fbpx

«Το Ατελιέ»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(L’Atelier)

 

  • Είδος: Κοινωνικό
  • Χώρα: Γαλλία (2017)
  • Σκηνοθεσία: Λοράν Καντέ
  • Με τους: Μαρίνα Φόις, Ματιέ Λουτσί, Γουάρντα Ραμάς, Ισαμ Ταλμπί, Φλοριάν Μποζάν, Μαμαντού Ντουμπιά
  • Διάρκεια: 113’ 
  • Διανομή: Weird Wave

Ο βραβευμένος με τον Χρυσό Φοίνικα Λοράν Καντέ («Ανάμεσα στους Τοίχους» – 2008) παίρνει μολύβι και χαρτί, βγαίνει εκτός τάξης και ταξιδεύει στην μαρσεγέζικη, παραθαλάσσια κώμη Λα Σιοτά, εκεί που κάποτε ανθούσε η παραγωγικότητα και το τοπικό, μεγαθήριο ναυπηγείο τάιζε τις οικογένειες του τόπου. Το ναυπηγείο έκλεισε. Σήμερα βασιλεύει η νέκρα, η οικονομική ανέχεια, η αποπληξία, οι αθόρυβοι ρυθμοί ζωής, το εξαντλημένο παρών από το πάλε ποτέ εργασιακό μελίσσι που δεν υπάρχει πια. Η διάσημη συγγραφέας αστυνομικών διηγημάτων. η Ολιβιά Ντεζαζέ (Μαρίνα Φόις – καλή), οργανώνει με κρατικό κονδύλι ένα εργαστήριο δημιουργικής γραφής για τους νέους της τοπικής κοινωνίας με θέμα την συγγραφή μιας αστυνομικής ιστορίας από κοινού, που θα διαδραματίζεται στην Λα Σιοτά. Οι συμμετέχοντες νέοι σε αυτό το εργαστήριο, αγόρια και κορίτσια, είναι ένα φυλετικό πάτσγουερκ από Αλγερινούς, Γάλλους, Μαροκινούς, διαφορετικών αντιλήψεων και τοποθετήσεων οι οποίοι προσεγγίζουν την εργασία της Ντεζαζέ, ο καθείς ανάλογα με τα καύσιμα που διαθέτουν οι πολιτισμικές τους δεξαμενές, είτε αυτές είναι νοητικές, είτε συναισθηματικές. Ο χαρακτήρας και η προσωπικότητα του κάθε νέου ανοίγει σαν λωτός στο τραπέζι του διαλόγου με συντονίστρια την συγγραφέα. Προσέξτε τι ακριβώς συμβαίνει σε αυτή την ταινία, που πραγματικά εάν με ρωτήσεις ποιο είναι το σενάριο θα απαντήσω απλά και τίμια, δεν γνωρίζω. Το πρώτο εικοσάλεπτο ξοδεύεται σε ένα φλύαρο πέρα δώθε ανάμεσα στους νέους μέχρι να αποφασίσουν ποιό δρόμο θα επιλέξουν για να γράψουν το μυθιστόρημα, βγάζοντας επιθετικότητα, συγκαταβατικότητα και ταυτόχρονα αδιαφορία. Ο σκηνοθέτης Καντέ έχοντας στα χέρια του το σενάριο γραμμένο από τον ίδιο και τον Ρομπέν Καμπιγιό  των «120 Χτύπων το Λεπτό», εκτός του ακαδημαϊσμού που επιδίδεται σαν να είναι ανάγνωση θεατρικής παράστασης, ασχολείται μόνο με την προσωπική ζωή του νεαρού Αντουάν (Ματιέ Λουκσί – πολύ καλός). Ο Αντουάν αλληθωρίζει προς τα ακροδεξιά ιδεώδη, είναι αρνητικός στην ομάδα, επιδίδεται στην οπλοχρησία, παίζει βίαια βιντεοπαιχνίδα και φθάνει να γίνει η σκιά της διάσημης, πρωτευουσιάνας συγγραφέως, καθώς την παρακολουθεί παντού, σαν να θέλει να την εξοντώσει, αλλά και να την ερωτευθεί. Συμπλεγματική και ακατέργαστη συμπεριφορά. Μόνον με αυτόν ασχολείται ο Καντέ και με κανέναν άλλον από την νεανική, συγγραφική ομάδα. Εν τω μεταξύ, η συγγραφέας διακρίνοντας τον Αντουάν ως την ζώσα ενέργεια που κινεί όλη την ομάδα με την άρνηση του, βλέπει στο πρόσωπο του νέου το καινούργιο της μυθιστόρημα. Όλα από την αρχή έως το τέλος της ταινίας είναι μέσα σε ένα ηλεκτρικό φορτίο απροσδιορίστου περιεχομένου με το φάντασμα της νεκρής, παραγωγικά πολιτείας να πλανάται μουγγρίζοντας στην ψυχοσύνθεση των νέων ανθρώπων. Μνήμες και ιστορίες παλαιών εργατών στο ναυπηγείο, φωτογραφίες και ντοκιμαντερίστικες αναφορές που μοιάζουν με ζουρνάλ από το μέτωπο, αναβιώνουν το παρελθόν και ανεβάζουν τον μύθο του τόπου στα μάτια της ομάδας, που το ενδιαφέρον της αυξάνεται.  

Κατανοώ τον σκηνοθέτη, που επιθυμεί να δουλέψει την ταινία με φιλοσοφικό οίστρο σε πολλαπλά επίπεδα, χρησιμοποιώντας τα πνευματικά αντανακλαστικά της σύγχρονης γενιάς. Το δημιούργημα πέρα των ατέρμονων συζητήσεων επί στρογγυλής τράπεζας δεν εστιάζει πουθενά, ούτε ακόμα στην φασιστική σαγήνη που γδέρνει τον μίσχο του νέου και ασχολήθηκε τόσο πολύ ο σκηνοθέτης μαζί του, γιατί πρώτα η σύλληψη και έπειτα το σενάριο (εάν υπάρχει από αυτό) εκτός από φλύαρο είναι και δειλό και μικροαστικό. Δειλό για όταν διαβάζει το βίαιο πόνημα του ο νεαρός Αντουάν, το οποίο έχει φαντασία, κωλώνουν όλοι από φόβο, πρώτη και καλύτερη η συντονίστρια, η διάσημη συγγραφέας του εργαστηρίου. Τρομάρα της, αντί να αρπάξει την δύναμη του νεαρού και να την μετασχηματίσει, αρχίζει το κήρυγμα, το μπλα μπλα και την νουθεσία.  Γαλλάκι που μιλάει ασταμάτητα, αφουγκράζεται την πραγματικότητα, την κοιτάει αφ΄ υψηλού, στήνει μια σοφιστεία και σαν τροχονόμος διευθετεί το κυκλοφοριακό των σύγχρονων ιδεών πάλι με εφαλτήριο την βαρβαρίλα. Υπέροχοι, αληθινά, όλοι οι νέοι που συμμετέχουν στην ταινία και δεν είναι ηθοποιοί αλλά ερασιτέχνες, κάτοικοι της Λα Σιοτά. Εύγε τους!