fbpx

«Μην Ανησυχείς, Δε Θα Φτάσει Μακριά Με τα Πόδια»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Don’t Worry, He Won’t Get Far On Foot)

 

 

  • Είδος: Βιογραφία – Δράμα
  • Χώρα: ΗΠΑ (2018) 
  • Σκηνοθεσία: Γκας Βαν Σαντ
  • Με τους: Χοακίν Φίνιξ, Τζόνα Χιλ, Ρούνι Μάρα, Τζακ Μπλακ
  • Διάρκεια: 113’
  • Διανομή: Seven Films

Όταν διάβασα τον τίτλο και παρατηρώντας την αφίσα της ταινίας με τον Χοακίν Φίνιξ στο αναπηρικό καροτσάκι γέλασα. «Προβοκατόρικο» σκέφτηκα, για τις όποιες αντιδράσεις που θα μπορούσε να δημιουργήσει στους ομοιοπαθείς ανθρώπους. Όταν όμως συνειδητοποίησα ότι το θέμα του εξαιρετικού, Αμερικανού σκηνοθέτη Γκας Βαν Ζαντ πραγματεύεται την μονογραφία του συμπατριώτη του, κοκκινομάλλη, καρτουνίστα Τζον Κάλαχαν (5 Φεβρουαρίου 1951 – 24 Ιουλίου 2010), τότε σκέφτηκα, πως είναι τίτλος, που κάλλιστα θα τον πρότεινε, αβλεπί, ο ίδιος ο Κάλαχαν, εάν ζούσε, στον σκηνοθέτη. Κι αυτό γιατί ο καλλιτέχνης (όχι μόνο σκιτσογράφος αλλά και στιχουργός, ενίοτε και μουσικός) βίωσε την ζωή προβοκατόρικα, έπειτα από το τραγικό αυτοκινητικό ατύχημα που τον καθήλωσε στο αναπηρικό καρότσι ως τετραπληγικό. Αναφέρω το «έπειτα», καθώς πριν από την σφοδρή στούκα, κατά την οποία ήταν συνοδηγός (οδηγός και συνοδηγός πίτα από το αλκοόλ), ζούσε στο φάσμα του βαρέως αλκοολισμού με μοναδικό ενδιαφέρον την ποσότητα του ποτού που θα καταναλώσει από τις πρώτες ώρες της πρωινής του έγερσης. Ο Κάλαχαν παιδιόθεν ήταν καλλιτεχνική φύση, όπως αναφέρει στην ταινία του ο Βαν Ζαντ, αλλά το καταστροφικό εφηβικό και νεανικό του περιβάλλον (παρατημένος από την μητέρα του, υιοθετημένος και αλκοολικός από 12 ετών), στραγγάλισε το ταλέντο του, φρενάροντας την πρόοδο της καλλιτεχνικής του φύσης. Έπρεπε να καταστραφεί ο νωτιαίος μυελός να ακυρωθεί η κίνηση των κάτω άκρων και μερικώς στα άνω για να αναδύσει την εσωτερική του μούσα πικρή, επικριτική, τραχιά, επιθετική πολλές φορές αηδιαστική, πάντα όμως εύστοχη. Ο Κάλαχαν ήταν ο Αμερικανός Ρεζέρ (Γάλλος σκιτσογράφος, δημιουργός του «Μεγάλου Ρεμαλιού», που επίσης έφυγε από την ζωή νέος) και στο στυλ, αλλά και στο ύφος. Με το κατάμαυρο χιούμορ στα σκίτσα του δεν άφηνε τίποτα όρθιο, ακόμα και τις αρρώστιες αλλά και τις ανθρώπινες νοητικές και σωματικές αναπηρίες τις πέρναγε γενεές δεκατέσσερις. Το κλειδί του σκηνοθέτη Γκας Βαν Ζαντ,  αυτό που ανοίγει τα ανήλιαγα δωμάτια της ταινίας, δεν είναι το βιογραφικό, σεναριακό ευκολάκι, αναδεικνύοντας έναν καλλιτέχνη που έφτυνε το σύστημα, αλλά ο ηθοποιός Χοακίν Φίνιξ στον ρόλο του Τζον Κάλαχαν. Ο Βαν Ζαντ δεν στήνει στον φακό του το έργο και τα γεγονότα του γνωστού καρτουνίστα, στήνει τον Φίνιξ ενδεδυμένο στην ψυχοσύνθεση του Κάλαχαν με όλα τα τραυματικά, αφοριστικά σκοτεινά και φωτεινά σκαμπανεβάσματα της μετά ατυχήματος περιόδου του. Και ο Φίνιξ, αυτός που είναι ως ηθοποιός πολλών καρατίων, αρπάζει την πρόκληση και την