fbpx

Η διατροφολόγος και διαιτολόγος Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου συζητάει με την Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

Τίνα Πανώριου

panoriout@gmail.com

«…ως καταναλωτές θα πρέπει να αναζητούμε τις σημάνσεις πιστοποίησης όταν αγοράζουμε βιολογικά προϊόντα για να είμαστε σίγουροι τι αγοράζουμε»

Η Χριστίνα Οικονομίδου είναι κλινική διαιτολόγος και διατροφολόγος. Έχει πτυχίο B.Sc. από το Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου, Διατροφής και Διαιτολογίας, με έργο την καταγραφή της κλινικής διαιτολογίας σε δύο μεγάλα κεντρικά νοσοκομεία του Λονδίνου. Κατέχει επίσης M.Sc. στη Διατροφική Ιατρική από το Πανεπιστήμιο του Surrey  μία από τις κορυφαίες σχολές στα  μαθήματα επιστήμης της διατροφής σε παγκόσμιο επίπεδο.

Εργάστηκε για τρία χρόνια ως Διαιτολόγος στο Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο «Υγεία του Παιδιού», το οποίο αποτελεί φορέα πρόληψης νοσημάτων και επιτελεί ερευνητικό και εκπαιδευτικό έργο με στόχο την υγεία του παιδιού. Εργάζεται από το 2000 ιδιωτικά στη Λεμεσό ως Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος και είναι μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου. Δίνει συχνά διαλέξεις σε σχολεία, νηπιαγωγεία και ειδικά σεμινάρια σε θέματα διατροφής. 

 

Πού απευθύνεται το βιβλίο σας αυτό κυρία Οικονομίδου; Σε ήδη νοσούντες, σε συγγενείς αυτών ή γενικότερα;

Το βιβλίο «Anticancer» απευθύνεται τόσο σε άτομα που οι ίδιοι ή κάποιο αγαπημένο τους πρόσωπο είναι αντιμέτωποι με τον καρκίνο όσο και σε υγιή άτομα που απλά θέλουν να διατηρήσουν και να θωρακίσουν την υγεία τους και την υγεία της οικογένειας τους.

Η πρόληψη είναι το Α και το Ω και στη διατροφή ή ποτέ δεν είναι αργά για να αναρρώσει –μέσα από τη διατροφή – ένας οργανισμός;

Και τα δύο ισχύουν. Με τη διατροφή μπορούμε να δημιουργήσουμε μια εσωτερική ισορροπία που να μην επιτρέπει στα καρκινικά κύτταρα να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν. Γνωρίζουμε από την επιστήμη της επιγενετικής ότι η διατροφή και ο τρόπος ζωής μας μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο έκφρασης των γονιδίων μας και να «σιγήσουν» ακόμα και γονίδια που προδιαθέτουν για καρκίνο και να αποτρέψουν την εμφάνιση του.

Από την άλλη, η διατροφή είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας που θα βοηθήσει τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο να αναρρώσουν ενισχύοντας το ανοσοποιητικό, μειώνοντας τον κίνδυνο μετάστασης, και οδηγώντας σε απόπτωση (θάνατο) τα καρκινικά κύτταρα. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα άτομα που ολοκληρώνουν την θεραπεία που ακολουθούν να αλλάξουν τον τρόπο ζωής τους που εξαρχής οδήγησε στην εμφάνιση καρκίνου και να μάθουν να αποτοξινώνουν το σώμα τους για διατήρηση της μελλοντικής τους υγείας.

Αληθεύει, ότι για να δράσουν θετικά κάποιες τροφές πρέπει να λαμβάνονται σε μεγαδόσεις και όχι απλά σε τακτική εβδομαδιαία βάση;

Εξαρτάται από την τροφή ή την φυσική ουσία για την οποία μιλάμε. Για παράδειγμα μόνο με μικρή ποσότητα, 2 βραζιλιάνικα καρύδια την ημέρα, μπορεί να παίρνει κανείς όσο σελήνιο χρειάζεται για να προστατεύει το DNA του από φθορές και να ενισχύει σημαντικά την αποτοξίνωση του συκωτιού. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά που περιέχουν φολικό οξύ και επίσης προστατεύουν το DNA από φθορά και βοηθούν την επιδιόρθωση του DNA. Αυτά είναι σημαντικό να τα τρώμε συχνά ή ακόμα και καθημερινά.

Η όλη ιστορία με τα βιολογικά προϊόντα ή τα πιο εξειδικευμένα τρόφιμα είναι και λίγο «μόδα» ή υπάρχει ουσία;

Τα βιολογικά προιόντα είναι πολύ ανώτερης ποιότητας γιατί μας εξασφαλίζουν ότι τα φυτοφάρμακα που καταναλώνουμε δεν υπερβαίνουν τα ασφαλή όρια. Πολλά παρασιτοκτόνα έχουν συσχετιστεί με διάφορα προβλήματα υγείας, όπως τοξικότητα του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος, καρκίνο, ορμονικά προβλήματα, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και ερεθισμούς στα μάτια, το δέρμα και τους πνεύμονες.

