fbpx

«Η Κ.Ο.Θ τιμά το Μάνο Λοΐζο», της Σμαράγδας Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου

smaragdamichalitsianou@gmail.com

Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης τιμά με μία πρωτότυπη μουσική συνάντηση τον αξέχαστο Μάνο Λοΐζο, με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από τη γέννησή του.

 

 

Η Κ.Ο.Θ. συναντά στη σκηνή του Ηρωδείου στις 8 Σεπτεμβρίου 2018  την κορυφαία ερμηνεύτρια και συνεργάτη του Λοΐζου, Δήμητρα Γαλάνη, έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους τραγουδοποιούς, τον Φοίβο Δεληβοριά, και μία από τις πλέον ξεχωριστές λαϊκές φωνές της χώρας μας, τη Γιώτα Νέγκα, που ερμηνεύουν γνωστά τραγούδια του σπουδαίου δημιουργού σε συμφωνικές διασκευές, αναζητώντας εκλεκτικές συγγένειες με κλασικούς συνθέτες, μέσα από νέες, ανατρεπτικές, ενορχηστρώσεις.

Το έργο του, άλλοτε αιχμηρό και πολιτικό, άλλοτε ερωτικό και νοσταλγικό, παραμένει ζωντανό και επίκαιρο στη συλλογική μας μνήμη, ένας από τους τελευταίους μεγάλους συνθέτες που όρισαν τον κανόνα του ελληνικού τραγουδιού. Παράλληλα η Κ.Ο.Θ. θα παρουσιάσει για πρώτη φορά τη συμφωνική σουίτα Loizos Recomposed του Αντώνη Σουσάμογλου, βασισμένη σε μουσικά θέματα του τιμώμενου συνθέτη. Διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης.

Θα ακουστούν μερικά από τα πλέον αγαπημένα τραγούδια όλων των Ελλήνων, όπως: Ο Δρόμος, Το Ακορντεόν, Αχ Χελιδόνι μου, Τρίτος Παγκόσμιος, Όλα σε θυμίζουν, Σ’ ακολουθώ, Σεβάχ ο Θαλασσινός, Πρώτη Μαΐου και πολλά ακόμη, επινοούνται εκ νέου και προσφέρονται με μία φρέσκια ματιά δίνοντας μία καινούρια πνοή στο έργο του σπουδαίου μας συνθέτη.

«Ο Μάνος Λοΐζος είναι απ’ τις σημαντικότερες δυνάμεις του νεοελληνικού τραγουδιού. Η μουσική του οικεία, φιλική, μας κερδίζει απ’ το πρώτο της άκουσμα, σύμφωνα μ’ ένα πλατύτατο κοινωνικό συναίσθημα που περιλαμβάνει και το δικό μας…. τα τραγούδια του αγαπήθηκαν πολύ, τραγουδήθηκαν πολύ και θα τραγουδιούνται πάντα». (Γιάννης Ρίτσος, από το βιβλίο του Θανάση Συλιβού «Μάνος Λοΐζος, απ’ τη μνήμη στην καρδιά», Εκδόσεις Μετρονόμος (2014))

Οι νεώτεροι τον γνώρισαν μέσα από τα υπέροχα τραγούδια που μας άφησε και τους συντροφεύουν στις παρέες τους, στις συναυλίες, στις πορείες και σε ιδιαίτερες στιγμές.

Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα του πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Κυριάκου Κενεβέζου

Γυρνώντας πίσω το δείχτη του ρολογιού ενώ ξεφυλλίζουμε το βιβλίο του Θανάση Συλιβού, που με τόση φροντίδα επιμελήθηκε, σας μεταφέρουμε αποσπάσματα, που μας βγάζουν στο σύντομο δρόμο της ζωής του, που ξετυλίγει «Μια ιστορία σύντομη, μοναδική», όπως ανέφερε  η Μελίνα Μερκούρη αποχαιρετώντας τον.

Αποσπάσματα στα οποία αυτοβιογραφείται και αυτοσυστήνεται ο μεγάλος συνθέτης, που έφυγε τόσο πρόωρα από τη ζωή. «Στην Αλεξάνδρεια, όπου γεννήθηκα, περνούσε σχεδόν κάθε μέρα απ’ το δρόμο που μέναμε ένας γεροβιολιτζής. Τον έχω ακόμα στο μυαλό μου με την άσπρη κελεμπία του και τον άσπρο σκούφο του. Κρατούσε ένα χειροποίητο βιολί δικής του κατασκευής με το οποίο έπαιζε μ’ ένα δικό του μοναδικό τρόπο και παράλληλα τραγουδούσε. Θυμάμαι με τι λαχτάρα τον περιτριγυρίζαμε όλα τα παιδιά της γειτονιάς. Ώσπου μια μέρα ο πατέρας μου μού αγόρασε ένα απ’ αυτά τα βιολάκια, γιατί αυτή ήταν η δουλειά του γέρου, πουλούσε τέτοια βιολιά. Από τότε βάλθηκα να μάθω βιολί, αλλά πού. Το όργανο αυτό έπαιζε μόνο στα χέρια του γέρου που τα ‘φτιάχνε. Ώσπου βρέθηκα μια μέρα μ’ ένα αληθινό βιολί και άρχισα κανονικά μαθήματα. Μετά ήρθε στο σπίτι – δώρο του θείου – μια κιθάρα και μετά αποχτήσαμε και πιάνο. Κόντευα πια να γίνω ένας σπουδαίος μουσικός! Κάπως έτσι άρχισα και βρέθηκα λίγα χρόνια μετά να ξέρω αρκετή μουσική.»  

