fbpx

Η Πένυ Ξενάκη κουβεντιάζει με την Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

«… Ό,τι προβάλλεται κατά κόρον και απευθύνεται μαζικά είναι όντως ρηχό και άτεχνο και αυτό διαμορφώνει την ανάλογη αισθητική.»

Χρόνια τώρα η υπέροχη φωνή της μας ταξιδεύει στα πιο όμορφα μονοπάτια της ελληνικής και ξένης μουσικής. Ο, τι και να πει κανείς για την εκφραστική και αισθαντική  ερμηνεία της Πένυς Ξενάκη δεν έχει σημασία, όταν η ξεχωριστή χροιά της φωνής της τράβηξε την προσοχή μεγάλων δημιουργών, όπως του Μάνου Χατζιδάκι, του Μίμη Πλέσσα, του Γιάννη Σπανού, του Γιώργου Χατζηνάσιου και των επιγόνων τους.

Βγήκε νεαρό κορίτσι στο χώρο αυτό και στάθηκε στα πόδια της, γιατί έχει το χάρισμα να κινείται με άνεση από τη μπαλάντα στο λαϊκό τραγούδι και στο έθνικ. Κατά τα άλλα καλλιέργησε και υπερασπίστηκε το ταλέντο της και έγινε αυτό που την προόριζε η φύση. Την έχω απέναντί μου. Στη λάμψη των ματιών της καθρεφτίζεται η αλήθεια της. Αυτή συνεχίζει να αναζητά. «Υπάρχουν δυο τρόποι για να λάμπεις: είτε να αντανακλάς το φως είτε να το δημιουργείς», υποστήριζε  ο Γάλλος ποιητής Πωλ Κλωντέλ.

Η Πένυ δημιουργεί το φως….

 

Επί 35 και πλέον χρόνια  υπηρετείτε το χώρο του τραγουδιού με αγάπη, συνέπεια, σεβασμό και προπαντός αλήθεια. Ποιες ήταν οι ευεργετικές και ανεκτίμητες στιγμές που σας χάρισε αυτό το ταξίδι  κ. Ξενάκη και τις κρατάτε σαν φυλακτό;

Πλησιάζω αισίως τα 40 χρόνια που βρίσκομαι σ’ αυτήν την ευλογημένη δουλειά! Συναρπαστικά χρόνια με συναισθήματα μοναδικά! Θα ξεχώριζα κάποιους σταθμούς που με καθόρισαν και με δίδαξαν. Η πρώτη μου εμφάνιση στο θέατρο του Λυκαβηττού με τον Μίμη Πλέσσα, οι Αγώνες της Κέρκυρας και η γνωριμία μου με τον Μάνο Χατζιδάκι, οι συνεργασίες μου με τον Σπανό και τον Χατζηνάσιο, με τον Γιώργο Κατσαρό, τον Γιώργο Μαρίνο στην Μέδουσα, οι περιοδείες μου με τους Yeni Turku, η συναυλία μου στο Mann Auditorium στο Ισραήλ. Ευτύχησα να τραγουδήσω δίπλα στον Αντώνη Καλογιάννη , την Αλέκα Κανελλίδου, την Πόλυ Πάνου τον Μάριο Τόκα, τον Στέφανο Κορκολή, τον Κώστα Χατζή, την Δήμητρα Γαλάνη, την Τάνια Τσανακλίδου, τον Ηλία Ανδριόπουλο. Επίσης η συνεργασία και αργότερα η κοινή μας συμπόρευση στη ζωή με τον ενορχηστρωτή, ηχολήπτη και συνθέτη Τόλη Κετσελίδη.

Είναι αλήθεια, ότι όταν αρχίσατε να κάνετε μαθήματα τραγουδιού δεν είχατε φανταστεί μια καριέρα τραγουδίστριας, αλλά δασκάλας;

Αλήθεια είναι. Οι  εξαιρετικές μου Δασκάλες στο τραγούδι ήταν τα πρότυπα μου και ήθελα να ακολουθήσω τότε αυτήν την πορεία.

Σας ανακάλυψε ο Μίμης Πλέσσας, σας ξεχώρισε ο Μάνος Χατζιδάκις, δεν έκανε χωρίς εσάς  ο Γιάννης Σπανός, από τα πρώτα σας βήματα μέχρι σήμερα, είσθε η αγαπημένη του Γιώργου Χατζηνάσιου και πολλών άλλων συνθετών, που τους κάνατε υπερήφανους. Ονειρεύεστε κάποιες άλλες συνεργασίες;

Κάθε συνεργασία μια εμπειρία μοναδική. Και σχέσεις ζωής βεβαίως! Υπάρχουν πολλοί νέοι δημιουργοί στο χώρο που καταθέτουν εξαιρετικές δουλειές και φυσικά θα ήθελα να έχω συνεργασίες και συνδημιουργίες.

