναι εμπνευσμένο από τους γονείς του (κρατάει τα ίδια όνομα στους ήρωες του), που έφυγαν από την ζωή το 1989 λίγο πριν γκρεμιστεί το Τείχος του Βερολίνου. «Ήταν δύο δυνατοί, υπέροχοι άνθρωποι, αλλά σαν ζευγάρι ήταν ολοκληρωτική καταστροφή» αναφέρει ο ο Πάβελ Παβλικόφσκι. Έτσι, ο νυμφευμένος πιανίστας Βίκτορ (Τόμας Σκοτ – πολύ καλός) και η νεαρή, τραγουδίστρια – χορεύτρια Ζούλα (Τζοάνα Κούλιγκ –επίσης πολύ καλή) γνωρίζονται στα συντρίμμια της μεταπολεμικής Πολωνίας, εν μέσω μιας ακροάσεως ως προς την αναζήτηση νέων, ταλαντούχων καλλιτεχνών, που θα αποτελέσουν ένα διάσημο μουσικοχορευτικό σχήμα κάτω από την ομπρέλα της κομουνιστικής προπαγάνδας.

Οι δυο εραστές παγιδεύονται σε έναν μοιραίο έρωτα που τους καταδικάζει να βρίσκονται δεμένοι ο ένας με τον άλλον, αλλά και λυτοί, καθώς στην ευκαιρία για να αυτομολήσουν στην Δύση, η Ζούλα αρνείται, προβληματισμένη, ότι ο δυτικός κόσμος ίσως να μην είναι αυτός που θα της προσφέρει την ασφάλεια, την οποία απολαμβάνει στην Πολωνία. Οι πολιτικές συνθήκες, τα ελαττώματα τους, αλλά και μια σειρά από ατυχείς συγκυρίες χωρίζουν και ενώνουν τους δυο ανθρώπους σε έναν έρωτα διαχρονικά αδύνατο.