Για τον ερχομό του στην Ελλάδα και την διαδρομή στο τραγούδι είχε πει: «…ήταν το ’55 και συμπίπτει με την εμφάνιση του Χατζιδάκι σε δίσκους (‘‘Χάρτινο το φεγγαράκι’’», η ‘‘Λατέρνα’’ κ.λπ.). Δε θα ξεχάσω τι εντύπωση μου έκαναν εκείνα τα τραγούδια. Εξάλλου, όλη η Ελλάδα έζησε τότε τη γοητεία της μουσικής του Χατζιδάκι. Τα επόμενα χρόνια άρχισα ν’ ανακαλύπτω το λαϊκό τραγούδι, και αυτό βέβαια συνεχίζεται ακόμα. Γύρω στο ’60, αν θυμάμαι, ανοίγει μια νέα εποχή για την ελληνική μουσική, η εποχή του Θεοδωράκη. Κι αυτό κρατάει μέχρι σήμερα, και ο ίδιος ο Θεοδωράκης έχει πάρει πια τη μορφή ενός θρύλου, είτε το θέλουμε είτε όχι. Μέσα σ’ όλα αυτά λοιπόν, και σε πολλά άλλα, αναπτύχθηκε και η δική μου μουσική πορεία. Πρωτόγραψα τραγούδια απ’ τα εφηβικά μου χρόνια κι εξακολουθώ να γράφω, κατά κύριο λόγο γιατί αγαπώ το τραγούδι σαν μορφή έκφρασης, σαν μορφή επικοινωνίας και πολιτικής πράξης πολλές φορές.» η γοητεία της μουσικής του Χατζιδάκι,»

Μιλώντας για τον καλλιτέχνη και τον μουσικό ο ίδιος είχε καταθέσει: «Ως καλλιτέχνης είμαι ένας δέκτης ευαίσθητος γεγονότων και καταστάσεων που ζούμε καθημερινά όλοι μας. Γεγονότα και καταστάσεις όπως οι αγώνες του λαού μας, ο αγώνας της εργατικής τάξης για το μεροκάματο για καλύτερες συνθήκες ζωής, για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία. Νιώθω τον εαυτό μου πολύ δεμένο με ορισμένα πράγματα. Από πολύ μικρός είδα παιδιά να πεινάνε και θεώρησα υποχρέωσή μου να μην το ξεχάσω αυτό ποτέ,  να κάνω ό,τι μπορώ με την τέχνη μου για λείψει αυτή η δυστυχία.Ως μουσικός που γράφω τραγούδια, ξέρω καλά ότι μπορώ να κάνω τον κόσμο να συνειδητοποιήσει ορισμένα πράγματα κι αυτό το θεωρώ μια πολύ σοβαρή λειτουργία. Μ΄ ενδιαφέρει να γράφω όχι ωραία πράγματα, αλλά πώς θάρθω σ΄ επαφή με τον κόσμο που πονάει κι αγωνίζεται».

 

Ο πρώτος μεγάλος δίσκος του Μάνου Λοίζου ήταν «Ο σταθμός». Ακολούθησαν οι «Θαλασσογραφίες», «Ευδοκία», «Νάχαμε τι νάχαμε», «Καλημέρα ήλιε», «Τραγούδια του δρόμου» «Τα νέγρικα» «Τα τραγούδια  μας», «Τα τραγούδια της Χαρούλας», «Για μια μέρα ζωής». «Γράμματα στην αγαπημένη» (1983): Μελοποιημένη ποίηση του τούρκου Ναζίμ Χικμέτ σε απόδοση Γιάννη Ρίτσου, «Εκτός Σειράς. Σαράντα σκόρπιες ηχογραφήσεις» (2002): Συλλογή με επιτυχίες του που δεν είχαν συμπεριληφθεί σε δίσκους («Minos»), «Τα τραγούδια του Σεβάχ» (2003): Συλλογή με τις μεγάλες επιτυχίες του («Minos»).

 Στην εικοσαετή μουσική του διαδρομή έγραψε μερικά από τα καλύτερα ελληνικά τραγούδια, συνεργαζόμενος με τους στιχουργούς Νίκο Γκάτσο, Κωστούλα Μητροπούλου, Γιάννη Νεγρεπόντη, Φώντα Λάδη, Μανώλη Ραούλη, Δημήτρη Χριστοδούλου και Λευτέρη Παπαδόπουλο, με τον οποίο γνωρίστηκε το 1965 και έγιναν αχώριστοι φίλοι. Τα τραγούδια του, γεμάτα λυρισμό και τρυφερότητα, ερμήνευσαν μεγάλα ονόματα του ελληνικού τραγουδιού, όπως ο Γιάννης Καλατζής, ο Γιώργος Νταλάρας, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, η Χάρις Αλεξίου, ο Γιάννης Πουλόπουλος, ο Γιάννης Πάριος, η Μαρία Φαραντούρη, ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Δήμητρα Γαλάνη.

Είχε παντρευτεί δυο φορές, την στιχουργό Μάρω  Λήμνου και την ηθοποιό Δώρα Σιτζάνη. Αδυναμία της ζωής του, η κόρη του Μυρσίνη. Ο Μάνος Λοΐζος έφυγε νωρίς από τη ζωή στις 17 Σεπτεμβρίου 1982. Άφησε την τελευταία του πνοή σε νοσοκομείο της Μόσχας, χτυπημένος από την επάρατη νόσο και κηδεύτηκε στις 24 του μήνα  στο Α΄ Νεκροταφείο. Στην τελευταία του κατοικία τον συνόδευσε πλήθος κόσμου που τον λάτρεψε.

Μάνος Λοίζος και Λευτερης Παπαδόπουλος
Μάνος και Μυρσίνη