Ο Γιάννης Δεγαΐτης μιλάει με τη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«….Αρκετή πίκρα θα έλεγα αν λάβουμε υπόψη μας ότι η κοινωνική συμπεριφορά επηρεάζει την καλλιτεχνική με πρώτη αιτία τον οικονομικό παράγοντα που παρασύρει τα πάντα»

«…υπηρετώ ακόμα όσο αντέχουν οι δυνάμεις μου την θεατρική μου τέχνη σε όποιον χώρο και αν βρίσκομαι είτε ως ηθοποιός, είτε ως  σκηνοθέτης, είτε ως δάσκαλος!» Ο Γιάννης Δεγαΐτης  βασικό στέλεχος του Θεάτρου Τέχνης επί 36 συναπτά έτη είναι ένας εξαιρετικός ηθοποιός και σκηνοθέτης, που όταν παίζει σε παρασύρει στην αλήθεια των συναισθημάτων, όπως τώρα στο «Χειμωνιάτικο παραμύθι» του Σαίξπηρ, μια πολύ καλή παράσταση  του , που θα παίζεται έως τις 27 Μαΐου στο Από Μηχανής Θέατρο και στη συνέχεια θα ταξιδέψει στη Θεσσαλονίκη. Σεμνός εργάτης της τέχνης επί μισό αιώνα Γιάννης Δεγαΐτης κάνει τον απολογισμό του, και συνεχίζει σαν πρωτοεμφανιζόμενος να αγωνίζεται μακριά από τους προβολείς της δημοσιότητας δηλώνοντας έτσι την αφοσίωσή του στο θέατρο.

Αν και ταπεινή, σπουδαία η παρουσία του. Δίδαξε και διδάσκει αξιοπρέπεια και ήθος στους συναδέλφους του πνευματικές δυνάμεις, που του μετάγγισε ο μεγάλος δάσκαλός του  Καρόλος Kουν , τον οποίο ευχαριστεί. που του έμαθε το θέατρο. Άνθρωπος γεμάτος ενεργητικότητα, καλλιεργημένος και κατασταλαγμένος, με χαρίσματα, όπως η  ευγένεια, η λεπτότητα, η φινέτσα, η αρχοντιά και η σοβαρότητα, με τα οποία γονιμοποίησε και μπόλιασε τους 90  και πλέον ρόλους που έχει ενσαρκώσει. Τιμή μου, που μου παραχώρησε αυτή τη συνέντευξη.

  

Επαγγελματίας πρώτης γραμμής, χωρίς θορυβώδη τρόπο, υπερασπίζεσθε με πάθος τον κάθε ρόλο σας, όπως τώρα στο «Χειμωνιάτικο παραμύθι» του Σαίξπηρ , που ερμηνεύετε δυο ρόλους, τον Αντίγονο και το Γέρο-βοσκό, σημαντικών στην εξέλιξη της παράστασης. Πώς ήταν αυτή η εμπειρία;

Πιστεύω ότι κάθε ευσυνείδητος επαγγελματίας θα πρέπει να υπερασπίζεται με πάθος όλους τους ρόλους που του προσφέρονται. Πόσο μάλλον ρόλους μέσα απ’ αυτό το θαυμάσιο έργο του Σαίξπηρ που όλοι οι ρόλοι είναι σημαντικοί. Η αλήθεια είναι ότι την εμπειρία δύο ρόλων τελείως αντιφατικών δεν την βίωσα στην καριέρα μου και αυτό ήταν πράγματι μεγάλη πρόκληση, γιατί με κέντρισε η διαφορετικότητά τους ως προς την κοινωνική τους θέση και ερμηνευτικά, με τον Αντίγονο θέση δραματικό και τον γέρο βοσκό θέση και φύση κωμικό. Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις. Ελπίζω να τα κατάφερα.

