fbpx

«Η Κοιλάδα των Σκιών»

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

Γιώργος Noir Παπαϊωσήφ

gpapaiossif@intownpost.com

(Valley of Shadows / Skyggenes dal)

 

  • Είδος: Φαντασίας
  • Παραγωγή: Νορβηγία (2017)
  • Σκηνοθεσία: Γιούνας Μάτσοφ Γκουλμπράντσεν
  • Με τους: Αντάμ Εκελί, Καθρίν Φάγκερλαντ, Γιούργκεν Λάνγκελε
  • Διάρκεια: 91’
  • Διανομή: Weird Wave

Η αλήθεια είναι, ότι όταν στέκεσαι απέναντι από το άσπρο πανί, καθισμένος στην σκοτεινή αίθουσα παρακολουθώντας μια ταινία, που από το πρώτο της 10λεπτο σε προσκαλεί ήρεμα, γοητευτικά, ευγενικά να γίνεις ο πρωταγωνιστής της, τότε οι αισθήσεις εκρήγνυνται και οι άμυνες παραδίδονται αμαχητί στην δόξα της απόλαυσης. Τι, υπέροχο φιλμ! Τι, πανέμορφη δουλειά! Τι, λεπτότητα, ευαισθησία και αξεπέραστη αίσθηση εικόνας, μουσικής και θέματος! Μια πραγματική, μυθική μαγεία.

Ένα περίτεχνο πάντρεμα ρεαλισμού και φαντασίας. Ένα όνειρο, που δεν θέλεις να λάβει τέλος. Μια ταινία, που πρόσφερε στην ύπαρξη μου το μαγικό φίλτρο, καθιστώντας με ξανά μικρό άνθρωπο με όνειρα, φαντασία, πόνο, λύπη, σιωπές, αναζήτηση, με όπλισε ακροβάτη του γκρίζου, γήινου θιάσου, να σαλοπατώ στο τεντωμένο σχοινί των αναπάντητων, παιδικών συναισθημάτων του φόβου, του θαυμασμού με τόση ευγένεια και τέχνη, που πραγματικά μετά το τέλος της προβολής κοίταξα το ηλικιωμένο δέμας μου και χαμογέλασα, γιατί εντός του υπήρχε ακόμα ο μικρός, ξανθός, γαλανομάτης Ασλάκ, αυτό το αιώνιο, ελεύθερο πνεύμα που δεν έχει ηλικία, που δεν γνωρίζει τον χρόνο.

Μια ματιά μόνο στην εικαστική πρόταση του πόστερ της ταινίας ίσως σας πείσει για τα λεγόμενα μου. Ο μικρούλης κοιμάται γαλήνια σαν θεός στα νυχτερινά, ουράνια, αχνά, αθάνατα όρη, ενώ πίσω του καραδοκεί η πλανεύτρα σελήνη, σαν τεράστιος φάρος με το φως της ριγμένο στους αληθινούς και αδίστακτους δρόμους του ανθρώπινου πόνου. Κάτω στην γη η υδάτινη οδός, ο Αχέροντας να κόβει στη μέση το πυκνό, πανάρχαιο δάσος με τα σιωπηλά, ψηλά δένδρα και στην μια άκρη η βάρκα δίχως κουπιά να περιμένει τον ταξιδιώτη. Το ξύλινο, αρχέγονο μέσον της άδολης ψυχής προς το μυητικό ταξίδι, τόσο στην ψυχρή πραγματικότητα, όσο και στην παραμυθένια φαντασία. Τα τέρατα ενυπάρχουν παντού, στην φαντασία και στην πραγματικότητα. Το ερώτημα είναι σε ποια από τις δυο διαστάσεις είναι περισσότερο επικίνδυνα και ανεξέλεγκτα. Μοναδικό!

Ο εξάχρονος Άσλακ (Αντάμ Εκελί  – Εξαιρετικός!!!) ζει με την μητέρα του (Κάθριν Φέγκερλαντ – πολύ καλή) στο ήσυχο, νορβηγικό χωριό που βρίσκεται φυτεμένο σε μια κοιλάδα και είναι περιστοιχισμένο από ψηλά βουνά και ένα μεγάλο δάσος. Το βράδυ, λίγο πριν ολοκληρωθεί η πανσέληνος  ο μικρός ξυπνάει ανήσυχος. Την επομένη το πρωί ο μεγαλύτερος σε ηλικία φίλος του οδηγεί τον Άσλακ σε μια κτηνοτροφική μονάδα δείχνοντας του τρία σκοτωμένα πρόβατα, λέγοντας του, πως είναι δουλειά λυκάνθρωπου.

