fbpx

«Οι Τρεις Μέρες του Κόνδορα»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Three Days of the Condor )

 

  • Είδος: Περιπέτεια – πολιτικό θρίλερ
  • Χώρα: Η.Π.Α (1975)
  • Σκηνοθεσία: Σίντνεϊ Πόλακ
  • Με τους: Ρόμπερτ Ρέντφορντ, Φέι Ντάναγουεϊ, Μαξ φον Σίντοφ
  • Διάρκεια: 118’
  • Διανομή: Bibliotheque
  • Σε επανέκδοση με νέες ψηφιακές κόπιες

Όταν γυρίστηκε η ταινία του 41χρονου, τότε, οσκαροβραβευμένου Σίντεϊ Πόλακ (1 Ιουλίου 1934 – 26 Μαΐου 2008), η Αμερική ήδη ήταν «ζαλισμένη» από τα αέρια που προκάλεσε το πολιτικό σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ (1972) και ο Άλαν Πάκουλα επτά μήνες μετά τον Κόνδορα παρουσιάζει την ταινία «Όλοι Οι Άνθρωποι του Προέδρου», καταγράφοντας την σχέση των δυο δημοσιογράφων με τον πληροφοριοδότη «Βαθύ Λαρύγγι», που έδωσε τις πληροφορίες στους δημοσιογράφους. Δίπλα στον Ντάστιν Χόφμαν και πάλι ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ. «Οι Τρεις Μέρες του Κόνδορα» είναι, ας πούμε, μια πρώτη σαφής, κινηματογραφική καταγραφή για τον βίο και την πολιτεία των άβατων περιοχών της CIA και τους ρόλους που παίζει στις πάσης φύσεως άντλησης πληροφοριών με κίνητρο, ως γνωστόν, την εθνική προστασία και ασφάλεια. Όπως, επίσης, και τα σενάρια που εκπονεί για λογής παγκόσμιες κρίσεις, ώστε να βάλει στο χέρι ολόκληρα κράτη με στόχευση το ενεργειακό. Σωματεία και σύλλογοι, ακόμα και εταιρείες βιτρίνες, πίσω τους κρύβουν όχι μάχιμους πράκτορες, αλλά γραφιάδες και αναλυτές, που ψαχουλεύουν ενδελεχώς κάθε ύποπτη αναφορά σε βιβλία, έντυπα, συγγράμματα, δοκίμια Αμερικανών, πιθανώς και εκτός χώρας, συγγραφέων και αρθρογράφων της παγκόσμιας, ακαδημαϊκής κοινότητας. Με το σενάριο βασισμένο στο προφητικό βιβλίο του Τζέιμς Γκρέιντι «Οι Έξι Ημέρες του Κόνδορα» (1974), στην αρχή ήταν διστακτικός ο Πόλακ για να το γυρίσει σε ταινία, ώσπου ο παραγωγός Στάνλεϊ Σνάιντερ και ο αγαπητός, Καλιφορνέζος ηθοποιός και φίλος του σκηνοθέτη, Ρόμπερτ Ρέντφορντ τον έπεισαν να αναλάβει την μεταφορά του βιβλίου στην μεγάλη οθόνη με καπετάνιο στην εκτέλεση της παραγωγής τον Ιταλό, γερόλυκο Ντίνο ντε Λαουρέντις (κοινώς χρηματοδότηση). Η αδαμάντινη επιλογή του κάστ, εκτός του πρωταγωνιστή Ρέντφορντ στον ρόλο του χαρτογιακά πράκτορα Τζόζεφ Τάρνερ, με τον κωδικό «Κόνδωρ», κοσμείται με την απίστευτη παρουσία της Φέι Ντάναγουεϊ στον ρόλο της εσωστρεφούς και μοναχικής φωτογράφου Κάθι Χέιλ, που βοηθάει τον ήρωα να ξεδιπλώσει το σκοτεινό κουβάρι των συνομωσιών, δημιουργώντας με τον Ρόμπερτ ένα υπέροχο σε κινηματογράφηση δίδυμο, μια ουράνια χημεία ανδρός και γυναικός, που έγραψε ιστορία στο σινεμά. Στην ακολουθία των δυο απίθανων, τέλεια ευθυγραμμισμένων ηθοποιών καταφθάνει ο καταλύτης, η ξερακιανή, καθ΄ όλα μεστή, φιγούρα του Μαξ φον Σίντοου, που αναλαμβάνει το ρόλο του εκτελεστή της CIA, τον ψυχρό Ζουμπέρ, που ο ρόλος του είναι βαθιά σκοτεινός, καθώς τα καθήκοντα του αναπνέουν στο ημίφως των μυστικών υπηρεσιών. Η ταινία είναι σπάνιο και πολύτιμο ορυκτό, κατεργασμένο από έναν μετρ της κινηματογραφικής εικόνας με διάκοσμο την πολύβουη Νέα Υόρκη των seventies. Χρονική περίοδος που ένα πολιτικό σκάνδαλο ύψιστης, εθνικής σημασίας και ο πόλεμος του Βιετνάμ σέρνουν την χώρα, για μια φορά ακόμα στην βραχύσωμη ιστορίας της, στο κέντρο ανανέωσης της κοινωνικοπολιτικής της ταυτότητας. Ο Πόλακ, πολύ συγκεντρωμένος, ολύμπια ήρεμος, πειθαρχημένος με άριστο σκηνοθετικό ρυθμό στην θρίλερ ατμόσφαιρα συγκεντρώνει ολοκληρωτικά στην ταινία την αίσθηση της απώλειας εμπιστοσύνης στους κρατικούς θεσμούς, το διεφθαρμένο παρασκήνιο της χειραγώγησης, αποκαλύπτοντας τα ύποπτα παιχνίδια των σκοτεινών, μυστικών υπηρεσιών για την αποσταθεροποίηση πετρελαϊκών κρατών, δημιουργώντας κρίσεις ως προς το συμφέρον των ΗΠΑ. Εκείνη την εποχή, αναφερόμαστε στο 1975, το σενάριο φάνταζε κάτι σε επιστημονική φαντασία. Σήμερα όμως; Ενάμιση μήνα μετά την πρεμιέρα της ταινίας η εφημερίδα των 125 βραβείων Πούλιτζερ, η διεθνούς κύρους «The New York Times», ως πρώτη είδηση, έγραψε στους τίτλους της για την ταινία: «Τα νέα βρώμικα κόλπα της CIA».        

