fbpx

«Τι Θα Πει ο Κόσμος»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Hva vil folk si  /  What Will People Say)

 

  • Είδος: Κοινωνικό δράμα
  • Χώρα: Νορβηγία – Γερμανία – Σουηδία, – Γαλλία – Δανία (2017)
  • Σκηνοθεσία: Ιράμ Χακ
  • Με τους: Μαρία Μοζχντάχ, Αντίλ Χουσέιν, Εκαβαλί Κάνα
  • Διάρκεια: 106’ 
  • Διανομή: Feelgood Entertainment

Η ταινία θα διχάσει αρκετούς θεατές, εκτιμώ. Η παραγωγή είναι άρτια (Μαρία Έκερχοβντ), το μοντάζ απίθανο (ο βετεράνος Γιάνους Μπίλεσκοβ Γιάνσεν στο κόψε ράψε – «Σπίτι των Πνευμάτων», «Κυνήγι» και «Πέτρα στην Καρδιά»), φωτογραφία ποίημα (Ναντίμ Κάρλσεν), οι ερμηνείες εκπληκτικές, η σκηνοθεσία προσεγμένη και η σεναριακή γραφή εκεί που την θέλει η σκηνοθέτις (Ιράμ Χακ). Είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της Νορβηγο- πακιστανής Ιράμ Χακ («I Am Yours», δεν την έχω δει) και όπως αναφέρει η δημιουργός είναι εν μέρει αυτοβιογραφική. Τι πραγματεύεται η ταινία; Την οδύσσεια της ενηλικίωσης της έφηβης Νίσα (Μαρία Μοζχντάχ – καταπληκτική!), που γεννήθηκε, μεγάλωσε στην Νορβηγία από μετανάστες, Πακιστανούς γονείς, δηλαδή Ισλαμιστές στο θρήσκευμα. Όχι, δεν είναι βάρβαροι και ακραίοι, μια χαρά είναι οι άνθρωποι μέχρι εκεί, βέβαια, που δεν θίγεται η παράδοση τα ήθη και οι κώδικες τους. Κάτι το οποίο καταπατείται από την θυγατέρα τους όχι πάλι αναιδώς και πρόστυχα, αλλά όπως θα λειτουργούσε κάθε δυτική έφηβη με καλή ανατροφή στην ηλικία του ξελογιάσματος, του φλερτ και της πρώτης, ερωτικής συναναστροφής. Η νεαρή, η οποία είναι τύπος και υπογραμμός παρουσία του πατρός, της μητρός, του μεγάλου αδελφού, φίλων και συγγενών. Αγάπες, λουλούδια, αγκαλιές με τον μπαμπά, συγκαταβατική με την μουσουλμάνα μητέρα αλλά σκαστή το βράδυ για διασκέδαση με τους συμμαθητές σε απαγορευμένα για το ισλαμικό πρωτόκολλο στέκια. Η επιστροφή της, πάντα από το παράθυρο του δωματίου, όπως και η απόδραση της, σαν φυλακισμένη. Οι μουσουλμάνοι Πακιστανοί, πιθανώς όλος ο ισλαμικός μεταναστευτικός πληθυσμός της Ασίας στην Ευρώπη, όπου κι αν μεταφερθούν (οι γονείς της πέρασαν τα πάνδεινα μέχρι και την φυλακή γεύτηκαν στην Γερμανία, έως ότου φτάσουν στην Νορβηγία) συνηθίζουν να συναναστρέφονται μεταξύ τους, δίχως να απαλλαγούν από τα «βαρέα μέταλλα» των πατρογονικών αρχών τους. Η έφηβη, όμως, γεννήθηκε στην Νορβηγία και δεν γνωρίζει το ορίτζιναλ περιβάλλον της πακιστανικής κοινωνίας, παρά μόνο εξ΄ αντανακλάσεως από τους γονείς της, καθώς στο σπίτι η οικογένεια συντηρεί ευλαβικά και κατά γράμματα τα έθιμα και τους κώδικες συμπεριφοράς της κλειστής κοινωνίας τους για να μην έχει να λέει ο κόσμος. Αυτό το «για να μην λέει ο κόσμος», εννοείται, ότι αφορά τους ομόθρησκους και ομοεθνείς τους γιατί οι Ευρωπαίοι ζαμάν φου για το τι κουμάντα κάνει στο σπίτι ο κάθε μουσουλμάνος. Ο πατέρας (Αντίλ Χουσέιν- καλός, γνωστός ως πατέρας του Πι στην ταινία του Ανγκ Λι «Η Ζωή του Πι» ) και ο μεγάλος αδελφός ασχολούνται με την μικρή επιχείρηση που έχουν στήσει, ένα μίνι μάρκετ στο οποίο οι πελάτες σε μεγάλο ποσοστό είναι Πακιστανοί. Η μητέρα Νατζμά (Εκαβαλί Κάνα – καλή) είναι νοικοκυρά, γυναίκα, μάνα, σύζυγος και μάνατζερ της οικογενείας, ενώ υπάρχει και η,  μικρή αδελφούλα μαθήτρια του δημοτικού σχολείου. Η έφηβη, όπως κάθε έφηβη άλλωστε, ηράσθη συμμαθητή της όχι μουσουλμάνο Πακιστανό, αλλά καλόπαιδο, 17χρονο Βίκινγκ, με ορμές ατημέλητου μπαμπουίνου, όπως κάθε εφήβου άλλωστε. Τα αισθήματα αμοιβαία στους νέους και το ειδύλλιο έτοιμο, όπου ένα βράδυ ο νιός σαλτάρει ασυγκράτητος στο παραθύρι αποδράσεων του διαμερίσματος της νιάς και πάνω που άρχισαν τα μέλια μπουκάρει ξαφνικά στο δωμάτιο ο Πακιστανός, μουσουλμάνος πατέρας (τους πρόδωσε ο ήχος του κινητού) και πιάνει στα πράσα την πολύτιμη θυγατέρα του με τον τυπάκο όχι σε ερωτική περίπτυξη, αλλά στα χάδια και φιλιά για να κάνει τον Νορβηγό έφηβο να δει την Βαλχάλα σε καρτ ποστάλ από το κλωτσομπούνι. Άρπαξε και τις ψιλές της η κόρη, πέσανε μηνύσεις από τον νεαρό και η Πρόνοια κατανοώντας τι έχει συμβεί απομακρύνει την έφηβη από την οικογένεια. Η κοινωνική λειτουργός προειδοποιεί την κοπελιά να είναι προσεκτική και να παραμείνει προστατευμένη στην ασφάλεια που της παρέχει το κράτος έως ότου ηρεμήσει το πράγμα και να βεβαιωθούν ότι δεν κινδυνεύει η ζωή της. Από την άλλη οι ενοχές και οι τύψεις που δημιούργησε πρόβλημα στην οικογένεια κυκλώνουν την Νίσα. Ο πακιστανικός, κοινωνικός περίγυρος της οικογένειας αρχίζει τις συμβουλές και τις παραινέσεις για τιμωρία στην κοπέλα που πρόσβαλε τα μουσουλμανικά ήθη και τους άκαμπτους κώδικες συμπεριφοράς. Ο πατέρας, ο οποίος έχει αδυναμία στη Νίσα, δείχνει να συγχωρεί το ατόπημα της θυγατέρας του, η κόρη χαρούμενη χαλαρώνει και κατόπιν επεμβάσεως της μάνας αποχωρίζεται την κρατική προστασία και βρίσκεται στα χέρια του πατέρα, όπου σε συνεννόηση με τον αδελφό της την ταξιδεύουν στο Πακιστάν για να ζήσει εκεί εξόριστη από την υπόλοιπη οικογένεια της προς γνώση και συμμόρφωση. Φιλοξενούμενη στο σπίτι του θείου σε μια ορεινή, επαρχιακή πόλη του Ισλαμαμπάντ η έφηβη Μίσα θα περάσει τον τάραχο της ζωής της.