μετουσιώνει σε ερμηνευτικό χάρτη πολλαπλών αναγνώσεων. Η ταινία διακρίνεται από τρεις βασικούς πυλώνες που ξεκαθαρίσουν αμέσως το τοπίο στον θεατή, Πρώτον, ότι ο 66χρονος, Αμερικανός σκηνοθέτης των ταινιών «Drugstore Cowboy», του «Ξεχωριστού Γουίλ Χάντινγκ», του «Elephant», του «Ανακαλύπτοντας τον Φόρεστερ» και του «Milk» δίνει άψογα την σκηνοθετική προσέγγιση στον ψυχισμό του ήρωα του στην περίοδο της αποτοξίνωσης από το αλκοόλ και της διαδικασίας συγχώρεσης του παρελθόντος του, κάτι που το χειρίζεται ονειρεμένα η κάμερα. Ανεβάζει τους σκηνοθετικούς ρυθμούς σε ταχύτητα, κυκλώνοντας, παράλληλα τόσο το λαβυρινθώδες του μυαλού, όσο και τα αντανακλαστικά της καλλιτεχνικής περσόνας Κάλαχαν με την αναπηρία και του προβλήματος του αλκοολισμού στο χαοτικό, κοινωνικό διάσκομο μιας Αμερικής (δεκαετία του ’80, του γρήγορου πλουτισμού και του Έιτζ), που η ίδια ως χώρα πάσχει ξανά από σοβαρή αναπηρία στο να ανασυσταθεί η νέα πολιτισμική της ταυτότητα. Το δεύτερο είναι η εκπληκτική ερμηνεία του Χοακίν Φίνιξ με το μανταρινί χρώματος μαλλί, τα ματομπούκαλα και καθηλωμένος στο αναπηρικό καρότσι με τετραπληγία σε κάνει να ξεχάσεις το πρόβλημα του ήρωα και να αφοσιωθείς στην περιπέτεια της ψυχής του στο να αναδυθεί από το σκοτεινό βάθος της θανατίλας προς το φως της επιφάνειας. Ρόλος με ελάχιστα πατήματα στήριξης για τον εξαιρετικό ηθοποιό, που πραγματικά σε αφήνει ενεό, αναφωνώντας εσωτερικά «ρε συ, τι είναι τούτος;» Σίγουρα θα τον δούμε στα Όσκαρ, παρότι η ταινία του Βαν Ζαντ προβοκάρει με σκέψη και καλαισθησία, για μια αφορά ακόμα, το μακελάρικο φάντασμα της χώρας του. Και τρίτον είναι η επιλογή των δεύτερων ρόλων που πλαισιώνουν και κρατούν άπαρτα τα νώτα και τα ερμηνευτικά πλαϊνά του Φίνιξ. Ο πληθωρικός Τζακ Μπλακ στον ρόλο του ανθρώπου-φίλου που προκάλεσε το δυστύχημα στον Κάλαχαν είναι απίθανος με μικρή μεν συμμετοχή, η αέρινη Μάρα Ρούνεϊ σε αμφιλεγόμενη εμφάνιση, κάτι ανάμεσα σε φύλακα άγγελο θάρρους και δύναμης και σε γκόμενα του ανάπηρου καλλιτέχνη και φυσικά η αποκάλυψη που ακούει στο όνομα Τζόνα Χιλ. Ο υπέροχος Χιλ αδυνατισμένος κατά 30 και βάλε κιλά δίνει περφόρμανς για τον καλύτερο μέχρι στιγμής ρόλο της καριέρας του, ρίχνοντας από τώρα στην τσέπη την υποψηφιότητα για το οσκαράκι Β΄ Ανδρικού Ρόλου, ως ο φραγκάτος, καθοδηγητής του γκρουπ θέραπι που ακολουθεί ο ήρωας της ταινίας για να απαλλαγεί από το βαρύ και καταστρεπτικό παρελθόν του. Για την ιστορία της ταινίας να αναφέρουμε, ότι το σενάριο (γραμμένο από τον σκηνοθέτη και την ομάδα του) βασίζεται στην ομότιτλη βιογραφία του Τζον Κάλαχαν, τα οποία δικαιώματα τα είχε εξασφαλίσει ο αξέχαστος ηθοποιός Ρόμπιν Γουίλιαμς από το 1994, θέλοντας να ενσαρκώσει τον Κάλαχαν ως φόρο τιμής στον φίλο του και ηθοποιό, επίσης τετραπληγικό, Κρίστοφερ Ριβ. Σοκαριστικές ερμηνείες, δυνατό σενάριο και ο Γκας Βαν Ζαντ συναισθηματικός όσο ποτέ. Μην την χάσετε!

