Ο Γιώργος Παπαδόπουλος – Κυπραίος συνέντευξη στην Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«…Είναι κρίμα και λυπούμαι όταν μαθαίνω πως παιδιά μορφωμένα, απόφοιτοι Πανεπιστημίων με μεταπτυχιακά διπλώματα, παιδιά γεννημένα στην Ελλάδα, που η χώρα τους τα σπούδασε και ανέμενε να της προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και να συμβάλουν στην πρόοδο και στην ανάπτυξή της, αναγκάζονται να φεύγουν στο εξωτερικό»

Ο Γιώργος Παπαδόπουλος-Κυπραίος γεννήθηκε στην Ακρούντα της Κύπρου τον Μάιο του 1941. Σε ηλικία 15 ετών ορκίστηκε μέλος της ΕΟΚΑ στον αγώνα της εναντίον των Άγγλων, για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Σπούδασε Ηλεκτρονικά στην Αθήνα με υποτροφία και εργάστηκε στην Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (CYTA). Τον Δεκέμβριο του 1966 μετανάστευσε στο Τορόντο του Καναδά, όπου εργάστηκε σε μεγάλες εταιρείες. Φοίτησε στο College of Education του Πανεπιστημίου του Τορόντο και διορίστηκε καθηγητής Ηλεκτρονικών στο Danforth Technical School. Στην Αθήνα εγκαταστάθηκε τον Φεβρουάριο του 1974 και φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Άσκησε τη δικηγορία έως τον Μάρτιο του 1985. Το 1978 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Διόπτρα.

 Κύριε Παπαδόπουλε, κατ αρχήν να σας καταθέσω ότι ζηλεύω την μυθιστορηματική ζωή που ζήσατε, αλλά, τι σας ώθησε να γράψετε το πρώτο σας βιβλίο «Το Δακτυλίδι» και μετά «Τα πληγωμένα όνειρα;» Η αγάπη σας για τον γενέθλιο τόπο, μια αίσθηση βαθιάς αδικίας για όσα έγιναν, η ανάγκη σας να μιλήσετε δυνατά για τις θυσίες του κυπριακού ελληνισμού, και δη σε καιρούς χαλεπούς σαν τους σημερινούς;

 Όλα όσα αναφέρετε, η αγάπη μου για την Κύπρο, η αίσθηση πως οι αγώνες του Κυπριακού λαού δεν δικαιώθηκαν με ευθύνη κυρίως της Ελληνικής και της Κυπριακής ηγεσίας και η επιθυμία μου να μιλήσω δυνατά για όσα έγιναν, είναι οι αιτίες που με ώθησαν να γράψω τα δυο μου βιβλία για την Κύπρο. Δεν θα γραφόντουσαν, ίσως, αν δεν υπήρχαν οι αφορμές και οι προτροπές αγαπημένων ανθρώπων να γράψω όσα τους διηγούμουν, για να γίνουν ευρύτερα γνωστά. Αφορμή για να γράψω τα βιβλία μου υπήρξαν διάφορες ερωτήσεις που μου υπέβαλλαν Ελλαδίτες φίλοι και συνεργάτες μου για το τι έκαναν οι Κύπριοι για την Ελλάδα και απαιτούσαν την συνεχή υποστήριξή της, ακόμα και εμπλοκή σε πόλεμο με την Τουρκία για χάρη τους, ή γιατί τους μισούσαν οι Κύπριοι. Έτσι, «Το Δαχτυλίδι» αναφέρεται στη συνεισφορά των Κυπρίων στους αγώνες των Ελλήνων, ιδιαίτερα από το 1821 και αργότερα, αλλά και για τη δική τους απελευθέρωση και Ένωση με την Ελλάδα, την περίοδο 1955-1959. Το νέο μου βιβλίο «Πληγωμένα Όνειρα», που κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία της Ελλάδας και της Κύπρου τις τελευταίες βδομάδες, καλύπτει την περίοδο προ και μετά την παραχώρηση της Κύπρου στους Άγγλους το 1878, μέχρι και τον Οκτώβριο του 1967, ένα μήνα πριν την αποχώρηση της ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο.