Ο Τζο Τάρνερ (Ρόμπερτ Ρέντφορντ – απίθανος) είναι ο διαβαστερός, αναλυτής της CIA, με το κωδικό όνομα «Κόνδορας». Εργάζεται στην Αμερικανική Λογοτεχνική και Ιστορική Λέσχη της Νέας Υόρκης, που στην πραγματικότητα είναι εγκατεστημένο ένα ιδιαίτερο κλιμάκιο της CIA. Διαβάζει βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά από όλο τον κόσμο, ψάχνοντας για κρυμμένα μηνύματα, και πιθανά σενάρια που οδηγούν στην αποκάλυψη κρατικών μυστικών. Κάποια στιγμή, διαβάζοντας ανακαλύπτει ένα ύποπτο σενάριο, που αναφέρει την εκμετάλλευση πετρελαϊκών πόρων μια χώρας της Μέσης Ανατολής (δεν διευκρινίζεται πια χώρα είναι), γραμμένο από την γκρίζα έως μαύρη περιοχή της ίδιας της CIA., για το οποίο η κύρια υπηρεσία δηλώνει άγνοια. Ο Τάρνερ θα ετοιμάσει μια αναφορά και θα την στείλει στα κεντρικά γραφεία. Κατά την διάρκεια ενός ολιγολέπτου διαλείμματος για δεκατιανό, ο Τάρνερ θα βγει από την «Λέσχη» και θα πάει σε ένα κοντινό καφέ για να τσιμπήσει κάτι. Εν τω μεταξύ δύο οπλισμένοι άνδρες θα μπουν στην λέσχη και θα δολοφονήσουν εν ψυχρώ όλους τους εργαζόμενους στην Λέσχη. Επιστρέφοντας στο γραφείο του ο αναλυτής θα σοκαριστεί από το θέαμα, αντικρίζοντας παντού τα πτώματα των συναδέλφων του. Θα φύγει τρέχοντας και θα ειδοποιήσει τα κεντρικά γραφεία της CIA για το συμβάν. Καταλαβαίνει σύντομα, πως βρίσκεται στο μάτι ενός κυκλώνα που προκάλεσε η αναφορά του για την ύποπτη έκθεση που ανακάλυψε. Τα σκοτεινά κλιμάκια της υπηρεσίας τον έχουν βάλει στο στόχαστρο να τον εξοντώσουν. Για να μπορέσει να κινηθεί ελεύθερα από τον στενό κλοιό που έχει στήσει η  κακιά CIA χρησιμοποιεί την μελαγχολική φωτογράφο Κέιθ Χέιλ (Φέι Ντάναγουεϊ – αριστούργημα), η οποία θα τον βοηθήσει να έρθει σε επαφή με τα υψηλά κλιμάκια και να ενεργοποιηθεί ο εκτελεστής Ζουμπέρ (Μαξ φον Σίντοου – καταπληκτικός) ώστε να εκτονώσει  τον σκοτεινό κόσμο της προδοσίας.