Τατιάνα Αβέρωφ: Συνέντευξη στην Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«Ο άνθρωπος δεν αλλάζει. Από τον Όμηρο ακόμα και τους αρχαίους κλασικούς έχουν ειπωθεί σχεδόν τα πάντα ως προς την ψυχολογία του…”

Η Τατιάνα Αβέρωφ γεννήθηκε το 1954 στην Αθήνα. Σπούδασε ψυχολογία στην Αθήνα και στο Λονδίνο και στην συνέχεια εργάστηκε ως σχολική ψυχολόγος. Από το 1995 διευθύνει την Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ στο Μέτσοβο, διδάσκει σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής και εξοικονομεί όσο περισσότερο χρόνο μπορεί για να γράφει. Είναι παντρεμένη με τον Σωτήρη Ιωάννου και έχουν ένα γιο, τον Αλέξανδρο.

 

Κα Αβέρωφ, πώς αλήθεια πρωτοσκεφτήκατε να καταπιαστείτε με τη νουάρ, ερωτική, αστυνομική αυτή νέα σας ιστορία;

Μ’ αρέσει γενικά να καταπιάνομαι με διαφορετικά είδη γραφής. Το αστυνομικό ήταν για μένα μια ενδιαφέρουσα πρόκληση.  Επίσης, ήθελα να «ξεκουραστώ» μετά τη μακριά περίοδο συναισθηματικής φόρτισης που βίωσα γράφοντας το προηγούμενό μου μυθιστόρημα, το Δέκα ζωές σε μία, που αναφερόταν στη ζωή του πατέρα μου.

Η ηρωίδα σας, η Μαρία, φαίνεται πολύ υπαρκτό πρόσωπο. Μήπως την ανταμώσατε τη γιατρίνα αυτή εκεί στην Ήπειρο και της δώσατε σάρκα και οστά;

Χαίρομαι που η Μαρία σάς φάνηκε υπαρκτό πρόσωπο. Δίνω μεγάλη σημασία στους ήρωές μου, αυτοί είναι οι φορείς της πλοκής και προσπαθώ πάντα να είναι όσο γίνεται πιο πιστευτοί και αξιομνημόνευτοι ώστε να μπορούν να σηκώσουν το βάρος της ιστορίας τους. Αλλά για να απαντήσω στην ερώτησή σας, όχι, η Μαρία δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο. Όλοι οι ήρωες σ’ αυτό το βιβλίο είναι φανταστικοί.

Ξεκινήσατε με το Ξέφωτο το 2000 και τούτο είναι το έκτο μυθιστόρημά σας. Αφήνετε χρόνο ανάμεσα στα γραπτά σας; Ηθελημένα ίσως;

Συνήθως η ιδέα για το επόμενο μυθιστόρημα γεννιέται με το που φεύγει από μένα το προηγούμενο ‒ με την έκδοσή του δηλαδή. Αλλά γράφω αργά. Μου παίρνει χρόνο να ωριμάσει η ιδέα, όχι μόνο του βιβλίου, αλλά και του κάθε κεφαλαίου, της κάθε παραγράφου, της κάθε πρότασης. Έτσι μέχρι να ολοκληρώσω ένα βιβλίο μού παίρνει συνήθως δυο τρία χρόνια το λιγότερο.

Πριν από τα μυθιστορήματα γράφατε και εκπαιδευτικά βιβλία για παιδιά με θέμα τη συνεργασία αλλά και την οικολογία. Πώς προέκυψε αυτή σας η ενασχόληση;

Δούλευα 20 περίπου χρόνια ως σχολική ψυχολόγος και πέρα από τις συνηθισμένες αρμοδιότητες συμβουλευτικής παιδιών-γονέων-εκπαιδευτικών, με ενδιέφερε ιδιαίτερα η ανάπτυξη προγραμμάτων συνεργασίας και η αξιοποίηση της δημιουργικότητας των παιδιών μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία. Από την εμπειρία μου αυτή προέκυψαν και τα βιβλία «Μαθαίνοντας τα παιδιά να συνεργάζονται» και «Συνεργασία στη μάθηση – Διδασκαλία σε ομάδες στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος».

Οι σπουδές σας ήταν πάνω στην ψυχολογία τόσο στο Λονδίνο, όσο και στην Αθήνα. Δουλέψατε για χρόνια ως ψυχολόγος; Αλλά μετά;

Παραιτήθηκα από το σχολείο για να αναλάβω τη διεύθυνση της Πινακοθήκης Αβέρωφ στο Μέτσοβο. Στο πλαίσιο της δουλειάς μου αυτής είχα την τύχη να γνωρίσω τον Στρατή Χαβιαρά που τον θεωρώ μέντορά μου στη συγγραφή. Παρακολούθησα ένα σεμινάριο δημιουργικής γραφής που δίδασκε στο Χάρβαρντ, και λίγα χρόνια αργότερα εκδόθηκε το πρώτο μου μυθιστόρημα. Από τότε προσπαθώ να συνδυάζω τις υποχρεώσεις μου στην Πινακοθήκη Αβέρωφ με χρόνο δικό μου για γράψιμο, ενώ παράλληλα ασχολούμαι με τη διδασκαλία σεμιναρίων δημιουργικής γραφής.

