Πρόταση για διάβασμα: «Τα Κορίτσια του κυρίου Ιωάννη Μόραλη», του Βασίλη Καββαθά

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

 

  • Συγγραφέας: Βασίλης Καββαθάς
  • Καλλιτεχνική επιμέλεια: Νάσος Καββαθάς
  • Είδος: Πραγματεία
  • Σελίδες: 420
  • Εκδόσεις: Βιβλιοθήκη – Πινακοθήκη Επιδαύρου
  • Διάθεση-Επικοινωνία: 6974367544 – 6945257199

Ένα βιβλίο για τα «Υγρά θηλυκά μιας άλλης εποχής, τη θρησκειοποίηση της Ομορφιάς, του Πολιούχου Έρωτα», με αφορμή τις θηλυκές μορφές μέσα στο έργο του ζωγράφου Ιωάννη Μόραλη, στη σειρά «ΒΙΟΣ ΕΠΙΔΑΥΡΙΟΣ-ΑΝΕΟΡΤΑΣΤΟΣ». Μια εγγύτατη προσέγγιση στο έργο του ζωγράφου  και κυρίως μια πραγματεία πάνω στην Ομορφιά μέσα στην Τέχνη και τη Ζωή, το Ήθος και την Αισθητική μας.

Ο Βασίλης Καββαθάς γεννήθηκε στην Αρχαία Επίδαυρο, («εκεί είδεν το πρώτον φως του ήλιου»!) όπου έμαθε και τα πρώτα  γράμματα, με δάσκαλο τον πατέρα του, τον Αθανάσιο Καββαθά. Εκείνος, ως ερασιτέχνης ζωγράφος, τον «εξοικείωσε» και με την ζωγραφική, με την οποία κατεγίνετο «από τ’ άγρια χαράματα» και με την γλυπτική. Με την ιδιότητα του «άτυπου εφόρου αρχαιοτήτων»  είχε την εποπτεία του ευρύτερου αρχαιολογικού χώρου της Παλιάς Επιδαύρου, όπου σε κάθε σπιθαμή γης υπήρχε κι ένα αρχαίο κατάλοιπο, ένα κτέρισμα («πρόβαλε ένα χέρι μαρμάρινο»)… Τ’ αγάλματα που ανακαλύπτονταν τότε το ένα μετά το άλλο (συμπεριλαμβανομένου κι εκείνου που έβγαλε στην επιφάνεια  ο μαθητευομένος!)* με την δική τους πλέον φροντίδα – πατέρα και γιού – μεταφέρονταν στην αυλή του δημοτικού σχολείου.

Στην «αγκαλιά» τους αναπαύθηκε και ονειρεύτηκε ο «περί ου ο λόγος» υιός, ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω «υποφέρει από μια ψύξη στα πλευρά – κατάλοιπο της επαφής του με το μάρμαρο». Πέραν αυτών, στο «Λογείο» αλλά κυρίως στα άβολα σκαλιά του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου, «εκεί στο κοίλον, μια κουκίδα κι εγώ…», όπου ανελλιπώς παρακολουθεί τα δρώμενα από το 1954, δηλαδή, έμαθε τα «δεύτερα» γράμματα, ως μαθητής του Αισχύλου, του Ευριπίδη, του Σοφοκλή, του Αριστοφάνη.

Αυτή είναι ουσιαστικά η Παιδεία του, και ο τίτλος σπουδών του – αν υποτεθεί ότι υπάρχει τέτοιος- αυτήν την ένδειξη φέρει «μισό αιώνα συνεπής θεατής του θεάτρου της Επιδαύρου». Αυτή η Παιδεία είναι η βάση των πολλαπλών ενασχολήσεων του, με την Δημοσιογραφία, και την φωτογραφία**, επί τρεις δεκαετίες και πλέον σε εφημερίδες και περιοδικά, ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, με την συγγραφή 25 βιβλίων, πολλά εκ των οποίων έγιναν «μπέστ-σέλλερ», και την ζωγραφική . Εχει επιλεκτικά εκθέσει έργα του στις γκαλερί «Επίπεδα», «Ιανός» και «Μιχαλαριάς ΑΡΤ»… (Πίνακες του βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές).

Οι συνάδελφοί του, δημοσιογράφοι και συγγραφείς, έχουν αποφανθεί κατά καιρούς για τις δημοσιογραφικές και λογοτεχνικές του επιδόσεις, και, εν ολίγοις, οι πρώτοι διατείνονται ότι «είναι πολύ καλός φωτογράφος» και οι δεύτεροι «εξαιρετικός ζωγράφος». Ο ίδιος θεωρεί εαυτόν «δραματικά ερασιτέχνη» σε ότι κάνει, κάνοντας χρήση της γνωστής ρήσης του Γ.Σεφέρη «οι Έλληνες είναι δραματικά ερασιτέχνες…»

Όπως και να ΄χουν τα πράγματα η περίπτωση του Βασίλη Καββαθά είναι μια  περίπτωση για επανεξέταση. Δεδομένου ότι εν Ελλάδι «ελαφρά τη καρδία κρίνεται» κι αυτός και με μόνο στοιχείο την εντύπωση που προκαλεί ( θετική η αρνητική) «άμα τη εμφανίσει» στο γυαλί. Λαμβανομένου υπ’ όψη του γεγονότος ότι θεωρεί την δημοσιογραφία και, εξ αυτής, διασημότητα «πνευματική διαταραχή» –  εκδηλούμενες εις την πρωτεύουσα – και την ζωγραφική «θεραπευτική αγωγή…» εις το Αβατον της Επιδαύρου.

Δεν δήλωσε ποτέ ποιητής ή ζωγράφος. Δεν άντεχε την «ελληνική χλεύη».

* Ένα απόβροχο είχε ξεμυτίσει από την γη ένα χέρι σπασμένο, το οποίο λες και μου έγνεφε να πλησιάσω… Ήταν το άγαλμα που σας έλεγα… Αργότερα με ένα Γερμανό ερευνητή – επιγραφολόγο εντοπίσαμε το Μικρό Θεάτρο της Επιδαύρου, στο οποίο σήμερα δίδονται οι μουσικές παραστάσεις… Τότε έκανα και την πρώτη παρουσίασή του στον «Ταχυδρόμο»… (απόσπασμα από το βιογραφικό του)

** Τα φωτογραφικά του ντοκουμέντα από την Αιθιοπία (με προλογικά κείμενα του Γιάννη Ρίτσου  του Αντώνη Σαμαράκη και του ιδίου) έγιναν λεύκωμα και εκδόθηκαν από τις εκδόσεις ΑΛΚΥΟΝ-ΜΠΕΛΛ και ταυτόχρονα εξετέθησαν στην Εθνική Πινακοθήκη και στο Φωτογραφικό Κέντρο Αθηνών το 1985.