Η Ομάδα Περιβαλλοντικών Μελετών των ΗΠΑ (EWG), ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός αφιερωμένος στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, δημοσιεύει κάθε χρόνο μια λίστα με τα πιο επιβαρυμένα με παρασιτοκτόνα φρούτα και λαχανικά, γνωστή ως «Βρόμικη Δωδεκάδα». Για χρόνια στην κορυφή της λίστας βρίσκονταν τα μη βιολογικά μήλα, αλλά το 2016 τη θέση τους πήραν οι φράουλες. Στις μετρήσεις που έγιναν, δείγματα από φράουλες έδειξαν δεκαεπτά διαφορετικά παρασιτοκτόνα. Μετά τις φράουλες ακολουθούν τα μήλα, τα νεκταρίνια, τα ροδάκινα, το σέλινο, τα σταφύλια, τα κεράσια, το σπανάκι, οι ντομάτες, οι γλυκές πιπεριές, τα ντοματίνια και τα αγγουράκια. Αυτά λοιπόν είναι πιο σημαντικό αν μπορούμε να επιλέγουμε βιολογικής καλλιέργειας.

Από την άλλη όσα έχουν χοντρή φλούδα που θα αφαιρέσουμε π.χ. μανταρίνια, πορτοκάλια, ακτινίδια, ανανάς, μάνγκο, αρακάς, λάχανο, αβοκάντο συνήθως είναι λιγότερο επιβαρυμένα με βλαβερά φυτοφάρμακα.

Αξίζει να πούμε, ότι κάτι που καταναλώνουμε καθημερινά π.χ. πιθανώς η βρώμη στο πρωινό μας, είναι προτιμότερο να είναι βιολογικής καλλιέργειας. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι τα επίπεδα του Glyphosate, ενός πολύ κοινού φυτοφαρμάκου σε διάφορα δημητριακά προϊόντα στην παγκόσμια αγορά να είναι πολύ πάνω από τα επιτρεπτά. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει αυτό το κοινό φυτοφάρμακο ως πιθανό καρκινογόνο και απαιτεί με νομικά μέσα από την εταιρία που το κατασκευάζει την Monsanto να γράψει αυτή τη προειδοποίηση στη συσκευασία του.

Να σημειώσουμε ότι ως καταναλωτές θα πρέπει να αναζητούμε τις σημάνσεις πιστοποίησης όταν αγοράζουμε βιολογικά προϊόντα για να είμαστε σίγουροι τι αγοράζουμε.

Οι τιμές των «καλύτερων» προϊόντων δεν είναι απαγορευτικές όμως για τους πολλούς εξ ημών;

Μπορούμε να κάνουμε πιο επιτρεπτές τις τιμές τους αν μειώσουμε τα επεξεργασμένα τρόφιμα που τρώμε στην καθημερινότητα μας και συνήθως είναι επίσης πολύ ακριβά. Όταν τρώμε φρούτα και λαχανικά εποχής συνήθως είναι πιο φτηνά και δεν είναι τόσο επιβαρυμένα με φυτοφάρμακα. Τα φρούτα και τα λαχανικά που αναφέραμε πιο πάνω και είναι τα πιο επικίνδυνα μπορούμε να μειώσουμε το τοξικό τους φορτίο με το να τα πλένουμε πολύ καλά σε μεγάλο δοχείο με πολύ νερό και να προσθέτουμε λίγο ξύδι.

«Δεν είναι απαραίτητα μια νέα μορφή Ιατρικής [διατροφολογία], αλλά μια επέκταση των δυνατοτήτων του διαιτολόγου να αξιοποιήσει τη θεραπευτική δύναμη των τροφών και να βλέπει το σώμα ολιστικά»

Το βιβλίο «Anticancer: Η Προληπτική Δύναμη των Τροφών» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα

Υπάρχουν τυπικά βήματα στην λήψη των καλών αυτών τροφών, όπως μαγείρεμα με ένα τρόπο, ώρες λήψης;

Είναι σημαντικό να ψήνουμε το φαγητό μας σε μέτριες θερμοκρασίες γιατί οι ψηλές θερμοκρασίες που δημιουργούνται κατά το τηγάνισμα, το ψήσιμο στα κάρβουνα ή στο γκριλ δημιουργούν καρκινογόνες ουσίες στο κοτόπουλο, το κρέας ή το ψάρι μας, συγκεκριμένα τους ετεροκυκλικούς υδρογονάνθρακες. Ο καλύτερος τρόπος ψησίματος είναι το ψήσιμο σε ατμό, σε κατσαρόλα με αρκετή υγρασία π.χ. χυμό ντομάτας ή στο φούρνο σε μέτρια θερμοκρασία και συστήνεται να έχει υγρασία το ταψί μας, δηλαδή νερό με λίγο ελαιόλαδο και ντομάτα ή με κουρκουμίνη και άλλα μπαχαρικά.