Μιλήστε μου για το Μάνο Χατζιδάκι .Τι καταγράφηκε μέσα σας τη στιγμή που ερμηνεύατε κι ο αξέχαστος δημιουργός  ήταν στο πόντιουμ;

Στους «Αγώνες Τραγουδιού της Κέρκυρας» συμμετείχα με ένα τραγούδι του Στέφανου Δεκεριάν και του Σταύρου Σταύρου «Στάλες της βροχής» ο τίτλος του και ο Μάνος Χατζιδάκις είχε την διεύθυνση της ορχήστρας. Μαγική στιγμή, δέος και συγκίνηση!

Τι σας έδεσε με το Γιάννη Σπανό;

Τα πάντα!!! Ο Γιάννης Σπανός εκτός από σπουδαίος δημιουργός  είναι ένας χαρισματικά ευφυέστατος άνθρωπος με απίστευτο χιούμορ και αφοπλιστική αλήθεια. Είναι λατρεμένος μου φίλος αναπόσπαστο μέρος της ζωής μου….

Είναι αλήθεια, ότι το κοινό προτιμά τα ρηχά ερεθίσματα και όχι όσα κοστίζουν πνευματικά και  συναισθηματικά;

 Δεν μου αρέσουν οι γενικεύσεις και δεν θέλω να τα βάζω όλα σε ένα τσουβάλι. Όμως, όλο το σύστημα ευνοεί την εύκολη παρακμή. Ό,τι προβάλλεται κατά κόρον και απευθύνεται μαζικά είναι όντως ρηχό και άτεχνο και αυτό διαμορφώνει την ανάλογη αισθητική. 

Η Πένυ Ξενάκη και ο Αντώνης Καλογιάννης
Η Πένυ Ξενάκη μαζί με τον Γιάννη Σπανό

«… εξαπατημένοι δεν είμαστε, είμαστε εξαρτώμενοι και πουλημένοι χρόνια τώρα. Η ιστορία μας διδάσκει πως λόγω θέσης γεωπολιτικής αυτή η χώρα ποτέ δεν ήταν ελεύθερη πραγματικά.»

«Ένα βιβλίο είναι μια ιστορία για το μυαλό. Ένα τραγούδι είναι μια ιστορία για την ψυχή,» όπως ισχυρίζεται ο Αμερικανός ηθοποιός Eric Pio. Για εσάς κ. Ξενάκη τί σημαίνει  ένα καλό τραγούδι;

Κάθε  σπουδαίο τραγούδι είναι ένα μονόπρακτο, ένας ρόλος, τον «φοράς», τον βιώνεις, τον ερμηνεύεις. Λυτρώνεσαι και λυτρώνεις. Ό, τι ζούμε, ό, τι συναισθηματικά μας δονεί, γίνεται ερμηνεία.

Συμφωνείτε, ότι: «Η μουσική είναι το φεγγαρόφωτο στη σκοτεινή νύχτα της ζωής» όπως είπε ο Γερμανός συγγραφέας Jean-Paul Richter;

Τα πάντα είναι Μουσική! Είναι Ανάσα και Φως! Συμπαντική ενέργεια.

Κατά το Μάνο Χατζιδάκι «Δύο είναι οι εχθροί της πολιτικής και του πολιτισμού: ο λαϊκισμός και ο ελιτισμός». Δέχεσθε τη ρήση του;

Απόλυτα!!!  Η κρίση είναι βαθιά και πρωτίστως πολιτισμική. Αυτές οι δύο τάσεις ακρωτηριάζουν οτιδήποτε λειτουργεί προοδευτικά και βαθαίνουν το ρήγμα. Επικίνδυνοι καιροί….

Και μια τραγικά επίκαιρη άποψη του Μάνου Χατζιδάκι που κάνει συχνά το γύρο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης : «Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του.» Πώς τη σχολιάζετε;

Πάντα σοφές και δυστυχώς πάντα επίκαιρες οι ρήσεις του… Ο Εκφασισμός της κοινωνίας είναι γεγονός τραγικό και εξαπλώνεται παντού. Ανθρωποφαγία, μίσος, τοξικότητα όλα αυτά τα βλέπουμε και τα βιώνουμε καθημερινά και προσωπικά θέλω να παλέψω να αντισταθώ… Όσο μένουμε θεατές και σιωπηλοί απέναντι στο Φίδι, τόσο πιο συχνά θα ζούμε Νύχτες Κρυστάλλων. Το ζήσαμε πρόσφατα με τις στυγνές και αποτρόπαιες δολοφονίες του Παύλου Φύσσα και του Ζακ Κωστόπουλου. Το χρωστάμε σε μας και την επόμενη γενιά να αντισταθούμε στο Τέρας του Φασισμού. Θέλει ενότητα κι αγώνα μεγάλο για να διώξουμε το σκοτάδι. Αυτό που με τρομάζει είναι, ότι οι μεγάλες δυνάμεις που κινούν τα νήματα δεν είναι πια η πολιτική, είναι οι αγορές, το χρήμα το αδηφάγο. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές που μας έφεραν σε αυτή την κατάσταση. Και συνεχίζουν….