Ο αλκοολικός  Τζον Κάλαχαν (Χοακίν Φίνιξ – α-π-ί-θ-α-ν-ο-ς!) ανήμπορος να καταπολεμήσει το πάθος του παρακολουθεί την ζωή του να ξοδεύεται στον πάτο αμέτρητων μπουκαλιών και ποτηριών αλκοόλ. Μια νυχτερινή έξοδος με τον επίσης αλκοολικό φίλο του Ντέξτερ (Τζακ Μπλακ – πολύ καλός) με κατανάλωση άπειρων λίτρων ποτού και ενώ οδηγεί ο μεθυσμένος Ντέξτερ καταλήγει σε αυτοκινητικό δυστύχημα με αποτέλεσμα ο οδηγός να γλυτώσει έχοντας μερικές γρατζουνιές, ο συνοδηγός Κάλαχαν όμως ζωντανός μεν αλλά ως τετραπληγικός δε, με μερική κινητικότητα στα άνω άκρα. Η βαριά αλλαγή στην ζωή του δεν τον βοηθά να κόψει το ποτό, συνεχίζει να πίνει, ενώ γνωρίζει και την όμορφη Σουηδή μασέζ σώματος και ψυχής, μετέπειτα αεροσυνοδό Ανού (Μάρα Ρούνεϊ – καλή). Στην απραξία και την χαμένη εσωτερική γαλήνη, ο ανάπηρος Καλαχαν ταλαιπωρεί τον αποκλειστικό, βοηθό, που του παραχώρησε η Πρόνοια ώστε να τον εξυπηρετεί στην καθημερινότητα. Κάποια στιγμή αποφασίζει να παρακολουθήσει μια ομάδα ανωνύμων αλκοολικών που την διαχειρίζεται ένας εύπορος χίπις, εν είδει γκουρού, ο Ντόνι (Τζόνα Χιλ – ονειρεμένος!), προσφέροντας ουσιαστική στήριξη στα προβληματικά μέλη της ομάδας. Ο Κάλαχαν αρχίζει να σκιτσάρει με μαύρο, βιτριολικό χιούμορ τα κακώς κείμενα της αμερικανικής κοινωνίας, σκίτσα τα οποία δημοσιεύονται στην εναλλακτική εφημερίδα «Willamette Week» του Πόρτλαντ στο Όρεγκον. Η σχέση του με τον Ντόνι και η φήμη που αποκτά από τις προβοκατόρικες δημοσιεύσεις του αρχίζουν να δίνουν μια άλλη εικόνα στην ζωή του καλλιτέχνη, που αποφασίζει να αποτοξινωθεί από το αλκοόλ και να τα βρει με το παρελθόν του.