 Η συγγραφή κι αυτού σας του έργου, πλην του συναισθηματικού-μυθοπλαστικού κομματιού, θα απαίτησε και μια μεγάλη μελέτη η οποία διήρκεσε;

Έχετε δίκαιο. Η συγγραφή του βιβλίου απαίτησε πολλή μελέτη αλλά και διασταύρωση στοιχείων, ιδιαίτερα της περιόδου μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τον οποίον ακολούθησαν καταιγιστικές εξελίξεις. Η Διασκεπτική· το Ενωτικό Δημοψήφισμα κατά το οποίο 95,7% των Κυπρίων ψήφισε υπέρ της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα· ο ηρωικός αγώνας της ΕΟΚΑ· οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου που καθιέρωσαν μια κολοβή ανεξαρτησία, χωρίς να την εγκρίνει ο λαός με Δημοψήφισμα· ο διχασμός των Κυπρίων σε Ενωτικούς και Ανεξαρτησιακούς· οι Τουρκανταρσία και η αποστολή της Ελληνικής Μεραρχίας…
Δεν είναι τυχαίο που «Τα Πληγωμένα Όνειρα» κυκλοφόρησαν τέσσερα (4) χρόνια μετά «Το Δαχτυλίδι».

 «Γνωρίζοντας ότι το να αλλάξει κάποιος τις απόψεις του για θέματα στα οποία έχει διαμορφώσει γνώμη δεν είναι καθόλου εύκολο, κατανοώ τη στάση εκείνων που αρνούνται να ασχοληθούν με ότι νεότερο έρχεται στην επιφάνεια», γράφετε στον πρόλογο του βιβλίου σας. Έτσι όμως  δεν παραγράφονται πολλά και καθοριστικά στοιχεία για εθνικά θέματα που απασχολούν το ίδιο σοβαρά και σήμερα;

 Την αλήθεια για την άρνηση του ανθρώπου να αποδεχθεί αλλαγές από τη στιγμή που ξέρει κάτι κατά ένα συγκεκριμένο τρόπο, του ανθρώπου που έχει σχηματίσει άποψη, την επιβεβαιώνει η ψυχολογία, αλλά και η καθημερινότητα. Και συμφωνώ απόλυτα μαζί σας ότι έτσι θα παραγράφονταν πολλά καθοριστικά στοιχεία για εθνικά θέματα, γιατί αλλιώς μας τα παρουσιάζουν όταν συμβαίνουν τα γεγονότα, και πολύ συχνά διαφορετική είναι η πραγματικότητα. Γι’ αυτό εξάλλου η ιστορία μιας περιόδου γράφεται πολλές δεκαετίες αργότερα, για να γίνουν γνωστές όλες οι λεπτομέρειες και μάλιστα όταν οι πρωταγωνιστές έχουν ήδη πεθάνει. Στον πρόλογό μου, όμως προσθέτω πως «θα θεωρήσω ότι άξιζε η συγγραφή αυτού του βιβλίου, αν έστω και λίγοι αναγνώστες αποφασίσουν να εντρυφήσουν στα στοιχεία που είναι σήμερα διαθέσιμα» και μάλιστα δίνω στο βιβλίο μου και πλούσια βιβλιογραφία. Έτσι, ο αναγνώστης, διαβάζοντας νεότερα στοιχεία θα μπορέσει, πολύ πιθανόν, να σχηματίσει μια νέα άποψη, εκτός αν πρόκειται για αναγνώστη του τύπου «ουκ αν με πείσεις»

 Κάποια στιγμή αποφασίσετε να, «εκπατριστείτε» και να κάνετε οικογένεια στον Καναδά – Δεν μείνατε όμως εκεί αν και είχατε φτιάξει μια καλή ζωή. Γιατί αναρωτιέμαι;