Πώς νιώσατε κ. Δεγαΐτη  που βρεθήκατε κάτω από την σκηνοθετική μπαγκέτα του μαθητή σας Θανάση Σαράντου; Με την ευκαιρία εσείς μάθατε κάτι που αγνοούσατε χάρη στην παράσταση;

Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκομαι σ’ αυτή τη θέση. Έχει προηγηθεί ο επίσης μαθητής μου Πέτρος Φιλιππίδης με τρείς σκηνοθεσίες, ο Δημοσθένης Φίλιππας  με ένα νεανικό έργο της Ζέη και ο επίσης μαθητής μου όχι στη σχολή αλλά στο ερασιτεχνικό Δημήτρης Μυλωνάς και τώρα, βέβαια, ο Θανάσης Σαράντος. Το βρίσκω πολύ φυσικό και το χαίρομαι. Γεγονός είναι ότι με σέβονται και μου το δείχνουν και δέχονται και τις συμβουλές μου αν χρειαστεί. Όσο για το αν έμαθα κάτι πιστεύω ότι ο ηθοποιός πάντα μαθαίνει ακόμα και από πιο νέους συναδέλφους.

Λέγεται  ότι ο Σαίξπηρ έγραψε το «Χειμωνιάτικο παραμύθι» για να μιλήσει «για τη ζήλια και την αποτυχία του ανθρώπου. Για τη μη αναστρέψιμη καταστροφή που μπορεί να φέρει η παράλογη ζήλια. Η δική σας άποψη ποια είναι;

Το «Χειμωνιάτικο Παραμύθι»  μπορεί να μιλάει για την παράλογη ζήλεια, μια ζήλεια, όμως που προέρχεται από παθολογικά και ψυχολογικά αίτια και που πρώτα απ’ όλα φέρνουν καταστροφή στον άνθρωπο που πάσχει χάνοντας την ησυχία του, χάνοντας τους ανθρώπους του και ζώντας πολλά χρόνια με τις τύψεις του. Μιλάει ταυτόχρονα και για την άμετρη, την άδολη πραγματική αγάπη, για την συγχώρεση, για την πίστη και την χαρά της ζωής. Αλλιώς  θα ήταν σκέτη τραγωδία.

Κάθε στίχος του τεράστιου έργου του Σαίξπηρ είναι  και ένα μνημειώδες απόφθεγμα, όπως ο παρακάτω: Άργησα τόσο στην πορεία μου στον κόσμο, που ήρθε το σούρουπο κι έχασα τον δρόμο μου για πάντα». Αυτό δεν αισθανόμαστε λίγο-πολύ οι άνθρωποι όταν κάνουμε τον απολογισμό μας διαπιστώνοντας ότι ζωή μας είναι μια αστραπή;

Κάθε άνθρωπος, ως γνωστόν, βιώνει διαφορετικά την πορεία της ζωής του είναι δύσκολο να πεις ότι έχασες το δρόμο,  αφού την πορεία σου τη ρυθμίζεις εσύ σε όλους τους τομείς του βίου σου εκτός από άσχημα απρόοπτα.   Όσον αφορά τα επαγγελματικά αν είσαι γεμάτος γι’ αυτό που κατάφερες μετά από πολλά χρόνια δουλειάς, πιστεύω ότι δεν σκέφτεσαι κατ’ αυτόν τον τρόπο.  Δυστυχώς στο  επάγγελμά μας αρκετοί έχασαν τον δρόμο τους, αλλά μάλλον από κακές προσωπικές επιλογές. Ο απολογισμός του καθενός εξαρτάται  από τον ίδιον.

Τι αισθήματα σας προξενεί η  γενική ρευστότητα των καλλιτεχνικών και κοινωνικών πραγμάτων;

Αρκετή πίκρα θα έλεγα αν λάβουμε υπόψη μας ότι η κοινωνική συμπεριφορά επηρεάζει την καλλιτεχνική με πρώτη αιτία τον οικονομικό παράγοντα που παρασύρει τα πάντα.

Ο σπουδαίος ηθοποιός Γιάννης Δεγαΐτης στο «Χειμωνιάτικο παραμύθι» του Σαίξπηρ, ερμηνεύοντας δυο ρόλους, αυτού του Αντίγονου και αυτού του Γερό-βοσκού

«…μην ξεχνάμε ότι εκτός των άλλων το επάγγελμά μας είναι εποχιακό. Ένα μόνιμο και αδιάκοπο κυνήγι εργασίας και μάλιστα για τους περισσότερους με ελάχιστες αποδοχές»

Μιλήστε μου για το «Παραμύθι» της θεατρικής σας ζωής, που ξεπέρασε το μισό αιώνα ζωής;