Εν τέλει κα. Ξενάκη ο ελληνικός λαός είναι ένας μόνιμα εξαπατημένος λαός;

Η «Χοντρομπαλού» είναι ένα ποίημα του Νίκου Γκάτσου που περιγράφει σπαραχτικά την μοίρα αυτού του τόπου. Όχι εξαπατημένοι δεν είμαστε, είμαστε εξαρτώμενοι και πουλημένοι χρόνια τώρα. Η ιστορία μας διδάσκει πως λόγω θέσης γεωπολιτικής αυτή η χώρα ποτέ δεν ήταν ελεύθερη πραγματικά.

«Αν δεν ελπίζεις δεν ζεις… μακάρι να βρούμε ξέφωτο»

Η Πένυ Ξενάκη και η Μαρία Κανελλοπούλου

Ποιος είναι στόχος σας ενώ εξελίσσεστε ως ερμηνεύτρια, ώστε να μπορείτε να εκφράζετε τον εαυτό σας μέσω της τέχνης σας;

Να μαθαίνω, να βαθαίνω, να είμαι πάντα αληθινή.

Εσείς που βιοπορίζεσθε αποκλειστικά από το τραγούδι ταλαιπωρείσθε από την κρίση;

Οι πρώτοι που χτυπηθήκαμε άσχημα είναι οι άνθρωποι του χώρου μας. Οχτώ και πλέον χρόνια τώρα έχουν καταστρατηγηθεί τα πάντα. Μεροκάματα σχεδόν ανύπαρκτα και εργάσιμες μέρες να τις ψάχνουμε με το φανάρι. Στους περισσότερους χώρους δουλειάς είμαστε με ποσοστά ανασφαλή, αν έχεις κόσμο πληρώνεσαι, αν δεν έχεις δεν παίρνεις μία…

Πόσο επηρέασε η βαθιά ύφεση το κομμάτι της δισκογραφίας; Και εν τέλει ζωή δίχως τραγούδι μπορεί να υπάρξει;

Μα δεν υπάρχει πια δισκογραφία. Τελείωσε. Αν έχεις λεφτά, πληρώνεις την παραγωγή, την διαφήμιση, τα βιντεάκια, τους μάνατζερ που θα σπρώξουν και θα προωθήσουν την δουλειά σου, τα ραδιόφωνα . Όλα έχουν ταρίφα…  Για το δεύτερο σκέλος της ερώτησης σας προσωπικά δεν θα μπορούσα να με φανταστώ χωρίς το τραγούδι, χωρίς την ψυχοθεραπευτική αναπνοή μου.

Σε παλιότερη συνέντευξή σας έχετε κάνει το εύστοχο σχόλιο: «Όλα δυστυχώς σ’ αυτόν τον τόπο δοκιμάζονται. Υπάρχει διαφθορά και ασέλγεια σε βάρος αυτών που παλεύουν και δημιουργούν». Πιστεύετε, ότι θα΄ ‘ρθει μια μέρα που θα αλλάξει αυτή η κατάσταση;

Αν δεν ελπίζεις δεν ζεις… μακάρι να βρούμε ξέφωτο.

Από που βρίσκεστε δύναμη και κρατιέστε αυτές τις δύσκολες εποχές;

Οι δικοί μας άνθρωποι, οι φίλοι μας, αυτοί δίνουν δύναμη και κουράγιο και αντίστροφα αυτά που μπορώ κι εγώ να δίνω και να προσφέρω. Η Αγάπη είναι η δύναμη.

Υπάρχει άραγε κάτι πιο σημαντικό από το  ταξίδι της ζωής και της τέχνης;

Η Ζωή από μόνη της είναι Τέχνη!

Ποιο μάθημα σας έδωσε η ζωή;

Να μην θεωρώ τίποτα δεδομένο, να μην έχω στερεότυπα, να σέβομαι, να μαθαίνω διαρκώς, να είμαι πάντα αληθινή .

Tι νεότερο έχουμε να περιμένουμε από τη μαγευτική φωνή σας;

Πρώτα από όλα ένα μεγάλο ευχαριστώ γι αυτήν την συζήτηση. Σε λίγο καιρό θα κυκλοφορήσει μία δουλειά μας σε μουσικές της Αρετής Κοκκίνου και στίχους της Μαρίας Παπαδάκη. Ερμηνεύουμε από κοινού με την Μαρία Κανελοπούλου τραγούδια που αγαπάμε πολύ και ελπίζουμε να είναι καλοτάξιδα!