Διαβάζοντας το βιβλίο μου ο αναγνώστης θα αντιληφθεί γιατί εγκατέλειψα την Κύπρο τον Δεκέμβριο του 1967. Εκεί γνώρισα τη γυναίκα μου, παντρευτήκαμε και κάναμε δυο παιδιά. Όταν το μεγαλύτερο παιδί, ο Κώστας, έγινε 5 χρονών, τον Ιανουάριο του 1974, αποφασίσαμε να φύγουμε από τον Καναδά, γιατί αν πήγαινε το παιδί στο Δημοτικό, θα έπρεπε να μείνουμε να τελειώσει το Γυμνάσιο, το Πανεπιστήμιο και τελικά θα μέναμε για πάντα στον Καναδά. Η αγάπη μου για την Ελλάδα και η νοσταλγία μου για την Κύπρο μου επέβαλαν να εγκαταλείψω τον Καναδά και να γυρίσω πίσω, στις ελληνικές μου ρίζες. Και δεν το μετάνιωσα ποτέ, παρόλες τις δυσκολίες που συνάντησα. Και είμαι ευτυχής που δεκαεννιά (19) χρόνια αργότερα κατόρθωσα να αποκτήσω την Ελληνική Ιθαγένεια. Έτσι, ένα ακόμα μου όνειρο –να αποκτήσω ελληνική ιθαγένεια – έγινε πραγματικότητα.

Και Βλέποντας τα τωρινά σπουδασμένα παιδιά να φεύγουν στο εξωτερικό ελλείψει μέλλοντος τι αισθάνεστε;

Είναι κρίμα και λυπούμαι όταν μαθαίνω πως παιδιά μορφωμένα, απόφοιτοι Πανεπιστημίων με μεταπτυχιακά διπλώματα, παιδιά γεννημένα στην Ελλάδα, που η χώρα τους τα σπούδασε και ανέμενε να της προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και να συμβάλουν στην πρόοδο και στην ανάπτυξή της, αναγκάζονται να φεύγουν στο εξωτερικό. Θα τους συμβούλευα να μετατρέψουν το αρνητικό αυτό γεγονός σε θετικό και να παίρνουν ενέργεια από αυτό, για να αξιοποιήσουν κατά τον καλύτερο τρόπο την ευκαιρία που τους δίνεται για να προοδεύσουν πνευματικά, γνωστικά, για το δικό τους καλό, αλλά και της Ελλάδας. Οι επιστήμονες της αλλοδαπής μάς κάνουν περήφανους, αλλά και βοηθούν με πολλούς και διάφορους τρόπους την πατρίδα τους. Και αν και όταν τα πράγματα αλλάξουν, να γυρίσουν στην πατρίδα καταξιωμένοι και σε καλή οικονομική κατάσταση για να συνεχίσουν εδώ τη ζωή τους.

 

«…Στόχος είναι να μάθουν την ιστορική αλήθεια τόσο οι Έλληνες της Κύπρου, όσο και της Ελλάδας, γιατί μόνο τότε οι δύο λαοί θα βρουν τις ρίζες τους και το κουράγιο να σηκώσουν ξανά το κεφάλι».

Συγκινείτε αφιερώνοντας τα «Πληγωμένα Όνειρα» σας στους αγωνιστές της ΕΟΚΑ που θυσιάστηκαν στον βωμό της Ένωσης με την Ελλάδα, σε εκείνους που βασανίστηκαν και δεν λύγισαν και σε όσους επέζησαν και παραμένουν αταλάντευτοι στον τελικό σκοπό του αγώνα… Με το χέρι στην καρδιά όμως πιστεύετε αλήθεια ακόμα και σήμερα σε πράξεις ηρωικές, σε ανθρώπους που έχουν κουράγια να αγωνίζονται;

Πιστεύω ότι μέσα στον κάθε Έλληνα υπάρχει η σπίθα της Συλλογικής Συνείδησης του Έλληνα, είτε το αντιλαμβάνεται είτε όχι. Και πώς όταν έρθει η ώρα για πράξεις ηρωικές, θα βρει το κουράγιο να αγωνιστεί και να διακριθεί. Δεν το έκανε για πρώτη φορά ο Έλληνας. Όταν οι στιγμές το απαιτήσουν, ξυπνά μέσα του ο ραγιάς που θέλει δικαίωση. Ας μην απογοητευόμαστε εμείς οι παλαιότεροι με τη στάση της νεολαίας μας. Ας αναλογιστούμε τις δικές μας ευθύνες. Σε ερώτηση που τους έκαναν από τηλεοπτικό σταθμό, το Σάββατο, 24 Μαρτίου, δεκατρείς στους δεκαπέντε νέους δεν γνώριζαν τι γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου. Απογοητευτικό. Απαράδεκτο. Προσβλητικό. Όμως φταίνε μόνο οι νέοι μας; Από μικρά παιδιά μαθαίναμε για την επανάσταση του 1821 από τους γονείς μας, από τους δασκάλους μας… Αν κανείς δεν τους τα δίδαξε, πως θα τα μάθαιναν; Ποιος ελέγχει το εκπαιδευτικό μας σύστημα; Ξέρετε, δεν φταίνε πάντα οι άλλοι. Φταίμε κι εμείς που δεν σηκώνουμε το κεφάλι να δούμε που μας πηγαίνουν.