Η κουρκουμίνη που μειώνει τη φλεγμονή και παράλληλα μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου δεν απορροφάται ικανοποιητικά από τα φαγητά. Όταν όμως συνδυάζεται με ελαιόλαδο και μαύρο πιπέρι απορροφάται πολύ καλύτερα, αλλά πρέπει να γίνεται συχνή ή και καθημερινή κατανάλωση για να υπάρχει σημαντική προστασία.

Το μαγείρεμα στον ατμό για πέντε λεπτά είναι ο καλύτερος τρόπος για να διατηρούμε το ένζυμο μυροσινάση που υπάρχει στο μπρόκολο και είναι απαραίτητο για τον σχηματισμό της αντικαρκινικής ουσίας σουλφοραφάνη. Το μπρόκολο μαγειρεμένο στον ατμό για πάνω από πέντε λεπτά, το ψήσιμο στα μικροκύματα ή άλλη μέθοδος μαγειρέματος, όπως το βράσιμο ή το ψήσιμο στον φούρνο, καταστρέφει αυτό το ένζυμο, καθώς και τις αντικαρκινικές ιδιότητες αυτού του λαχανικού.

Για να απελευθερώσουν οι ντομάτες το λυκοπένιο, το ισχυρό αντιοξειδωτικό που τους δίνει το κόκκινο χρώμα, πρέπει να τις ψήνουμε για λίγα μόνο λεπτά προσθέτοντας λίγο ελαιόλαδο. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται πιο εύκολη η απορρόφησή του. Αυτή η μέθοδος μαγειρέματος αυξάνει σημαντικά την αντιοξειδωτική και αντικαρκινική ιδιότητα της ντομάτας συγκριτικά με το να την τρώμε ωμή.

Ο καλύτερος τρόπος για να αξιοποιούμε τα οφέλη του σκόρδου είναι να το ψιλοκόβουμε, να το κόβουμε σε φέτες ή να το λιώνουμε και να περιμένουμε 10-15 λεπτά πριν το μαγειρέψουμε. Αυτός ο χρόνος επιτρέπει σε ένα ένζυμο που βρίσκεται στο σκόρδο να αναμειγνύεται και να αντιδρά με τα υπόλοιπα συστατικά του σκόρδου και να παράγει την αλισίνη, το ενεργό φυτοθρεπτικό που σχετίζεται με την πρόληψη του καρκίνου. Η θερμότητα καταστρέφει το ένζυμο που ευθύνεται για τον σχηματισμό της αλισίνης και γι’ αυτόν τον λόγο είναι καλύτερα να περιμένουμε 10-15 λεπτά πριν το μαγειρέψετε.

Πόσα χρόνια σπουδών απαιτούνται για το πτυχίο της Διατροφικής Ιατρικής; Και στην Ελλάδα και Κύπρο υπάρχουν αντίστοιχες σχολές;

Το πτυχίο της Διατροφικής Ιατρικής είναι μεταπτυχιακό που σημαίνει ότι πρέπει κανείς πρώτα να ολοκληρώσει τετραετείς σπουδές στην κλινική διαιτολογία και ακολούθως να το παρακολουθήσει, και η διάρκεια του είναι δύο χρόνια. Από ότι γνωρίζω υπάρχει μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Κάνετε  σεμινάρια  με θέμα την αντικαρκινική διατροφή. Το κοινό σας ποιο είναι;

Όπως και το βιβλίο «Anticancer», τα σεμινάρια που διοργανώνω απευθύνονται τόσο σε άτομα που οι ίδιοι ή κάποιο αγαπημένο τους πρόσωπο είναι αντιμέτωποι με τον καρκίνο όσο και σε υγιή άτομα που απλά θέλουν να διατηρήσουν και να θωρακίσουν την υγεία τους και την υγεία της οικογένειας τους.

Θεωρείτε ότι στην χώρα μας αλλά και στη Κύπρο ο κόσμος είναι θετικός έναντι σε αυτές τις σχετικά νέες μορφές Ιατρικής ή μας διακατέχει μια μικρή καχυποψία για την αποτελεσματικότητα όλων αυτών των νέων δεδομένων;

Με χαρά βλέπω ότι ο κόσμος είναι πολύ θετικός επειδή τα αποτελέσματα στην υγεία γίνονται γρήγορα αισθητά. Δεν είναι απαραίτητα μια νέα μορφή Ιατρικής, αλλά μια επέκταση των δυνατοτήτων του διαιτολόγου να αξιοποιήσει τη θεραπευτική δύναμη των τροφών και να βλέπει το σώμα ολιστικά.