Όπως είπα και πριν την ιστορία του την φτιάχνει και την καθορίζει ο καθένας σύμφωνα με τα πιστεύω του. Το δικό μου «παραμύθι» ξεκίνησε το 1964 και δεν σταμάτησε ούτε λεπτό αφού η τύχη με έφερε σε μια σχολή και σε ένα θέατρο που το πίστεψα και το πιστεύω. Ευτύχησα να ερμηνεύσω πάνω από 90 ρόλους με την βοήθεια και την σκηνοθεσία των δασκάλων μου και που υπηρέτησα πιστά και υπηρετώ ακόμα όσο αντέχουν οι δυνάμεις μου την θεατρική μου τέχνη σε όποιον χώρο και αν βρίσκομαι είτε ως ηθοποιός, είτε ως  σκηνοθέτης, είτε ως δάσκαλος.

Η δική σας αφετηρία ήταν το «Θέατρο Τέχνης». Είσθε από τα παλαιότερα στελέχη του «Θ.Τ. -Κάρολος Κουν».  Τί σας έμεινε περισσότερο από τη συνεργασία σας με τον δάσκαλο;

Όταν είσαι ένα παιδί  18 χρονών άμαθο, ανυποψίαστο και  βρίσκεσαι μπροστά σ’ ένα δάσκαλο σαν τον Κάρολο Κουν που προσπαθεί να σε μυήσει στη θεατρική τέχνη οφείλεις αν τον πιστεύεις να ρουφάς το κάθε τι που λέει σαν σφουγγάρι για να δείξεις ότι θέλεις να μάθεις όσα γίνεται περισσότερα. Όταν σου μεταδίδει την αγάπη του για το Θέατρο, την αλήθεια του και  πιστεύει ότι μπορείς να ακολουθείς τον τρόπο σκέψης του, σε εμπιστεύεται και γίνεσαι κατά κάποιο τρόπο μόνιμο μέλος του Θεάτρου Τέχνης για 36 ολόκληρα χρόνια, όταν σε εμπιστεύεται να διδάξεις στη σχολή και σε κάνει μέλος της εταιρίας που εξακολουθώ να είμαι πιστεύω ότι είναι η καλύτερη συνεργασία που θα μπορούσες να έχεις.  Μου έμαθε το Θέατρο και του είμαι ευγνώμων!

Είσθε κι εσείς δάσκαλος υποκριτικής και μάλιστα σκηνοθετείτε ερασιτέχνες ηθοποιούς 35 ολόκληρα χρόνια. Ποια είναι διαφορά των εραστών της θεατρικής τέχνης με τους επαγγελματίες;

Πάντα μου άρεσαν οι προκλήσεις και ήθελα να ψάχνομαι και είναι μεγάλη ευθύνη να παίρνεις άτομα που και αυτά ψάχνονται να εκφραστούν και να προσπαθείς να τα  πλάσεις, να τα μάθεις το Θέατρο και τη λειτουργία του. Πιστεύω ότι όπως μυήθηκα εγώ μπορώ λόγω εμπειρίας να μυήσω «εραστές της τέχνης». Ανθρώπους με πολλά ενδιαφέροντα, διάφορες ηλικίες, διαφορετικές σκέψεις. Όταν, λοιπόν, αντικρίζω άτομα που πραγματικά θέλουν να μάθουν και όχι απλώς να ανέβουν στη σκηνή, έτσι για την πλάκα τους, εκπλήσσομαι ευχάριστα βλέποντας το τι δυνατότητες και τι απόθεμα ψυχής διαθέτουν. Πιστεύω, ότι το θέατρο είναι ένα και δεν ξεχωρίζει σε επαγγελματικό και ερασιτεχνικό, η έγνοια μου είναι πρώτον να με πιστέψουν και δεύτερον να προσπαθήσουν και τότε σας βεβαιώ τα αποτελέσματα είναι εκπληκτικά και το χαίρονται πάρα πολύ. Αυτό και το χειροκρότημα που θα πάρουν είναι το  μόνο τους κέρδος και πληρωμή. Στο Θέατρο δεν υπάρχει η φράση «δεν μπορώ», αλλά μόνο «δεν θέλω», όποιος θέλει μπορεί αρκεί να πιστεύει στον εαυτό του και να πιστεύει τον καθοδηγητή του, που πρέπει να είναι γνώστης της τέχνης του θεάτρου και να μπορεί να μεταδίδει τις γνώσεις του.