Τέλος ευχάριστα εκπλήσσει ότι ευχαριστείτε την σύζυγό σας Καλλισθένη, για την συνδρομή της. Τελικά κ. Παπαδόπουλε από την εμπειρία ζωής σας, χρειάζονται δυο στην ζωή αυτή, που με υπομονή και κατανόηση να συνοδοιπορούν για να την βγάλουν καθαρή κόντρα στις όποιες συμπληγάδες;

Ας μην στεκόμαστε στο «Πίσω από έναν επιτυχημένο άνδρα βρίσκεται μια δυναμική γυναίκα». Υπάρχουν και δεν είναι λίγες, οι περιπτώσεις που η δυναμική γυναίκα δυναμιτίζει τα πάντα, αν άνδρας και γυναίκα δεν βρουν τον τρόπο να διαχειρίζονται επιτυχώς τα του οίκου τους. Στο βιβλίο μου «101 Διδάγματα Ζωής» μεταφέρω τα λόγια του Μιλτιάδη Έβερτ, σε συνέντευξή του στο BHMAGAZINO, την 1η Ιουλίου 2001: «Το σημαντικότερο σε μια σχέση είναι η αλληλοκατανόηση. Να συμπληρώνει ο ένας τον άλλο, να καλύπτει τα κενά του. Να υποχωρεί εκεί που ο άλλος εισχωρεί, και το αντίστροφο». Αυτή πιστεύω, είναι μια καλή «συνταγή» για μια αγαστή σχέση στα ζευγάρια, που οδηγεί και σε επιτεύγματα στη ζωή.

Κλείνοντας, βάζοντας τελεία στα Πληγωμένα όνειρα τι αισθανθήκατε; Ότι κλείσατε τους παλιούς λογαριασμούς με το νησί σας και μπορεί να γράψετε τώρα ένα εντελώς διαφορετικό καινούριο μυθιστόρημα;

 Όταν στο νησί η κατάσταση είναι αποκαρδιωτική, όταν έχουν παραιτηθεί αγωνιστικά, όταν η Τουρκία ζητά ολοένα και περισσότερα και δεν υπάρχει ούτε στην Κύπρο, ούτε στην Ελλάδα η ομοψυχία και η ηγεσία που θα υψώσει το ελληνικό της ανάστημα και να απαιτήσει το δίκαιο, οι λογαριασμοί του νησιού θα παραμείνουν ανοικτοί. Στόχος είναι να μάθουν την ιστορική αλήθεια τόσο οι Έλληνες της Κύπρου, όσο και της Ελλάδας, γιατί μόνο τότε οι δύο λαοί θα βρουν τις ρίζες τους και το κουράγιο να σηκώσουν ξανά το κεφάλι. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να το κάνει ούτε ένας, ούτε δέκα. Χρειάζονται πολλοί, και τώρα τελευταία αποδεσμεύονται όλο και περισσότερα έγγραφα από υπηρεσίες άλλων χωρών που αποδεικνύουν ότι άλλα μας λέγανε κι άλλα απεργάζονταν στο παρασκήνιο. Προσωπικά, ευελπιστώ να βάλω ένα λιθαράκι, που προστιθέμενο με εκείνα πολλών άλλων να αποτελέσουν το τείχος που θα κρατήσει την Κύπρο και το λαό της ελεύθερο. Όσο για το να γράψω ένα καινούριο διαφορετικό μυθιστόρημα, προς το παρόν δεν το σκέφτομαι, μα η φιλοσοφία της ζωής μου είναι «Ποτέ μην λες ποτέ».

 

 

«Πληγωμένα όνειρα»

Εκδόσεις Διόπτρα