«Η Παρείσφρηση»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(BlacKkKlansman)

 

 

  • Είδος: Κοινωνικό
  • Χώρα: ΗΠΑ (2018) 
  • Σκηνοθεσία: Σπάικ Λι
  • Με τους: Τζον Ντέιβιντ Γουάσινγκτον, Άνταμ Ντράιβερ, Τόφερ Γκρέις, Λόρα Χάριερ
  • Διάρκεια: 135 λεπτά
  • ΔιανομήU.I.P.

Επιστροφή στα γνώριμα μονοπάτια της φυλετικής καταγγελίας, με τον τρόπο που μόνο ο Σπάικ Λι γνωρίζει και διαχειρίζεται άψογα. Βέβαια, εδώ δεν είναι ο 32χρονος, οργίλος, αφροαμερικανός επαναστάτης του «Do The Right Thing» (Κάνε το Σωστό – 1989), ούτε ο μονόπαντος βιογράφος του «Malcolm X» (1992), αλλά ο ώριμος, σκεπτόμενος και γνωστός εκρηκτικός 61χρονος αφροαμερικανός σκηνοθέτης, που μιλάει ανοιχτά για τα παλαιά φυλετικά δεινά που υπέστησαν οι ομόχρωμοι «αδελφοί» του από τους λευκούς συμπατριώτες του Αμερικάνους και δεν έχουν εξαλειφθεί όσα χρόνια και εάν πέρασαν. Η αφορμή της ταινίας, όπως ο ίδιος ο Σπάικ Λι αναφέρει, είναι τα αποτρόπαια, αιματηρά γεγονότα του 2017 στο Σάρλοτσβιλ της Βιρτζίνια και την πολιτική αντιμετώπιση της ρεπουμπλικάνικης ηγεσίας του Ντόναλτ Τραμπ. Το θέμα είναι γνωστό: Φυλετισμός! Το πρόβλημα επίσης γνωστό: Άλυτο! Εάν διακρίνεται από κάποια εθνικά, ιστορικά σημεία η σημερινή, πολιτισμική εικόνα της Αμερικής είναι μόνο για τα έκτροπά της στα ζητήματα συνύπαρξης των λευκών, λαθρομεταναστών εποίκων (αυτοί είναι οι πραγματικά λαθραίοι) με τους ανθρώπους της αφρικανικής ηπείρου, που τους μετέφεραν βιαίως, αλλά και αυτής με τους γηγενείς κατοίκους όχι μόνο της Βόρειας, αλλά και της Νότιας αμερικανικής ηπείρου. Από την μια η σκλαβοποίηση και από την άλλη το ολοκαύτωμα. Ο Σπάικ Λι, φυσικά, δεν χάνει την ευκαιρία να αποτυπώσει στα κινηματογραφικά καρέ την ιταμότητα και την σκαιότητα του λευκού ανθρώπου απέναντι στην φυλή του. Άριστα πράττει ο αφροαμερικανός δημιουργός και μπράβο του! Εκτός του ότι η ταινία σκηνοθετικά είναι άψογα δομημένη από την αρχή έως το τέλος της, ο Σπάικ, βασιζόμενος σε ένα πραγματικό γεγονός – όπως το έγραψε σε βιβλίο ο ίδιος ο ήρωας της ταινίας, Ρον Στάλγουορθ – , αλατοπιπερίζει σατυρικά και με σαρκαστικό κέφι το πολύ καλό σενάριο (Σπάικ Λι και Κέβιν Γουίλμοτ). Και εδώ είναι η επιτυχία της ταινίας εκτός της μεθυστικής αφήγησης της. Τα σκληρά και ανεγκέφαλα χλωμά πρόσωπα λαμβάνουν καρτουνίστικη διάσταση, καθότι ο πολύ κακός άνθρωπος, ως γνωστόν, είναι και αστείος. Ανεγκέφαλα είναι τα σκεπτικά τους και άκρως δραματικά έως απάνθρωπα τα έργα τους. Αυτά ενορχηστρώνει ο καταπληκτικός Λι με πρώτο βιολί τον γιό του Ντένζελ Γουάσινγκτον, τον, εξ΄ ίσου υπέροχο και πολλά υποσχόμενο Τζον Ντέιβιντ Γουάσινγκτον στον ρόλο του πρώτου μαύρου, μορφωμένου, ευφυούς αστυνομικού Ρον Στάλγουορθ της επαρχιακής πόλης του Κολοράντο Σπρίνγκς την δεκαετία του ’70. Μιας δεκαετίας που η χαμένη ταυτότητα των Η.Π.Α., σκαμπιλίζεται από τους «Μαύρες Πάνθηρες» και σταυρώνεται ξανά από την Κου Κλουξ Κλαν. Δίπλα στον Τζο Ντέιβιντ στήνεται, επίσης, καταπληκτικά ο Άνταμ Ντράιβερ, υποδυόμενος τον Ιουδαίο αστυνομικό και συνεργάτη του Στάλγουορθ, που παρεισφρέει στις τάξεις της Κου Κλουξ Κλαν για να ξεσκεπάσει τις δραστηριότητες και τα έργα της φρικτής, φυλετικής οργάνωσης (αυτή η κολόνια κρατάει χρόνια και αρκετοί δικοί μας Έλληνες λαθρομετανάστες κυνηγήθηκαν και δολοφονήθηκαν από αυτούς τους άνοες, προτεστάντες με τις άσπρες κουκούλες και τους φλεγόμενους σταυρούς). Ο Σπάικ Λι έφτιαξε μια πολύ καλή ταινία, έπειτα από τον «Υποκινητή» (Insider – 2006) και το ριμέικ του «Old Boy» (2013), εντελώς διαφορετική σε αντίληψη και σεναριακή ανάπτυξη από τις προηγούμενες. Υπάρχουν στιγμές στην πλοκή, που είναι τόσο καλοδουλεμένη η σχοινοβασία ανάμεσα στην φρίκη και την σάτιρα, βγάζοντας από μέσα σου έναν ανάμικτο συναίσθημα οργής και γέλιου. Ο βετεράνος Χάρι Μπελαφόντε, για παράδειγμα, σε μια σκηνή αφηγείται μια τρομερή ιστορία τόσο παραστατικά που σηκώνεται η τρίχα κάγκελο. Ή ακόμα στην έναρξη που ο Λι ρίχνει πλάνα από το «Όσα παίρνει ο Άνεμος» και την Βίβιαν Λι σε απόγνωση να διασχίζει τον σιδηροδρομικό σταθμό με τους τραυματισμένους Νότιους από τον εμφύλιο, έως τα αληθινά πλάνα στο φινάλε με την εν ψυχρώ δολοφονία της  Χίδερ Χέιερ τον Αύγουστο του 2017 στα αιματηρά γεγονότα του Σάρλοτσβιλ της Βιρτζίνια. Το συγκεκριμένο σημείο, μάλιστα, το ντύνει μουσικά με το γκόσπελ της Αρίθα Φράνκλιν «Mary Don’t You Weep», το οποίο το διασκεύασε ο μουσικός και φίλος του Σπάικ Λι, ο συγχωρεμένος Πρινς. Ο Σπάικ ξεφτιλίζει συλλήβδην τα ηγετικά στελέχη της Κ.Κ.Κ. αλλά και τα πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από τις άσπρες ρόμπες με τις κουκούλες. Η σκηνοθεσία του ακόμα πιο ώριμη και μεστή καταγράφει ατμοσφαιρικά μια ταραγμένη δεκαετία του αμερικανικού έθνους. Το δε soundtrack της ταινίας πραγματικό μεγαλείο. Η μουσική ακολουθεί φόρτσα την πλοκή, ξεκινώντας με το γκόσπελ «Oh Happy Day» του Έντγουιν Χόουκινς. Ειρωνικό!  Στη συνέχεια ξεδιπλώνει «σκούρες» μουσικές των 70’s από Cornelius Brothers και φάνκι του James Brown, έως  «Ball of Confusion» των  Temptations και τους λευκούς σοουλάδες Looking Glass με το γνωστό «Brandy». Αφάνα μαλλί, δέρμα σκούρο, ψηλοκάβαλο στενό, καμπάνα παντελόνι και black power, δια χειρός Σπάικι! Σαρκαστικό και τρομερό μαζί.

