Καταρρέει από την κρατική αδιαφορία το σπίτι που πέθανε ο Παλαμάς: της Σμαράγδας Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

 

Έτοιμο να σωριαστεί το σπίτι ,που άφησε την τελευταία του πνοή ο Κωστήs Παλαμάς.  στην οδό Περιάνδρου 5  στην Πλάκα. Περνώντας με τις φίλες μου τη Τζούλη, τη Μιμίκα και το Ειρηνάκι  σε μια έξοδό μας στη γειτονιά των θεών  σπάραξε το μέσα μας, που το είδαμε να ρημάζει. Ευτυχώς υπάρχει εκεί, η  ξεθωριασμένη μαρμάρινη πλάκα  στον τοίχο  του ερειπωμένου ξεχαρβαλωμένου από το χρόνο οικήματος, στην οποία αναγράφεται «Στο σπίτι αυτό πέθανε ο εθνικός μας ποιητής Κωστής Παλαμάς στις 27 Φεβρουαρίου 1941», για να υπενθυμίζει στους διερχόμενους , ότι εκεί έζησε τα τελευταία 8 χρόνια του έντιμου βίου του ο ποιητής μαζί με τη σύζυγό του Μαρία, που πέθανε ένα χρόνο πριν και την κόρη τους Ναυσικά.

 Ένας ποιητής  που στο έργο του το οποίο ξεπερνά τις είκοσι συλλογές, «κυριαρχεί η Ελλάδα ως ιδανικό και αντικείμενο αγάπης, η πορεία του ελληνικού έθνους μέσα στους αιώνες, η προσπάθεια δημιουργικής αφομοίωσης του αρχαιοελληνικού πνεύματος και της λαϊκής παράδοσης και το πνεύμα της οικουμενικότητας του ελληνικού πολιτισμού».

Το υφιστάμενο κτίριο είναι διώροφο, της εμπορικής ακμής του τέλους του 19ου αιώνα που συναντάται στην ευρύτερη περιοχή. Οι δύο στάθμες της κατοικίας επικοινωνούν μόνο εξωτερικά με υπαίθρια, που καταλήγει στον όροφο σε ημιυπαίθριο χώρο που έχει θέα τον ιερό βράχο.

Κι αν έχει κηρυχτεί διατηρητέο από την Εφορία Νεωτέρων Μνημείων, ουδέποτε ανακαινίστηκε για να λειτουργήσει σαν μουσείο, όπως γίνεται με τα σπίτια των λογοτεχνών, συγγραφέων  και των ανθρώπων της τέχνης στο εξωτερικό. Ενώ στις καλένδες έπεσαν τα επανειλημμένα αιτήματα του Ιδρύματος Κωστής Παλαμάς, που ζήτησε από  το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, να παρέμβει , ώστε να σωθεί το κτίριο και να περιέλθει είτε στο κράτος, είτε σε κάποιο πολιτιστικό φορέα για να μετατραπεί σε Κέντρο Παλαμικών Μελετών.

Αξίζει να σημειωθεί, για να μάθουν οι νεότεροι, ότι από αυτό το σπίτι πλήθος λαού  στις 27 Φεβρουαρίου του 1943 συνόδευσε τον Κωστή Παλαμά στην τελευταία του κατοικία στο Α΄ Νεκροταφείο για να αποτίσει το ύστατο χαίρε στον μεγάλο ποιητή, αλλά και για να εκφράσει τα αντικατοχικά του αισθήματα.

Σύσσωμος ο πνευματικός κόσμος της χώρας έδωσε το «παρών». Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους ήταν: οι Σπύρος Μελάς, Μαρίκα Κοτοπούλη, Κωνσταντίνος Τσάτσος, Γιώργος Θεοτοκάς, Άγγελος Σικελιανός, Ηλίας Βενέζης, Ιωάννα Τσάτσου κ.α.

«Σε αυτό το φέρετρο ακουμπάει η Ελλάδα» σχολίασε ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός (1884-1951), δίνοντας το πατριωτικό ξέσπασμα του λαού στην κηδεία.

Και «με μια φωνή όσο ποτέ δυνατή» απήγγειλε το ποίημα Παλαμάς, που είχε γράψει τα χαράματα της 28ης Φεβρουαρίου προς τιμήν του ομότεχνού του:

Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,

δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…

Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές

σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένα βουνό

με δάφνες αν υψώσουμε ως το Πήλιο κι ως την Όσσα,

κι αν το πυργώσουμε ως τον έβδομο ουρανό,

ποιόν κλεί, τι κι αν το πεί η δικιά μου γλώσσα;….