Η ελληνική επαρχία έχει τη γοητεία της, αλλά και τις ιδιαιτερότητές της, έτσι δεν είναι; Στην μπαλάντζα είναι η ζωή εκτός πόλεων τελικά πιο αγνή, πιο ανθρώπινη ή παντού τα πάντα;

Ο άνθρωπος δεν αλλάζει. Από τον Όμηρο ακόμα και τους αρχαίους κλασικούς έχουν ειπωθεί σχεδόν τα πάντα ως προς την ψυχολογία του. Οι συνθήκες όμως είναι διαφορετικές και αυτό είναι που έχει σημασία. Καταρχάς, στις μικρές κοινωνίες, η ζωή είναι πιο απλή, οι αποστάσεις μικρότερες, η διάσπαση λιγότερη, οι ενασχολήσεις των ανθρώπων λίγο πολύ ίδιες στο πλαίσιο της καθημερινότητάς τους. Έτσι, κατά έναν παράδοξο τρόπο, στη μικρή κοινωνία τα πάντα μεγεθύνονται, τα καλά και τα κακά, κουτσομπολιά, γεγονότα, ανθρώπινοι χαρακτήρες. Επίσης και τα χρώματα, οι ήχοι, οι εναλλαγές του τοπίου, όλα γίνονται πιο ζωντανά στην επαρχία.

Ζείτε εν πολλοίς όπως αντιλαμβάνομαι στο Μέτσοβο, ασχολούμενη με την Πινακοθήκη  Αβέρωφ. Πώς μοιράζετε τον χρόνο σας; Περισσότερο στην επαρχία, λιγότερο στην Αθήνα;

Ζω κυρίως στην Αθήνα. Στο Μέτσοβο πηγαίνω πλέον μόνο όταν έχουμε έκθεση ή κάποια άλλη συγκεκριμένη δουλειά ‒ άλλωστε το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς για την Πινακοθήκη γίνεται από την Αθήνα.

Να υποθέσω ότι γράψατε αυτή την αστυνομική ιστορία, γιατί αγαπάτε πολύ κι εσείς την αστυνομική λογοτεχνία;

Από παιδί λάτρευα τα βιβλία με περιπέτειες, μυστήρια και μικρούς ντετέκτιβ που έβαζαν τα γυαλιά σε επαγγελματίες αστυνομικούς. Ως ενήλικη όμως, πέρα από μια νεανική φάση όπου διάβασα όλη την Αγκάθα Κρίστι, δεν μπορώ να πω ότι ασχολήθηκα με την αστυνομική λογοτεχνία. Διάβαζα κυρίως βιβλία ψυχολογίας και έργα κλασικής λογοτεχνίας. Έτσι, δεν γνωρίζω πολλά για τις σύγχρονες εξελίξεις στην αστυνομική λογοτεχνία. Και συνειδητά, όταν αποφάσισα να γράψω αστυνομικό, δεν ήθελα να επηρεαστώ διαβάζοντας αυτά που έγραφαν οι άλλοι. Είπα: θα γράψω αυτό που μπορώ εγώ να γράψω. Το «Έγκλημα στον Παράδεισο» το αντιμετώπισα μάλλον σαν άλλο ένα βιβλίο μου, με τη μόνη διαφορά ότι θα είχε αστυνομική πλοκή.

Κλείνοντας: Μια συνηθισμένη μέρα σας στο Μέτσοβο, χωρίς…. γραψίματα τι άλλο περιλαμβάνει;

Θα περάσω ώρες στην Πινακοθήκη, επίσης στο Οινοποιείο-Ξενοδοχείο Κατώγι που είναι αρμοδιότητα του άνδρα μου και του γιου μου, θα περπατήσω στη φύση φωτογραφίζοντας τα υπέροχα τοπία του βουνού ή τα σοκάκια στο χωριό, θα πιω καφέ σε κάποιο απ’ τα παραδοσιακά καφενεία, θα γεμίσω τις μπαταρίες μου με την ομορφιά του τόπου και των ανθρώπων.

Έργα δικά της:

(2017)                Έγκλημα στον Παράδεισο, Μεταίχμιο

(2015)                Το ξέφωτο, Μεταίχμιο

(2014)                Δέκα ζωές σε μία, Μεταίχμιο

(2008)                Θράσος, Κέδρος

(2005)                Ανοιχτή γραμμή, Κέδρος

(2002)                Αύγουστος, Κέδρος

(2000)                Το ξέφωτο, Κέδρος

(1994)                Μαθαίνοντας τα παιδιά να συνεργάζονται, Θυμάρι

(1990)                Συνεργασία στη μάθηση, Θυμάρι

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα:

(2016)                Δαίδαλος, Μεγάλη ανθολογία της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, Εταιρεία           Συγγραφέων

(2014)                Γεύμα μ’ έναν ήρωα, Εκδόσεις Πατάκη

(2011)                Ημερολόγιο 2012: Η δική μας Ελλάδα, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη

(2003)                Ιμερολόγια, Μίνωας

(2000)                Ευάγγελος Αβέρωφ – Τοσίτσας, Ίδρυμα Ευαγγέλου Αβέρωφ – Τοσίτσα

Μεταφράσεις:

(1999)   Χαβιαράς, Στρατής, 1935-, Τα ηρωικά χρόνια, Εκδόσεις Καστανιώτη

«Έγκλημα στον Παράδεισο”, Εκδόσεις Μεταίχμιο