Ο σπουδασμένος Ρον Στάλγουόρθ (Τζον Ντέιβιντ Γουάσινγκτον – καταπληκτικός) γίνεται ο πρώτος Αφροαμερικάνος ντετέκτιβ στο αστυνομικό τμήμα του Κολοράντο Σπρινγκς. Η άφιξή του, όμως, αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό και εχθρικότητα από τους λευκούς συναδέλφους του. Η φήμη του νεόκοπου ντετέκτιβ στους αστυνομικούς κύκλους είναι καλή, χάρη στην πετυχημένη παρακολούθησή του στις συναντήσεις της οργάνωσης των Μαύρων Πανθήρων. Εν τω μεταξύ, στις συναντήσεις με τους μαύρους αδελφούς γνωρίζει την όμορφη φοιτήτρια Πατρίσια (Λόρα Χάριερ – πολύ καλή) για την οποία ενδιαφέρεται συναισθηματικά, κρατώντας ως μυστικό την αστυνομική του ιδιότητα. Απτόητος ο Σταλγουόρθ, προχωράει παραπέρα και αποφασίζει να κάνει τη διαφορά για το καλό της κοινότητάς του. Με πολύ θάρρος και αμέτρητο θράσος αναλαμβάνει την πρωτοβουλία για κάτι που ακόμα και σήμερα φαντάζει αδιανόητο: Να παρεισφρήσει στην φυλετική οργάνωση της Κου Κλουξ Κλαν, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως λευκό, πωρωμένο φυλετιστή και εξτρεμιστή. Ο Σταλγουόρθ επικοινωνεί τηλεφωνικά με την λευκή οργάνωση και σύντομα κερδίζει τον σεβασμό της. Μάλιστα, καταφέρνει να συνάψει σχέση φιλίας με τον αρχηγό της, τον Ντέιβιντ Ντιουκ (Τόφερ Γκρέις – καλός), ο οποίος μένει έκπληκτος από την αφοσίωση του νέου φανατικού μέλους. Η παράδοξη αυτή αστυνομική έρευνα, περιπλέκεται ακόμα περισσότερο, όταν ο συνάδελφος του Σταλγουόρθ, ο Ιουδαίος Φλιπ Ζίμερμαν (Άνταμ Ντράιβερ – πολύ καλός), υποδύεται διά ζώσης τον Σταλγουόρθ στις συναντήσεις του με την οργάνωση, ώστε να αποσπάσει περισσότερες πληροφορίες γύρω από την επικείμενη δολοφονική ενέργεια που σχεδιάζουν. Ο Σταλγουόρθ και ο Ζίμερμαν με αυτό τον τρόπο θα συνεργαστούν ως αστυνομικό ντουέτο, με σκοπό να καταστρέψουν εκ των έσω την οργάνωση της Κου Κλουξ Κλαν, η οποία έχει άμεσο στόχο να διασπείρει την βίαιη ρητορική της στο ευρύ αμερικάνικο ακροατήριο.