Με τι τρέφεστε τελικά εσείς οι ηθοποιοί; Με δροσοσταλίδες, με το χειροκρότημα ή κάτι άλλο;

Νομίζω ότι και οι ηθοποιοί κάνουν ένα επάγγελμα ή λειτούργημα όπως θέλετε πέστε το και έχουν ανάγκη να τρέφονται  όπως όλος ο κόσμος. Αν και οι περισσότεροι συνάδελφοι τρέφονται μάλλον με δροσοσταλίδες και με χειροκροτήματα, ωστόσο οι ηθοποιοί τρέφονται και με κάτι που το λένε χαρά της δημιουργίας «χαρά της ζωής», χαρά της γνώσης, της αυτογνωσίας, διαθέτουν ενέργεια ζωής για πολλά χρόνια και ίσως αισθάνονται ότι δεν γερνάνε ποτέ. Ανανεώνονται γενικά.

 Έχετε παίξει σε δεκάδες ρόλους. Τί σας έμεινε ανεξίτηλο στη μνήμη;

Όπως έχω ξαναπεί ο ηθοποιός οφείλει να υπηρετεί όλους τους ρόλους του με πάθος. Γι’ αυτό δεν θα ήθελα να ξεχωρίσω ρόλους. Μπορεί να χαίρομαι λίγο παραπάνω αν πάρω ένα ρόλο που μου αρέσει πολύ από καθαρή φιλοδοξία και μόνο, αλλά θεωρώ ότι και οι πάνω από 90 ρόλοι που μου δόθηκαν να ερμηνεύσω μέχρι τώρα ήταν όλοι τους παιδιά μου.

Οι αγωνίες σας σε σχέση με τη δουλειά  έχουν ατονήσει με το πέρασμα του χρόνου;

Όχι, τουλάχιστον ψυχικά, γιατί αγαπώ αυτό που κάνω. Όσο οι σωματικές μου δυνάμεις μου το επιτρέπουν θα ήθελα να είμαι ενεργός, γιατί όπως είπα αισθανόμαστε ότι δεν γερνάμε.

Πιστεύετε, ότι η πολυφωνία που επικρατεί στο χώρο του θεάτρου κρύβει και ενδιαφέρουσες τάσεις;

Δυστυχώς η πληθώρα των ηθοποιών που κάθε χρόνο πολλαπλασιάζεται ύστερα μάλιστα από την κατάργηση της άδειας εξασκήσεως επαγγέλματος από τη μια και την γενικότερη οικονομική κρίση  από την άλλη αναγκάζει πολλούς συναδέλφους κυρίως νέους να δημιουργούν σχήματα γιατί έχουν ανάγκη να εκφραστούν και να δείξουν τη δουλειά τους.  Πολλά απ’ αυτά, από ότι έχω ακούσει, περισσότερο είναι αρκετά πρόχειρα, όμως επειδή πιστεύω ότι έχουμε πολλούς καλούς νέους ηθοποιούς με όραμα και μεράκι υπάρχουν σίγουρα και ενδιαφέρουσες τάσεις και πολύ καλές παραστάσεις  που δυστυχώς πολλές απ’ αυτές παρά τις αξιόλογες προσπάθειες δεν επιβιώνουν.

Πολλοί συνάδελφοί σας έχουν παραδεχτεί δημόσια, ότι περνούν δύσκολες ώρες λόγω της οικονομικής κρίσης. Εσάς σας έχει επηρεάσει αυτή η έντονη ανασφάλεια που βιώνει ο χώρος που υπηρετείτε;

Η αλήθεια είναι ότι η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει τους πάντες και πράγματι συμβαίνει αυτό. Και φυσικά με έχει επηρεάσει και μένα πάρα πολύ. Μην ξεχνάμε ότι εκτός των άλλων το επάγγελμά μας είναι εποχιακό. Ένα μόνιμο και αδιάκοπο κυνήγι εργασίας και μάλιστα για τους περισσότερους με ελάχιστες αποδοχές.              

1 thought on “Ο Γιάννης Δεγαΐτης μιλάει με τη Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Τα σχόλια είναι κλειστά.