Τι σημαίνει πολιτισμός για τον Ευρωπαίο, Αμερικανό και τι σημαίνει πολιτισμός για τον Αφρικανό και τον Ασιάτη. Τι εννοούμε εμείς ελευθερία και τι εννοούν εκείνοι ελευθερία. Ό,τι κατάκτησε σε ανθρώπινα δικαιώματα ο δυτικός πολιτισμός, είπε κάποιος, ανήκουν σε όλους. Με αυτό το σκεπτικό κίνησε και ο βάρβαρος αποικιοκράτης για να κλέψει Γη, βάζοντας  στα χέρια άλλων πολιτισμών καθρεφτάκια, χάντρες και την Βίβλο. Ακριβώς το ίδιο έπραξε και το Ισλάμ δίχως χάντρες και καθρεφτάκια. Κρίνουμε το Ισλάμ ως απεχθές, την σαρία και τους βάρβαρους, θρησκευτικούς κώδικες, ενώ ο δυτικός πολιτισμός συντηρεί μέχρι σήμερα την θανατική ποινή, την εκμετάλλευση ή το χριστιανικό ιερατείο δεν επιτρέπει στις γυναίκες να διαβούν το ιερό και με έμμηνα να λάβουν την θεία μετάληψη. Να μην αναφερθώ στον ιουδαϊσμό και τον Βουδισμό και το που έχουν κατατάξει την «ανίκανη» Θηλυκή Αρχή. Το θέμα της ταινίας αφορά μόνο την γυναίκα και δη την έφηβη, που έρχεται σε πολιτισμική σύγκρουση, με κάτι που δεν έχει ζήσει ποτέ της απλά το κληρονόμησε. Ζει στην βόρεια Ευρώπη μέσα σε ανατολίτικη οικογένεια και δεν μπορεί να αντιδράσει ευρωπαϊκά, αλλά ακολουθεί την ανατολίτικη τιμωρία. Οι γονείς της στην ταινία, που είναι λαθρομετανάστες εκφράζονται απαξιωτικά για τους Ευρωπαίους, οι οποίοι τους φιλοξενούν. Είναι αστοί, δουλευτάρηδες και νοικοκυραίοι όχι άστεγοι και παράνομοι. Πέρα του ότι αυτοβιογραφείται η σκηνοθέτις Ιράμ Χακ, η ταινία χρειάζεται μια καλή γωνιά θέασης, γιατί κινδυνεύει να υποπέσει στην παγίδα της πλάνης και της δηθενιάς. Μην ξεχνάτε, πως άπασες οι κοινωνίες είναι ανδροκρατούμενες αιώνες τώρα και η πολύτιμη θέση της γυναίκας, κάθε ηλικίας, είναι σημαντική ως προς τον μετασχηματισμό όχι μόνο της σκέψης αλλά και της ίδιας της πράξης. Τουλάχιστον, ας αφήσουμε κάπως ανοιχτό το καπάκι του τέντζερη της παγκοσμιοποίησης για να αερίζεται το βραστό την ώρα που θα κοχλάσει.