Η φαντασία του πιτσιρικά αρχίζει να βγάζει φτερά, καθώς βλέπει και μια γκραβούρα στις σελίδες ενός βιβλίου με μεσαιωνικές ιστορίες, έναν λυκάνθρωπο να ξεκληρίζει μια ολόκληρη οικογένεια. Ο φίλος του εντείνει την φαντασία του εξάχρονου, προσθέτοντας, ότι τα τέρατα σκοτώνουν για την πλάκα τους και ζουν μέσα στο απαγορευμένο δάσος. Εν τω μεταξύ οι τοπικές αρχές επισκέπτονται την μητέρα για να την ενημερώσουν, πως ο μεγαλύτερος γιός της και αδελφός του Άσλακ, που είχε φύγει από το σπίτι, έμπλεξε με ναρκωτικά και βρέθηκε νεκρός. Ο Άσλακ, λόγω της ηλικίας του, δεν είχε σχέσεις με τον έφηβο αδελφό του, παρά μόνο προσπερνά μια κλειστή πόρτα στον όροφο του σπιτιού που είναι το δωμάτιο του φευγάτου, μεγάλου αδελφού. Όταν το νέο για τον θάνατο του έφηβου κατέφθασε στο σπίτι, ο εξάχρονος εισβάλλει με δέος στο άβατο-δωμάτιο του μεγάλου αδελφού και αρχίζει να περιεργάζεται τα πράγματα του με ενδιαφέρον ως προς τον άγνωστο για αυτόν άνθρωπο, που ήταν αδελφός του και δεν τον γνώριζε.

Την ίδια ημέρα, ο σκύλος του μικρού, ο Ραπ, σε μια βόλτα στην κοιλάδα εξαφανίζεται στο δάσος και ο Άσλακ αποφασίζει κρυφά να εισέλθει στην απαγορευμένη, δασώδη περιοχή, αναζητώντας τον σκύλο του για να τον φέρει πίσω, αλλά και για να συναντήσει τα αιμοδιψή τέρατα. Και το ταξίδι του μικρού, ξανθού, γαλανομάτη ξεκινάει στα ομιχλώδη, σιωπηλά μονοπάτια του δάσους…

Μπορεί να φαντάζει με το γνωστό μουσικό παραμύθι του Προκόφιεφ, «Ο Πέτρος και ο Λύκος» το σενάριο, η ανάσα του όμως έχει ξεφύγει προς άλλους πνεύμονες, πιο ονειρικούς και μυσταγωγικούς.  Σκηνοθετικό ντεμπούτο σε ταινία μεγάλου μήκους για τον 36χρονο Νορβηγό μικρομηκά και ντοκιμαντερίστα Γιούνας Μάτσοφ Γκουλμπράντσεν, ο οποίος αποδεικνύεται μάστορας πρώτης γραμμής. Γοτθικής φόρμας ιστορία. Βόρεια τοπία της κρύας νορβηγικής, άγριας υπαίθρου, σαν να είναι βγαλμένα από ιστορία Βίκινγκ πολεμιστή, που αναζητεί την Βαλχάλα.

Γυρισμένο σε 35αρι φιλμ ο σκηνοθέτης παίζει ωραία με την ανθρώπινη παρουσία, την παιδική φαντασία και την φύση, χρησιμοποιώντας έναν εξάχρονο άνθρωπο, (ο μικρός Αντάμ Εκελί είναι απόλαυση) την στιγμή που ο πιτσιρικάς ανακαλύπτει τον εαυτό του, ενώ ζει στην ύπαιθρο και όχι σε προστατευμένο, στείρο, αστικό περιβάλλον. Δηλαδή σε ένα χώρο που ο ανθρώπινος, παιδικός νους είναι ελεύθερος, αδέσμευτος και εναρμονισμένος με την δύναμη των φυσικών στοιχείων. Ο ρεαλισμός της καθημερινότητας κρούει διακριτικά, ευγενικά την θύρα της παιδικής φαντασίας και αυτή αποκρίνεται γενναιόδωρα και καλόκαρδα για να υποδεχθεί τον θεατή σε μια υπέροχη ιστορία, που ανοίγει το μυαλό και σφίγγει το στομάχι.  

Το εκπληκτικό της ταινίας, κάτι που οφείλεται στην θέση του σκηνοθέτη, είναι, ότι από ένα και σημείο και έπειτα τον αφηγηματικό ρόλο της πλοκής αναλαμβάνει η παραμυθένια φωτογραφία (Μάριους Μάτζοφ Γκουλμπράντσεν, ο αδελφός του σκηνοθέτη) και η απίστευτη μουσική του μεγάλου Πολωνού μουσικοσυνθέτη Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ (που απολαύσαμε προσφάτως στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών), ικανά και τα δυο να δημιουργήσουν μια αφάνταστη πληθωρικότητα διαλεκτικής, ώστε να μην χρειάζεται να ειπωθεί η παραμικρή λέξη. Αφήνεσαι, κυριολεκτικώς στην μαγεία της μουσικής του Πράισνερ και συντροφιά με το υπέροχο, γαλανοβόλο βλέμμα του πιτσιρικά απολαμβάνεις την μυθική διαδρομή του επί της οθόνης.

Παραμυθένια μυσταγωγία φαντασίας, μουσικής και εικόνας, που κάνει το σινεμά υπερήφανο.